HÛÚÁNG DÊỴN ƯN THI MƯN KINH TÏË CHĐNH TRÕ MẤC - LÏNIN

35

quấ trịnh sẫn xët. Nố chó trúã thânh hâng hốa khi cố hai àiïìu
kiïån:
- Ngûúâi cố sûác lao àưång àûúåc tûå do thên thïí, àûúåc quìn lâm ch
sûác lao àưång ca mịnh àïí cố thïí ài lâm thụ (bấn sûác lao àưång).
- Hổ khưng cố tû liïåu sẫn xët vâ ca cẫi khấc àïí sinh sưëng,
båc phẫi ài lâm thụ, tûác lâ bấn sûác lao àưång ca mịnh. Sûác lao
àưång khi trúã thânh hâng hốa, nố vûâa cố hai thåc tđnh nhû hâng hốa
thưng thûúâng vûâa cố àùåc àiïím riùng.
- Giaỏ trừ haõng hoỏa sỷỏc lao ửồng cuọng bựỗng lûúång lao àưång xậ hưåi
cêìn thiïët àïí sẫn xët vâ tấi sẫn xët ra nố. Nhûng viïåc sẫn xët
vâ tấi sẫn xët ra sûác lao àưång phẫi àûúåc thûåc hiïån bựỗng caỏch tiùu
duõng cho caỏ nhờn. Vũ vờồy, lỷỳồng giaỏ trừ haõng hoỏa sỷỏc lao ửồng
bựỗng lỷỳồng giaỏ trừ nhỷọng tû liïåu sinh hoẩt cêìn thiïët vïì vêåt chêët vâ
tinh thêìn àïí ni sưëng ngûúâi cưng nhên, gia àịnh anh ta vâ chi phđ
àâo tẩo cưng nhên theo u cêìu ca sẫn xët. Vị vêåy, giấ trõ hâng
hốa sûác lao àưång ph thåc vâo àiïìu kiïån lõch sûã c thïí ca mưỵi
qëc gia trong tûâng thúâi k nhêët àõnh.
- Giấ trõ sûã dng hâng hốa sûác lao àưång lâ cưng dng ca nố àïí
thỗa mận nhu cêìu ngûúâi mua lâ sûã dng vâo quấ trịnh lao àưång.
Khấc vúái hâng hốa thưng thûúâng, hâng hốa sûác lao àưång khi àûúåc
sûã dng, nố tẩo ra mưåt lûúång giấ trõ múái lúán hún giấ trõ bẫn thên nố.
Àố chđnh lâ ngìn gưëc ca giấ trõ thùång dû.
Hâng hốa sûác lao àưång lâ àiïìu kiïån àïí chuín hốa tiïìn tïå thânh
tû bẫn. Àêy cng chđnh lâ chịa khốa àïí giẫi quët mêu thỵn
trong cưng thûác chung ca tû bẫn.
Nhû vêåy, tiïìn tïå chó trúã thânh tû bẫn khi nố àûúåc sûã dng lâm
phûúng tiïån àïí mang lẩi giấ trõ thùång dû cho ngûúâi cố tiïìn vâ

ngûúâi cố tiïìn phẫi tịm àûúåc mưåt loẩi hâng hốa àùåc biïåt - hâng hốa
sûác lao àưång.
11. Thïë nâo lâ tû bẫn bêët biïën vâ tû bẫn khẫ biïën? Viïåc phên chia



PTS. NGUỴN VÙN HẪO

36

tû bẫn thânh hai bưå phêån nhû vêåy cố nghơa gị? Thïë nâo lâ t sët
giấ trõ thùång dû?
1. Tû bẫn bêët biïën vâ tû bẫn khẫ biïën
Àïí tiïën hânh sẫn xët, nhâ tû bẫn phẫi ûáng tiïìn ra àïí mua tû
liïåu sẫn xët vâ sûác lao àưång, nghơa lâ biïën tû bẫn tiïìn tïå thânh
cấc ëu tưë ca quấ trịnh sẫn xët. Cấc ëu tưë nây cố vai trô khấc
nhau trong viïåc tẩo ra giấ trõ thùång dû.
- Trong sẫn xët, cưng nhên sûã dng tû liïåu sẫn xët àïí chïë tẩo
ra sẫn phêím. Tû liïåu sẫn xët cố nhiïìu loẩi, cố loẩi nhû nhâ
xûúãng, kho tâng, thiïët bõ, mấy mốc àûúåc sûã dng trong mưåt thúâi
gian dâi, hao môn dêìn qua nhiïìu chu k sẫn xët, nïn giấ trõ ca
nố àûúåc chuín tûâng phêìn vâo sẫn phêím. Cố loẩi nhû ngun liïåu
nhiïn liïåu, vêåt liïåu ph tiïu hao toân bưå qua mưåt chu k sẫn xët,
nïn giấ trõ ca nố àûúåc chuín ngun vển ngay vâo sẫn phêím
múái.
Nhû vêåy, d giấ trõ tû liïåu sẫn xët àûúåc chuín dêìn tûâng phêìn
hay chuín ngun vển ngay vâo sẫn phêím, bưå phêån tû bẫn tưìn
tẩi dûúái hịnh thûác tû liïåu sẫn xët cố àùåc àiïím chung lâ giấ trõ ca
chng àûúåc bẫo tưìn khưng cố sûå thay àưíi vïì lûúång vâ chuín vâo
sẫn phêím múái trong quấ trịnh sẫn xët.

