<span class='text_page_counter'>(1)</span><div class='page_container' data-page=1>

<i><b>Lá Diêu bơng-chuyện tình của Hồng Cầm và người gái quê Kinh</b><b> bắc</b><b> – ĐƠI </b></i>
<i><b>DỊNG TẢN MẠN – Lê Minh Thiên – THCS Đặng Chánh Kỷ</b></i>

<b>Hồng Cầm</b>

<i><b>“Váy Đình Bảng bng chùng cửa võng</b></i>
<i><b>Chị thẩn thơ đi tìm </b></i>

<i><b>Đồng chiều,</b></i>
<i><b>Cuống rạ.</b></i>
<i><b>Chị bảo:</b></i>

<i><b>Đứa nào tìm được Lá Diêu Bơng</b></i>
<i><b>Từ nay tao gọi là chồng.</b></i>

<i><b>Hai ngày sau em tìm thấy lá</b></i>

<i><b>Chị chau mày: Đâu phải Lá Diêu Bơng.</b></i>
<i><b>Mùa đơng năm sau em tìm thấy lá</b></i>
<i><b>Chị lắc đầu,</b></i>

<i><b>Trông nắng vãn bên sông.</b></i>
<i><b>Ngày chị lấy chồng</b></i>

<i><b>Em tìm thấy lá</b></i>

<i><b>Chị cười xoe chỉ cắm trơn kim.</b></i>
<i><b>Chị ba con</b></i>

<i><b>Em tìm thấy lá</b></i>

<i><b>Xoè tay phủ mặt chị khơng nhìn.</b></i>
<i><b>Từ thuở ấy</b></i>

<i><b>Em cầm chiếc lá</b></i>
<i><b>Đi đầu non cuối bể.</b></i>
<i><b>Gió q vi vút gọị</b></i>

<i><b>Diêu bơng hời … ơi Diêu Bông!”.</b></i>

</div>
<span class='text_page_counter'>(2)</span><div class='page_container' data-page=2>

mỗi lúc cô đơn , mỗi lúc ngã lịng tơi lại có thói quen vịn vào câu thơ của Hồng
Cầm mà tự xoa dịu cho mình , tự thắp lên những ngọn lửa nhỏ trước những khoảng
lặng của tâm hồn ...

<i><b>“ Váy Đình Bảng bng chùng cữa võng ” - Hồng Cầm đã mở đầu dịng</b></i>
cảm xúc trữ tình bất hủ của mình bằng cái cách như thế . Một câu thơ thô mộc đến
mức ngô nghê nhưng là cái ngô nghê đáng yêu tạo nên sự bất ngờ đầy tính sáng tạo .
Đó cũng là một điểm sáng mà dấu ấn cá nhân của ông từ lâu đã trở nên độc đáo
trong cảm nhận của tôi . Người con gái của làng quê Kinh Bắc nào kia gần như đã
được nhà thơ tạc nguyên một bức chân dung như những gì mà cơ ta có để rồi
nguyên mẫu của con người này đã trở thành một chủ đề lạ lùng , bí ẩn có sức hấp
dẫn đặc biệt đối với công chúng độc giả suốt mấy chục năm trời . Những ai có niềm
vinh hạnh đã từng gần gũi với nhà thơ thì nhân đó mà thêu dệt nên những câu
chuyện tình đầy mộng mị . Sự đa cảm , đa tình cũng như tài hoa của nhà thơ vùng
quan họ ấy đã thổi hồn vào “ Lá Diêu Bơng ” và biến nó trở thành một kỳ án văn
chương từng tốn không biết bao nhiêu giấy mực tranh luận , bàn cãi , đồn thổi của
người đời .

Tơi muốn mình là một ngoại lệ . Khơng bị cuốn vào vịng xốy của những rắc
rối ngoài văn chương . Nhưng rồi cái câu chuyện rất lô gic , bằng xương bằng thịt
ấy của Hồng Cầm vẫn khiến tơi bị ám ảnh . Phải chăng đó là sự thật ? Nếu vậy thì

cũng đáng trọng lắm chứ ! Con người thi sĩ đa cảm kia đã dũng cảm sống thật với
lịng mình bất chấp tất cả mọi hệ lụy của nó . Và người con gái của cuộc đời thật ấy
đã thôi miên vào những con chữ độc đáo của nhà thơ giúp ông làm nên một thi
phẩm sống mãi với thời gian .

Lúc đó , một cậu bé vừa trịn tám tuổi như Hồng Cầm thú nhận là chính nhà
ơng đã bị hút hồn trước một thôn nữ vùng quê Kinh Bắc hơn nhà thơ ngót từng chục
tuổi . Sự chênh lệch tuổi tác quá lớn , hơn nữa cậu chàng lại còn quá nhỏ dại là căn
nguyên tạo nên những ngang trái trong mối tình đơn phương vơ vọng của nhà thơ .
Nhưng sức hấp dẫn kỳ lạ của câu chuyện này là chàng trai trẻ đã không hề từ bỏ .
Anh ta đã âm thầm đeo đẳng cái mối tình ảo mộng cuồng si kia cho đến trọn cả cuộc
đời .

