SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HỐ
PHỊNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BÁ THƯỚC

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ GIẢI PHÁP TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG GIÁO
DỤC LẤY TRẺ LÀM TRUNG TÂM CHO TRẺ 5 – 6 TUỔI,
LỚP A1, TRƯỜNG MẦM NON TÂN LẬP, THỊ TRẤN CÀNH
NÀNG, HUYỆN BÁ THƯỚC

Người thực hiện: Nguyễn Thị Phượng
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường mầm non Tân Lập
SKKN thuộc lĩnh vực: Chuyên mơn

THANH HỐ NĂM 2021
MỤC LỤC


TT
1.
1.1.
1.2.
1.3.
1.4.
2.
2.1.
2.2.
2.3.
2.4.
3.

2

Nội dung
Mục lục
Mở đầu
Lí do chọn đề tài
Mục đích nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu
Nội dung sáng kiến kinh nghiệm .
Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm
Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề .
Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm sau thực nghiệm
Kết luận,và kiến nghị
* Tài liệu tham khảo

Trang
1
1-2
2
2
2
2
2-3
3 -5
5-14
14-17
17-18

19


3

1. Mở đầu
1.1 Lý do chọn đề tài
Phương châm “ Học bằng chơi, chơi mà học” hẳn đã ăn sâu vào nhận
thức của mỗi giáo viên mầm non. Khác với người lớn, trẻ em thật sự học trong
khi chơi, trẻ lĩnh hội các tri thức tiền khoa học trong trường mầm non theo
phương châm ấy.
Căn cứ vào nhu cầu và khả năng phát triển của trẻ lứa tuổi mầm non, đây
là lứa tuổi kỳ diệu, trẻ rất hiếu động tò mị, muốn học hỏi, tìm hiểu thế giới tự
nhiên và xã hội. Trong các hoạt động của tuổi mẫu giáo: chơi giữ vai trò hoạt
động chủ đạo, giữa hoạt động vui chơi và hoạt động học tập chưa có ranh giới rõ ràng.
Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm là một quan điểm giáo dục tiến bộ về vị trí
của trẻ em và vai trị của giáo viên. Nó góp phần định hướng cho q trình, hoạt
động và mơi trường giáo dục trong trường mầm non. Giáo dục lấy trẻ làm trung
tâm là: Khả năng, lợi thế và sở thích của mọi đứa trẻ cần được hiểu, trân trọng
và tôn trọng; là tất cả các trẻ đều có cơ hội tốt nhất để thành công; là tất cả các
trẻ đều có cơ hội học bằng nhiều cách khác nhau, bao gồm cả chơi.
Trẻ vừa là đối tượng, vừa là chủ thể của hoạt động. Khi trẻ được tham gia
trải nghiệm, giao tiếp, chia sẻ là khi hoạt động giáo dục đạt hiệu quả cao nhất.
Trẻ em thích khám phá những điều mới lại, vậy nên cần dạy trẻ cái mà trẻ cần,
điều mà trẻ thích. Vì vậy các hoạt động giáo dục phải hướng vào trẻ, lấy trẻ làm
trung tâm.Giáo viên chỉ là người tạo cơ hội, hướng dẫn, gợi mở giúp trẻ chiếm
lĩnh kiến thức.
Mỗi trẻ đều có một sự khác biệt về hồn cảnh, mơi trường sống, điều kiện gia
đình và học tập, … Chính vì thế, mỗi trẻ em là một cá thể riêng biệt khác nhau
về thể chất, mối quan hệ xã hội, trí tuệ, tình cảm, tâm lý, … Điều này đồng

nghĩa với việc từng trẻ sẽ có hứng thú, cách học và trình độ học tập khác nhau.
Để hoạt động giáo dục theo quan điểm “ Lấy trẻ làm trung tâm” có hiệu
quả thì môi trường giáo dục phải được thiết kế, xây dựng đảm bảo và phù hợp
với dội dung giáo dục và đối tượng trẻ. Bởi vì mơi trường giáo dục là nơi diễn ra
các hoạt động của trẻ, được giáo viên tổ chức với dụng ý sư phạm. Trong trường
mầm non việc thiết kế môi trường giáo dục sẽ ảnh hưởng đến việc học của trẻ,
cách học của trẻ, cách dạy của giáo viên. Một môi trường xã hội tốt đẹp với môi
trường vật chất phong phú sẽ là điều kiện tốt nhất cho mỗi cá nhân trẻ phát triển
và thành công.Cho nên việc tạo môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm là rất
cần thiết, quan trọng.
3


4

Bên cạnh đó người lớn cần chú ý những điều xảy ra trong suốt thời thơ ấu của
trẻ. Vì nó có thể ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp đến tương lai của trẻ. Những
trải nghiệm đầu đời của trẻ cần phải phù hợp với mức độ phát triển. Đồng thời
phải xây dựng dựa trên những cơ sở mà trẻ đã được biết và có thể thực hiện
được. Chính vì vậy, chúng ta phải cẩn trọng, không được dạy những gì q khó
đối với trẻ để giúp trẻ hứng thú với học tập và phát triển thế mạnh của mỗi
trẻ.Nhận thức được điều này tôi đã chọn đề tài “ Một số giải pháp tổ chức các
hoạt động giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 5 – 6 tuổi, lớp A1, trường
mầm non Tân Lập, thị trấn Cành Nàng, huyện Bá Thước”
1.2. Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu đề tài “Một số giải pháp tổ chức các hoạt động giáo dục lấy trẻ làm
trung tâm cho trẻ 5 – 6 tuổi, lớp A1, trường mầm non Tân Lập, thị trấn Cành
Nàng, huyện Bá Thước”nhằm tìm ra và lựa chọn những hình thức tổ chức và
phương pháp giáo dục phù hợp, đề xuất giải pháp tốt nhất để phát huy hết tính
tích cực của trẻ, để trẻ thực sự là trung tâm của các hoạt động.

