Ngơn ng đá đánh d u siêu v n b n (Highper Text Markup Language – HTML) Ths. Bùi V Anh B môn Tin h c Khoa Toán – C – Tin h c
N i dung
Khái ni m
Khái ni m c b n C u trúc trang Web M t s th thông d ng M t s th đ c bi t C u trúc th Script
• Web (World Wide Web): M ng tồn c u, s d ng ngơn ng đánh d u siêu v n b n
(HTML – Highper Text Markup Language) đ mơ t n i dung. • Có 2 lo i trang Web: T nh và đ ng BVA1 • Thông tin đ c khai báo b ng cách dùng BVA5 các th theo m t quy lu t khai báo. • Ng i dùng s d ng các trình duy t đ đ c các thông tin
Hà N i 08-08-2005
Bùi V Anh - Bài gi ng v HTML
2
Hà N i 08-08-2005
Bùi V Anh - Bài gi ng v HTML
Trình duy t và k ch b n
Trình ch và ngơn ng script
Trình ch và ngơn ng script…
• Internet Explorer, Nescape, FireFox… • K ch b n (script): Có 2 lo i, ch y trên máy ch (server script) và máy khách – máy
duy t web (client script). ó là d ng l p trình dùng đ nâng cao hi u qu , tính n ng c a trang web. • Các h CSDL g n v i trang web dùng đ l u thơng tin: Access, SQL Server, MySQL, Oracle…
• Trình ch (web server): N i cung c p d ch v web, đ t và ch y trên máy tính • Mơi tr ng ch y trình ch :
• Client script khơng ph thu c vào Server script và Web server (t ng đ i) • Có th dùng nhi u lo i client script trong cùng m t trang Web nh ng không đ c khai báo l n l n
Page), JSP (Java Server Page), Servlet, PHP, Perl, ASP.NET – Ph bi n: VB Script và Java Script 4
Hà N i 08-08-2005
Bùi V Anh - Bài gi ng v HTML
ng H Khoa h c T nhiên
5
Hà N i 08-08-2005
Bùi V Anh - Bài gi ng v HTML
6
1
Slide 3 BVA1
- Web t nh: Không k t n i CSDL, thông tin hi n lên đ c l u tr trên file text hay các file riêng bi t. - Web đ ng: Có k t n i t i CSDL, khi trang web đ c làm t i, d li u đ c trình b y đ c đ c t CSDL Bui Vu Anh, 7/23/2005
BVA5
Th : Tag, th đ ng c a th
ng g m 2 th , th m đ
Bui Vu Anh, 7/23/2005
c đ t trong < > và th đóng đ t trong </ >. Chúng có cùng tên và ph n n m trong 2 th s ch u tác
Bùi V Anh - Bài gi ng HTML
08-08-2005
C u trúc trang Web • Là m t file text có c u trúc • Tên file l u tr : .htm, .html, .jhtm, phtm… • Tên th khơng phân bi t ch hoa/th ng <html> <head> <title>Tiêu đ … </title> <meta…> <link …> … </link> <script> … </script> </head> <body> … </body> </html> Hà N i 08-08-2005
Bùi V Anh - Bài gi ng v HTML
Ý ngh a các th
Các th đ nh d ng
• Head: Thông tin không xu t hi n trên trang web, m c đích cung c p thơng tin… • Title: Tên trên thanh tiêu đ c a trình duy t • Body: Thơng tin xu t hi n trên trang web, có th che d u m t ph n thông tin tu theo ph ng th c c a client script
• Div: Canh l đo n v n b n
7
Hà N i 08-08-2005
Bùi V Anh - Bài gi ng v HTML
Mã 16 màu
• Font: Quy đ nh font cho đo n v n b n
aqua gray navy silver
– <font face=“tên font” color=“màu” size=“kích th c”> … </font> – Tên font s d ng: font vi t tr c quy đ nh s dùng n u máy đã cài đ t, font th 2 đ c dùng n u font th nh t không cài đ t… – H 16 màu chu n thì có th dùng tên: red, blue…, h màu 24bit, dùng 6 s h hexa d ng #FFFFFF (d u # tr c) – C ch 1, 2, 3…7 ho c dùng kích th c t ng đ i so v i trình duy t, dùng –n, +n size=+1, size=-2 Bùi V Anh - Bài gi ng v HTML
B mơn Tin h c, Khoa Tốn - C - Tin h c, Tr
