Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (102 KB, 9 trang )
<span class='text_page_counter'>(1)</span><div class='page_container' data-page=1>
<b>Một số dạng toán về luỹ thừa</b>
<b> trong chơng trình toán 6</b>
<b>---I- lý thuyết:</b>
Dựa vào một số kiến thức sau:
1) Định nghĩa luỹ thừa.
2) Các phÐp tÝnh vÒ luü thõa
3) Chữ số tận cùng của một luỹ thừa.
4) Khi nào thì hai luỹ thừa bằng nhau ?
5) Tính chất của đẳng thức, bất đẳng thức.
6) Tính chất chia hết.
7) TÝnh chất của những dÃy toán có quy luật.
8) HƯ thèng ghi sè.
<b>II- Bµi tËp:</b>
<b>1. ViÕt biĨu thøc dới dạng một luỹ thừa:</b>
<i> a) Phân tích các cơ số ra thừa số nguyên tố.</i>
<b>Bài 1: Viết biểu thøc sau díi d¹ng mét l thõa ( b»ng nhiỊu c¸ch nÕu cã). </b>
a) 410<sub> . 8</sub>15 <sub> b) 8</sub>2<sub> . 25</sub>3
<b>Bài giải:</b>
Ta thÊy 265<sub> = (2</sub>5<sub>)</sub>13<sub> = 32</sub>13
265<sub> = (2</sub>13<sub>)</sub>5 <sub> = 8192</sub>5
VËy ta cã 3 cách viết là:
410<sub> . 8</sub>15<sub> = 2</sub>65
410<sub> . 8</sub>15<sub> = 32</sub>13
410<sub> . 8</sub>15<sub> = 8192</sub>5
b) 82<sub> . 25</sub>3<sub> = (2</sub>3<sub>)</sub>2<sub> . (5</sub>2<sub>)</sub>3<sub> = 2</sub>6<sub>. 5</sub>6<sub> = 10</sub>6
Ta thÊy 106<sub> = (10</sub>2<sub>)</sub>3<sub> = 100</sub>3
106<sub> = (10</sub>3<sub>)</sub>2<sub> = 1000</sub>2
VËy ta có 3 cách viết là:
82<sub> . 25</sub>3 <sub>= 10</sub>6
82<sub> . 25</sub>3 <sub>= 100</sub>3
82<sub> . 25</sub>3 <sub>= 1000</sub>2
<i>b) Nhãm c¸c thõa sè mét cách thích hợp.</i>
<b> Bài 2 Viết biểu thøc sau díi d¹ng mét l thõa. </b>
( 2a3<sub>x</sub>2<sub>y) . ( 8a</sub>2<sub>x</sub>3<sub>y</sub>4<sub>) . ( 16a</sub>3<sub>x</sub>3<sub>y</sub>3<sub>) </sub>
<b>Bài giải:</b>
( 2a3<sub>.x</sub>3<sub>y ) . (8a</sub>2<sub>x</sub>3<sub>y</sub>4<sub>) . ( 16a</sub>3<sub>x</sub>3<sub>y</sub>3<sub>) </sub>
= (2.8.16) (a3<sub>. a</sub>2<sub>. a</sub>3<sub>) . ( x</sub>2<sub>x</sub>3 <sub>x</sub>3<sub>) . (y.y</sub>4<sub>.y</sub>3<sub>) </sub>
= 28<sub> .a</sub>8<sub>. x</sub>8<sub>. y</sub>8<sub> = (2axy)</sub>8
<b>Bµi 3: </b>Chøng tá r»ng mỗi tổng ( hiệu) sau đây là một số chính ph¬ng.
