BDTV4 Rat tot

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (190.26 KB, 21 trang )

(1)<div class='page_container' data-page=1>

BDTV4  GV: Nguyễn Thị Thu Hiền
I. Chuyên đề về mở rộng vốn từ

A1: Më réng vèn tõ: Nh©n hËu - Đoàn kết
Bài 1: Tìm từ ngữ nói về:

a. Th hiện lịng nhân hậu, tình cảm u thơng đồng loại.

b. Thể hiện tính cách hay việc làm trái với lịng nhân hậu, yêu thơng.
c. Thể hiện tinh thần đùm bọc, giúp đỡ đồng loại.

d. Thể hiện tính cách hay việc làm trái với đùm bọc, giúp đỡ.

Bài 2: Cho các từ sau: "nhân dân, nhân hậu, nhân ái, nhân tài, công nhân, nhân đức, nhân từ, nhân loại, nhân nghĩa, nhõn
quyn". Hóy xp:

a. Từ có tiếng "nhân" có nghĩa là ngời.

b. Từ có tiếng "nhân" có nghĩa là lòng thơng ngời.

Bài 3: Đặt câu với 1 từ ở nhóm a, 1 tõ ë nhãm b nãi trªn.

Bài 4: Khoanh trịn vào chữ cái trớc câu có dùng sai từ có tiếng "nhân":
a. Thời đại nào nớc ta cũng có nhiều nhân tài.

b. Nhân dân ta có truyền thống lao động cần cù.

c. Bà tôi là ngời nhân hậu, thấy ai gặp khó khăn, bà thờng hết lịng giúp đỡ.
d. Cơ giáo lớp tơi rất nhân tài.

Bµi 5: ViÕt 2 thµnh ngữ (hoặc tục ngữ) vào chỗ trống:

a. Nói về tình đoàn kết

b. Nói về lòng nhân hậu.
c. Trái với lòng nhân hậu.

Bài 6: Các câu dới đây khuyên ta điều gì, chê điều gì?
a. ở hiền gặp lành.

b. Trâu buộc ghét trâu ăn.
c. Một cây làm chẳng nên non.
Ba cây chụm lại nên hòn núi cao.

Bi 7: Tỡm 5 thành ngữ, tục ngữ nói về đạo đức và lối sống lành mạnh, tốt đẹp của con ngời Việt Nam. Đặt câu với 1 thành
ngữ vừa tìm.

Bµi 8: Em hiĨu nghĩa của các thành ngữ dới đây nh thế nào?
a. Môi hở răng lạnh.

b. Mỏu chy rut mm.
c. Nhng cm s ỏo.
d. Lỏ lnh ựm lỏ rỏch.

Giải nghĩa câu tục ngữ: "Một con ngựa đau cả tàu không ăn cỏ".

A2: Më réng vèn tõ: Trung thùc - Tù träng
Bµi 1: a. Những từ nào cùng nghĩa với "trung thực"

ngay thẳng bình tĩnh thật thà chân thành

thnh thc t tin chõn thc nhõn c

b. Những từ nào trái nghĩa với "trung thùc"

độc ác gian dối lừa đảo thơ bạo

tß mß nóng nảy dối trá x¶o qut

Bài 2: Những câu nào dùng đúng từ cùng nghĩa hoặc trái nghĩa với từ "trung thực":
a. Kì kiểm tra cuối năm, Nam đã gian dối trong khi làm bi.

b. Tính tình của bạn tôi rất ngay thẳng.

c. Hoa đã chân thành nhận khuyết điểm trớc lớp.

d. Bọn giặc rất xảo quyệt, chúng vờ nh ta ở phía trớc, vừa chuẩn bị đánh úp quân ta sau lng.
e. Chúng tơi xin thật thà cảm ơn q khán giả.

Bµi 3: Tìm các từ ghép và từ láy về tính trung thực của con ngời có chứa các tiếng sau đây:

a. Ngay b. Th¼ng c. ThËt

Đặt câu với mỗi từ vừa tỡm c.

Bài 4: Trong số các thành ngữ dới đây, thành ngữ nào nói về tính "trung thực" thành ngữ nào nói về tính "tự trọng"
a. Thẳng nh ruột ngựa g. ¡n ngay ë th¼ng

b. Thật thà là cha quỷ quái h. Khom lng uốn gối
c. Cây ngay không sợ chết đứng i. Vào luồn ra cúi
d. Giấy rách phải giữ lấy lề h. Thuc ng dó tt

e. Đói cho sạch rách cho thơm.

Bi 5: a. Tìm 2 thành ngữ (hoặc tục ngữ) nói về tính trung thực
Tìm 2 thành ngữ (hoặc tục ngữ) nói về lịng tự trọng.
b. Đặt 1 câu trong đó có thành ngữ hoặc tục ngữ vừa tìm đợc.

A3: Më rộng vốn từ: Ước mơ

Bài 1: Những từ nào cùng nghĩa với từ "Ước mơ"

</div>
(2)<div class='page_container' data-page=2>

BDTV4  GV: Ngun ThÞ Thu HiỊn
a. mong íc

b. m¬ íc c. m¬ tëng d. m¬ e. íc ngun g. m¬ méng h. íc ao i. mơ màng

Bài 2: Những ớc mơ nào giúp ích cho con ngêi

a. Mơ ớc cao đẹp b. Mơ ớc chính đáng

c. M¬ íc cao cả
d. Mơ ớc hÃo huyền

e. M c bnh hon
g. Mơ ớc viển vông
h. Mơ ớc quái đản
i. Mơ ớc lnh mnh

Bài 3: Giải nghĩa các thành ng÷:

a. Đợc voi địi tiên d. Ước của trái mùa

b. Cầu đợc ớc thấy e. Đứng núi này trông núi nọ
c. Ước sao đợc vậy h. Nằm mơ giữa ban ngày.
Đặt câu với mỗi thành ngữ trên.

A4: Më réng vèn từ: ý chí - Nghị lực

Bài 1: Tìm các từ:

a. Nói lên ý chí, nghị lực của con ngời.

b. Nêu những hiện tợng trái với ý chí, nghị lực.

c. Nờu lên những thử thách đối với ý chí, nghị lực của con ngời.
Bài 2: Xếp các từ tìm đợc thành 3 loại: danh từ, động từ, tính từ.

Bµi 3: ViÕt 3 - 5 từ phức mở đầu bằng tiếng "quyết" nãi vỊ ý chÝ cđa con ngêi
Bµi 4: ViÕt (5 - 6) từ có nghĩa trái ngợc với ý chí và nghị lực.

Bài : Khoanh vào những câu tục ngữ nào nói về ý chí, nghị lực:
a. Một câu nhịn, chín câu lành

b. Lửa thử vàng, gian nan thử søc.
c. Cđa rỊ rỊ kh«ng b»ng nghỊ trong tay
d. Nớc lÃ mà vÃ nên hå

Tay không mà nổi cơ đồ mới ngoan
e. Có vất vả mới thanh nhàn.
Không dng ai dễ cầm tàn che cho.
g. Chớ thấy sóng c m lo

Sóng cả mặc sóng chèo cho cã chõng.