1.3. Đối tượng nghiên cứu
Đề tài nghiên cứu “ Một số giải pháp tổ chức các hoạt động giáo dục lấy trẻ làm
trung tâm cho trẻ5- 6 tuổi, lớp A1, trường mầm non Tân Lập, thị trấn Cành
Nàng, huyện Bá Thước”
1.4. Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu tài liệu
- Phương pháp đàm thoại, quan sát
- Phương pháp đồ dùng trực quan
- Phương phápthực hành- trải nghiệm - thí nghiệm - trị chơi
- Phương pháp đánh giá
- Phương pháp thống kê, sử lý số liệu.
2. Nội dung sáng kiến kinh nghiệm
2.1. Cơ sở lý luận
Với sự phát triển của nền kinh tế hiện nay cộng đồng ngày càng quan tâm hơn
đến trẻ nhỏ những mầm non tương lai của đất nước. Những phương pháp giáo
dục mới ra đời nhằm đào tạo, rèn luyện các bé thành thế hệ tương lai có ích cho
đất nước. Hiện nay những người giáo dục đang quan tâm đến phương pháp giáo
dục lấy trẻ làm trung tâm. Vậy như thế nào là “ lấy trẻ làm trung tâm”? Lấy trẻ
4


5

làm trung tâm là: Mỗi trẻ đều sẽ có những tính cách riêng, khả năng, sở thích
cũng như sở trường riêng mà không trẻ nào giống trẻ nào. Hãy luôn tin tưởng trẻ
rằng trẻ có thể thành cơng và tiến bộ từng ngày với những thế mạnh của bé. Hãy
để cho bé thỏa sức sáng tạo và tư duy để bé có thể phát triển được thế mạnh của
mình: Là trẻ em cần phải được tạo mọi điều kiện tốt nhất để bé vui chơi, tham
gia những lớp học ngoại khoá hay được đến trường một cách đầy đủ. Bé vừa có
thể vui chơi phát triển về thể chất mà lại vừa phát triển về tinh thần. Bé vui chơi

thường xuyên sẽ giúp bé rèn luyện những thế mạnh của mình: Là mỗi bé đều là
những cá thể riêng biệt và duy nhất vì vậy mà người lớn nên dạy riêng từng bé
theo những cách khác nhau, tôn trọng những cái riêng của trẻ, khơng phân biệt
về giới tính, tuổi tác, dân tộc, văn hố, tính cách,…[ 4 ]
Như vậy theo quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm, các hoạt động
giáo dục đều hướng vào trẻ, xuất phát từ khả năng nhận thức, nhu cầu, hứng thú
của trẻ. Mỗi đứa trẻ phải là một chủ thể độc lập, mỗi đứa trẻ đều có cơ hội tốt
nhất để phát triển. Trẻ phải được hoạt động tích cực, được thoải mái thể hiện cá
tính, được tự do khám phá theo ý thích, được tạo mọi cơ hội để thành cơng...
Bên cạnh việc giáo viên phải xây dựng kế hoạch giáo dục lấy trẻ làm trung tâm
thì việc thiết kế mơi trường xã hội cũng như môi trường vật chất và tổ chức các
hoath động giáo dục “lấy trẻ làm trung tâm” ở mỗi lớp mẫu giáo có ý nghĩa quan
trọng song song.[2]
2.2.Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
2.2.1.Thuận lợi
Trường mầm non Tân Lập, nơi tôi công tác là trường mầm non đạt chuẩn
quốc gia mức độ I, có điều kiện mơi trường tốt và cơ sở vật chất khang trang,
sạch đẹp, có tương đố đầy đủ các trang thiết bị, đồ dùng đồ chơi phục vụ cho
việc học tập và vui chơi của trẻ. Lớp mẫu giáo do tôi chủ nhiệm luôn nhận được
sự quan tâm của ban giám hiệu nhà trường. Đặc biệt, năm học 2020 – 2021, lớp
học được các cấp lãnh đạo, các tổ chức, nhà trường đầu tư cơ sở vật chất cũng
như mua sắm đầy đủ đồ dùng cho các hoạt động theo quan điểm giáo dục lấy trẻ
làm trung tâm.
Bản thân tơi là giáo viên có trình độ chun mơn, có lịng u nghề mến
trẻ, có nhiệt huyết tuổi trẻ nên ln chủ động, tích cực học hỏi và trao đổicùng
đồng nghiệp về chun mơn; ln tìm tịi nghiên cứu các lý luận và các phương
pháp mới qua các cổng thông tin hiện đại như trang website của trường, của
ngành, tích cực sưu tầm các loại sách báo nên tích lũy được một số kinh nghiệm.
Hàng năm chúng tơi được học lớp bồi dưỡng thường xuyên và dự các
buổi chuyên đề của phòng, của trường bạn và nhà trường tổ chức, dự án tăng