a) 32<sub> + 4</sub>2
b) 132<sub> -5</sub>2
c) 13<sub> + 2</sub>3<sub> + 3</sub>3<sub> + 4</sub>3
<b>Bài giải:</b>
a) 32<sub> + 4</sub>2<sub> = 9 + 16 = 25 = 5</sub>2
b) 132<sub> - 5</sub>2 <sub> = 169 - 25 = 144 = 12</sub>2
c) 13<sub> + 2</sub>3<sub> + 3</sub>3<sub> + 4</sub>3<sub> = (1 + 2 + 3 + 4)</sub>2 <sub> = 10</sub>2
<b>2- Tìm chữ số tận cùng của một luỹ thừa. </b>
<i>* Luỹ thừa có cơ số tận cùng đặc biệt ( x, y, </i><i>N) </i>
XO<i>n</i> <sub> = </sub> <sub>YO</sub> <sub> (n </sub><sub></sub><sub>N *)</sub>
<i>X</i>1<i>n</i> = <i>Y</i>1
<i>X</i>5<i>n</i> = <i>Y</i>5 (n N *)
a) 42k<sub> ; 4</sub>2k + 1<sub>.</sub>
b) 92k<sub> ; </sub><sub>9</sub>2k + 1<sub> ( k </sub><sub></sub><sub> N</sub><sub>)</sub>
Bài giải:
a) Ta có: 42k<sub> = (4</sub>2<sub>)</sub>k<sub> = </sub>
(.. . 6)<i>k</i>=. . .6
42k + 1<sub> = (4</sub>2<sub>)</sub>k<sub> .4 = </sub> <sub>.. . 6 . 4=.. . 4</sub>
b) T¬ng tù ta cã: 92k<sub> = </sub> <sub>.. . 1</sub>
92k + 1<sub> = </sub> <sub>.. . 9</sub>
<b>Bài 2: Tìm chữ số tận cùng của các luỹ thừa sau.</b>
a) 22005<sub>; 3</sub>2006
b) 72007<sub> ; 8</sub>2007
<b>Bài giải:</b>
a) Ta có: 22005<sub> = (2</sub>4<sub>)</sub>501<sub> . 2 = </sub> <sub>.. . 6</sub>501<sub>. 2</sub>
=. .. 2
32006<sub> = (3</sub>4<sub>)</sub>501<sub> . 3</sub>2<sub> = </sub> .. . 1¿501. 9=.. . 9
¿
b) Ta cã: 72007<sub> = (7</sub>4<sub>)</sub>501<sub> . 7</sub>3<sub> = (</sub> <sub>.. . 1</sub> <sub>)</sub>501<sub>.3 = </sub> <sub>.. . 3</sub>
82007<sub> = (8</sub>4<sub>)</sub>501<sub> . 8</sub>3<sub> = (</sub> .. . 6
¿ ¿
501<sub> . 2 = </sub> <sub>.. . 2</sub>
<b>3. Tính giá trị biĨu thøc:</b>
<i> a) TÝnh theo quy t¾c thùc hiƯn phÐp tính:</i>
<b> Bài 1: Tính giá trị biểu thức sau. </b>
33<sub> . 9 - 3</sub>4<sub> . 3 + 5</sub>8<sub>. 5</sub>0<sub> - 5</sub>12<sub> : 25</sub>2
<b>Bài giải:</b>
33<sub> . 9 - 3</sub>4<sub>. 3 + 5</sub>8<sub> . 5</sub>0<sub> - 5</sub>12<sub> : 25</sub>2
= 35<sub> - 3</sub>5<sub> + 5</sub>8<sub>- 5</sub>8<sub> = 0 </sub>
<i>b) Sư dơng tính chất phép tính.</i>
<b>Bài 1: Tính giá trị biểu thức sau một cách hợp lý nhất.</b>
A = ( 256<sub> + 15</sub>6<sub> - 10</sub>6<sub> ) : 5</sub>6
B = 9 ! - 8 ! - 7 ! . 82
<b>Bµi gi¶i:</b>
A = ( 256<sub> + 15</sub>6<sub> - 10</sub>6<sub> ) : 5</sub>6
= ( 25: 5 )6<sub> + ( 15 : 5)</sub>6<sub> - (10:5) </sub>6
= 56 <sub> + 3</sub>6<sub> - 2</sub>6
= 15625 + 729 - 64 = 16290
B = 9 ! -8 ! - 7! .82
= 8 ! ( 9-1) - 8 ! 8
= 8 ! . 8 - 8! .8 = 0
<i>c) BiĨu thøc cã tÝnh quy lt.</i>
<b>Bµi 1: TÝnh tæng. </b>
A = 1 + 2 + 22<sub>+...+ 2</sub>100
