Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (821.53 KB, 14 trang )
<span class='text_page_counter'>(1)</span><div class='page_container' data-page=1>
Để phân biệt các phương pháp dạy học, thường chúng ta dựa trên thiết bị dạy học hoặc dự
trên
cách tổ chức truyền thụ.
<b>@ Dựa trên các thiết bị dạy học</b>
Với các phương tiện dạy học, giáo viên có thể sử dụng một trong các phương pháp truyền thụ
kiến thức sau:
- Phương pháp truyền thống: Với phấn trắng, bảng đen ( viết bảng và bảng nhựa ) giáo viên
đã có thể truyền thụ kiến thức cho học sinh với những bước lên lớp nhịp nhàng và linh hoạt.
Phương pháp dạy học truyền thống đã tồn tại bấy lâu nay và đã đào tạo vô số con người Việt
Nam tài ba.
- Phương pháp dạy học sử dụng thiết bị trình chiếu: Với các thiết bị trình chiều như projector,
overhaed giáo viên có thể chuyển tải những tư liệu hay, bổ ích bổ xung cho bài giảng của
mình trên lớp. Nếu cộng thêm các thiết bị tương tác tốt (bảng smartboard) thì khơng khí lớp học
sẽ hết sức sôi động.
- Phương pháp sử dụng CMPC: Với hệ thống máy tính gồm một máy giáo viên và nhiều máy
CMPC cho học sinh, quá trình tổ chức lớp học sẽ rất hiệu quả.
<b>@ Dựa trên tổ chức dạy học</b>
- Phương pháp truyền thống: giáo viên là người chủ đạo. Các bước lên lớp được thực hiện
nghiêm chỉnh, học sinh sẽ chú ý lắng nghe, ghi chép và luyện tập. Nếu với các thiết bị trình
- Phương pháp tích cực: Khi tiến hành thay sách giáo khoa phổ thông, Bộ Giáo dục và Đào
tạo triển khai phương pháp dạy học tích cực. Đây là một bước cải tiến phương pháp dạy học
truyền thông trong ý tưởng lấy học sinh làm trung tâm. Trong tiết dạy, giáo viên tổ chức cho
học sinh có những hoạt động tích cực nhằm phát huy tính chủ động sáng tạo của học sinh,
tăng cường khả năng tư duy và phát biểu của các em.
sống, tạo ra những sản phẩm của nhóm. Thơng qua các hoạt động của nhóm với những “ vai”
khác nhau, các em sẽ tạo ra những sản phẩm độc đáo đồng thời rèn luyện “phương thức làm
việc theo nhóm”. Trong chương trình PiL (Microsoft Partners In Learning) Microsoft cũng đưa
ra phương pháp dạy học theo dự án, tập trung giải quyết nhiều vấn đề liên quan đến kiến
thức bộ môn và vấn đề xã hội.
- Phương pháp dạy học 1:1: Đây là phương pháp dạy học thích ứng với từng nhóm đối tượng
học sinh, được Intel và Microsoft khởi xướng, nhiều quốc gia tham gia. Phương pháp này đặc
biệt thích hợp với những nơi sĩ số học sinh khá lớn. Giáo viên sẽ nắm bắt trình độ và tâm
sinh lý của học sinh để truyền thụ kiến thức và tổ chức rèn luyện phù hợp với từng nhóm đối
tượng.
Đổi mới phương pháp dạy học tại nước ta phải thỏa mãn các yêu cầu sau:
Dạy học hiệu quả và hứng thú
Khai thác kho tàng kiến thức khổng lồ trên internet
Hoc để biết
Học để làm
Học để chung sống
Học để khẳng định mình
Học hứng thú và tự tin
<b>@ Sự phát triển của cơng nghệ thơng tin</b>
<b> Ngày nay máy vi tính (PC, laptop,…) khơng cịn xa lạ đối với học sinh nước ta, giá thành của</b>
một máy tính không vượt quá khả năng của người dân đồng thời công nghệ internet đã phát
triển liên tục, tốc độ truy cập của các dịch vụ internet ngày càng cải thiện, nội dung trên xa lộ
thông tin ngày càng phong phú và tiện ích cho việc học tập, chia sẻ kinh nghiệm và tri thức.
Việc tận dụng internet sẽ nâng cao hiệu quả giảng dạy và học tập của thầy và trò.
Máy tính cũng khơng chỉ phục vụ cho việc quản lý, giảng dạy, máy tính đã dần dần trở thành
phương tiện để học sinh học tập không những ở nhà mà ngay cả trong lớp học.