Bài 6: Hãy viết một đoạn văn ngắn (5 - 7 câu) nói về ngời có ý chí, nghị lực nên đã vợt qua thử thách đạt
đợc thành công (có sử dụng từ đã học).

A5: Më réng vèn tõ: Đồ chơi - trò chơi

Bi 1: Vit tờn cỏc trũ chơi cho trong ngoặc đơn vào từng cột cho phù hợp: (chuyền thẻ, ơ ăn quan, nhảy

d©y, kÐo co, cíp cờ, nhảy lò cò, trốn tìm, cờ vua, tam cúc, chim bay cò bay, mèo đuổi chuột).

A

Trò chơi rèn luyện sức khoẻ Trò chơi luyện trí tuệB

C

Trò chơi rèn luyện sự khéo
léo

Bài 2: Điền tiếp vào chỗ trống các từ chỉ tên trò chơi
a. Tên 3 trò chơi bắt đầu b»ng danh tõ

VD: cê vua

b. Tên 3 trò chơi bắt đầu bằng động từ
VD: nhảy dây.

Bài 3: Chọn thành ngữ, tục ngữ thích hợp để khun bạn:

a. NÕu b¹n em chơi với một số bạn h nên học kém hẳn ®i.

b. Nếu bạn em thích trèo lên một chỗ cao chênh vênh, rất nguy hiểm để tỏ ra là mình gan d.

A6: Mở rộng vốn từ: Tài năng
Bài 1: Viết tiếp 3 từ ngữ nói về tài năng của con ngời.

Tài năng, nghệ thuật....

Bài 2: Mỗi từ ngữ, tục ngữ sau nói về tài năng gì của con ngời.
a. Thay trêi lµm ma

b. Nghiêng đồng đổ nớc ra sơng
c. Nớc lã mà vã nên hồ

d. Tay không mà nổi cơ mi ngoan.

Bài 3: Viết đoạn văn khoảng 3 - 4 câu nói về 1 ngời có tài năng mà em biết.

A7: Mở rộng vốn từ: Sức khoẻ
Bài 1: Tìm các từ ngữ:

</div>
(3)<div class='page_container' data-page=3>

BDTV4 GV: Nguyễn Thị Thu Hiền
- Chỉ những hoạt động có lợi cho sức khoẻ.

- Chỉ những đặc im ca mt c th kho mnh.

Bài 2: Kể tên các môn thể thao mà em biết.

Bài 3: Các từ ngữ nào nói về vẻ bên ngoài của một ngời khoẻ mạnh:

a. rn ri d. xng xng h. lờu ờu

b. rắn chắc e. lực lỡng i. cờng tráng

c. mảnh khảnh g. v¹m vì

Bài 4: Điền từ ngữ thích hợp vào chỗ trống để hoàn chỉnh các thành ngữ sau:
a. Kho nh...

b. Nhanh nh...

Bài 5: Câu tục ngữ sau nói lên điều gì?

n c ng c l tiờn
Khụng n khụng ng mt tin m lo.

Bài 6: Các thành ngữ nào nói về tình trạng sức khoẻ của con ngời:

a. Khoẻ nh trâu d. Khôn nhà dại chợ

b. Chậm nh sên e. Xanh nh tàu lá

c. Một tay xách nhẹ g. LiÖt giêng liÖt chiÕu.

A8: Mở rộng vốn từ: Cái đẹp
Bài 1: Điền vào mỗi cột B từ ngữ tả vẻ đẹp bên ngồi của con ngời:

Vẻ đẹp của hình dáng Vẻ đẹp của khuôn mặtB Vẻ đẹp của đôi mắtC

Bài 2: Những từ ngữ nào chỉ vẻ đẹp về tâm hồn, tính cách của con ngời:

a. thËt thµ b. tÕ nhÞ c. dÞu hiỊn d. cëi më

e. thon thả g. cao ráo h. sáng suốt i. độ lợng

Bài 3: Đặt câu với 1 từ vừa tìm đợc ở bài 1, 2

Bài 4: Những từ ngữ nào tả vẻ đẹp của cảnh vật thiên nhiên hoặc của phong cảnh:

a. hùng vĩ b. xanh biếc c. đỏ rực d. đen ngòm

e. trắng suốt g. sừng sững h. nên thơ i. yểu ®iƯu

Bài 5: Tìm thành ngữ hoặc tục ngữ nói về:
a. Vẻ đẹp bên ngoài của con ngời.
b. Vẻ đẹp của sông núi.

Bài 6: Viết tiếp vào chỗ trống từ ngữ chỉ vẻ đẹp truyền thống của nhân dân ta.
Cần cù lao động, dũng cảm đánh giặc ngoại xâm...

Bài 7: Những từ ngữ nào chỉ vẻ đẹp truyền thống của phụ nữ Việt Nam:
a. Chịu thơng chịu khó.

b. Hết lịng vì gia đình, con cái.
c. Đảm đang việc nhà

d. Tù tin
e. Yêu nớc
g. Dịu hiền

h. Mnh dn trong cụng vic
i. ũi bình đẳng với nam giới.

Bài 8: Những từ ngữ nào có thể ghép với từ "đẹp" để chỉ mức độ cao của cái đẹp:
a. Nhất b. Mĩ mãn c. Tuyệt trần d. Mê hồn
e. Mê li g. Khôn tả h. Tuyệt tác i. Kinh hồn

Bài 9: Những thành ngữ, tục ngữ nào nói về vẻ đẹp tâm hồn và phẩm chất của con ngời.
a. Thơng ngời nh thể thơng thân

b. Nói ngọt lọt đến xơng.
c. Mắt phợng mày ngài.

d. Ngời đẹp vì lụa, lúa tốt vì phân.

A9: Më réng vèn từ: Dũng cảm
Bài 1: Tìm những từ gần nghĩa với từ "dũng cảm" trong các từ dới đây:

"dng cm, gan dạ, tha thiết, hoà thuận, hiếu thảo, anh hùng, anh dũng, chăm chỉ, lễ phép, chuyên
cần, can đảm, can trờng, thân thiết, gan góc, gan lì, tận tuỵ, tháo vát, thụng minh, bo gan, qu cm"

Bài 2: Những từ nào trái nghĩa với từ "dũng cảm"

a. gan lì b. hèn nhát c. yếu đuổi d. tự ti

e. nhát gan g. run sợ h. bi quan i. trốn tránh

Bi 3: Nhng hành động nào thể hiệ con ngời có lịng dũng cảm.
a. Chống lại cái ác, bênh vực lẽ phải.

b. Trả lại của rơi cho ngời đánh mất.

</div>
(4)<div class='page_container' data-page=4>

BDTV4  GV: Ngun ThÞ Thu Hiền
d. Dám nói lên sự thật dù bị kẻ xấu cố che giấu.

e. Không nhận sự thơng hại của ngêi kh¸c.