B = 3 - 32<sub> + 3</sub>3<sub> - ... - 3</sub>100
<b>Bài giải:</b>
<b> A = 1 + 2 + 2</b>2<sub> + ...+ 2 </sub>100
=> 2A = 2 + 22<sub> + 2</sub>3<sub> + ...+ 2</sub>101
=> 2A - A = (2 + 22<sub> + 2</sub>3<sub> + ...+ 2</sub>101<sub> ) – (1 +2 + 2</sub>2<sub>+ ...+2</sub>100<sub>) </sub>
VËy A = 2101 <sub>- 1 </sub>
B = 3 - 32<sub> - 3</sub>3<sub> - ...- 3</sub>100
=> 3B = 32<sub> - 3</sub>3<sub> + 3</sub>4<sub> - ...- 3</sub>101
B + 3B = (3 - 33<sub> + 3</sub>3<sub>) - ...- 3</sub>100<sub>) + ( 3</sub>2<sub> - 2</sub>3<sub> +3</sub>4<sub> - ... - 3</sub>101<sub>)</sub>
4B = 3 - 3101
VËy B = ( 3- 3101<sub>) : 4</sub>
Bµi 2: TÝnh tæng
a) A = 1 + 52<sub> + 5</sub>4<sub> + 5</sub>6<sub> + ...+ 5</sub>200
b) B = 7 - 74<sub> + 7</sub>4<sub> -...+ 7</sub>301
25 A = 52<sub> + 5</sub>4<sub>+ ...+ 5</sub>202
25 A - A = 5202 <sub> - 1 </sub>
VËy A = ( 5202<sub> -1) : 24 </sub>
b) T¬ng tù B = 7
304<sub>+1</sub>
73+1
<b>Bµi 3: TÝnh </b>
A = 1
7 +
1
72 +
1
73 + ... +
1
7100
B = <i>−</i>4
5 +
4
52 -
4
53 + ...+
4
5200
<b>Bài giải:</b>
A = 1
7 +
1
72 +
1
73 + ... +
1
7A = 1 + 1
7 +
1
72 + ... +
1
799
=> 7A - A = 1 - 1
7100
A =
7100
B = <i>−</i>4
5 +
4
52 -
4
53 + ...+
4
5200
5B = -4 + 4
5 +
4
53 +...+
4
5201
B+5B = -4 + 4
5200
B =
5200
<b>Bµi 3: TÝnh </b>
A = 25
28
+2524+2520+.. .+254+1
2530<sub>+25</sub>28<sub>+25</sub>26<sub>+.. .+25</sub>2<sub>+1</sub>
<b>Bài giải:</b>
Biến đổi mẫu số ta có:
2530<sub> + 25</sub>28<sub> + 25</sub>26<sub> +...+25</sub>2<sub> + 1 </sub>
= (2528<sub> + 25</sub>24<sub> + 25</sub>20<sub> + ...+1)+ ( 25</sub>30<sub> + 25</sub>26 <sub>+25</sub>22<sub>+...+25</sub>2<sub>) </sub>
= (2528<sub> + 25</sub>24<sub>+ 25</sub>20<sub>+...1) +25</sub>2<sub>. (25</sub>28<sub>+ 25</sub>26<sub>+ 25</sub>22<sub>+ ...+ 1) </sub>
= (2528<sub>+ 25</sub>24<sub> + 25</sub>20<sub>+ ...+1) . (1 + 25</sub>2<sub>) </sub>
VËy A = 1
1+252 =
1
626
<i>d) Sư dơng hƯ thống ghi sổ - cơ số g. </i>
<b>Bài 1: TÝnh </b>
A = 6 107<sub> + 5.10</sub>5<sub>+ 4.10</sub>3<sub>+2.10 </sub>
B = 12. 108<sub> + 17.10</sub>7 <sub>+ 5.10</sub>4<sub> + 3 </sub>
<b>Bài giải:</b>
A = 6.107<sub> + 5.10</sub>5<sub> + 4.10</sub>3 <sub> + 2.10</sub>
= 6.107<sub> + 0.10</sub>6<sub> + 5.10</sub>5<sub> + 0.10</sub>4<sub> + 4.10</sub>3<sub>+ 0.10</sub>2<sub>+ 2.10 + 0.10</sub>0
= 60504020
B = 12.108<sub> + 17 .10</sub>7<sub> + 5.10</sub>4<sub> + 3 </sub>
= (10+2) .108<sub>+ ( 10 +7).10</sub>7<sub>+5.10</sub>4<sub> + 3 </sub>
= 109<sub> + 2.10</sub>8<sub> + 10</sub>8<sub> + 7.10</sub>7 <sub>+ 5.10</sub>4<sub> + 3 </sub>
= 1370050003.
