CHƯƠNG 7. PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG VÀ
QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG ĐIỂM ĐẾN DU LỊCH
7.1. Phát triển bền vững điểm đến du lịch
7.2. Quản lý chất lượng điểm đến du lịch

154


7.1. Phát triển bền vững điểm đến du lịch
7.1.1. Khái niệm phát triển bền vững điểm đến du lịch
7.1.2. Sự cần thiết khách quan của phát triển bền vững điểm
đến du lịch

155


7.1.1. Khái niệm phát triển bền vững điểm đến du lịch
 Theo Hội đồng Du lịch và Lữ hành thế giới (WTTC)
 Theo Luật Du lịch Việt Nam (2017)

 Theo UNWTO

=> Phát triển bền vững điểm đến du lịch thực chất là việc phát
triển du lịch có hiệu quả cho kinh tế địa phương, đảm bảo phân
bổ lợi ích cơng bằng giữa các chủ thể tham gia hoạt động du
lịch; phát triển hài hịa các mặt văn hóa - xã hội, góp phần bảo
tồn và phát huy các giá trị văn hóa – xã hội của cộng đồng địa
phương; cải thiện môi trường sinh thái, bảo đảm phát triển
điểm đến lâu dài, vững chắc cho thế hệ hôm nay và mai sau.
* Mục tiêu
* Nguyên tắc

156


7.1.2. Sự cần thiết khách quan của phát triển bền vững
điểm đến du lịch
 Tạo sự phát triển ổn định, lâu dài cho điểm đến du lịch
 Tạo ra nguồn thu đáng kể, góp phần tích cực vào sự tăng

trưởng của kinh tế - xã hội, đem lại lợi ích cho cộng đồng, đặc
biệt người dân địa phương.
 Khuyến khích cộng đồng dân cư bảo vệ tài nguyên, môi

trường và các giá trị văn hóa truyền thống địa phương
 Giúp xóa đói giảm nghèo, đem lại cơ hội nâng cao mức sống

cho người dân địa phương, tăng trưởng kinh tế cho những
vùng cịn khó khăn.
157


7.2. Quản lý chất lượng điểm đến du lịch
7.2.1. Quản lý chất lượng điểm đến du lịch theo tiêu chuẩn
bền vững
7.2.2. Quản lý chất lượng điểm đến du lịch theo tiêu chuẩn
chất lượng Châu Âu

158


7.2.1. Quản lý chất lượng điểm đến du lịch theo tiêu

chuẩn bền vững
Tiêu chuẩn là quy định về đặc tính kỹ thuật và yêu cầu quản lý
dùng làm chuẩn để phân loại, đánh giá sản phẩm, hàng hoá,
dịch vụ, quá trình, mơi trường và các đối tượng khác trong hoạt
động kinh tế - xã hội nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả của
các đối tượng này.
Để quản lý chất lượng điểm đến du lịch theo tiêu chuẩn bền
vững, có thể căn cứ vào các loại tiêu chuẩn khác nhau:
 Tiêu chuẩn dịch vụ của các nhà cung cấp dịch vụ du lịch;
 Tiêu chuẩn riêng của các phân ngành;
 Tiêu chuẩn phát triển bền vững.
159


7.2.1. Quản lý chất lượng điểm đến du lịch theo tiêu
chuẩn bền vững (tiếp)
Tiêu chuẩn du lịch bền vững toàn cầu cho điểm đến (của
Hội đồng Du lịch bền vững toàn cầu – Global Sustainable
Tourism Coucil – GSTC, 2013): gồm 4 phần với 41 tiêu chí.
 Phần A: Quản lý điểm đến bền vững (13 tiêu chí)

 Phần B: Tối đa hóa lợi ích kinh tế cho cộng đồng địa phương

và giảm thiểu tác động tiêu cực (9 tiêu chí)
 Phần C: Tối đa hóa lợi ích cho cộng đồng, du khách, và giảm

thiểu tác động tiêu cực về văn hóa (7 tiêu chí)
 Phần D: Tối đa hóa lợi ích cho môi trường và giảm thiểu tác

động tiêu cực (12 tiêu chí).