Bài 4: Viết đoạn văn (5 - 7 câu) nói về 1 tấm gơng dũng cảm chống giặc của nhân dân ta trong đó có dùng
2 - 3 từ gn ngha vi t "dng cm".

Bài 5: Thành ngữ nào nói về lòng dũng cảm:
a. Thøc khuya dËy sím

b. Mét mÊt một còn.
c. Vào sinh ra tử
d. Cày sâu cuốc bẫm
đ. Đứng mũi chịu sào

e. Lấp biển vá trời.
g. Gan vàng dạ sắt
h. Nhờng cơm sẻ áo
i. Ba chìm bảy nổi
k. Ch©n lÊm tay bïn.

</div>
(5)<div class='page_container' data-page=5>

Bài 6: Đặt câu với 1 thành ngữ vừa tìm đợc ở bài 5.

II. Chuyên đề về cấu tạo của từ

Từ đơn và từ phức

Bài 1: Tìm 1 từ đơn và 1 từ phức nói về lịng nhân hậu. Đặt câu với mỗi từ vừa tìm.
Bài 2: Tìm từ đơn, từ phức trong câu văn:

a. Một ngời ăn xin già lọm khọm đứng ngay trớc mặt tôi.
b. Đôi mắt ông lão đỏ đọc và giàn giụa nớc mắt.
Bài 3: a. Tìm từ đơn, từ phức trong các câu thơ sau:

"Đời cha ông với đời tơi
Nh con sơng với chân trời đã xa

ChØ cßn truyện cổ thiết tha
Cho tôi nhận mặt ông cha của mình".
b. Em hiểu nh thế nào về nội dung 2 dòng thơ cuối.

Bài 4: Tìm 5 từ phức có tiếng "anh", 5 tõ phøc cã tiÕng "hïng" theo nghÜa cña tõng tiÕng trong tõ "anh hïng".

TV4- Tõ ghÐp vµ Tõ láy

Bài 1: HÃy xếp các từ phức sau thành hai loại: Từ ghép và từ láy: sừng sững, chung quanh, lủng củng, hung dữ, mộc mạc,
nhũn nhặn, cứng cáp, dẻo dai, vững chắc, thanh cao, giản dị, chí khí.

Bi 2: a. Những từ nào là từ láy: ngay ngắn, ngay thẳng, ngay đơ,thẳng thắn,thẳng tuột, thẳng tắp
b. Những từ nào khơng phải từ ghép: chân thành ,chân thật,chân tình,thật thà,thật sự, thật tình

Bài 3: Từ láy "xanh xao" dùng để tả màu sắc của đối tợng:

a. da ngời b. lá cây còn non c. lá cây đã già d. tri.

Bài 4: Xếp các từ: châm chọc, chậm chạp, mê mẩn, mong ngóng, nhỏ nhẹ, mong mỏi, phơng hớng,
vơng vấn, tơi tắn vào 2 cột: từ ghép và từ láy.

Bi 5: a. To 2 từ ghép có nghĩa phân loại, 2 từ ghép có nghĩa tổng hợp, 1 từ láy từ mỗi tiếng sau: nhỏ, sáng, lạnh.
b. Tạo 1 từ ghép, 1 từ láy chỉ màu sắc từ mỗi tiếng sau: xanh, đỏ, trắng, vng, en.

Bài 6: Cho các từ: mải miết, xa xôi, xa lạ, phẳng lặng, phẳng phiu, mong ngóng, mong mỏi, mơ mộng.
a. Xếp những từ trên thành 2 nhóm: từ ghép, từ láy.

b. Cho biết tên gọi của kiểu từ ghép và từ láy ở mỗi nhóm trên.

Bi 7: Cho đoạn văn sau: "Đêm về khuya lặng gió. Sơng phủ trắng mặt sông. Những bầy cá nhao lên đớp sơng "tom tóp", lúc
đầu cịn lống thống dần dần tiếng tũng toẵng xơn xao quanh mạn thuyền".

a. Tìm những từ láy có trong đoạn văn. b. Phân loại các từ láy tìm đợc theo các kiểu từ láy đã học.

Bài 8: Xác định rõ 2 kiểu từ ghép đã học (từ ghép có nghĩa phân loại, từ ghép có nghĩa tổng hợp) trong các từ ghép sau: nóng
bỏng, nóng ran, nóng nực, nóng giãy, lạnh buốt, lnh ngt, lnh giỏ.

Bài 9: Tìm các từ láy có 2, 3, 4 tiÕng.

Bµi 10: Em h·y ghÐp 5 tiÕng sau thành 9 từ ghép thích hợp: thích, quý, yêu, th¬ng, mÕn.

Bài 11: Xác định từ láy trong các dịng thơ sau và cho biết chúng thuộc vào loại từ láy nào:
Gió nâng tiếng hát chói chang

Long lanh lỡi hái liếm ngang chân trời
Tay nhè nhè chút, ngời ơi
Trông đôi ht rng ht ri xút lũng.

Mảnh sân trăng lúa chất đầy
Vàng tuôn trong tiếng máy quay xập xình

</div>
(6)<div class='page_container' data-page=6>

Bài 12: Tìm từ đơn, từ láy, từ ghép trong cỏc cõu:

a. Ma mùa xuân xôn xao, phơi phới... Những hạt ma bé nhỏ, mềm mại, rơi mà nh nhảy nhót.

b. Chú chuồn chuồn nớc tung cánh bay vọt lên. Cái bóng chú nhỏ xíu lớt nhanh trên mặt hồ. Mặt hồ trải rộng mênh mông và
lặng sóng.

c. Ngoi ng, tiếng ma rơi lộp độp, tiếng chân ngời chạy lép nhép.

d. Hằng năm, vào mùa xuân, tiết trời ấm áp, đồng bào Ê đê, Mơ-nông lại tng bừng mở hội ua voi.
e. Sui chy rúc rỏch.

Bài 13: Tìm từ láy trong đoạn văn sau:

a. Bn lng ó thc giấc. Đó đây, ánh lửa hồng bập bùng trên các bếp. Ngồi bờ ruộng đã có b ớc chân ngời đi, tiếng nói
chuyện rì rầm, tiếng gọi nhau í ới.

b. Tảng sáng, vịm trời cao xanh mênh mơng. Gió từ trên đỉnh núi tràn xuống thung lũng mát rợi.

Bài 14: Tìm những tiếng có thể kết hợp với "lễ" để tạo thành từ ghép. Tìm từ cùng nghĩa và từ trái nghĩa với từ "lễ phép".

Bài 15: Cho 1 số từ sau: thật thà, bạn bè, h hỏng, san sẻ, bạn học, chăm chỉ, gắn bó, bạn đờng, ngoan ngỗn, giúp đỡ, bạn
đọc, khó khăn.Hãy xếp các từ trên vào 3 nhóm: a. Từ ghép tổng hợp. b. Từ ghép phân loại. c. Từ láy.

