Tiet 40 Noi giam noi tranh

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (1.66 MB, 27 trang )

1. Thế nào là nói quá? Nêu tác dụng của nói quá?

2. Trong các câu sau câu nào có sử dụng biện pháp tu từ
nói quá?

a. Lớp em chú ý nghe cô giảng bài.
b. Bao giờ cây cải làm đình

Gỗ lim thái nghém thì mình lấy ta.
c. Bài văn của bạn viết dỡ quá đi thôi!

d. Bài văn của bạn viết chưa được hay lắm!

</div>
<span class='text_page_counter'>(3)</span><div class='page_container' data-page=3></div>
<span class='text_page_counter'>(4)</span><div class='page_container' data-page=4>

1. Vì vậy, tơi để sẵn mấy lời này, phịng khi
tôi sẽ <b>đi gặp cụ Các Mác, cụ Lê – nin </b>
<b>và các vị anh hùng khác,</b> thì đồng bào cả
nước, đồng chí trong Đảng và bầu bạn

khắp nơi đều khỏi cảm thấy đột ngột.
2. Bác đã <b>đi</b> rồi, sao Bác ơi!

Mùa thu đang đẹp, nắng xanh trời.

 <sub>1. Tôi sẽ </sub><b><sub>đi gặp</sub></b><sub> … = Tôi sẽ </sub><b><sub>chết</sub></b>

</div>
<span class='text_page_counter'>(5)</span><div class='page_container' data-page=5>

Phải bé lại và lăn vào lòng một người mẹ,
áp mặt vào <b>bầu sữa</b> nóng của người mẹ, để
bàn tay người mẹ vuốt ve từ trán xuống

cằm, và gãi rôm ở sống lưng cho, mới thấy
người mẹ có một êm dịu vô cùng.

</div>
<span class='text_page_counter'>(6)</span><div class='page_container' data-page=6>

<b>2. Tránh cảm </b>
<b>giác thô tục</b>

Ngày mồng một đầu năm hiện lên <b>thi thể</b> em
bé ngồi giữa những bao diêm…

<i>(trích Cơ bé bán diêm, An- đéc-xen)</i>

</div>
<span class='text_page_counter'>(7)</span><div class='page_container' data-page=7>

<b>2. Tránh cảm </b>

<b>giác thô tục</b>
<b>3. Tránh cảm </b>
<b>giác ghê sợ</b>

<b>3. Tránh cảm giác nặng nề, thiếu tế nhị</b>

</div>
<span class='text_page_counter'>(8)</span><div class='page_container' data-page=8>

<b>2. Tránh cảm </b>
<b>giác thô tục</b>
<b>3. Tránh cảm </b>
<b>giác ghê sợ</b>

<b>4. Tránh cảm </b>
<b>giác nặng nề, </b>
<b>thiếu tế nhị</b>

So sánh hai cách diễn đạt.

Bác Dương thôi đã

thôi rồi

Nước mây man mác
ngậm ngùi lịng ta.

<i>(Nguyễn Khuyến)</i>

Bác Dương thơi đã

chết rồi

Nước mây man
ngậm ngùi lòng ta.

</div>
<span class='text_page_counter'>(9)</span><div class='page_container' data-page=9>

Nói giảm nói tránh là biện pháp tu từ dùng
cách diễn đạt tế nhị, uyển chuyển, tránh gây
cảm giác quá đau buồn, ghê sợ, nặng nề; tránh
thơ tục, thiếu lịch sự.

<b>+ Nói giảm = Khinh ngữ</b>

</div>
<span class='text_page_counter'>(10)</span><div class='page_container' data-page=10>

Xác định biện pháp tu từ nói giảm nói tránh:

1. Bài văn này bạn phân tích chưa được hay lắm.

2. Bác đã lên đường, theo tổ tiên

Mác Lê-nin, thế giới Người Hiền…

3.a. Bạn học còn kém lắm.

b. Bạn cần cố gắng hơn nữa.