160


7.2.1. Quản lý chất lượng điểm đến du lịch theo tiêu
chuẩn bền vững (tiếp)
Phần A: Quản lý điểm đến bền vững
A1

Chiến lược điểm đến bền vững

A2

Tổ chức quản lý điểm đến (DMO)

A3

Giám sát

A4

Quản lý thời vụ du lịch

A5

Ứng phó biến đổi khí hậu

A6

Thống kê các cơ sở du lịch và các điểm tham quan


A7

Quy định về quy hoạch

A8

Khả năng tiếp cận điểm tham quan và cơ sở dịch vụ

A9

Mua bất động sản

A10 Sự hài lòng của khách du lịch

A11 Các tiêu chuẩn bền vững
A12 An toàn và an ninh
A13 Khủng hoảng và quản lý tình trạng khẩn cấp

161


7.2.1. Quản lý chất lượng điểm đến du lịch theo tiêu
chuẩn bền vững (tiếp)
Phần B: Tối đa hóa lợi ích kinh tế cho cộng đồng địa phương và
giảm thiểu tác động tiêu cực
B1

Giám sát kinh tế

B2


Cơ hội nghề nghiệp địa phương

B3

Các bên liên quan tham gia

B4

Ý kiến cộng đồng địa phương

B5

Khả năng tiếp cận điểm đến của cộng đồng

B6

Nâng cao nhận thức du lịch

B7

Ngăn chặn khai thác phụ nữ, trẻ em

B8

Hỗ trợ cộng đồng

B9

Hỗ trợ doanh nghiệp địa phương và hội chợ thương mại

162


7.2.1. Quản lý chất lượng điểm đến du lịch theo tiêu
chuẩn bền vững (tiếp)
Phần C: Tối đa hóa lợi ích cho cộng đồng, du khách,
và giảm thiểu tác động tiêu cực về văn hóa
C1

Bảo vệ điểm tham quan

C2

Quản lý khách du lịch

C3

Hành vi của khách du lịch

C4

Bảo vệ di sản văn hóa

C5

Diễn giải về điểm đến

C6

Sở hữu trí tuệ


C7

Đóng góp của khách

163


7.2.1. Quản lý chất lượng điểm đến du lịch theo tiêu
chuẩn bền vững (tiếp)
Phần D: Tối đa hóa lợi ích cho môi trường và giảm thiểu
tác động tiêu cực
D1

Các rủi ro cho môi trường

D2

Bảo vệ những môi trường nhạy cảm

D3

Bảo vệ động vật hoang dã

D4

Phát thải khí nhà kính

D5


Bảo tồn năng lượng

D6

Quản lý nước

D7

An ninh nước

D8

Chất lượng nước

D9

Nước thải

D10 Giảm chất thải rắn
D11 Ô nhiễm ánh sáng và tiếng ồn
D12 Giao thông vận tải gây tác động thấp

164


7.2.1. Quản lý chất lượng điểm đến du lịch theo tiêu

chuẩn bền vững (tiếp)
 Từ Bộ Tiêu chuẩn du lịch bền vững toàn cầu cho điểm


đến, các điểm đến tổ chức quản lý theo các tiêu chí nêu trên
để đảm bảo tính bền vững cho điểm đến.
 Để dễ dàng cho việc tổ chức quản lý điểm đến và điều chỉnh

công tác quản lý cho phù hợp, các điểm đến cần được đánh
giá tính bền vững theo bộ tiêu chuẩn nêu trên với 5 mức (xem
bảng 7.2).

165


7.2.1. Quản lý chất lượng điểm đến du lịch theo tiêu
chuẩn bền vững (tiếp)
Bảng 7.2: Đánh giá tính bền vững của điểm đến du lịch
Tiêu chí

Mức độ đáp ứng
1

2

3

4

5

Phần A: Quản lý điểm đến bền vững
A1
A2

…
A13

Phần B: Tối đa hóa lợi ích kinh tế cho cộng đồng địa phương và giảm thiểu
tác động tiêu cực
B1
B2
…
B9
Phần C: Tối đa hóa lợi ích cho cộng đồng, du khách, và giảm thiểu tác động
tiêu cực về văn hóa
C1
C2
…

C7
Phần D: Tối đa hóa lợi ích cho môi trường và giảm thiểu tác động tiêu cực

D1
D2
…
D12

166


7.2.1. Quản lý chất lượng điểm đến du lịch theo tiêu
chuẩn bền vững (tiếp)
Lưu ý: Quản lý chất lượng ĐĐDL theo tiêu chuẩn bền vững cần


nhiều thời gian và nỗ lực để kết hợp được tất cả 41 tiêu chí nói trên
=> nếu phát triển một DMP, để tạo thuận lợi, nên bắt đầu kế hoạch
trên 5 khía cạnh:

(1) Xác định số lượng khách du lịch tối ưu cho điểm đến
(2) Khuyến khích sử dụng phương tiện vận tải tác động thấp
(3) Khoanh vùng các khu vực xây dựng

(4) Thiết lập kế hoạch du lịch quanh năm tại điểm đến
(5) Đào tạo về công tác bảo tồn
167


7.2.2. Quản lý chất lượng điểm đến du lịch theo tiêu

chuẩn chất lượng Châu Âu
Quản lý chất lượng điểm đến du lịch theo Tiêu chuẩn chất lượng

châu Âu được căn cứ vào bộ tiêu chí đánh giá điểm đến du lịch do
Liên minh châu Âu xây dựng cho Việt Nam trong khuôn khổ Dự án
EU-ESRT tài trợ từ 2011 – 2016 đã bàn giao cho Tổng cục Du lịch

năm 2016 Tiêu chí đánh giá điểm đến du lịch, bao gồm 2 phần:
 Tiêu chí đánh giá khu du lịch
 Tiêu chí đánh giá điểm du lịch

168


7.2.2. Quản lý chất lượng điểm đến du lịch theo tiêu

chuẩn chất lượng Châu Âu (tiếp)
 Tiêu chí đánh giá khu du lịch: gồm 6 nhóm, 32 tiêu chí (xem

bảng 7.3)
(1) Tài nguyên du lịch (3 tiêu chí);
(2) Sản phẩm và dịch vụ (14 tiêu chí);
(3) Quản lý điểm đến (8 tiêu chí);
(4) Cơ sở hạ tầng (5 tiêu chí);
(5) Sự tham gia của cộng đồng địa phương (1 tiêu chí);
(6) Mức độ hài lịng của khách du lịch đối với điểm đến (1
tiêu chí).
=> Trên cơ sở các tiêu chí đã xác định => đánh giá khu du
lịch. Với mức điểm đánh giá của khu du lịch, cần có những chính
sách điều chỉnh hợp lý để đảm bảo chất lượng của khu du lịch. 169


Bảng 7.3: Tiêu chí đánh giá khu du lịch theo tiêu chuẩn chất lượng châu Âu
Tiêu chí đánh giá

Nhóm tiêu chí
1. Tài nguyên du lịch

15
1.1. Sự đa dạng và tính độc đáo của tài nguyên

10

1.2. Sức chứa của điểm tài nguyên

2


1.3. Bảo vệ và tôn tạo tài nguyên
2. Sản phẩm và dịch vụ
2.1. Cung cấp thông tin cho khách hàng

1

2.2. Chỉ dẫn thơng tin trong tồn bộ khu du lịch

1

2.3. Thuyết minh

2

2.4. Trung tâm thông tin du lịch

2

2.5. Hệ thống cơ sở vật chất kỹ thuật phục vụ lưu trú của khách du lịch

3

2.6. Dịch vụ cung cấp cho khách trong các khu lưu trú

2

2.7. Hệ thống nhà hàng phục vụ khách du lịch

3


2.8. Dịch vụ ăn uống

2

2.9. Cơ sở phục vụ vui chơi giải trí

2

2.10. Dịch vụ vui chơi, giải trí

1

2.11. Các hoạt động trình diễn, biểu diễn nghệ thuật

1

2.12. Dịch vụ tham quan, nghỉ dưỡng, khám phá, tìm hiểu các giá trị về tự nhiên, văn hóa

6

2.13. Dịch vụ tổ chức sự kiện, hội nghị, hội thảo

2

2.14. Dịch vụ mua sắm

2
15


3.1. Quản lý chung

2

3.2. Môi trường tự nhiên và vệ sinh chung

2

3.3. Xử lý rác thải

2

3.4. Hệ thống nhà vệ sinh công cộng

2

3.5. Môi trường xã hội

2

3.6. Tổ chức lực lượng an ninh, trật tự

2

3.7. Phương án đảm bảo an ninh, an toàn cho du khách

1

3.8. Cơ sở vật chất kỹ thuật phục vụ đảm bảo an ninh, an toàn cho khách du lịch


2

4. Cơ sở hạ tầng

6. Sự hài lòng của khách du lịch

3
30

3. Quản lý điểm đến

5. Sự tham gia của cộng đồng địa phương

Điểm tối đa

15
4.1. Hệ thống đường giao thông

3

4.2. Biển báo chỉ dẫn tiếp cận khu du lịch bằng đường bộ, đường thủy

3

4.3. Đường giao thông nội bộ

3

4.4. Hệ thống điện


3

4.5. Hệ thống cấp, thoát nước

3

Tỷ lệ lao động là người địa phương trong khu du lịch

10
15

170


7.2.2. Quản lý chất lượng điểm đến du lịch theo tiêu
chuẩn chất lượng Châu Âu (tiếp)
 Tiêu chí đánh giá điểm du lịch: gồm 6 nhóm, 29 tiêu chí (xem