5


6

cường khả năng sẵn sàng đi học cho trẻ mầm non theo quan điểm giáo dục lấy
trẻ làm trung tâm...Đó cũng là điều kiện để tôi được học tập, củng cố thêm kiến
thức phục vụ cho hoạt động giảng dạy của mình.
2.2.2. Khó khăn:
Mặc dù hầu hết các bậc cha mẹ trẻ đều rất quan tâm đến việc học tập và vui chơi
của trẻ nhưng cũng có những bậc cha mẹ do công việc bận rộn, đi làm ăn xa,
nên mức độ quan tâm còn hời hợt, chưa thực sự hiểu sâu việc trẻ được học gì,
tham gia những hoạt động gì ở trường lớp và ý nghĩa của những hoạt động ấy như thế
nào?
Một số bậc cha mẹ chưa hiểu chính xác bản chất của việc học và chơi của
trẻ lứa tuổi mầm non, thường quan tâm nhiều đến kiến thức trẻ tiếp thu chứ
không phải là việc trẻ được thỏa mãn nhu cầu, hứng thú, được trải nghiệm như
thế nào, trẻ học được những kỹ năng gì? Một số cha mẹ lo lắng rằng con chị ấy
chơi quá nhiều và có những câu hỏi như: “Tại sao khơng thấy cơ dạy gì cho
cháu ở trường vậy? Tơi thấy cháu chơi suốt”.Hoặc một số gia đình khơng dám
cho con ra ngồi hoạt động, khám phá trải nghiện vì sợ bẩn, sợ con ốm…điều
này có ảnh hưởng khơng nhỏ tới sự phát triển của trẻ. Đối với trẻ mầm non, điều
cần thiết khơng hồn tồn là kiến thức mà là khơi dậy ở trẻ những tố chất của tư
duy và tính tích cực, chủ động, ham học hỏi, ham tìm tòi, khám phá,…
Trước đây, khi chưa thực hiện chuyên đề “Tổ chức các hoạt động giáo dục
lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 5-6 tuổi, lớp A1, trường mầm non Tân Lập, thị trấn
Cành Nàng, huyện Bá Thước ”, số trẻ tham gia tích cực vào các hoạt động trong
lớp còn hạn chế, trẻ chưa thực sự hứng thú vào môi trường hoạt động trong lớp,
chơi và học thụ động, chưa mạnh dạn giao tiếp cũng như thể hiện bản thân. Cụ
thể qua khảo sát đầu năm như sau:

* Bảng khảo sát đầu năm ( tháng 10/2020 – Lớp A1)
Nội dung khảo sát
- Trẻ hoạt động tích cực vào
mơi trường đã tạo trong lớp.
- Kỹ năng sử dụng môi trường
trong lớp.
- Hứng thú tham gia hoạt
động.
6

Kết quả khảo sát

STKS

Chưa đạt

Đạt

%

%

24

12

50

12


50

24

9

38

15

62

24

15

62

9

38


7

- Trẻ tự tin, mạnh dạn giao
tiếp và chia sẻ với cô, với bạn
và mọi người.
- Trẻ thể hiện ý tưởng, sự sáng
tạo, cá tính riêng trong các

hoạt động.

24

10

42

14

58

24

9

38

15

62

* Nguyên nhân của thực trạng.
- Khả năng hứng thú và tính tích cực của trẻ chưa được phát huy, tơi thấy do
một số nguyên nhân sau:
+ Do việc xác định nội dung, mục tiêu, hoạt động…để xây dụng kế hoạch
“Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm” của giáo viên chưa sát với thực tế.
+ Do chưa tạo ra được môi trường mở cho trẻ hoạt động tích cực ở tất cả các
hoạt động trong ngày (Cách sắp xếp, bố trí các góc chơi trong ngồi lớp học
chưa hợp lý,tranh ảnh, đồ dùng, đồ chơi chưa được tận dụng tối đa, chưa

thuận tiệncho việc sử dụng).
+ Công tác tuyên truyền phối kết hợp với phụ huynh chưa thực sự hiệu quả
Chính điều này làm tôi trăn trở, suy nghĩ làm thế nào để khắc phục tình trạng
trên. Tơi đã tìm ra một số giải pháp triển khai để trẻ được hoạt động cá nhân,
nhóm một cách tích cực, kiến thức, kỹ năng của trẻ được bổ sung và củng cố
phong phú, giúp trẻ phát hiện ra nhiều điều mới lạ hơn.
2.3. Một số giải pháp
2.3.1. Xây dựng kế hoạch “ Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm”
Con người chỉ thích nghe những cái mà bản thânchưa biết, khám phá những điều
chưa hiểu, trẻ emcũng thế chỉ tích cực khám phá, tìm tịi, thích học cáichưa có.
Nên muốn trẻ học tập tích cực giáo viênkhông dạy trẻ cái mà trẻ đã biết mà phải
dạy cái trẻcần, điều mà trẻ thích nghe. Nói một cách khác xây
dựng kế hoạch phải hướng vào trẻ, lấy trẻ làm trungtâm của quá trình giáo dục.
Trong quá trình giáo dục trẻ em vừa là đối tượng củahoạt động vừa là chủ thể
của hoạt động. Dó đó hoạtđộng giáo dục có hiệu quả nhất khi trẻ được tham
giatrải nghiệm, giao tiếp, chia sẻ với bạn…Việc xây dựng kế hoạch giáo dục là
rất cầnthiết, giúp giáo viên dự kiến kế hoạch, chủđộng tổ chức các hoạt động
giáo dục một cáchhiệu quả.
Các bước xây dựng kế hoạch:
*Xác định các căn cứ lập kế hoạch giáo dục