Qua tiếp cận với các chương trình dạy học tiên tiến của Intel, Microsoft trong thời gian gần
dây, chúng ta cảm nhận được những điều cơ bản nhất mà các phương pháp dạy học này đã tạo
nên trong các khóa tập huấn cho cán bộ , giáo viên là: tinh thần dạy – học năng động.
Tinh thần này gồm:
Tự khám phá
Chia sẻ thơng tin
Phản hồi tích cực
Tự rút ra tri thức
Tro
ng
một
buổi tập
huấn các
tinh
thần này
được thể
hiện
một
cách hài
hịa sẽ
phát huy
được những mặt tích cực, hạn chế được những hạn chế của học sinh (làm việc theo nhóm,
diễn đạt và tơn trọng sản phẩm của mình làm ra) đồng thời xây dựng một thái độ học tập, giao
tiếp năng động, văn minh và tích cực.
Đề nghị chúng ta vận dụng tinh thần này để xây dựng một phương pháp dạy học mới hiệu quả
và phù hợp với tình hình hiện tại.
Phương pháp dạy học mới phải phát huy được những ưu điểm của học sinh (thơng minh, năng
động, sáng tạo, chịu khó…), khắc phục được những nhược điểm (khả năng làm việc theo
nhóm, khả năng diễn đạt và ít làm ra sản phẩm …).
Phương pháp dạy học năng động tập trung ba nội dung chính : Kiến thức bài học, bài tập và
<b>@ Kiến thức bài học</b>
Kiến thức bąi học được chia ląm hai phần: Kiến thức cơ bản và Kiến thức tự khám phá
+ Kiến thức cơ bản lą kiến thức mą giáo viên phải trình bày. Với kiến thức này học sinh có thể
nắm được phần cơ bản nhất của bài học
+ Kiến thức tự khám phá là kiến thức học sinh có thể tư duy, tìm tịi, sáng tạo. Phần kiến thức
này sẽ bổ sung và làm phong phú kiến thức cơ bản. Chúng tạo thành toàn bộ kiến thức của bài
học.
Tuỳ theo đối tượng học sinh (trình độ tiếp nhận thơng tin mới, thái độ học tập) và tuỳ tình hình
của lớp học và bài học giáo viên sẽ quyết định tỉ lệ, liều lượng và nôi dung của từng phần để
tổ chức dạy học.
<b>@ Bài tập</b>
<b>@ Các hoạt động của học sinh</b>
Cái quan trọng hơn hết trong quá trình tổ chức giảng dạy là thiết kế các hoạt động trong lớp và
ngồi lớp.
Giáo viên nắm bắt tình hình của lớp trong quá trình giảng dạy sẽ có những loại hình hoạt động
phù hợp cho từng tiết dạy, linh hoạt cho từng lớp. Nhưng phải nhắm đến mục đích là :
<i><b>Tập cho học sinh làm việc theo nhóm</b></i>: Học sinh tập dần các phương pháp tập trung trí
tuệ ( Brainstorming), phương pháp sáu chiếc mũ tư duy, phương pháp sơ đồ tư duy. Khi
hoạt động theo nhóm , học sinh sẽ chủ động đề cử nhóm trưởng, thư ký và phân cơng các
<i><b>Tập cho học sinh chia sẻ thông tin</b></i>: Mỗi học sinh sẽ có thể sẽ khám phá được một kiến
thức nào đó, nếu được chia sẻ thơng tin cho nhau thì lượng kiến thức được thông tin sẽ rất
lớn và phong phú.
những thơng tin đến từ bạn học sẽ kích thích học sinh phát biểu. Cách phát biểu và thái độ
phản hồi tích cực sẽ là một sự hữu ích trong q trình học tập của học sinh.
<i><b>Tập cho học sinh hợp tác</b></i>: những nhóm nhỏ với sự hợp tác tốt sẽ tạo nên sức mạnh.
Lượng tri thức và kinh nghiệm học tập được chia sẻ giữa các nhóm sẽ là một nguồn tài
nguyên rất quí cho học sinh.
Khác biệt giữa phương pháp 1:1 và các phương pháp khác là:
Phần ghi chép của HS phải được thể hiện rõ trong bài soạn. GV phải tuân thủ và thực hiện cho
được trọn vẹn phần này
Bài tập theo nhóm đối tượng. Đây là phần thể hiện sự công phu, sâu sát và trách nhiệm của GV
đối với HS mình dạy.GV sẽ phân loại, nhân bản ( để bài tập thêm phong phú và giao cho HS đ
ở nhàm chán).