<b>4. Tìm x </b>
<i>a) Đa về cùng cơ số ( số mũ)</i>
<i>Bài1: Tìm x</i> <i>N biết</i>
a) 4x<sub> = 2</sub>x+1
b) 16 = (x -1)4
<b>Bµi gi¶i:</b>
a) 4x<sub> = 2</sub>x + 1
(22<sub>)</sub>x<sub> = 2 </sub>x + 1
22x<sub> = 2</sub>x+ 1
2x = x +1
2x- x = 1
x = 1
b) 16 = ( x -1)4
24<sub> = (x -1)</sub>4
2= x - 1
x = 2+1
x = 3
<b>Bài 2: Tìm </b><i>x</i> <i>N </i> biÕt
a) x10<sub> = 1</sub>x
b) x10<sub> = x </sub>
c) (2x -15)5<sub> = ( 2x -15)</sub>3
d) x2<sub><5</sub>
<b> Bài giải:</b>
a) x10<sub> = 1</sub>x
x10<sub> = 1</sub>10
x = 1
b) x10<sub> = x </sub>
x10<sub> - x = 0 </sub>
x.( x9<sub> - 1) = 0 </sub>
Ta có: x = 0 hoặc x9<sub> -1 =0 </sub>
Mà x9<sub> -1 = 0 </sub>
x9<sub> = 1</sub>9
x = 1
VËy x = 0 hc x =1
c) (2x -15)5<sub> = ( 2x -15)</sub>3
V× hai luü thõa b»ng nhau, có cơ số bằng nhau, số mũ khác nhau ( 0)
Suy ra 2x - 15 = 0 hc 2x - 15 = 1
+ NÕu 2x - 15 = 0
x = 15 : 2 N ( lo¹i)
+ NÕu 2x - 15 = 1
2x = 15 + 1
x = 8
d) Ta cã x2<sub> < 5 </sub>
vµ x2<sub></sub><sub> 0 => x</sub>2 <sub></sub> <sub>{</sub> <sub>0; 1 ; 2 ; 3 ; 4 </sub> <sub>}</sub>
Mặt khác x2<sub> là số chính phơng nên </sub>
x2<sub></sub> <sub>{</sub> <sub> 0 ; 1; 4 </sub> <sub>}</sub> <sub> hay x</sub>2 <sub></sub> <sub>{</sub> <sub> 0</sub>2<sub> ; 1</sub>2<sub> ; 2</sub>2 <sub>}</sub>
x { 0; 1 ; 2 }
Dùa vµo bµi tËp SGK lớp 6
<b>Bài 4: Tìm x </b> N biÕt
a) 13<sub> + 2</sub>3<sub> + 3</sub>3<sub> + ...+ 10</sub>3<sub> = ( x +1)</sub>2
b) 1 + 3 + 5 + ...+ 99 = (x -2)2
( 1+ 2 + 3+...+ 10)2<sub> = ( x +1)</sub>2
552<sub> = ( x +1) </sub>2
55 = x +1
x = 55- 1
x = 54
b) 1 + 3 + 5 +...+ 99 = ( x -2)2
2
= ( x - 2)2
502<sub> = ( x -2 )</sub>2
50 = x -2
x = 50 + 2
x = 52
( Ta cã: 1 + 3 + 5+ ...+ ( 2n+1<sub>) = n</sub>2<sub>) </sub>
<b>Bài 5: Tìm 1 cặp</b> <b> x ; y </b><b> N thoả mÃn </b>
73<sub> = x</sub>2<sub> - y</sub>2
Ta thÊy: 73<sub> = x</sub>2 <sub>- y</sub>2