• P: nh d ng câu, sau th k t thúc s sang m t dòng m i, tách nhau b ng m t kho ng cách
…
• <blockquote>....</blockquote> : Làm n i b t đo n v n b n b ng cách lùi vào phía trong trang web, gi nguyên đ nh d ng
M t s th khác làm thay đ i hình th c c a ch . • • • • • • 11
Heading: H1 đ n H6, Typewriter: tt <BIG>...</BIG>, <SMALL>...</SMALL> <sup>...</sup> : superscript - ch s trên <sub>...</sub> : subscript - ch s d i <strike> … </strike> : g ch ngang qua
<basefont size=n> : Quy đ nh ch trong trang, ch thay đ i khi có m t basefont khác xu t hi n
Hà N i 08-08-2005
Bùi V Anh - Bài gi ng v HTML
12
2
Bùi V Anh - Bài gi ng HTML
08-08-2005
Ng t dòng và đo n
Chèn b ng
Chèn b ng… BVA8
• D u tr ng, d u ng t đo n trên trình duy t ch đ c tính 1 l n • tách đo n, dùng th p, div • Dùng th
… </pre> n u mu n trình duy t hi n đúng v n b n nh đã trình b y trong trang web.
Hà N i 08-08-2005
Bùi V Anh - Bài gi ng v HTML
13
Danh sách
nh d ng b ng
–Tr: Khai báo hàng –Td: Khai báo c t
BVA7 BVA6 width=l> … </table> Thi t k b ng ch quan tâm chi u r ng, th tr quan tâm chi u cao, th td quan tâm chi u r ng. n v dùng tính theo đi m Hà N i 08-08-2005
Bùi V Anh - Bài gi ng v HTML
14
Danh sách mơ t
• Khơng th t (unorder list)
<ol type=“1 | A | a | I | i” start=y> <li type= “1 | A | a | I | i”> Item 1 <li> Item 2 </ol> • Danh sách s đánh s th t t y (y là s , type tu ý) • Danh sách có th l ng nhau nh ng không đ c đan chéo Bùi V Anh - Bài gi ng v HTML
B môn Tin h c, Khoa Tốn - C - Tin h c, Tr
</dl> Khi trình b y, danh sách s lùi đ u dòng theo s phân c p 16
Hà N i 08-08-2005
Bùi V Anh - Bài gi ng v HTML
ng H Khoa h c T nhiên
BVA10
…
BVA11
</td> : Khai báo c t
<tr> … </tr> : Khai báo hàng • Dùng th <th>…</th> đ đ nh d ng tiêu đ c t c a b ng • Dùng th <caption> … <caption> đ c n đ u theo chi u r ng m t dòng tiêu đ trong b ng. Th này đ t trong th <table> Hà N i 08-08-2005
Bùi V Anh - Bài gi ng v HTML
15
• “đ ng d n URL/UNC” border=n height=x width=y border=m alt=“x”> • Imag khơng có th đóng, align dùng đ dóng v n b n so v i nh, m c đ nh là bottom. N u dùng left | right, v n b n sau đó c ng b tác đ ng (t ng quan text-image) • nh có th b bi n d ng n u cung c p chi u cao, r ng sao t l => Không nên ch chi u cao và r ng n u khơng c n thi t. • N u mu n nh khơng có vi n, ch n border m=0 • Khi khơng n p đ c nh, xâu trong alt s hi n thay th • Các lo i nh h tr : .GIF, .JPG, .PNG
m c đ nh là 2. noshade : khơng có bóng Hà N i 08-08-2005
Bùi V Anh - Bài gi ng v HTML
Th chèn liên k t
Th chèn liên k t…
• G n v i v n b n: BVA16 URL/UNC”> … </a> • G n v i nh <a href=“đ a ch liên k t URL/UNC”> border=n height=x width=y> </a> • Dùng “mailto:đ a ch email” đ liên k t đ n đ a ch g i th
• G i ph
Các th input
Hà N i 08-08-2005
Bùi V Anh - Bài gi ng v HTML
BVA17
• Khai báo nh m t Bookmark trong chính trang web” – Khai báo: <a name="NAME">Dịng thơng báo v trí, có th khơng có</a> – Tham kh o tr l i: <a name=“NAME">Dịng thơng báo đi đ n v trí có tham kh o n</a> Có th dùng bookmark trong m t trang khác: name=<đ a ch trang>#tên tham kh o
URL: Universal/Uniform Resource Locator 19
ng th c c a JavaScript:
href=“javascript:window.external.AddFavorite (‘’)”> Bookmark this URL </a>
20
Hà N i 08-08-2005
Bùi V Anh - Bài gi ng v HTML
Th text và password
Th text và password…
• Nh p d li u d ng text • Quy đ nh chi u dài l n nh t (maxlength) và kích
th c (size) trên trang web • Phù h p (khơng l n h n) chi u dài c a đi u khi n/th ch a nó • C n cung c p tên đ tham chi u trên Client và Server Side • Cung c p giá tr m c đ nh n u c n
• Cho phép ng i dùng nh p d li u • Th c hi n ch th hay hành đ ng • G m: text, password, submit, button, reset, checkbox, radio, hidden, image
Hà N i 08-08-2005
Bùi V Anh - Bài gi ng v HTML
B môn Tin h c, Khoa Toán - C - Tin h c, Tr
22
Hà N i 08-08-2005
Bùi V Anh - Bài gi ng v HTML
ng H Khoa h c T nhiên
23
Hà N i 08-08-2005
Bùi V Anh - Bài gi ng v HTML
24
4
Slide 20 BVA16
URL: Universal Relate Link - đ a ch internet, mail hay intranet UNC: a ch m ng c c b Bui Vu Anh, 7/23/2005
Slide 21 BVA17
Máy c n h tr Java Virtual Machine Bui Vu Anh, 7/23/2005
Slide 22 BVA18
Các th này dùng đ khai báo d li u nh m k t n i đ n k ch b n ch y trên trình ch Bui Vu Anh, 7/23/2005
Bùi V Anh - Bài gi ng HTML
08-08-2005
Th checkbox
Th radio
Dùng cho tu ch n • Quan tâm đ n thu c tính checked (true/false) khi s d ng Client Script. • Server side tham chi u th d i d ng giá tr c a th thông qua tên nên c n đ nh ngh a giá tr tr c. • Khi khai báo trùng tên, chu i giá tr nh n đ c cách nhau b i d u ph y (,)
• Dùng cho ch n 1 trong nhi u l a ch n • Các radio ph i có cùng tên, khác nhau v giá tr • Ch m t m c đ c checked, u tiên m c cu i cùng n u c tình check nhi u m c • Khi tham chi u b ng Server Script s nh n đ c giá tr c a tu ch n đ c ch n
How can you know us: checked>Newspaper checked>Television Hà N i 08-08-2005
Bùi V Anh - Bài gi ng v HTML
Th submit Dùng ch p nh n nh ng d li u nh p trong input phía trình ch b ng ph ng th c Post (trong th form) hay Get (trong QueryString) Chuy n các giá tr lên QueryString, khai b o th form v i ph ng th c Get; mu n Server Script l y d li u t th form, khai báo th form v i ph ng th c Post
Gender: <input type="submit" value="Save" name= "Submit"> (value là giá tr caption trên nút)
• Ch p nh n nh ng d li u nh p trong các th input lên trình khách (n u dùng ph ng th c submit(), nút s g i th form lên trình ch web). Mu n tính tốn trên trang web => dùng th này • Th c thi ph ng th c Client Script
Hà N i 08-08-2005
Bùi V Anh - Bài gi ng v HTML
27
Th hidden
• Ph c h i d li u nh p trong các th input, select, textarea • c khai báo trong th form dùng đ reset d li u trên trang web
• T ng t th text nh ng không hi n th trên
trang web, không cho phép ng i dùng nh p d li u mà c n đ nh ngh a tr c giá tr cho nó, nh m th c hi n m c đích ti m n. <input type=“hidden" value=“Y" name= “txtYN”>
<input type=“reset" value=“Cancel" name= “Reset”>
Ví d : Quay v trang tr c onClick=“window.history.go(-1);”> Hà N i 08-08-2005
Bùi V Anh - Bài gi ng v HTML
B mơn Tin h c, Khoa Tốn - C - Tin h c, Tr
28
Hà N i 08-08-2005
Bùi V Anh - Bài gi ng v HTML
ng H Khoa h c T nhiên
29
Hà N i 08-08-2005
Bùi V Anh - Bài gi ng v HTML
30
5
Bùi V Anh - Bài gi ng HTML
08-08-2005
Th image
Th textarea