7


8

- Xác định nội dung Chương trình giáo dục mầm non: Viết cụ thể những
nội dung có tính chất khái qt trong chương trình.
Ví dụ 1: “Nhận biết một số món ăn, thực phẩm thơng thường và ích lợi của
chúng đối với sức khỏe”:Chúng ta phải xác định cụ thể món ăn, thực phẩm nào

thuộc 4 nhóm thực phẩm là quen thuộc đối với trẻ; Lựa chọn món ăn, thức uống
nào có dạng chế biến đơn giản để trẻ được làm quen thao tác, thực hành chế biến
từ những thực phẩm quen thuộc nơi trẻ sinh sống...VD đối với trường tơi, tơi sẽ
lựa chọn nhóm thực phẩm là: Ngơ, khoai, sắn, mía hoặc các loại quả quen thuộc
như đu đủ, hồng xiêm, dưa hấu, dưa chuột...Hoặc đối với loại nước uống tôi sẽ
lựa chọn loại nước uống quen thuộc như: nước chanh đường, nước cam, nước ép
dưa hấu...
Ví dụ 2: “Bảo vệ an tồn cho bản thân” thì ta phải lựa chọn hành vi nào là nguy
hiểm cho trẻ trong điều kiện cụ thể của nhóm lớp, khu vực nào là nguy hiểm cho
trẻ trong sinh hoạt hàng ngày ở trong lớp, ngồi sân.., vật dụng nào là khơng an
tồn, trẻ sẽ thường thấy ở đâu?... đối với trường tôi, tôi xé lựa chọn nội dung là “
Bảo vệ an tồn khi qua sơng, suối” hoặc “ Bảo vệ an tồn khi leo núi”... bởi vì
nó phù hợp với mơi trường sống hiện tại của trẻ.
- Điều kiện vùng miền, địa phương: Đối với huyện Bá thước thì địa hình là
đồi núi và sông suối, cư dân sinh sống chủ yếu là người dân tộc nên tôi lựa chọn
các nội dung có ý nghĩa trong đời sống thực của trẻ như: Cách đi an toàn trên
đường đồi núi, nghe phân biệt tiếng động cơ, tiếng còi của các loại PTGT để
tránh đường...
* Xác định mục tiêu: Mục tiêu từng độ tuổi căn cứ vào mục tiêu cuối tuổi
nhà trẻ, cuối tuổi mẫu giáo và kết quả mong đợi từng độ tuổi.
Ngoài ra, cần căn cứ vào khả năng, hứng thú của trẻ; điều kiện nhóm lớp;
nhu cầu, mong muốn của cha mẹ trẻ muốn trẻ có những kiến thức, kỹ năng nào
để phù hợp với điều kiện sống của trẻ trong cộng đồng...
VD: Mục tiêu ( kết quả mong đợi) đối với trẻ 5 - 6tuổi của lớp tôi ở một số nội
dung giáo dục là:
Môn
học
8

Nội dung giáo

dục

Kết quả mong đợi


9

- Biết những nơi như ao, hồ, bể chứa nước, bụi
rậm... là nguy hiểm và nói được mối nguy hiểm
Biết một số nguy khi đến gần.
Phát
cơ khơng an tồn - Biết cười đùa khi ăn uống, hoặc khi ăn các loại
triển
và phịng tránh
quả có hạt dễ bị hóc, sặc...
thể chất
- Biết bàn là, bếp điện, phích nước nóng... là
những vật nguy hiểm và nói được mối nguy
hiểm khi đến gần.[3]
Khám
Xem xét và tìm
- Tị mị tìm tịi, khám phá các sự vật hiện tượng
phá
hiểu đặc điểm của xung quanh như đặt câu hỏi: “ Tại sao có mưa?”
khoa
các sự vật hiện
- Biết phối hợp các giác quan để quan sát, xem
học
tượng
xét và thảo luận về sự vật hiện tượng.[3]

* Xác định hoạt động:
Mỗi nội dung có thể được thực hiện nhiều lần thông qua
nhiều hoạt động khác nhau. VD: Nội dung “ Giáo dục trẻ tránh
xa những nơi nguy hiểm” ta có thể thục hiện nhiều lần thơng
qua các hoạt động khác nhau như: Hoạt động góc
( Cho trẻ chọn và tơ mầu những bức tranh là nơi an tồn), hoặc
hoạt động học
( Nhận biết một số nơi an toàn và nơi khơng an tồn), hoặc hoạt
động chơi ngồi trời cơ cho trẻ chơi trị chơi “ Bé về nơi an
tồn”...
Mỗi hoạt động chứa đựng các nội dung tích hợp các lĩnh
vực phát triển.
VD: Trong hoạt động tạo hình chứa đựng các nội dung tích hợp
các lĩnh vực phát triển thẩm mĩ, thể chất ( rèn sự khéo léo của
đôi bàn tay), nhận thức ( trẻ tư duy để lựa chọn mầu, phân chia
bố cục...)...vv
Từ việc xây dựng kế hoạch và thực hiện chủ đề trước, tơi
dựa vào đó để điều chỉnh cho phù hợp vào những chủ đề sau.
2.3.2. Tạo môi trường “ Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm”
9