( 13<sub> + 2</sub>3<sub> + 3</sub>3<sub> +...+7</sub>3<sub>) - (1</sub>3<sub>+ 2</sub>3<sub>+ 3</sub>3<sub>+...+ 6</sub>3<sub>) = x</sub>2<sub> - y</sub>2
(1+ 2 + 3 + ...+ 7)2<sub> - (1 + 2 + 3 +...+ 6)</sub>2<sub> = x</sub>2<sub> - y</sub>2
282<sub> - 21</sub>2<sub> = x</sub>2<sub> - y</sub>2
Vậy 1 cặp x; y thoả mÃn lµ:
x = 28; y = 21
<i>b) Sư dơng chữ số tận cùng của một luỹ thừa.</i>
<b>Bài 1: T×m x ; y </b> N*<sub> biÕt. </sub>
x2<sub> = 1 ! + 2 ! + 3 ! + ...+ y! </sub>
<b>Bài giải:</b>
Ta thấy x2<sub> là một số chính phơng </sub>
Có chữ số tận cùng là 1 trong các chữ số 0 ; 1 ; 4 ; 5 ; 6 ; 9
Mµ:
+ NÕu y = 1
Ta cã x = 1 ! = 12<sub> ( TM) </sub>
+ NÕu y = 2
Ta cã: x2<sub> = 1 ! + 2! = 3 ( Lo¹i) </sub>
+ NÕu y = 3
Ta cã: x2<sub> = 1 ! + 2 ! + 3 ! = 9 = 3</sub>2<sub> ( TM) </sub>
x = 3
+ NÕu y = 4
Ta cã: x2<sub> = 1 ! + 2 ! + 3 ! + 4 ! = 33 ( lo¹i ) </sub>
+ NÕu y 5
Ta cã:
x2<sub> = ( 1 ! + 2 ! + 3 ! + 4 ! ) + ( 5! + 6! + ...y! ) </sub>
= .. . .. .3 + .. . .. . 0 = .. . .. .3 ( lo¹i)
VËy x = 1 vµ y = 1
x = 3 và y = 3
<b>Bài 2: Tìm x </b> N*<sub> biÕt. </sub>
A = 111....1 - 777 ...7 lµ sè chính phơng
2 x chữ số 1 x chữ số 7
<b>Bài giải:</b>
+ NÕu x = 1
Ta cã: A = 11 - 7 = 4 = 22<sub> (TM) </sub>
+ NÕu x > 1
Ta cã A = 111...1 - 777...7 = .. . .. .34 2
2x ch÷ sè 1 x ch÷ sè 7 mà .. . 34 4
Suy ra A không phải là số chính phơng ( loại)
Vậy x = 1
<b>Bài 1: Tìm x; y </b>N biÕt:
35x <sub> + 9 = 2. 5</sub>y
*)NÕu x = 0 ta cã:
350<sub> + 9 = 2.5</sub>y
10 = 2.5y
5y<sub> = 5 </sub>
y =1
*) NÕu x >0
+ NÕu y = 0 ta cã: 35x<sub> + 9 = 2.5</sub>0
35x<sub> + 9 = 2 ( v« lý) </sub>
+ NÕu y > 0 ta thÊy:
35x<sub> + 9 </sub><sub> 5 v× ( 35</sub>x<sub> 5 ; 9 </sub><sub> 5 ) </sub>
Mµ 2. 5y<sub> </sub><sub> 5 </sub> <sub>( vô lý vì 35</sub>x<sub> + 9 = 2.5</sub>y<sub>) </sub>
VËy x = 0 vµ y = 1
<b>Bài 2: Tìm a; b </b> Z biÕt.