Thú thực rằng , cái thằng người thời trẻ trai trong tôi cũng đã từng yêu . Từng
đau khổ , thổn thức biết bao khi những con thuyền tình đã khơng thể neo được về
bến đậu . Nhưng yêu một cách chân thành , tha thiết , bất chấp tất cả như tác giả của
<i><b>“ Lá Diêu Bơng ” thì quả là ngoài sức tưởng tượng . </b></i>

</div>
<span class='text_page_counter'>(3)</span><div class='page_container' data-page=3>

thậm chí những người giàu sức tưởng tượng nhất từ cổ chí kim cũng <i><b> khơng bao giờ</b></i>
ngờ tới đó là sự huyễn tưởng về cái lá diêu bông kia đã đốt lên trong lòng chàng trai
trẻ dại khờ một niềm hy vọng khơng có gì lay chuyển được . Là bởi , anh ta cứ đinh
ninh rằng , có được cái lá kia là có được trái tim người đẹp . Để rồi , cứ thế , con
người tội nghiệp ấy đã vó ngựa độc hành âm thầm , lặng lẽ nhẫn nại kiếm tìm khơng
phải một ngày , hai ngày ; không phải một năm hai năm mà đằng đẳng suốt cả hàng
chục năm trời mặc cho cuộc đời có trải qua bao nhiêu thăng trầm , dâu bể . Sự kiện
hi hữu ấy là nguồn cảm tác vô tận của nhà thơ và cũng là chất men làm cho bài thơ
của Hoàng Cầm trở nên rất đáng đọc .

Thời gian lặng lẽ trôi . Từ một cậu bé đến một chàng trai và trở thành một
người đàn ông nhưng kỳ lạ thay , ám ảnh về cái lá diêu bơng , ám ảnh về hình bóng

của kiều nữ của một thủa xa vời ấy vẫn không sao khiến nhà thơ dứt được mình ra
khỏi mộng . Một đeo đẳng vừa tội nghiệp , đáng thương lại vừa rất đáng trân trọng .
Chẳng ai có thể sống hết mình một cách chân thành , đắm duối và ngây thơ vụng dại
ấy như tác giả của bài thơ cho nên hết thảy bạn đọc gần xa đều hiếu kỳ và cảm kích

</div>
<span class='text_page_counter'>(4)</span><div class='page_container' data-page=4>

hiệu nhất để ngăn chặn mọi nỗi tơ vương . Bởi thế , khi thời gian tiếp tục trôi qua ,
cô gái đã cúi xuống bổn phận của mình . Xuân sắc của một thời thiếu nữ bay biến tự
bao giờ để nhường lại là một hình ảnh của một người đàn bà với đầy dấu ấn của thời
gian và thiên chức . Với cô , mọi thứ đã chìm vào trong lãng quên . Cơ khơng phải
là hình ảnh của người thiếu phụ trong “ Hai sắc hoa Ti Gôn ” của T.T.K . “ Tôi
<i><b>vẫn đi bên cạnh cuộc đời – Ái ân lạt lẽo của chồng tôi – Rồi từng thu chết , từng</b></i>
<i><b>thu chết – Vẫn dấu trong tim bóng một người ” . Chính vì điều đó cho nên khi</b></i>
<i><b>“Chị ba con” mà em vẫn tìm thấy lá thì cơ gái đã thực sự bàng hồng . Hình ảnh</b></i>
<i><b>“X tay phủ mặt chị khơng nhìn.” đã gợi lên rất nhiều điều . Người đọc có thể tùy</b></i>
theo mức độ từng trải cuộc đời của mình mà có thể có những suy nghĩ khác nhau .
<i><b>“chị khơng nhìn.” vì khơng cịn dám tin đó là sự thực . Làm sao cơ ta có thể tưởng</b></i>
tượng nổi lời nói bâng quơ của mình lại có thể trở thành một niềm hy vọng canh
cánh bên lòng một người con trai khờ khạo ấy suốt hàng chục năm trời như thế . Chị
ta lúc bấy giờ day dứt , ân hận hay luyến tiếc ? Có lẽ , chị sẽ khơng dám nhìn thẳng
vào khn mặt của chàng trai đang đối diện với mình nữa . Sự chân thành thủy
chung đến mức phi thực tế của anh ta có phải là một sản phẩm của cuộc đời này hay
đó chỉ là một giấc mộng ? Dù rằng , thời son trẻ phận con gái mười hai bến nước cô
gái nào mà chẳng có lúc đầu mày , cuối mắt . Có cơ gái nào là khơng muốn mình trở
thành một tâm điểm . Khi có thêm một chàng trai trồng cây si trước cửa thử hỏi làm
sao không lấy làm hãnh diện . Nhưng khi đã đi vào trong cánh cửa hôn nhân thì
dường như người phụ nữ nào cũng muốn an phận . Xấu tốt , tươi héo với họ chỉ là
chuyện đã rồi . Bởi thế , khi chàng trai kia lại bổng đâu xuất hiện với cái lá ngờ
nghệch thủa nào thì quả là đã thức dậy trong tâm hồn cô gái một thế giới cảm xúc
mà với cô nó đã ngủ n từ lâu ...