Bài 16: Phân các từ ghép sau thành 2 loại:Học tập, học đòi, học hỏi, học vẹt, học gạo, học lỏm, học hành, anh cả, anh em,
anh trai, anh rể, bạn học, bạn đọc, bạn đờng.

Bµi 17: Kh«n ngoan nhê Êm «ng cha
Làm nên phải đoái tổ tông phụng thờ

Đạo làm con chớ hững hờ
Phải đem hiếu kính mà thờ từ nghiêm
a. ChØ ra tõ ghÐp, tõ l¸y trong trong bài ca dao trên.

b. Tỡm yu tố kết hợp với tiếng "khôn"( trong từ khôn ngoan) để tạo thành 3 từ ghép có nghĩa tổng hợp, từ ghép có nghĩa
phân loại.

Bài 18: Khoanh trò vào câu trả lời đúng.

a. Tõ cã nghÜa tổng hợp là: A. Phơng hớng B. Đung đa C. B¸nh bao D. H¸t háng.
b. Tõ ghÐp cã nghĩa phân loại là: A. Nhân loại B. Cần cï C. B¸nh r¸n D. Nãng n¶y.
c. Tõ là từ láy là: A. H háng B. Lao xao C. Con cß D. Sáng sớm.
d. Từ không phải là từ phức là : A. Níc chanh B. Níc s«ng C. Sông nớc D. Gánh nớc.

Bài 19: Khoanh tròn vào câu có từ in nghiêng lµ tõ ghÐp.
a. Mùa xuân cánh én bay về.

b. Cánh én dài hơn cánh sẻ. c. Con thích ăn đầu gà, d. Em bé đứng lấp ló sau cánh gàcánh gà. .
Bài 20: Điền chữ TH vào nhóm từ ghép tổng hợp, chữ PL vào nhóm từ ghép phân loại, chữ TL vào nhóm từ láy
a. H hỏng, non nớc, vũ trụ, buôn bán, nhân dân. c. Giã gạo, lọc nớc, xay thóc, nấu cơm, đẩy xe.
b. Hoa hồng, hoa xoan, gạo nếp, bánh ngọt, nớc lọc. d. Gắt gỏng, nhớ nhung, đung đa, xa xôi, vàng vọt.

Bài 21: Khoanh tròn vào đáp án đúng trong các câu sau:

a. Từ cùng nghĩa với từ " ớc mơ": A. Mong ớc B. Mơ tởng C. Ước nguyện D. Mơ mộng
b. Từ ghép nào có tiếng " chí" có nghĩa là " bền bỉ theo đuổi mục đích tốt đẹp".

A. ChÝ híng B. ChÝ t×nh C. ý chÝ D. QuyÕt chÝ.
c. Từ " thắng "nào trong các trờng hợp sau có nghĩa là" vợt qua".

A. Thắng cảnh tuyệt vời.

B. Thng nghốo nn lạc hậu. C. Chiến thắng vĩ đại. D. Thắng bộ áo mới để đi chơi.

d. Từ " truyền" nào có nghĩa là trao lại cho ngời khác: A. Truyền thống B. Truyền thanh C. Truyền ngôi D. Truyền tụng
e. Từ miêu tả cảnh đẹp thiên nhiên là: A. Hùng vĩ B. Xanh biếc C. Nên thơ D. Trắng muốt.

g. Dßng cã tõ có nghĩa khác các từ còn lại:

A. Công nhân, nông dân, trí thức, quân nhân. B. Giáo viên, bác sĩ, nhà văn, nghệ sĩ, nhà bác học.
C. Tổng thống, ông già, quốc vơng, quốc trởng, chủ tịch, nữ hoàng.

h. T ng no khụng th kt hp vi truyền thống.:A. Cánh đồng B. Địa phơng C. Nhà trờng D. Biển cả.
i. Nhóm từ nào dới đây chứa các từ đồng nghiã với từ "hợp tác ".

A. Hỵp lùc, hỵp søc, hiệp sức, liên hiệp. B. Hợp lực, hợp søc, hiƯp søc, hỵp lý. C. Hỵp lực, hợp sức, hợp doanh, hợp pháp.
k. Nhóm từ chứa tiếng "hợp" có nghĩa là gộp lại:

A. Hỵp chÊt, hỵp chđng qc, hỵp lý, hỵp tun, hỵp chÊt. B. Hỵp tun, hợp lu, hợp nhất, thích hợp, hợp tình.
C. Hỗn hợp, hợp sức, hợp tâm, hợp tuyển.

Bài 22: Dựa vào cấu tạo chia các từ sau thành các nhãm: TGTH, TGPL, TL.

a. Sông ngịi, mảnh mai, rón rén, đồng đội, phơng hớng, chín nục, nhân dân, gắn bó, h hỏng, nóng nảy, nóng nực, làng
mạc, non nớc, núi sông, núi đá, làng chài, núi đồi, núi đất.

b. Đậu đen, đỏ đen, um tùm, chuyên cần, vui mừng, nồng nàn, hồi hộp, đông đúc, công vút, thẳng đuột, thơm nức, lũ lụt,
vừa vặn, sành sỏi, sành điệu, nắng xuân, ma ỏ, ong a, hoa hu.

Bài 23: Căn cứ hình thức cấu tạo, chia các từ sau thành các nhóm.

a. Giáo viên, diễn viên, tác giả, nghệ sỹ, bộ trởng, độc giả, thi sỹ, viện trởng, đảng viên, đoàn viên, ca sỹ, chi đội trởng,
hội viên, dịch giả, hiệu trởng, sinh viên, khán giả.

Tìm từ sai, từ lạc trong nhóm, giải thích và sửa lại cho đúng.

Bài 24:Chỉ ra từ dùng sai trong các câu sau, giải thích vì sao, chữa lại cho đúng?
a. Chúng ta cần tố cáo những khuyết điểm của bạn để bạn tiến bộ.

b. Em đến thăm tổ quốc Căm - pu - chia.

c. Ngời nông dân phải gánh chịu cái nóng bức oi ả, cay nghiệt của những buổi tra hè.

d. Những ngày này ba mơi năm về trớc, cả miền Nam đồng loạt nổi dậy hành quân vào sào huyệt cuối cùng
của Mỹ Nguỵ, buộc chúng phải cầm súng đầu hàng.

</div>
(7)<div class='page_container' data-page=7>

là địa chỉ thích thú của các nhà đầu t và khách du lịch quốc tế.
g. Tơi nghe bì bõm câu chuyện của hai ngời đi đờng.

h. Những thiệt hại do cơn bão số 6 vừa qua khơng thể tính bằng con số hay số liệu cụ thể.
i. Lòng yêu mến thiên nhiên say đắm đã làm cho Ngời quên đi nỗi vất vả trên đờng đi.
Bài 25: Khoanh trịn vào câu có sử dụng từ cha phù hợp? Sửa lại cho đúng?

a. Mãn quµ tuy nhá nhen nhng em rÊt quý.