• Hình nh trên trang web g n v i m t ch c n ng (ví d g n kèm các nút submit, reset, button). file nh”>
ng d n đ n
Th select
• Nh p d li u trên nhi u dịng (khơng gi i h n tr c chi u dài l n nh t) • H n đ nh s dòng (rows) và c t (cols) ph c v vi c hi n th • Trình b y trong b ng đ c n hàng, c t
• Ch n các ph n t trong danh sách (ListBox,
ComboBox) • Cho ch n m t (ComboBox) ho c nhi u m c (ListBox) • Ph n t đ c ch n thì thu c tính selected nh n đúng
Description: rows="3"></textarea> Requirement: rows="3">Please enter here ...</textarea> Hà N i 08-08-2005
Bùi V Anh - Bài gi ng v HTML
31
Th select…
B mơn Tin h c, Khoa Tốn - C - Tin h c, Tr
32
34
Hà N i 08-08-2005
Hà N i 08-08-2005
Bùi V Anh - Bài gi ng v HTML
33
Th form…
• Dùng đ g i d li u trong trang web t phía Client lên Server • Post: G i d li u lên, Get: G i yêu c u l y d li u v • Th form c n bao (ch a) các th input c n đ a d li u cho Server • Các th form khơng đ c l ng nhau vì chúng có hành đ ng (action) khai báo t ng ng riêng ch đ n m t trang web
<select name="industry" multiple > <option value="" selected>(Select Industry)</option> <option value="AUT">Auto</option> <option value="MED">Medical</option> <option value="ENG">Engineering</option> </select> Bùi V Anh - Bài gi ng v HTML
Bùi V Anh - Bài gi ng v HTML
Th form
<select name="city" > <option value="" selected>(Select a city)</option> <option value="HCM">Ho Chi Minh</option> <option value="HAN">Ha Noi</option>
<option value="HUE">Hue</option> </select>
Hà N i 08-08-2005
Hà N i 08-08-2005
Bùi V Anh - Bài gi ng v HTML
ng H Khoa h c T nhiên
35
• N u khơng ch đ nh đ a ch (URL/UNC) cho action, trang web chuy n đ n là trang hi n t i. • Ph ng th c Get chuy n d li u trong th nh p lên chu i QueryString (chu i g m nhi u c p tham s cùng v i giá tr đi kèm n u có k t sau d u ?, cách nhau b i d u &, tham s và giá tr cách nhau b i d u =) • Trong ph ng th c Post, d li u đ c truy n tr c ti p t trang web đ n trang Server Script • Get: submit d li u đ n trang HTML hay Server Script; Post: submit d li u đ n Server Script Hà N i 08-08-2005
Bùi V Anh - Bài gi ng v HTML
36
6
Bùi V Anh - Bài gi ng HTML
08-08-2005
Th form… onsubmit = "alert('You are about submit');"> … Các input n m đây … <input type="text" name="txtKey" size=20 maxlenght=50> <input type = "image" src = "gogo.gif" name = "search"> ho c <input type = "submit" value = "Save" name = "Submit"> </form> Khi b m Enter trong h p Text, hành đ ng submit c ng s đ c th c hi n và nó s g i hành đ ng t ng ng (doaction) Hà N i 08-08-2005
Bùi V Anh - Bài gi ng v HTML
37
Các th đ c bi t… Cung c p thông tin cho các Search Engine khi trang web đ c đ ng ký s d ng trên internet
“text/html; charset = UTF-8”> <META NAME=“author” CONTENT = “t khố”> t ”> <META NAME=“keywods” CONTENT=“…”> Trong CONTENT li t kê các t khố ph c v tìm ki m Bùi V Anh - Bài gi ng v HTML
B môn Tin h c, Khoa Toán - C - Tin h c, Tr
Khai báo th form đ dùng th form:
Upload lên Server t
Client,
= “download.php” name = “form1” METHOD = POST onsubmit = “return doUpload();> ng d ng trên Server Script mu n Upload file t Client lên Server đ u ph i khai báo th này trong trang ch n file. Hà N i 08-08-2005