10

* Hiểu sâu sắc vai trò của giáo viên trong giáo dục lấy trẻ làm trung tâm
Vai trò của giáo viên là rất quan trọng. Ở trường mầm non lấy trẻ làm
trung tâm, giáo viên tôn trọng trẻ, mở rộng kiến thức của mỗi trẻ và tạo nhiều cơ
hội cho trẻ tích cực hoạt động. Giáo viên cần xác định và đáp ứng sự hiểu biết,
sở thích, và kỹ năng của trẻ em đồng thời mở rộng việc học của mỗi đứa trẻ
bằng cách cung cấp nhiều cách khác nhau cho trẻ học trong đó bao gồm cả chơi

và tương tác với các trẻ em khác. Trong lớp có bao nhiêu trẻ em thì có bấy nhiêu
sự khác biệt. Điều này tạo nên một môi trường lớp học đa dạng, sinh động, giàu
tiềm năng. Giáo viên cần cung cấp nhiều cơ hội giúp trẻ em tương tác với nhau.
Đồng thời tạo ra nhiều phương thức để mỗi trẻ em đều thành công.
- Mở rộng việc học của mỗi trẻ bằng cách: Cung cấp môi trường giáo dục
thuận lợi, nhiều cách học khác nhau, tăng cường học bằng chơi – chơi mà học,
tương tác trẻ em với trẻ em, trẻ em và người lớn.
- Tôn trọng trẻ: xác định và đáp ứng lợi ích, nhu cầu, khả năng của từng trẻ
- Hỗ trợ mỗi trẻ thành cơng so với chính nó.
- Chú trọng phương pháp trải nghiệm, khám phá, bắt chước, thử nghiệm,
thực hành, sáng tạo...
- Tạo cơ hội cho trẻ tích cực hoạt động theo cá nhân, nhóm và cả lớp.
- Đổi mới tổ chức môi trường giáo dục nhằm kích thích và tạo cơ hội cho
trẻ tích cực khám phá, thử nghiệm và sáng tạo ở các khu vực hoạt động một
cách vui vẻ. Kết hợp hài hòa giữa giáo dục trẻ trong nhóm bạn với giáo dục cá
nhân, chú ý đặc điểm riêng của từng trẻ để có phương pháp giáo dục phù hợp.
Tổ chức hợp lý các hình thức hoạt động cá nhân, theo nhóm nhỏ và cả lớp, phù
hợp với độ tuổi, với khả năng của từng trẻ, với nhu cầu, hứng thú của trẻ và với
điều kiện thực tế.
* Xây dựng môi trường xã hội tốt đẹp
Môi trường xã hội tốt đẹp là môi trường xã hội có những mối quan hệ và
tương tác tích cực giữa giáo viên với trẻ, người lớn và trẻ, trẻ với trẻ như:
- Yêu thương
- Tôn trọng: Giáo viên tôn trọng trẻ trước, trẻ học theo giáo viên sau.
- An toàn, cởi mở, tin tưởng, khoan dung...
- Đáp ứng u cầu chính đáng
Nhờ vậy mà cơ hiểu trẻ hơn, trẻ hiểu nhau hơn, hoạt động phối hợp nhịp
nhàng hơn nên hiệu quả hoạt động cũng cao hơn. Cô giáo cần tạo ra khơng khí
giao tiếp tích cực, khuyến khích trẻ hứng thú hoạt động, tạo an toàn tâm lý cho
trẻ và chất lượng môi trường xã hội tạo nên sự khác biệt giữa mọi trẻ. Trong khi

tương tác với trẻ, cô làm gương cho trẻ, chú ý lắng nghe trẻ, không ngắt quãng
10


11

khi trẻ nói. Cơ hỗ trợ, giải quyết các tình huống nảy sinh trong khi trẻ chơi.
Trong các hoạt động, trẻ ln được tơn trọng khuyến khích và hỗ trợ phát triển.
* Xây dựng các góc hoạt động
Xây dựng các góc hoạt động khác nhau trong lớp nhằm tạo điều kiện cho trẻ
hoạt động cá nhân hoặc theo nhóm nhỏ được nhiều hơn, hình thức hoạt động
phong phú, đa dạng hơn. Giúp trẻ tìm hiểu và khám phá cái mới, hoạt động với
đồ vật và rèn luyện kỹ năng.
- Xác định số lượng và các khu vực hoạt động góc phù hợp với không gian lớp
học và số lượng trẻ trong lớp học. Khởi đầu là 6khu vực chơi: Xây dựng, phân
vai, tạo hình, âm nhạc, truyện tranh, thư viện/ sách. Song có thể mở ra góc hoạt động theo
nhu cầu của trẻ.
- Quyết định về vị trí thích hợp của các khu vực hoạt động. Đặt các khu vực
hoạt động ồn ào gần nhau, các khu vực hoạt động yên tĩnh gần nhau hoặc tận
dụng các góc hiên, cầu thang mà vẫn đảm bảo điều kiện của khu vực chơi.
- Các tài liệu cung cấp cho các khu vực hoạt động nên có cấu trúc mở và trẻ em
có thể sử dụng theo nhiều cách khác nhau. Ví dụ: Sử dụng dây để nhảy, buộc,
tết, bện, làm mạng nhện...
- Có ranh giới giữa các khu vực chơi (sử dụng mảng tường, các giá, tủ để ngăn cách).
Ví dụ : Sử dụng giá dựng đồ chơi quay lại tạo thành ranh giới cho góc chơi.
Ranh giới ở các góc khơng che tầm nhìn của trẻ và khơng cản việc quan sát của
giáo viên.
- Có lối đi lại giữa các góc, đủ rộng cho trẻ di chuyển.
- Tận dụng hành lang, các góc chơi, khơng gian bên ngồi lớp học như góc chợ
quê, góc thiên nhiên, góc chơi cát nước... Các góc chơi chung đã được nhà

trường phối hợp cha mẹ trẻ cũng như tập thể giáo viên trong trường thiết kế.
Ngồi việc tận dụng tối đa các góc chơi trong lớp, cơ tổ chức cho trẻ chơi các
góc chơi ngồi trời giúp trẻ thỏa mãn nhu cầu chơi và khám phá.