4. Lão làm bộ đấy! Thật ra thì lão chỉ tâm ngẩm thế, nhưng cũng
ra phết chứ chả vừa đâu: lão vừa xin tơi ít bả chó…

<b>Lưu ý: Nói giảm nói tránh sử dụng nhiều trong các lĩnh </b>
<b>vực văn chương cũng như trong đới sống hằng ngày</b>

Dùng từ đồng nghĩa

Dùng cách nói vịng
Dùng cách nói phủ định từ trái nghĩa

</div>
<span class='text_page_counter'>(11)</span><div class='page_container' data-page=11>

• Trong một cuộc họp lớp kiểm điểm bạn Hải hay đi học
muộn:

Lan nói: <b>- Từ nay cậu không được đi học muộn </b>
<b>nữa vì như vậy không những ảnh hưởng đến việc rèn </b>
<b>luyện đạo đức của bản thân cậu mà còn ảnh hưởng đến </b>
<b>phong trào thi đua của lớp.</b>

Bạn Trinh cho rằng Lan nói như vậy là quá gay gắt,
chỉ nên nhắc nhở bạn Hải là <b>:</b> <i><b>"</b><b>Cậu nên đi học đúng giờ.”</b></i>

Em đồng tình với ý kiến nào? Vì sao?

</div>
<span class='text_page_counter'>(12)</span><div class='page_container' data-page=12></div>
<span class='text_page_counter'>(13)</span><div class='page_container' data-page=13>

Trong giờ trả bài tập làm văn, Nam ngồi cạnh Hùng. Hai
bạn trao đổi cho nhau, rút kinh nghiệm và sửa sai. Câu
văn của Nam chưa gọn, cô giáo ghi điểm kém.

Em hãy đặt câu nói về nhận xét của Hùng với 3
phương án khi đọc bài văn của Nam?

a. Cách nói bình thường.
b. Cách nói quá.

</div>
<span class='text_page_counter'>(14)</span><div class='page_container' data-page=14>

So sánh sự khác nhau của hai biện pháp tu từ nói q và
nói giảm nói tránh.

<b>NĨI QUÁ</b> <b>NÓI GIẢM NÓI TRÁNH</b>

- Biện pháp tu từ diễn đạt
tế nhị, uyển chuyển.

- Tránh gây cảm giác quá
đau buồn, thô tục, nặng
nề; tránh thô tục, thiếu
lịch sự

- Biện pháp tu từ phóng
đại quy mơ, tính chất của
sự vật, sự việc .

- Nhấn mạnh, gây ấn

</div>
<span class='text_page_counter'>(15)</span><div class='page_container' data-page=15>

1. Điền các từ ngữ nói giảm nói tránh sau

đây vào chỗ trống /.../: đi nghỉ, khiếm thị,
chia tay nhau , có tuổi, đi bước nữa.

a. Khuya rồi, mời bà...

b. Đây là lớp học cho trẻ em ...

c. Mẹ đã ... rồi, nên chú ý giữ gìn sức
khỏe.

đi nghỉ

</div>
<span class='text_page_counter'>(16)</span><div class='page_container' data-page=16>

2. Trong mỗi cặp câu dưới đây, câu nào có nói giảm
nói tránh:

a1. Anh phải hòa nhã với bạn bè!
a2. Anh nên hòa nhã với bạn bè!
b1. Anh ra khỏi phòng tôi ngay!
b2. Anh không nên ở đây!

</div>
<span class='text_page_counter'>(17)</span><div class='page_container' data-page=17>

1

2

3

8

5

4

6

</div>
<span class='text_page_counter'>(18)</span><div class='page_container' data-page=18></div>
<span class='text_page_counter'>(19)</span><div class='page_container' data-page=19></div>
<span class='text_page_counter'>(20)</span><div class='page_container' data-page=20>

- Câu nói sau có vận dụng biện pháp nói giảm nói tránh
khơng?

<i>“Con Rùa nó bị lật ngửa cũng cịn nhanh hơn cậu đó.”</i>

<b>ĐÁP ÁN:</b>

</div>
<span class='text_page_counter'>(21)</span><div class='page_container' data-page=21></div>
<span class='text_page_counter'>(22)</span><div class='page_container' data-page=22></div>
<span class='text_page_counter'>(23)</span><div class='page_container' data-page=23>

-Tìm từ ngữ thể hiện biện pháp tu từ nói giảm nói tránh
trong câu thơ sau?

Đã ngừng đập, một trái tim

Đã ngừng đập, một cánh chim đại bàng.