………
b. Tính tình anh ấy hiền lành nhng khi ra đánh trận thì táo tợn vơ cùng.
………

c. T«i xem bËp bõm bộ phim truyền hình Hàn Quốc " Truyền thuyết Ju- m«ng".
………

d. Khu nhµ nµy thËt lµ hoang mang.

………

TV4- Danh tõ- §éng tõ- TÝnh tõ

Bài 1: Xác định danh từ trong đoạn văn sau: Chú chuồn chuồn nớc mới đẹp làm sao! Màu vàng trên lng chú lấp
lánh. Bốn cái cánh mỏng nh giấy bóng. Cái đầu trịn và hai con mắt long lanh nh thuỷ tinh.

</div>
(8)<div class='page_container' data-page=8>

a.Quê hơng là cánh diều biếc
Tuổi thơ con thả trên đồng
Quê hơng là con đị nhỏ
Êm đềm khua nớc ven sơng.

b. Bà đắp thành lập trại
Chống áp bức cờng quyền
Nghe lời bà kêu gọi
Cả nớc ta vùng lên.

Bài 3: Xác định các danh từ trong đoạn văn sau: "Bản làng đã thức giấc. Đó đây ánh lửa hồng bập bùng
trên các bếp. Ngồi bờ ruộng đã có bớc chân ngời đi, tiếng nói chuyn rỡ rm ting gi nhau ớ i".

Bài 4: Tìm danh từ có trong câu văn sau:

Ngay thm lng, mi tám cây vạn tuế tợng trng cho một đoàn quân danh dự đứng trang nghiêm.

Bài 5: Xác định từ loại của các từ: "niềm vui, nỗi buồn, cái đẹp, sự đau khổ" và tìm thêm các từ tơng tự.

Bài 6: Tìm từ chỉ sự vật, chỉ hoạt động và chỉ đặc điểm có trong đoạn thơ sau:
Rừng xanh hoa chuối ti

Đèo cao nắng ánh dao gài thắt lng
Ngày xuân mơ nở trắng rừng
Nhớ ngời đan nón chuốt từng sợi dang.

Bài 7: Gạch dới động từ trong mỗi cụm từ sau: a. trông em; b. quét nhà ; c. xem truyện; d. tới rau
e. học bài g. gấp quần áo h. nấu cơm i. làm bài tập

Bài 8: Tìm danh từ, động t trong cỏc cõu vn:

a. Vầng trăng tròn quá, ánh trăng trong xanh toả khắp khu rừng.

b. Giú bt u thổi mạnh, lá cây rơi nhiều, từng đàn cò bay nhanh theo mây.
c. Sau tiếng chuông chùa, mặt trăng đã nhỏ lại, sáng vằng vạc.

Bài 9: Xác định từ loại trong các từ của các câu:a. Nớc chảy đá mòn. b. Dân giàu, nớc mạnh.

Bài 10: Xác định từ loại: Nhìn xa trơng rộng; Vụng chèo khéo chống; Nớc chảy bèo trôI; Gạn đục khơi
trong; Phận hẩm dun ơI; Ăn vóc học hay.

Bài 11: Xác định từ loại:

a. Em mơ làm mây trng

Bay khắp nẻo trời cao
Nhìn non sông gấm vóc

</div>
(9)<div class='page_container' data-page=9>

Bài 12: Tìm danh từ, động từ trong các câu sau:

Trên nơng, mỗi ngời một việc, ngời lớn thì đánh trâu ra cày. Các cụ già nhặt cỏ, đốt lá. Mấy chú bé đi tìm chỗ
ven suối để bắc bếp thổi cơm. Các bà mẹ cúi lom khom tra ngô.

Bài 13: Viết đoạn văn (5 - 7 câu) kể về những việc em làm vào một buổi trong ngày. Gạch dới các động t em ó dựng.

Bài 14: Viết các tính từ sau vào từng cột(tính từ chỉ màu sắc, tính từ chỉ hình dáng, tính từ chỉ tính chất phẩm
chất) cho phù hợp: xanh biếc, chắc chắn, tròn xoe, lỏng lẻo, mềm nhũn, xám xịt, vàng hoe, đen kịt, cao lớn, mênh
mông, trong suốt, chót vót, tí xíu, kiên cờng, thật thà.

Bài 2: Viết tính từ miêu tả sự vật ghi ở cột trái vào mỗi cột phải:

Từ chỉ sự vật Tính từ chỉ màu sắc của sự vật Tính từ chỉ hình dáng của sự vật

Cái bút
Cái mũ

Bi 3: Gch di những tính từ dùng để chỉ tính chất của sự vật trong đoạn văn:

"Từ trên trời nhìn xuống, phố xá Hà Nội nhỏ xinh nh mơ hình triển lãm. Những ô ruộng, những gò đống,
bãi bờ với những mảng màu xanh, nâu, vàng, trắng và nhiều hình dạng khác nhau gợi những bức tranh giàu màu
sắc".

Bài 4: Đánh dấu x vào chỗ trống nêu cách thể hiện mức độ tính chất đặc điểm của mỗi tính từ ở cột trái

Tính từ Thêm tiếng để tạo ra cácTG hoặc TL (rất, lắm vào trớc hoặc sau)Thêm các từ chỉ mức độ Dùng cách so sánh

h¬i nhanh x

vội q
đỏ cờ
tím biếc
mềm vặt
xanh lá cây
chầm chậm
khá xinh
thẳng tắp

Chọn 1 từ ở cột trái t cõu:

Bài 5: Tìm tính từ trong khổ thơ sau:

"Việt Nam đẹp khắp trăm miền
Bốn mùa một sắc trời riêng đất này

Xóm làng, đồng ruộng, rừng cây
Non cao gió dng, sụng y nng chang.

Sum sê xoài biếc, cam vàng

Dừa nghiêng, cau thẳng, hàng hàng nắng soi"

Bi 6: Hóy tỡm 5 từ ghép, 5 từ láy nói về tình cảm, phẩm chất của con ngời. Đặt 1 câu với một trong số những từ
vừa tìm đợc.

Bµi 7: a. H·y chØ ra tÝnh tõ (nÕu cã) trong c©u sau:

Ngay thềm lăng, mời tám cây vạn tuế tợng trng cho một đoàn quân danh dự đứng trang nghiêm.
b. Đặt 1 câu trong đó có chủ ngữ là một tính từ.

Bài 8: Hãy tìm 2 từ ghép và 2 từ láy nói về những đức tính của ngời học sinh giỏi.

Bµi 9: a. Tìm 2 từ cùng nghĩa, gần nghĩa và 2 từ trái nghĩa với từ "chăm chỉ". Đặt câu với từ vừa tìm.
b. Tìm 2 từ cùng nghĩa, gần nghĩa và 2 từ trái nghĩa với từ "dũng cảm".

Bi 10: Xác định danh từ, động từ, tính từ trong 2 câu thơ của Bác Hồ:
"Cảnh rừng Việt Bắc thật l hay

Vợn hót, chim kêu suốt cả ngày".