Tơi đã nhiều lần tự đặt mình vào vị trí của nhân vật trữ tình của bài thơ để tìm
lời lý giải nhưng rồi mọi nổ lực của tôi cuối cùng cũng là vơ ích . Có phải là trong
con mắt của anh chàng khờ khạo ấy , hình ảnh về người phụ nữ đã có chồng thậm
chí là có tới 3 con là không hề tồn tại . Với anh , nàng tiên trong giấc mộng đầu đời
vẫn vẹn nguyên là “Váy Đình Bảng bng chùng cữa võng” hồn nhiên , trong
sáng , kiêu sa , nữ tính hơm nào . Chao ơi ! nếu vậy thì cái mối tình của anh ta mới
lãng mạn , đẹp đẽ biết bao .

Tôi lại cũng đã từng nghĩ , nhân loại tương lai của vài ba trăm năm nữa ,
nghĩa là thế hệ của cháu chắt , chút chít của lũ con cháu chúng ta bây giờ , chúng sẽ
hưởng một nền văn minh tiến bộ hơn hôm nay nhiều lắm . Thế giới tình u của
chúng chắc sẽ giải phóng bớt đi rất nhiều những gì thuộc về bản năng . Những lúc
ấy không chừng những tác phẩm như “ Lá Diêu Bơng ” của Hồng Cầm mới là đắc
địa . Là cũng bởi ngọn lửa lòng của trái tim yêu mà nhà thơ đã bộc bạch trong bài
thơ có một cái gì đó mang tính siêu phàm , thốt tục . Mấy ai giữa cuộc đời này dám
sống chết hết mình vì tình yêu như thế ?

</div>
<span class='text_page_counter'>(5)</span><div class='page_container' data-page=5>

nghệ thuật cũng vậy . Tác giả của bài thơ đã khơng hề ăn theo , nói leo mà biết tạo
cho mình một dấu ấn cá nhân vơ cùng độc đáo . Từ việc thêu dệt một câu chuyện
tình tuyệt đẹp với lá diêu bơng , Hồng Cầm đã ln biết phát triển nó một cách hợp
lý . Bốn lần chàng trai ngỡ là đã tìm thấy chiếc lá kỳ lạ này đã được nhà thơ ngắt
quãng với những biên độ thời gian hết sức tài tình . Lần thứ nhất chỉ có hai ngày
nhưng càng về sau thì khoảng cách lại xa hơn . Xen giữa của những lần đó là những
biến cố của cuộc đời mang đầy tính thăng trầm , dâu bể . Không những thế , những
phản ứng của cô gái trước mỗi lần chàng trai xuất hiện với lá diêu bông đã được nhà
thơ tái hiện cực kỳ tinh tế . Từ cái chau mày không phải lá diêu bông đến chị lắc
<i><b>đầu trông nắng vãn bên sông rồi chị cười xoe chỉ cắm trôn kim và đến xịe tay</b></i>
<i><b>phủ mặt chị khơng nhìn là đã chứa đựng trong đó biết bao biểu cảm của cơ gái</b></i>
chắc là cũng có cách sống rất nội tâm này . Thế giới con chữ trong bài thơ luôn tạo
được cảm giác chân thành , tha thiết và có sức động thấu vào tâm hồn độc giả .

Hồng Cầm giờ đã đi xa , rất xa nhưng những vần thơ chứa chan cảm xúc của
ơng thì vẫn cịn đó . Ai đã từng đọc “ Bên kia sơng Đuống” và ai đã từng đọc “ Lá
<i><b>Diêu Bông ” thì đều có thể thấy rằng những thi phẩm độc đáo này là quá đủ để làm</b></i>
nên một tên tuổi lớn trong làng thơ nước Việt . Cảm xúc giàu có hồn nhiên , tài năng
thơ ca un bác chính là những yếu tố tuyệt vời giúp cho những áng trữ tình của
Hồng Cầm bất chấp mọi thử thách của thời gian , bất chấp mọi ráo kiệt cạn lấp để
cứ thế mãi miết chảy tới tận ngày hôm nay hợp lưu cùng tâm hồn thời đại .

</div>

<!--links-->