Bưå phêån tû bẫn nây gổi lâ tỷ baón bờởt biùởn (kyỏ hiùồu bựỗng C).
- Bửồ phờồn tû bẫn tưìn tẩi dûúái hịnh thûác sûác lao àưång cố tđnh chêët
khấc vúái bưå phêån tû bẫn bêët biïën (C).
Trong quấ trịnh sẫn xët, bưå phêån tû bẫn nây cố sûå thay àưíi vïì
lûúång, tùng lïn vïì sưë lûúång giấ trõ, vị àùåc àiïím ca giấ trõ sûã dng
ca hâng hốa sûác lao àưång lâ khi àûúåc àem tiïu dng thị nố tẩo ra
mưåt lûúång giấ trõ múái lúán hún giấ trõ bẫn thên nố - gổi lâ tû baón
khaó biùởn (kyỏ hiùồu bựỗng V).
- Viùồc phờn chia tỷ bẫn thânh tû bẫn bêët biïën vâ tû bẫn khẫ
biïën vẩch rộ ngìn gưëc ca giấ trõ thùång dû lâ do lao àưång lâm



HÛÚÁNG DÊỴN ƯN THI MƯN KINH TÏË CHĐNH TRÕ MẤC - LÏNIN

37

thụ ca cưng nhên tẩo ra vâ bõ nhâ tû bẫn chiïëm khưng. Hiïån
nay, giai cêëp tû sẫn sûã dng mấy mốc hiïån àẩi tûå àưång hốa quấ
trịnh sẫn xët àưëi vúái mưåt sưë sẫn phêím. Trong àiïìu kiïån sẫn xët
nhû vêåy, tû bẫn bêët biïën cố vai trô quan trổng quët àõnh viïåc
tùng nùng sët lao àưång, nhûng cng khưng thïí coi àố lâ ngìn
gưëc ca giấ trõ thùång dû. Suy àïën cng, bưå phêån tû bẫn khẫ biïën
tưìn tẩi dûúái hịnh thûác sûác lao àưång (chên tay vâ trđ ốc) múái lâ
ngìn gưëc sinh ra giấ trõ thùång dû tû bẫn ch nghơa.
2. T sët giấ trõ thùång dû
T sët giấ trõ thùång dû lâ t lïå phêìn trùm giûäa giấ trõ thùång dû
vâ tû bẫn khẫ biïën. T sët giấ trõ thùång dû k hiïåu lâ m vaõ ỷỳồc
xaỏc ừnh bựỗng cửng thỷỏc:
m

m = x 100%
v
T sët giấ trõ thùång dû vẩch rộ trịnh àưå bốc lưåt ca nhâ tû bẫn
àưëi vúái lao àưång lâm thụ, àưìng thúâi nố cng nối lïn ngây lao àưång
àûúåc phên chia thânh hai phêìn - thúâi gian lao àưång cêìn thiïët vâ
thúâi gian lao àưång thùång dû - nhû thïë nâo.
12. Thïë nâo lâ giấ trõ thùång dû? Giấ trõ thùång dû tuåt àưëi, giấ trõ
thùång dû tûúng àưëi vâ giấ trõ thùång dû siïu ngẩch? Vị sao nối sẫn
xët giấ trõ thùång dû lâ quy låt kinh tïë cú bẫn ca ch nghơa tû
bẫn?
1. Giấ trõ thùång dû, giấ trõ thùång dû tuåt àưëi, giấ trõ thùång dû
tûúng àưëi vâ giấ trõ thùång dû siïu ngẩch.
- Giấ trõ thùång dû lâ phêìn giấ trõ dưi ra ngoâi giấ trõ sûác lao
àưång, do cưng nhên lâm thụ tẩo ra vâ bõ nhâ tû bẫn chiïëm khưng.