bảng 7.4)
(1) Tài nguyên du lịch (3 tiêu chí);
(2) Sản phẩm và dịch vụ (11 tiêu chí);
(3) Quản lý điểm đến (8 tiêu chí);
(4) Cơ sở hạ tầng (5 tiêu chí);
(5) Sự tham gia của cộng đồng địa phương (1 tiêu chí);
(6) Mức độ hài lịng của khách du lịch đối với điểm đến (1
tiêu chí).
=> Trên cơ sở các tiêu chí đã xác định => đánh giá điểm du
lịch. Với mức điểm đánh giá của điểm du lịch, cần có những chính
sách điều chỉnh hợp lý để đảm bảo chất lượng của điểm du lịch.
171



Bảng 7.4: Đánh giá điểm du lịch theo tiêu chí châu Âu
Tiêu chí đánh giá

Nhóm tiêu chí
1. Tài ngun du lịch

Điểm tối đa
15

1.1. Sự đa dạng của tài nguyên

10

1.2. Sức chứa của điểm tài nguyên

2

1.3. Bảo vệ và tôn tạo tài nguyên
2. Sản phẩm và dịch vụ

3
30

2.1. Cung cấp thông tin cho khách hàng

2

2.2. Chỉ dẫn thơng tin trong tồn bộ khu du lịch


2

2.3. Thuyết minh

2

2.4. Quầy thông tin du lịch

2

2.5. Hệ thống cơ sở vật chất kỹ thuật phục vụ lưu trú của khách du lịch

4

2.6. Dịch vụ cung cấp cho khách trong các khu lưu trú

2

2.7. Hệ thống nhà hàng phục vụ khách du lịch

4

2.8. Dịch vụ ăn uống

2
6

2.9. Dịch vụ tham quan, nghỉ dưỡng, khám phá, tìm hiểu các giá trị về tự nhiên, văn hóa
2.10. Dịch vụ tổ chức sự kiện, hội nghị, hội thảo

2.11. Dịch vụ mua sắm
3. Quản lý điểm đến

2
2
15

3.1. Quản lý chung

3

3.2. Môi trường tự nhiên và vệ sinh chung

2

3.3. Xử lý rác thải

1

3.4. Hệ thống nhà vệ sinh công cộng

2

3.5. Môi trường xã hội

2

3.6. Tổ chức lực lượng an ninh, trật tự

2


3.7. Phương án đảm bảo an ninh, an toàn cho du khách

1
2

3.8. Cơ sở vật chất kỹ thuật phục vụ đảm bảo an ninh, an toàn cho khách du lịch
4. Cơ sở hạ tầng

5. Sự tham gia của cộng đồng địa phương
6. Sự hài lòng của khách du lịch

15
4.1. Hệ thống đường giao thông

3

4.2. Biển báo chỉ dẫn tiếp cận khu du lịch bằng đường bộ, đường thủy

3

4.3. Đường giao thơng nội bộ

3

4.4. Hệ thống điện

3

4.5. Hệ thống cấp, thốt nước


3

5.1. Tỷ lệ lao động là người địa phương trong khu du lịch

10
15

172


7.2.2. Quản lý chất lượng điểm đến du lịch theo tiêu
chuẩn chất lượng Châu Âu (tiếp)
Thành lập Ban Tổ chức
Thành lập các tiểu ban: Nội dung, Thư ký, Hậu cần...

Lựa chọn điểm đến để đánh giá
Thành lập các nhóm chuyên gia
Nhóm chuyên gia đánh giá

Nhóm chuyên gia điều tra

Các nhóm chuyên gia đánh giá và cho điểm
Chuyên gia đánh giá chấm điểm
theo bảng điểm

Chuyên gia điều tra lấy ý kiến của khách du
lịch theo bảng hỏi

Tiểu ban Thư ký tổng hợp điểm

Ban Tổ chức xếp loại điểm đến

Sơ đồ 7.1: Qui trình đánh giá điểm đến du lịch

173