( 2a + 5b + 1 ) (2a<sub> + a</sub>2<sub> + a + b ) = 105 </sub>
<b>Bµi gi¶i:</b>
*) NÕu a = 0 ta cã:
( 2.0 + 5b + 1) . (2101<sub> + 0</sub>2<sub> + 0 + b) = 105 </sub>
(5b + 1) . ( b + 1) = 105
Suy ra 5b + 1 ; b + 1 Ư (105) mà ( 5b + 1) 5 d 1
Ta đợc 5b + 1 = 21
b = 4 ( TM)
* NÕu a 0
Ta thÊy ( 2a + 5b + 1) . ( 2a<sub> + a</sub>2<sub> + a + b) = 105 </sub>
Là lẻ
Suy ra 2a + 5b + 1 và 2a<sub> + a</sub>2<sub> + a + b đều lẽ (*) </sub>
+ Nếu a chẵn ( a 0 ) và 2a<sub> + a</sub>2 <sub>+a + b lỴ </sub>
Suy ra b lỴ.Ta cã: 2a + 5b + 1 chẵn ( vô lý)
+ Nếu a lẻ
Tơng tự ta thấy vô lý
<b>Bài 1: So sánh 2 luỹ thừa sau: </b>
27<sub> và 7</sub>2
<b>Bài gi¶i:</b>
Ta cã: 27<sub> = 128 </sub>
72<sub> = 49 </sub>
Vì 128 > 49
nên 27<sub> > 7</sub>2
2) Đa về cùng cơ số ( hoặc số mũ)
<b>Bài 1: So sánh các luỹ thõa sau. </b>
a) 95<sub> vµ 27</sub>3
b) 3200<sub> và 2</sub>300
<b>Bài giải:</b>
a) Ta có: 95<sub> = (3</sub>2<sub>)</sub>5<sub> = 3</sub>10
273 <sub>= (3</sub>3 <sub>)</sub>3<sub> = 3</sub>9
V× 310<sub> > 3</sub>9
nªn 95<sub> > 27</sub>3
b) Ta cã: 3200<sub> = (3</sub>2<sub>)</sub>100<sub> = 9</sub>100
2300<sub> = (2</sub>3<sub>)</sub> 100<sub> = 8</sub>100
V× 9100<sub> > 8</sub>100
3) Dïng sè trung gian.
<b>Bµi 1: So s¸nh hai luü thõa sau: </b>
3111<sub> và 17</sub>14
<b>Bài giải:</b>
Ta thấy 3111 <sub>< 32</sub>11<sub> = (2</sub>5<sub>)</sub>11<sub> = 2</sub>55<sub> (1) </sub>
1714<sub> > 16</sub>14 = <sub>(2</sub>4<sub> )</sub>14<sub> = 2</sub>56 <sub> (2) </sub>
Tõ (1) vµ (2) 311<sub> < 2</sub>55<sub> < 2</sub>56<sub> < 17</sub>14
nªn 3111<sub> < 17</sub>14
<b>Bài 2: </b>Tìm xem 2100<sub> có bao nhiêu chữ số trong cách viết ở hệ thập phân </sub>
<b>Bài giải:</b>
Muốn biết 2100<sub> có bao nhiêu chữ số trong cách viết ở hệ thập phân ta so sánh </sub>
2100<sub> với 10</sub>30<sub> và 10</sub>31<sub>. </sub>
* So s¸nh 2100<sub> víi 10</sub>30
Ta cã: 2100<sub> = (2</sub>10<sub>)</sub>10<sub> = 1024 </sub>10
1030<sub> = (10</sub>3<sub>)</sub>10<sub> = 1000</sub>10
Vì 102410<sub> > 1000</sub>10
nên 2100<sub> > 10</sub>30<sub> (*) </sub>
* So s¸nh 2100<sub> víi 10</sub>31