Bài 11: "Lêi ru cã giã mïa thu
Bàn tay mẹ quạt mẹ đa gió về

Nhng ngụi sao thức ngồi kia
Chẳng bằng mẹ đã thức vì chúng con

Đêm nay con ngủ giấc trịn
Mẹ là ngọn gió của con suốt đời"

</div>
(10)<div class='page_container' data-page=10>

Bài 12: Khoanh tròn vào câu trả lời đúng.

a. Từ không thuộc nhóm là: A. Sự hy sinh; B. Lao động; C. Sản xuất; D. Chiến đấu.
b. Từ khơng phải là tính từ : A. Màu xanh ; B. Xanh ngắt ; C. Ngăn nắp ; D. Vàng xuộm

c. Tõ l¹c trong nhãm là: A. Nỗi lo toan ; B.Sông nớc ; C. Anh em ; D. M¸i tãc

Bài 13: Xác định từ loại:

a. Thuốc đắng giã tật, sự thật mất lòng. b. Lúa về xanh lại làng quê.

c. Có thể những suy nghĩ của chúng ta hôm nay không giống nhau, nhng những điều tơi nói hơm nay rất mong
các bạn quan tâm, suy nghĩ để có biện pháp giúp đỡ bạn tiến bộ.

d. Ngän tre cong gäng vã
Kéo mặt trời lên cao.

e. Trong khỏng chiến chống Mỹ cứu nớc ta đã thắng lợi trên khắp các mặt trận.
g. Những thắng lợi của chuyến đi thực tế của sinh viên thực tập là rt kh quan.

h.Mùa trăng xứ Huế huyền ảo nh bột màu nhuốm lên sông núi, vờn tợc, trôi ăm ắp trên dòng sông Hơng.

Bi 2: a. Xác định cấu tạo cuả các tính từ sau đây: nghẹn ngào, nhâng nháo, ríu ít, đều đặn, già tom, đen ngịm,
đỏ chói, vàng ơm, đau đáu.

b. Cách cấu tạo của các tính từ: Già tom, trắng lốp, đen ngịm có gì đặc biệt?

Bài 3: Tìm danh từ , động từ, tính từ trong các câu sau đây.

a. Thác nớc thẳng đứng, chảy mòn đá, thành mời hai bậc từ trên đỉnh núi xuống mặt nớc. Nớc trút từ trên trời
xuống, trông nh biển mù sơng đẹp tuyệt vời. Nhất là lúc sắp hồng hơn, mặt trời xói thẳng vào dòng nớc lấp lánh
nh ngời ta dát một mẻ vàng vừa luyện xong.

b. Vừa lúc đó sứ giả đem ngựa sắt tới, roi sắt, áo giáp sắt. Chú bé vùng dậy, vơn vai, một cái bỗng thành một
tráng sĩ mình cao hơn trợng, oai phong lẫm liệt. tráng sĩ bớc lên vỗ vào mông ngựa. Ngựa hí dài mấy tiếng vang

dội. Tráng sĩ mặc áo giáp, cầm roi sắt, nhảy lên mình ngựa. Ngựa phun lửa, tráng sĩ thúc ngựa phi thẳng đến nơi
có giặc, đón đầu chúng giết hết lớp này đến lớp khác.

c. Sù sinh s«i sao mầ mạnh mẽ vậy, thoáng cái, dới bóng râm của rừng già, thảo quả sầm uất từng khóm lan toả
nơi tầng rừng thấp, vơn ngọn, xoè lá, lấn chiếm không gian.

Bài 3: Khoanh tròn vào câu trả lời đúng.

a. Câu " Sống, chiến đấu, lao động và học tập theo gơng Bác Hồ vĩ đại" có mấy động từ, mấy tính từ, mấy danh
từ: A. 4 động từ - 2 danh từ - 1 tính từ.

B. 4 động từ - 1 danh từ - 2 tính từ.
C. 2 động từ - 3 danh từ - 2 tính từ.
D. 1 động từ - 4 danh từ - 3 tính từ.

b. Câu:" Trong tà áo dài, hình ảnh ngời phụ nữ Việt Nam nh đẹp hơn, tự nhiên, mềm mại và thanh thốt hơn" có:
A. 6 DT; 4 TT; 1 ĐT. B. 6 DT; 5 TT; 1 ĐT.

C. 7 DT; 4 §T; 1 TT. D. 7 DT; 5 TT; 2 §T.
 Cho từ và thực hiện theo yêu cầu:

Bài tập 1: Cho từ: Mong ớc, tâm sự. Đặt mỗi từ hai câu sao cho từ đó là hai từ loại khác nhau?
Bài tập 2. Cho các từ: Buồn, vui, đau khổ, hi sinh.

</div>
(11)<div class='page_container' data-page=11></div>
(12)<div class='page_container' data-page=12>

IV. ôn tập tổng hợp

Bi 1: a. in thêm tiếng (vào chỗ trống) sau mỗi tiếng dới đây để tạo ra 2 từ ghép có nghĩa phân loại v 2
t ghộp cú ngha tng hp.

làng...; ăn...; vui

b. Giải nghĩa câu tục ngữ: "Đói cho sạch, rách cho thơm".

Bi 2: a. Hãy tìm 5 từ ghép, 5 từ láy nói về tình cảm, phẩm chất của con ngời. Đặt 1 câu với một trong số
những từ vừa tìm đợc ở trên.

b. Tìm 3 cặp từ trái nghĩa nói về việc học hành. Hãy đặt 1 câu với 1 trong 3 cặp từ trái nghĩa ấy.

Bài 3: Tìm những tiếng có thể kết hợp với lễ để tạo thành từ ghép. Tìm từ đồng nghĩa và từ trái nghĩa với
từ "lễ phép".

Bài 4: Cho các kết hợp hai tiếng sau: xe đạp, xe máy, xe cộ, máy bay, đạp xe, xe kéo, kéo xe, khoai
nớng, khoai luộc, luộc khoai, múa hát, tập hát, tập múa, bánh rán, rán bánh, bánh kẹo.

H·y:

a. Xác định những kết hợp nào trong các kết hợp trên là từ ghép.
b. Phân loại các từ ghộp ú.

Bài 5: "Sầu riêng thơm mùi thơm của mít chín quyện với hơng bởi, béo cái béo của trứng gà, ngọt cái vị
của mật ong già hạn".

a. Tìm các tính từ có trong câu văn.

b. Nhận xét về từ loại của các từ "cái béo, mùi thơm".

Bi 6: Hóy tách thành các từ loại (DT, ĐT, TT) trong đoạn thơ sau:
Bút chì xanh đỏ

Em gọt hai đầu
Em thử hai màu
Xanh tơi, đỏ thắm

Em vẽ làng xóm
Tre xanh, lúa xanh
Sông máng lợn quanh
Một dòng xanh mát.