11


12

Hình ảnh trẻ chơi góc chợ q được thiết kế tại hiên sảnh

2.3.3 Bổ xung đồ dùng đồ chơi theo hướng mở từ nguyên vật liệu, học liệu
thiên nhiên, phế thải.
Đối với trẻ mầm non, tôi quan niệm: bất cứ thứ gì cũng có thể là đồ chơi của trẻ:
vật thật, tranh ảnh, sơ đồ, mơ hình, bao gồm cả nguyên vât liệu thiên nhiên như
sỏi, lá cây, hột hạt, rơm ...., vật phế thải như vỏ hat, chai lọ..., đồ dùng đời
thường...
VD: Trẻ sử dụng sỏi, lá cây xếp hình bơng hoa, hình con vật

12


13
Hình ảnh trẻ sử dụng viên sỏi, lá cây xếp hoa

- Có thể dùng theo những cách khác nhau và cung cấp những kiểu học khác
nhau.
- Cần thay đổi cho phù hợp với mục tiêu học và ý thích của trẻ.
- Có nhiều loại khác nhau trong một góc hoạt động, dễ dàng tìm kiếm...
- Chọn đồ chơi, đồ dùng, học liệu an tồn, có kích thước, trọng lượng và chất

liệu, kết cấu phù hợp với thể chất và tâm lý của trẻ.
- Sắp xếp đồ chơi, đồ dùng, học liệu ở nơi trẻ dễ thấy, dễ lấy, dễ dùng, dễ cất.
Không cất đồ chơi vào tủ để trưng bày, vào túi cho mới. Không treo trên cao,
không chồng chất đồ chơi lên nhau...
- Hướng dẫn trẻ phân loại đồ chơi, đồ dùng, học liệu theo góc hoạt động, đưa ra
quy định chỗ để nhất định, thường xuyên cho trẻ xếp đúng chỗ sau khi hoạt
động xong..

Hình ảnh trẻ thu dọn đồ dùng sau khi chơi.

2.3.4. Giáo viên hỗ trợ trẻ học bằng chơi
* Tổ chức cho trẻ chơi
Muốn trẻ được chơi tích cực, chơi sáng tạo, nghĩ ra nhiều cách chơi trong các
góc hoạt động ngay từ đầu tơi phải biết cách giới thiệu các góc chơi và quản lý
tốt q trình trẻ chơi trong các góc. Biện pháp này giúp trẻ chủ động tìm kiếm đồ
chơi khi cần, triển khai trò chơi, thu dọn và cất đồ chơi đúng quy định.

13


14

Hình ảnh góc xây dựng

- Khuyến khích trẻ tự do chọn bạn chơi, góc hoạt động, trị chơi, vai chơi, đồ
chơi, cách chơi, người/ sự vật/ hành động thay thế, tình huống chơi theo ý thích
và kinh nghiệm cá nhân.
- Lắng nghe và đáp ứng ý tưởng, tình cảm, mong muốn chính đáng của trẻ
- Hướng dẫn trẻ hợp tác, chia sẻ, lắng nghe bạn chơi.
- Dành đủ thời gian cho trẻ chơi, quan sát, suy nghĩ, đưa ra ý kiến, giải quyết

vấn đề.
- Gợi ý hành động chơi, vai chơi, chủ đề chơi mới bằng cách: làm mẫu, đóng
vai, dùng lời, chơi cùng trẻ, cung cấp đò chơi tương ứng. Thay đổi quy tắc chơi
dần cho phù hợp với sự tiến bộ của trẻ.
- Tương tác với trẻ em để giúp hỗ trợ trẻ, trò chuyện, tham gia chơi cùng trẻ.
- Chấp nhận sự bừa bộn của trẻ trong khi chơi
- Không nhất thiết lúc nào cũng can thiệp vào trị chơi của trẻ.
- Khi trẻ chơi cơ phải bao quát trẻ, động viên, hướng dẫn những trẻ còn nhút
nhát. Cơ có thể nhập vai chơi cùng trẻ để hướng dẫn trẻ chơi sáng tạo hơn.
- Làm nội quy ở các góc. Cơ và trẻ cùng thảo luận và đề ra nội quy cho từng
góc đó. Hàng ngày cơ và trẻ có thể dựa vào đó để đánh giá xem góc chơi nào
chơi ngoan nhất, đúng nội quy nhất.
* Tích cực đổi mới các phương pháp, hình thức tổ chức hoạt động học, tăng
cường thực hành, trải nghiệm
Giáo viên tăng cường tổ chức các hoạt động cho trẻ trải nghiệm thay
vì phương pháp truyền thống ( cơ nói nhiều, trẻ lắng nghe) nhằm tạo cho trẻ
sự hứng thú tham gia hoạt động, đáp ứng được nhu cầu học hỏi, khám phá,
tìm tịi, hiểu biết của trẻ... góp phần giúp trẻ phát triển nhận thức và nhân
cách
14


15

Như hoạt động khám phá khoa học làm thí nghiệm về nước: Cơ cho trẻ tự
làm các thí nghiệm như hòa tan các chất khác nhau và tự đưa ra kết luận.

Hình ảnh trẻ tự phám phá tính hịa tan của nước

Hay như hoạt động tạo hình với một chủ đề nào đó cơ cho trẻ tự lựa chọn nhiều nguyên

vật liệu khác nhau để thể hiện ý tưởng, sở thích bản thân: Bạn vẽ, bạn xé dán, bạn nặn,...
Trẻ có thể làm dưới hình thức cá nhân, hay rủ bạn làm việc nhóm đều là ý tưởng của
bản thân mỗi trẻ. Cô giáo chỉ gợi mở, hỗ trợ trẻ khi trẻ cần.