Bùi V Anh - Bài gi ng v HTML
38
Các th đ c bi t…
• Th meta tìm ki m:
Hà N i 08-08-2005
Các th đ c bi t
Th form…
40
Trang web s t đ ng làm t i sau 5 giây và đ a ch đ c khai báo nh trong URL:
Bùi V Anh - Bài gi ng v HTML
ng H Khoa h c T nhiên
“text/html; charset = UTF-8”> N u mu n hi n n i dung ti ng Vi t và cho phép nh p d li u trên th input b ng ti ng Vi t Unicode chu n UTF-8 (dùng b gõ Unicode), khai báo th meta nh trên. Hà N i 08-08-2005
Bùi V Anh - Bài gi ng v HTML
39
Các th đ c bi t…
• T đ ng chuy n đ n URL/UNC sau m t th i gian:
Bùi V Anh - Bài gi ng v HTML
42
7
Bùi V Anh - Bài gi ng HTML
08-08-2005
Các th đ c bi t…
Các th đ c bi t…
• Th marquee: –Qu ng cáo, gây s chú ý… –Khai báo dòng ch chuy n đ ng ngang trên trang web width = 100%> <font face = "arial" size = "1" color = #ff33ff> xâu ch </marquee>
.text_normal { COLOR : #6666FF; FONT-SIZE : 12px; TEXT-DECORATION : none; } .bg { COLOR : #000000; }
Bùi V Anh - Bài gi ng v HTML
Các thu c tính:
nh ngh a chung đ dùng l i
Khai báo <style>
Hà N i 08-08-2005
47
font-family : Danh sách tên font font-size: kích th c (px), font-weight: bold, italic, underline margin-top, margin-bottom, margin-left:1px ! Important margin-right : K/cách đ n biên c a trang
border-top, border-bottom, border-left,
border-right: 1px solid #CCCCCC border: 1px #7885AF solid border-color: black black #7885AF; border-style: solid; border-top-width, border-bottom-width, border-left-width, border-right-width: đ m biên
padding-left, padding-right, padding-top, padding-bottom: K/cách đ n l ô height, width: chi u cao, r ng text-align: left, right, center text-decoration: none vertical-align: middle, top, bottom background-color, color: #_ _ _ _ _ _
cursor: hand -> hình chu t filter: BlendTrans(Duration=2) -> l c clip: rect( ); … Tu theo các đ i t ng s có các thu c tính khác
Hà N i 08-08-2005
Bùi V Anh - Bài gi ng v HTML
48
8
Bùi V Anh - Bài gi ng HTML
08-08-2005
Th script
JavaScript
• Ki m soát các hành đ ng c a ng i dùng • Khai báo và s d ng các ph ng th c, thu c tính c a Client Script. Ví d 2 lo i script
• Khai báo ph JavaApplet
<script language=vbscript> # code </script> Các script có th đ b t k đâu nh ng nên đ trong th head Bùi V Anh - Bài gi ng v HTML
ng th c dùng cú pháp l p trình c a
• Khai báo ph ng th c dùng cú pháp l p trình c a Visual Basic for Application
<script language=javascript> // khai báo bi n
Function Tên(tham s ):ki u tr l i { // khai báo bi n // câu l nh // phát bi u đi u ki n … } </script>
<script language=javascript> // code </script>
Hà N i 08-08-2005
VBScript
49
Hà N i 08-08-2005
Bùi V Anh - Bài gi ng v HTML
<script language=vbscript> ; bi n không c n khai báo ki u Function Tên(tham s ) as Ki u tr l i Begin ; Dim bi n as ki u ; câu l nh ; phát bi u đi u ki n
… End </script> 50
Hà N i 08-08-2005
Bùi V Anh - Bài gi ng v HTML
51
T ng k t • • • •
Gi i thi u v ngôn ng HTML Các th mô t c b n t o nên trang web t nh Các th ph c v vi c nh p d li u Các th đ c bi t dùng t ng tu ch n cho trang web • Th nhúng ph n l p trình trong trang web Bài t p: T o trang web cá nhân minh ho vi c s d ng các th đã h c. Hà N i 08-08-2005