Ta cã: 2100<sub> = 2</sub>31<sub> . 2</sub>69<sub> = 2</sub>31<sub> . 2</sub>63 . <sub>2</sub>6
= 231<sub> . (2</sub>9<sub>)</sub>7<sub> . (2</sub>2<sub>)</sub>3<sub> = 2</sub>31 <sub>.512</sub>7<sub> . 4</sub>3 <sub>(1) </sub>
1031 <sub>= 2</sub>31<sub> . 5</sub>31<sub> = 2</sub>31<sub> . 5</sub>28<sub>. 5</sub>3<sub> = 2</sub>31 <sub> (5</sub>4 <sub>)</sub>7<sub> . 5</sub>3
= 231<sub> . 625</sub>7<sub>. 5</sub>3 <sub>(2) </sub>
Tõ (1) vµ (2) ta cã:
231<sub> . 512</sub>7<sub> . 4</sub>3<sub> < 2</sub>31<sub> . 512</sub>7<sub> . 5</sub>3
Hay 2100<sub> < 10</sub>31<sub> ( **) </sub>
Tõ (*),( **) ta cã:
1031 <sub>< </sub> <sub>2</sub>100 <sub>< 10</sub>31
Sè cã 31 ch÷ sè nhá nhÊt Sè cã 32 ch÷ sè nhỏ nhất
Nên 2100<sub> có 31 chữ số trong cách viết ở hệ thập phân. </sub>
<b>Bài 3: So sánh A và B biết. </b>
a) A = 19
30
+5
1931+5 ; B =
1931
+5
1932+5
b) 2
18
<i>−</i>3
220<i>−</i>3 ; B =
220<i>−</i>3
222<i>−</i>3
c) A = 1+5+5
2
+. . .+59
+. . .+58 ; B =
1+3+32+.. .+39
1+3+32+.. .+38
<b>Bài giải:</b>
A = 19
30
+5
1931+5
Nªn 19A = 19 .(19
30
+5)
1931+5 =
1931+95
1931
+5 = 1 +
90
1931
+5
B = 19
31
+5
1932<sub>+5</sub>
nªn 19B = 19 .(19
31
+5)
1932
+5 =
1932+95
1932+5 = 1 +
90
1932+5
V× 90
1931
+5 >
90
1932
+5
Suy ra 1 + 90
1931+5 > 1 +
90
1932+5
b) A = 2
18
<i>−</i>3
220<i>−</i>3
nªn 22<sub> . A = </sub> 2
2
.(218<i>−</i>3)
222<i>−</i>3 =
220<i>−</i>12
220<i><sub>−</sub></i><sub>3</sub> = 1 -
9
220<i>−</i>3
B = 2
20
<i>−</i>3
222<i><sub>−</sub></i><sub>3</sub>
nªn 22.<sub>B = </sub> 2
2<sub>.</sub>
(220<i>−</i>3)
222<i>−</i>3 =
222<i>−</i>12
222<i>−</i>3 = 1-
9
222<i>−</i>3
V× 9
220<i><sub>−</sub></i><sub>3</sub> >
9
222<i><sub>−</sub></i><sub>3</sub>
Suy ra 1 - 9
220<i><sub>−</sub></i><sub>3</sub> < 1-
9
222<i><sub>−</sub></i><sub>3</sub>
Hay 22<sub> A < 2</sub>2 <sub>B</sub>
Nªn A < B
c) Ta cã:
2
+. . .+59
1+5+52+. . .+58 =
1+(5+52+. ..+59)
1+5+52<sub>+. ..+</sub><sub>5</sub>8 =
1+5(1+5+52+.. .+58)
1+5+52
+.. .+58 =
1
1+5+52<sub>+. . .+</sub><sub>5</sub>8+5>5(1)
T¬ng tù B = 1
1+3+32+.. .+38+3<4(2)
Tõ (1) vµ (2) Ta cã
A = 1
1+5+52+. . .+58 + 5 > 5 > 4 >
1
1+3+32+.. ..+38 + 3 =B
nªn A > B
<b>6. Chøng minh: </b>
1) Nhóm các số một cách thích hợp.