Bài 7: Tìm DT, ĐT, TT có trong khổ thơ sau:
Em mơ làm gió mát
Xua bao nỗi nhọc nhằn
Bác nông dân cày ruộng
Chú công nhân chuyên cần.

Bi 8: Hóy tìm hai thành ngữ, tục ngữ nói về q hơng đất nớc. Giải thích và đặt câu với thành ngữ, tục
ngữ vừa tìm đợc.

Bài 9: Xác định từ đơn, từ ghép trong đoạn thơ sau:
"Ht go lng ta

Có vị phù sa

Của sông Kinh Thầy
Có hơng sen thơm

</div>
(13)<div class='page_container' data-page=13>

Bi 10: Xỏc nh từ loại của các từ sau: niềm vui, vui tơi, vui chơi, yêu thơng, đáng yêu, tình yêu,
thơng yêu, dễ thơng.

S¾p xÕp tõ theo nhãm

Bài 1: Cho các từ sau: núi đồi, rực rỡ, chen chúc, vờn, dịu dàng, ngọt, thành phố, ăn, đánh đập.
Hãy sắp xếp những từ trên thành các nhóm theo 2 cách:

a. Dựa vào cấu tạo (từ đơn, từ láy, từ ghép).
b. Dựa vào từ loi (DT, T, TT).

Bài 2: Cho các từ: gầm, vồ, tha, rợt, cắn, chộp, quắp, đuổi, ngoạm, rống

a. Hóy xp các từ trên thành những nhóm từ cùng nghĩa hoặc gần nghĩa với nhau.
b. Nêu nghĩa chung của từng nhóm t ó phõn loi núi trờn.

Bài 3: Xếp các từ sau thành những cặp từ trái nghĩa: cời, gọn gàng, mới, hoang phí, ồn ào, khéo, đoàn kết, cũ,
nhanh nhẹn, bừa bÃi, khóc, lặng lẽ, chia rẽ, chậm chạp, vụng, tiết kiệm.

Bài 4: Dựa vào nghĩa của tiếng "cảnh" hÃy xếp các từ: thắng cảnh, cảnh cáo, phong cảnh, cảnh vật, cảnh giác,
cảnh tỉnh thành 2 nhóm và cho biết nghĩa của tiếng "cảnh" trong mỗi nhóm.

Bi 5: Xp cỏc từ sau thành 2 nhóm và đặt tên cho mỗi nhóm (xếp theo ý nghĩa): Ngoan, cao lớn, hiền lành,
mảnh mai, lực lỡng, điềm đạm, chất phác, ngây thơ, hiếu thảo, gầy gò, rắn rỏi, xơng xơng.

Bài 6: Căn cứ vào nghĩa của từ hãy phân các từ dới đây thành 4 nhóm từ cùng nghĩa, gần nghĩa: Tổ Quốc,
th-ơng u, kính u, non sơng, đất nớc, thanh bạch, anh hùng, gan dạ, yêu thth-ơng, giang sơn, anh dũng, thanh
đạm, xứ sở, yêu mến, dũng cảm, non nớc, quý mến, thanh cao, can đảm, quê hơng.

Bài 7: Hãy xếp các từ sau thành 2 nhóm và đặt tên cho mỗi nhóm: ngoằn ngn, khúc khích, đủng đỉnh, lêu
nghêu, vi vu, líu lo, thiết tha, sừng sững, rì rầm, cheo leo.

Bài 8: Cho 1 số từ sau: vạm vỡ, trung thực, đôn hậu, tầm thớc, mảnh mai, béo thấp, trung thành, gầy, phản bội,

khoẻ, cao, yếu, hiền, cứng rắn, giả dối.

H·y:

a. Dựa vào nghĩa xếp các từ trên vào 2 nhóm và đặt tên cho từng nhóm.
b. Tìm các cặp từ trái nghĩa trong mỗi nhóm.

Bài 9: Căn cứ vào nội dung của thành ngữ, hãy phân tích thành 3 nhóm, đặt tên cho mỗi nhóm:

Quê cha đất tổ, tóc bạc da mồi, giang sơn gấm vóc, cày sâu cuốc bẫm, trên kính dới nhờng, chơn rau
cắt rốn, non xanh nớc biếc, chân lấm tay bùn, đắp đập be bờ, mang nặng đẻ đau, thơng con quý cháu, hai sơng
một nắng, thẳng cánh cò bay.

V. chuyên đề về câu

Bài 1: Xác định CN, VN trong mỗi câu sau:

a. TiÕng c¸ quẩy tũng toẵng xôn xao quanh mạn thuyền.
b. Những chú gà nhỏ nh những hòn tơ lăn tròn trên bÃi cỏ.
c. Học quả là khó khăn, vất vả.

Bài 2: Chữa lại mỗi câu sai ngữ pháp dới đây bằng 2 cách: Thêm từ ngữ, bớt từ ngữ:
a. Trên khuôn mặt bầu bĩnh, hồng hào, sáng sủa.

b. chi i 4A trở nên vững mạnh, dẫn đầu toàn liên đội.
c. Qua bài thơ bộc lộ tình yêu quê hơng đất nớc sâu nặng.
d. Khi những hạt ma đầu xuân nhè nhẹ rơi trên lá non.
e. Mỗi đồ vật trong căn nhà nh bộ, n s m m cỳng.

Bài 3: Tìm CN, VN:

a. Tiếng suối chảy róc rách.

b. Lp thanh niờn ca hát, nhảy múa. Tiếng chuông, tiếng cồng, tiếng đàn tơ rng vang lên.
c. Ngày tháng đi thật chậm mà cũng tht nhanh.

d. Hoa lá, quả chín, những vạt nấm ẩm ớt và con suối chảy thầm dới chân đua nhau toả mùi thơm.
e. Mùa xuân là Tết trồng cây.

g. Con hơn cha là nhà có phúc.

h. Dới ánh trăng, dòng sông sáng rực lên, những con sóng nhỏ vỗ nhẹ vào hai bên bờ cát.

Bài 4: "Cả thung lũng giống nh một bức tranh thuỷ mặc. Những sinh hoạt của ngày mới bắt đầu. Trong rừng,
thanh niên gỡ bẫy gà, bẫy chim. Phụ nữ giặt giũ bên những giếng

nc. Em nhỏ đùa vui trớc nhà sàn. Các cụ già chụm đầu bên những ché rợu cần. Các bà, các chị sửa soạn
khung cửi".

a. Tìm câu kể Ai - làm gì trong đoạn văn.
b. Xác định CN, VN của các câu vừa tìm.

Bài 5: a. Tìm câu kể Ai - làm gì trong đoạn văn.
b. Xác định CN, VN của cỏc cõu va tỡm.

"Đêm trăng - Biển yên tĩnh. Tàu chóng t«i bu«ng neo trong vïng biĨn Trêng Sa

Một số chiến sĩ thả câu. Một số khác quây quần trên boong sau ca hát, thổi sáo. Bỗng biển có tiếng
động mạnh. Cá heo gọi nhau quây đến quanh tàu nh để chia vui".