15


16

Hình ảnh trẻ nặn, xé dán trong hoạt động tạo hình .

2.3.5.Phối hợp với cha mẹ trẻ:
- Để phụ huynh giúp đỡ, hỗ trợ, hợp tác một cách tự giác và có hiệu quả. Tơi đã
trao đổi thường xun về thời gian biểu của lớp, tuyên truyền nội dung giảng dạy đến
cha mẹ trẻ thông qua bảng tuyên truyền của lớp, của trường, qua các cuộc họp định kỳ,
để cha mẹ hiểu cần cho trẻ tham gia những hoạt động gì? Tác dụng ra sao?
- Tơi thơng báo với cha mẹ trẻ, mời cha mẹ trẻ tham quan lớp, dự giờ một số tiết dạy,
tham quan triển lãm đồ dùng để cha mẹ trẻ hiểu rừ những khó khăn hạn chế về cơ sở vật
chất trang thiết bị để đáp ứng kịp thời cho nhu cầu dạy và học hiện nay. Qua đó vận
động cha mẹ tham gia đóng góp ủng hộ thêm các nguồn sách báo tranh truyện, cây
xanh, thu gom các nguyên vật liệu, các loại phế liệu... nhằm thực hiện tốt việc chăm sóc
giáo dục các con...
Với cuộc thi “ Làm đồ dùng dạy học, đồ chơi ” cấp trường, cấp huyện tôi tuyên
truyền cho cha mẹ trẻ hiểu ý nghĩa của cuộc thi. Từ đó, cha mẹ trẻ rất tích cực phối hợp
cùng giáo viên lớp chung tay xây dựng và tổ chức các hoạt động lấy trẻ làm trung tâm
tại lớp mình cũng như mơi trường chung của nhà trường.
Ví dụ: Đối với phụ huynh làm nghề nhơm kinh thì giúp các cơ làm một số đồ dùng
như: giá treo tranh, khung bảng cài...
Phụ huynh làm nơng nghiệp thì đóng góp ngày cơng lao động làm vườn cổ tích,
đóng góp phân và tham gia trồng vườn rau sạch của bé cùng các cô.

16


17

Hình ảnh phụ huynh tham gia trồng rau và làm vườn cổ tích

Phụ huynh làm nghề thợ mộc, đan lát thì giúp các cơ làm một số đồ dùng đồ chơi
bằng gỗ, đan lát:

2.4. Hiệu quả thực hiện sáng kiến kinh nghiệm
2.4.1. Đối với trẻ
Bằng những biện pháp trên, kết quả tôi và các con đạt được như sau: Các con hứng thú,
tích cực, chủ động tham gia các hoạt động, mạnh dạn thể hiện cá tính, thể hiện năng lực
bản thân, có kỹ năng tham gia vào các hoạt động, bổ sung kiến thức phong phú...
17


18

* Bảng khảo sát đầu năm ( tháng 10/2020 – Lớp A1)
Nội dung khảo sát
- Trẻ hoạt động tích cực vào
môi trường đã tạo trong lớp.
- Kỹ năng sử dụng môi
trường trong lớp.
- Hứng thú tham gia hoạt
động.
- Trẻ tự tin, mạnh dạn giao
tiếp và chia sẻ với cô, với

bạn và mọi người.
- Trẻ thể hiện ý tưởng, sự
sáng tạo, cá tính riêng trong
các hoạt động.

Kết quả khảo sát

STKS

Chưa đạt

Đạt

%

%

24

13

54

11

46

24

11


46

13

54

24

15

62

9

38

24

10

42

14

58

24

11


46

13

54

* Bảng khảo sát cuối năm sau khi thực hiện giải pháp( 4/2021 – Lớp A1)
Nội dung khảo sát
- Trẻ hoạt động tích cực vào
mơi trường đã tạo trong lớp.
- Kỹ năng sử dụng môi
trường trong lớp.
- Hứng thú tham gia hoạt
động.
- Trẻ tự tin, mạnh dạn giao
tiếp và chia sẻ với cô, với
bạn và mọi người.
- Trẻ thể hiện ý tưởng, sự
sáng tạo, cá tính riêng trong
các hoạt động.

18

Kết quả khảo sát

STKS

Chưa đạt


Đạt

%

%

24

24

100

0

0

24

23

96

1

4

24

24


100

0

0

24

23

96

1

4

24

22

92

2

8


19
* Bảng so sánh đối chứng kết quả thực hiện:


Đạt

Chưa đạt
Tăng
Giảm
%
%

Tiêu chí đánh giá

Tăng
%

Giảm
%

- Trẻ hoạt động tích cực vào môi
trường đã tạo trong lớp.

46

0

0

46

- Kỹ năng sử dụng môi trường
trong lớp.


50

0

0

50

- Hứng thú tham gia hoạt động.

38

0

0

38

- Trẻ tự tin, mạnh dạn giao tiếp
và chia sẻ với cô, với bạn và mọi
người.

54

0

0

54


- Trẻ thể hiện ý tưởng, sự sáng
tạo, cá tính riêng trong các hoạt
động.