<b>Bài 1: Cho A = 1 + 3 +3</b>2 <sub>+...+3</sub>11
Chøng minh:
a) A ∶ 13
b) A 40
<b>Bài giải:</b>
a) A = 1 + 3 + 32<sub> + 3</sub>3 <sub>+ ...+ 3</sub>11
= 1+3 + 32<sub>) + (3</sub>3<sub>+ 3</sub>4<sub>+ 3</sub>5<sub>) + ...+ (3</sub>9<sub>+ 3</sub>10<sub>+ 3</sub>11<sub>) </sub>
= ( 1+ 3 +32<sub>) + 3</sub>3<sub> . (1 +3 + 3</sub>2<sub>) + ...+3</sub>9<sub>. (1 + 3 + 3</sub>2<sub>) </sub>
= 13 + 33 <sub>. 13 + ...+ 3</sub>9<sub> . 13 </sub>
= 13. ( 1+ 33<sub> + ... + 3</sub>9<sub> ) </sub>∶<sub> 13 </sub>
Hay A ∶ 13
b) A = 1 + 3 + 32<sub> + 3</sub>3<sub> + ...+ 3</sub>11
= ( 1 + 3 + 32<sub>+ 3</sub>3<sub>) + (3</sub>4<sub> + 3</sub>5<sub> +3</sub>6<sub> + 3</sub>7<sub>)+ (3</sub>8<sub> + 3</sub>9<sub>+ 3</sub>10<sub> + 3</sub>11<sub>) </sub>
= ( 1 + 3 + 32<sub>+ 3</sub>3<sub>) + 3</sub>4<sub>. (1 + 3 + 3</sub>2<sub>+ 3</sub>3<sub>) + 3</sub>8<sub>(1 + 3 + 3</sub>2<sub>+ 3</sub>3<sub>) </sub>
= 40 + 34<sub> . 40 + 3</sub>8<sub> . 40 </sub>
= 40 . ( 1 + 34<sub> + 3</sub>8<sub>) </sub>∶ <sub> 40 </sub>
Hay A ∶ 40
2) Thªm bít mét lợng thích hợp.
Bài 1: Cho 10k<sub> - 1 </sub>∶<sub> 19 ( k </sub><sub></sub><sub> N) </sub>
b) 103k<sub> - 1 </sub>∶ <sub>19 </sub>
<b>Bµi gi¶i:</b>
a) Ta cã:
102k<sub> - 1 = ( 10</sub>2k<sub> - 10</sub>k<sub>) + (10</sub>k<sub> - 1)</sub>
= 10k<sub> . ( 10</sub>k<sub> - 1) + ( 10</sub>k<sub> - 1) </sub>
= (10k<sub> - 1). ( 10</sub>k<sub> + 1) </sub>∶<sub> 19 v× 10</sub>k<sub> -1 </sub>∶ <sub>19</sub>
b) 103k<sub> - 1 = (</sub><sub>10</sub>3k<sub> - 10</sub>2k<sub> ) + (10</sub>2k<sub> - 1) </sub>
V× 10k<sub> - 1 </sub>∶<sub> 19 </sub>
102k<sub> - 1 </sub>∶<sub> 19 ( theo c©u a ) </sub>
3) Dùng chữ số tận cùng của luỹ thừa đặc biệt:
Chøng minh: <sub>2</sub>2<i>n</i>
+ 1 cã tËn cïng lµ 7
<b>Bài giải:</b>
Vì n > 1 nên 2n<sub> </sub><sub> 4 </sub>
Suy ra 2n<sub> = 4</sub>k<sub> ( k </sub><sub></sub><sub>N </sub>*<sub>) </sub>
Ta cã: <sub>2</sub>2<i>n</i>
+ 1 = 24k<sub> + 1 = (2</sub>4<sub>)</sub>k<sub> + 1 </sub>
= 16 k<sub> + 1 = </sub> <sub>.. . .6</sub> <sub> + 1 = </sub> <sub>.. . .7</sub>