PTS. NGUỴN VÙN HẪO

38

Giấ trõ thùång dû phẫn ấnh bẫn chêët ca quan hïå sẫn xët tû
bẫn ch nghơa - quan hïå bốc lưåt ca nhâ tû bẫn àưëi vúái lao àưång
lâm thụ.
Àïí thu àûúåc giấ trõ thùång dû, cố hai phûúng phấp ch ëu:
phûúng phấp sẫn xët giấ trõ thùång dû tuåt àưëi vâ phûúng phấp
sẫn xët giấ trõ thùång dû tûúng àưëi.
- Giấ trõ thùång dû tuåt àưëi lâ giấ trõ thùång dû thu àûúåc do kếo
dâi ngây lao àưång vûúåt khỗi giúái hẩn thúâi gian lao àưång cêìn thiïët.

Ngây lao àưång kếo dâi trong khi thúâi gian lao àưång cêìn thiïët khưng
àưíi, do àố thúâi gian lao àưång thùång dû tùng lïn.
Sẫn xët giấ trõ thùång dû tuåt àưëi lâ cú súã chung ca chïë àưå tû
bẫn ch nghơa. Phûúng phấp nây àûúåc ấp dng phưí biïën úã giai
àoẩn àêìu ca ch nghơa tû bẫn, khi lao àưång côn úã trịnh àưå th cưng
vâ nùng sët lao àưång côn thêëp.
Vúái lông tham vư hẩn, nhâ tû bẫn tịm mổi th àoẩn àïí kếo dâi
ngây lao àưång, nêng cao trịnh àưå bốc lưåt sûác lao àưång lâm thụ.
Nhûng mưåt mùåt, do giúái hẩn tûå nhiïn ca sûác lûåc con ngûúâi; mùåt
khấc, do àêëu tranh quët liïåt ca cưng nhên àôi rt ngùỉn ngây lao
àưång, cho nïn ngây lao àưång khưng thïí kếo dâi vư hẩn. Tuy nhiïn,
ngây lao ửồng cuọng khửng thùớ ruỏt ngựổn ùởn mỷỏc chú bựỗng thúâi gian
lao àưång têët ëu. Mưåt hịnh thûác khấc ca sẫn xët giấ trõ thùång dû
tuåt àưëi lâ tùng cûúâng àưå lao àưång. Vị tùng cûúâng àưå lao àưång cng
giưëng nhû kếo dâi thúâi gian lao àưång trong ngây, trong khi thúâi gian
lao àưång cêìn thiïët khưng thay àưíi.
- Giấ trõ thùång dû tûúng àưëi lâ giấ trõ thùång dû thu àûúåc do rt
ngùỉn thúâi gian lao àưång têët ëu trïn cú súã tùng nùng sët lao àưång
xậ hưåi. Viïåc tùng nùng sët lao àưång xậ hưåi, trûúác hïët úã cấc ngânh
sẫn xët ra vêåt phêím tiïu dng, sệ lâm cho giấ trõ sûác lao àưång
giẫm xëng do àố, lâm giẫm thúâi gian lao àưång cêìn thiïët. Khi àưå
dâi ngây lao àưång khưng thay àưíi, thúâi gian lao àưång cêìn thiïët