46

0

0

46

2.4.2. Đối với giáo viên, nhà trường
Sau khi thực hiện các giải pháp trên và thấy được những hiệu quả của nó đem
lại, tơi đã chia sẻ với bạn bè đồng nghiệp trong trường. Họ thấy tâm đắc và áp
dụng sáng tạo vào môi trường của lớp mình. Và tơi đã nhận lại những phản hồi
rất tích cực. Hội thi “ Làm đồ dùng day học” cấp trường năm học 2020- 2021 đã
đem lại cho chúng tôi giải nhất cấp trường và được nhà trường chọn tham gia
trong hội thi “ Làm đồ dùng dạy học, đồ chơi” cấp huyện măm học 2020 – 2021,
theo kế koạch sẽ được tổ chức vào tháng 4/ 2021.
2.4.3. Đối với cha mẹ trẻ
Phương pháp giáo dục lấy trẻ làm trung tâm đã làm cho nhiều phụ huynh thấy
được những ưu điểm mà nó mang lại cho con mình và dần tạo nên một nền
móng vững chắc: Những nền tảng đầu đời rất quan trọng để nâng bước chân của
trẻ vững chắc khi bước vào đời. Ngoài ra, nhiều phụ huynh còn đánh giá phương
pháp giáo dục này mang nhiều giá trị nhân văn và giá trị tinh thần vô cùng to lớn
Cha mẹ trẻ đã nhận thức sâu sắc hơn nữa về cơng tác chăm sóc giáo dục trẻ ở
trường mầm non. Tham gia tích cực vào các hội thi, chun đề, tham gia đóng
góp kinh phí để xây dựng, mua sắm học liệu đồ dung, đồ chơi,...tích cực tuyên
19



20

truyền với mọi người cùng tham gia xây dựng môi trường lành mạnh, khang
trang cho thế hệ tương lai.
3. Kết luận, kiến nghi
3.1. Kết luận
Từ những việc làm trên bản thân tơi tự rút ra cho mình bài học kinh nghiệm sau:
- Muốn tạo môi trường xung quanh lớp phong phú và có hiệu quả địi hỏi
phải tìm tịi các phương pháp có khoa học, sáng tạo linh hoạt qua các chủ đề.
- Nắm vững được kinh nghiệm của trẻ về mỗi chủ đề, khả năng nhận thức và kỹ
năng hoạt động của trẻ để lựa chọn phương pháp thích hợp, để thiết kế môi
trường, hoạt động phù hợp.
- Tạo được càng nhiều cơ hội cho trẻ hoạt động càng tốt.
- Thường xuyên cung cấp mở rộng vốn kinh nghiệm cho trẻ qua các buổi trò
chuyện, thảo luận, các buổi tham quan dã ngoại....
- Đồ chơi, hình ảnh, cách bố trí trong lớp phải phù hợp với độ tuổi và khả
năng phát triển của trẻ. Luôn phối kết hợp với phụ huynh bổ sung nguyên liệu
mở để kích thích trẻ hoạt động
- Cải tiến đồ dùng, đồ chơi phải đẹp hấp dẫn, sáng tạo có tác dụng thu hút, lơi
cuốn trẻ, tạo cho trẻ niềm say mê, húng thú học và hoạt động. Đồ dùng nhiều
loại, đa dạng và thay đổi thường xuyên.
- Cô hướng dẫn trẻ, tổ chức cho trẻ phải nhẹ nhàng, thoải mái, tránh gò ép.
Giáo viên cần chú trọng quan tâm đến hứng thú, tính tích cực hoạt động của
trẻ, trẻ có hứng thú tham gia các hoạt động thì mới đạt mục tiêu một cách dễ
dàng. Chính vì vậy tạo hứng thú cho trẻ trong việc thiết kế môi trường hoạt động
là một vấn đề rất quan trọng và cần thiết, điều này không phải là việc làm đơn
giản mà các nhà giáo dục cần có sự đầu tư suy nghĩ tìm tịi, cần phải dành thời
gian và sự sáng tạo. Một điều quan trọng nữa là cần tạo điều kiện để trẻ thể hiện

trình độ học tập, sáng tạo, sáng kiến của mình trong việc tìm ra những biện pháp
nhằm giải quyết nhiệm vụ nhận thức, kỹ năng.
3.2. Kiến nghị
Đề nghị các cấp lãnh đạo tạo điều kiện để giáo viên được tham quan dự giờ
ở các trường bạn, đặc biệt là các trường học chất lượng cao, các trường học áp
dụng các phương pháp giáo dục khoa học để học hỏi những kiến thức mới tiến
bộ, học tập những sáng tạo trong việc thiết kế môi trường, kinh nghiệm tổ chức
các hoạt động giáo dục...
20


21

Một mong muốn nữa là được tiếp cận, cập nhật thường xuyên sách, báo mới
về chuyên ngành giáo dục mầm non, đặc biệt là tạp chí giáo dục mầm non.
Trên đây là một vài sáng kiến nhỏ của tôi nhằm góp phần nâng cao hiệu quả
giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ mẫu giáo. Kính mong hội đồng xét duyệt
góp ý để đề tài của tơi đạt kết quả cao hơn nữa.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
XÁC NHẬN CỦA

Cành Nàng, ngày 20 tháng 4 năm 2021

HIỆU TRƯỞNG

Tôi xin cam đoan đây là sáng kiến của mình
viết, khơng sao chép nội dung của người khác
Người viết

Nguyến Thi Sang


ơ

Nguyễn Thị Phượng

21


22

Tài liệu tham khảo
1. Tham khảo chuyên đề giáo dục lấy trẻ làm trung tâm năm học
2017-2018
2. Module MN6: Giáo dục mầm non theo quan điểm giáo dục lấy trẻ làm
trung tâm.
3. Sách “ Chương trình giáo dục mầm non”. Nhà xuất bản giáo dục Việt
Nam
4. Tham khảo thông qua mạng Internet.

22