GV chuẩn bị nhóm bài tập tương ứng cho từng nhóm đối tượng HS. GV cũng phải chuẩn bị cả
bài tập về nhà. Bài tập này cũng phải được phân loại và giao đúng đối tượng.
<b>@ Kiến thức cần có để học bài học</b>
Đây là phần học sinh cần có để có thể tiếp thu bài học mới. Có thể có bài học khơng cần có
phần này, nhưng hầu hết đều có. Khi soạn bài giảng tiết trước, giáo viên phải nhìn thấy nội
dung này để giao nhiệm vụ cho học sinh ở nhà chuẩn bị (ở tiết học trước) hoặc giáo viên phải
nhắc lại cho học sinh trước khi vào bài mới.
<b> @ Mục đích yêu cầu</b>
Đây là trọng tâm kiến thức của bài học. Học sinh học xong bài học sẽ phải nắm được kiến thức
này. Từ đó giáo viên sẽ có định hướng để xây dựng bài giảng của mình. Sẽ có những kiến thức
nào giáo viên phải giảng, kiến thức nào sẽ tổ chức cho học sinh tự khám phá. Cũng từ đây giáo
viên sẽ hình dung kịch bản sẽ thực hiện trong lớp.
<b> @ Nội dung ghi chép</b>
Từ mục đích yêu cầu, giáo viên sẽ xác định được nội dung học sinh ghi chép trong tiết học.
Phần ghi chép phải hết sức gọn, đảm bảo nội dung và rõ ràng, mạch lạc.
<b> @ Bài tập theo nhóm</b>
để học sinh không bị nhàm chán, nhưng khi tiến hành thực hiện thì sẽ tạo được kỹ năng sử lý
tình hng. Giáo viên cũng chuẩn bị một số bài tập tương tự để học sinh luyện tập khi về nhà.
<b>@ Nhiệm vụ của học sinh khi hết tiết học</b>
Giáo viên chuẩn bị một số việc giao về nhà. Mục đích để học sinh chuẩn bị tiết học tiếp theo và
luyện tập ở nhà. Số lượng và mức độ phải được tính tốn sao cho thời gian thực hiện ở nhà
không vượt quá thời gian học ở lớp. Vừa đủ và khả thi.
Một vấn đề cần lưu ý là qua khảo sát một bài soạn của giáo viên, lãnh đạo trường
Nếu giáo viên thực hiện theo khung bài giảng trên một cách rõ rang thì việc này có thể kiểm
sốt tốt.
Những câu hỏi đặt ra, nếu bài soạn của giáo viên thể hiện tốt thì có thể đánh giá
tiết dạy đã được chuẩn bị chu đáo hay chưa.
<b>@ Học sinh đã được chuẩn bị ở nhà như thế nào?</b>
Giáo viên đã bao quát bài học trước & sau tiết dạy tốt thì phần chuẩn bị này sẽ giúp cho học
sinh đến lớp tự tin và có thể tiếp nhận tiết học một cách thoải mái và hiệu quả:
Bài tập vừa sức
Tinh thần để chia sẻ thông tin nhẹ nhàng
<b>@ Học sinh sẽ ghi chép được gì?</b>
Giáo viên chuẩn bị kịch bải tiết dạy thông qua việc học sinh ghi chép. Từng nội dung ghi
chép là kết quả của các hoạt động của giáo viên và học sinh.
Giáo viên hình dung được quá trình giảng dạy, kết hợp với nhận định trình độ và thái độ học
tập của học sinh để dự kiến kết quả truyền đạt kiến thức của mình. Phần thu hoạch này sẽ
tương thích với mục đích yêu cầu và phần ghi chép của học sinh. Sẽ có những sản phẩm nào
của học sinh sẽ hình thành từ sự hướng dẫn của giáo viên.
<b>@ Học sinh sẽ làm gì trong lớp?</b>
Kịch bản tiết dạy của giáo viên sẽ thể hiện được các hoạt động của học sinh trong tiết đó.
Học sinh thụ động hồn tồn hay sẽ có những hoạt động tích cực ( cá nhân, cặp, nhóm…,
chia sẻ thơng tin, hợp tác, …)
<b>@ Học sinh sẽ làm gì sau tiết học?</b>