HÛÚÁNG DÊỴN ƯN THI MƯN KINH TÏË CHĐNH TRÕ MẤC - LÏNIN

39


giẫm sệ lâm tùng thúâi gian lao àưång thùång dû - thúâi gian àïí sẫn
xët ra giấ trõ thùång dû tûúng àưëi cho nhâ tû bẫn.
- Àïí giânh ûu thïë trong cẩnh tranh, àïí thu àûúåc nhiïìu giấ trõ
thùång dû, cấc nhâ tû bẫn àậ ấp dng nhûäng tiïën bưå k thåt múái vâo
sẫn xët, cẫi tiïën tưí chûác sẫn xët, hoân thiïån phûúng phấp quẫn
l kinh tïë, nêng cao nùng sët lao àưång. Kïët quẫ lâ, giấ trõ cấ biïåt
ca hâng hốa thêëp hún giấ trõ xậ hưåi. Nhâ tû bẫn nâo thûåc hiïån
àûúåc àiïìu àố thị khi bấn hâng hốa ca mịnh sệ thu àûúåc mưåt sưë giấ
trõ thùång dû trưåi hún so vúái cấc nhâ tû bẫn khấc.
Phêìn giấ trõ thùång dû thu àûúåc trưåi hún giấ trõ thùång dû bịnh
thûúâng ca xậ hưåi àûúåc gổi lâ giấ trõ thùång dû siïu ngẩch.
Xết tûâng àún võ sẫn xët tû bẫn ch nghơa, giấ trõ thùång dû siïu
ngẩch lâ hiïån tûúång tẩm thúâi cc bưå. Nhûng xết vïì toân bưå xậ hưåi
tû bẫn, giấ trõ thùång dû siïu ngẩch lâ hiïån tûúång tưìn tẩi thûúâng
xun. Vị vêåy, giấ trõ thùång dû siïu ngẩch lâ mưåt àưång lûåc mẩnh
nhêët thc àêíy cấc nhâ tû bẫn ra sûác cẫi tiïën k thåt, tùng nùng
sët lao àưång.
Giấ trõ thùång dû siïu ngẩch vâ giấ trõ thùång dû tûúng àưëi àïìu
dûåa trïn cú súã tùng nùng sët lao àưång. Cấi khấc nhau lâ úã chưỵ giấ
trõ thùång dû tûúng àưëi thị dûåa trïn cú súã tùng nùng sët lao àưång
xậ hưåi; côn giấ trõ thùång dû siïu ngẩch thị dûåa trïn cú súã tùng
nùng sët lao àưång cấ biïåt.
2. Sẫn xët giấ trõ thùång dû lâ quy låt kinh tïë cú bẫn ca ch
nghơa tû bẫn.
Quy låt kinh tïë cú bẫn lâ quy låt phẫn ấnh bẫn chêët vâ mc
àđch ca mưåt phûúng thûác sẫn xët. Mưỵi phûúng thûác sẫn xët cố
mưåt quy låt kinh tïë cú bẫn.
Bõ tûúác àoẩt hïët tû liïåu sẫn xët cưng nhên båc phẫi bấn sûác
lao àưång cho nhâ tû bẫn. Lao àưång khưng cưng ca cưng nhên lâm





PTS. NGUỴN VÙN HẪO

40

thụ lâ ngìn gưëc ca giấ trõ thùång dû, ngìn gưëc lâm giâu ca
nhâ tû bẫn.
Sẫn xët giấ trõ thùång dû lâ mc àđch duy nhêët ca nïìn sẫn
xët tû bẫn ch nghơa. Vị mc àđch àố, cấc nhâ tû bẫn sẫn xët
bêët cûá loẩi hâng hốa nâo, kïí cẫ v khđ giïët ngûúâi hâng loẩt, miïỵn
lâ thu àûúåc nhiïìu giấ trõ thùång dû. Phûúng tiïån àïí àẩt mc àđch lâ
tùng cûúâng bốc lưåt cưng nhên lâm thụ trïn cú súã phất triïín k
thåt, tùng cûúâng àưå lao àưång, kếo dâi ngây lao àưång, tùng nùng
sët lao àưång v.v..
Sẫn xët giấ trõ thùång dû lâ quy låt kinh tïë cú bẫn ca ch
nghơa tû bẫn. Nưåi dung ca quy låt lâ tẩo ra ngây câng nhiïìu giấ
trõ thựồng dỷ cho nhaõ tỷ baón bựỗng caỏch tựng cỷỳõng cấc phûúng tiïån
k thåt vâ quẫn l àïí bốc lưåt ngây câng nhiïìu lao àưång lâm thụ.
Quy låt giấ trõ thùång dû cố tấc dng mẩnh mệ trong nhiïìu mùåt
ca àúâi sưëng xậ hưåi. Mưåt mùåt, nố thc àêíy k thåt vâ phên cưng
lao àưång xậ hưåi phất triïín, lâm cho lûåc lûúång sẫn xët trong xậ hưåi
tû bẫn ch nghơa phất triïín vúái tưëc àưå nhanh vâ nêng cao nùng
sët lao àưång. Mùåt khấc, nố lâm cho cấc mêu thỵn vưën cố ca ch
nghơa tû bẫn, trûúác hïët lâ mêu thỵn cú bẫn ca nố - mêu thỵn
giûäa tđnh chêët xậ hưåi ca sẫn xët vúái sûå chiïëm hûäu tû nhên tû
bẫn ch nghơa vïì tû liïåu sẫn xët - ngây câng gay gùỉt.
13. Tđch ly tû bẫn lâ gị? Nhûäng nhên tưë nâo ẫnh hûúãng àïën quy
mư tđch ly tû bẫn? Thïë nâo lâ tđch t, têåp trung vâ cêëu tẩo hûäu cú

ca tû bẫn?
1. Tđch ly tû bẫn vâ nhên tưë ẫnh hûúãng àïën quy mư ca tđch
ly.
- Tđch ly tû bẫn lâ biïën mưåt phêìn giấ trõ thùång dû thânh tû bẫn
àïí múã rưång sẫn xët, tùng thïm quy mư bốc lưåt.
Tđch ly tû bẫn lâ têët ëu khấch quan do quy låt kinh tïë cú
bẫn, quy låt giấ trõ vâ cẩnh tranh... ca phûúng thûác saãn xuêët tû