Bài 6: Điền thêm vào chỗ trống để thành câu hoàn chỉnh theo kiểu câu "Ai - làm gỡ?"

Anh y...

Cả tôi và Hùng...
... sửa lại bồn hoa.

</div>
(14)<div class='page_container' data-page=14>

Bài 7: a. Tìm câu kể Ai - thế nào trong đoạn văn sau
b. Xác định CN, VN của các câu vừa đó.

"Ngồi giờ học, chúng tôi tha thẩn bên bờ sông bắt bớm. Những con bớm đủ hình dáng, đủ màu sắc.
Con xanh biếc pha đen nh nhung. Con vàng sẫm, nhiều hình mặt nguyệt, ven cánh có răng ca. Con bớm quạ to
bằng hai bàn tay ngời lớn, màu nâu xỉn.

Bớm trắng bay theo đàn líu ríu nh hoa nắng".

Bµi 8: "Ruéng r·y lµ chiÕn trêng
Cuèc cày là vũ khí
Nhà nông là chiến sĩ

Hậu phơng thi đua với tiền phơng".
a. Trong các câu trên, câu nào có dạng "Ai - là gì".

b. Xỏc nh CN, VN cõu va tỡm.

Bài 9: Tìm CN, VN ở những câu có dạng Ai - là gì? trong bài thơ:
Nắng

Bông cúc là nắng làm hoa'

Bm vng l nng bay xa ln vũng
Lỳa chớn l nng ca ng

Trái thị, trái hồng... là nắng của cây.

Bi 10: Xỏc nh CN ca cỏc cõu kể Ai - là gì?
a. Trẻ em là tơng lai ca t nc.

b. Mạng lới kênh rạch chằng chịt là mạch máu cung cấp nớc cho cả vùng vựa lúa Nam Bé.

Bài 11: Viết tiếp vào chỗ trống các từ ngữ thích hợp để tạo thành câu kể Ai là gì?
a... là ngời đợc tồn dân kính u và biết ơn.

b... là những ngời đã cống hiến đời mình cho sự nghiệp bảo vệ Tổ Quốc.
c... là ngời tiếp bớc cha anh xây dựng Tổ Quốc Việt Nam ngày càng giàu đẹp.

Bài 12: Xác định các bộ phận CN, VN, trạng ngữ trong mỗi câu sau:
a. Sáng sớm, bà con trong cỏc thụn ó nm np ra ng.

b. Đêm ấy, bên bếp lửa hồng ba ngời ngồi ăn cơm với thịt gà rừng.

c. Sau nhng cn ma xuõn, mt màu xanh non ngọt ngào thơm mát trải ra mênh mông trên khắp các s
-ờn đồi.

d. Đứng trên mui vững chắc của chiếc xuồng máy, ngời nhanh tay có thể với lên hái đợc những trái cây
trĩu xuống từ hai phía cù lao.

Bài 13: Xác định các bộ phận CN, VN, trạng ngữ trong mỗi câu sau:

a. Hồi còn đi học, Hải rất say mê âm nhạc. Từ cái căn gác nhỏ của mình, Hải có thể nghe tất cả các âm
thanh náo nhiệt, ồn ã của thành phố thủ đơ.

b. Nhờ có bạn bè giúp đỡ, bạn Hồ đã có nhiều tiến bộ trong học tập.

c. Đêm ấy, bên bếp lửa hồng, cả nhà ngồi luộc bánh chng, trò chuyện đến sáng.

d. Buổi sớm, ngợc hớng chúng bay đi tìm ăn và buổi chiều theo hớng chúng bay về ổ, con thuyền sẽ tới
đợc bờ.

e. Sống trên cái đất mà ngày xa, dới sông cá sấu cản trớc mũi thuyền, trên cạn hổ rình xem hát này, con
ngời phải thông minh và giàu nghị lực.

Bài 14: Xác định các bộ phận CN, VN, trạng ngữ trong mỗi câu sau:
a. Ngoài đờng, tiếng ma rơi lộp độp, tiếng chân ngời chạy lép nhép.
b. Trên bãi cỏ rộng các em bộ xinh xn nụ ựa vui v.

c. Mùa xuân, những tán lá xanh um, che mát cả sân trờng.

d. Gia đồng bằng xanh ngắt lúa xuân, con sông Nậm Rốm trắng sáng có khúc ngoằn ngịeo, có khúc
trờn dài.

e. R¶i rác khắp thung lũng, tiếng gà gáy râm ran.

g. Những khi đi làm nơng xa, chiều không về kịp, mọi ngêi ngđ l¹i trong lỊu.

h. Ngay thềm lăng, mời tám cây vạn tuế tợng trng cho một đoàn quân danh dự đứng trang nghiêm.
i. Tra, nớc biển xanh lơ và khi chiều tà, biển đổi sang màu xanh lục.

k. Trên nền cát trắng tinh, nơi ngực cơ Mai tì xuống đón đờng bay của giặc, mọc lên những bơng hoa
tím.

l. Trong bóng nớc láng trên cát nh gơng, những con chim bông biển trong suốt nh thuỷ tinh lăn tròn

trên nh÷ng con sãng.

m. Sau tiếng chng chùa, mặt trăng đã nh li, sỏng vng vc.

n. Hoa lá, quả chín, những vạt nấm ẩm ớt và con suối chảy thầm dới chân đua nhau toả mùi thơm.
o. Dới ánh trăng, dòng sông sáng rực lên, những con sóng vỗ nhẹ vào hai bên bờ cát.

ỏp ỏn:M rng vn t theo ch

I. Nhõn hu - on kt

1. Các từ ngữ thể hiÖn :

</div>
(15)<div class='page_container' data-page=15>

b. Trái nghĩa với nhân hậu hoặc yêu thơng:tàn bạo, tàn ác, ác độc, thâm độc, độc địa, ác nghiệt, hung dữ,
hung ác, dữ tợn, dữ dằn…

c. Thể hiện tinh thần đùm bọc, giúp đỡ đồng loại: đùm bọc, cu mang, che chở, bao bọc, cứu giúp, cứu trợ,
hỗ trợ, ủng hộ, bảo vệ,…

d. Trái nghĩa với đùm bọc hoặc giúp đỡ: ức hiếp, hà hiếp, bắt nạt, áp bức, hành hạ, đánh đập…

2. Các từ ngữ:

a. Chứa tiếng hiền: hiền lành, hiền hậu, hiền từ, hiền dịu, hiền hoà, dịu hiền, hiền thảo,

b. Chứa tiếng ác: hung ác, ác nghiệt, độc ác, ác độc, ác ôn, ác hại, ác khẩu, ác cảm, tội ác, ác quỷ, ác thú, ác
mộng,…

3. Các thành ngữ, tục ngữ trong chủ điểm : ở hiền gặp lành, Trâu buộc ghét trâu ăn, Một cây làm chẳng nên
non – Ba cây chụm lại nên hịn núi cao, mơi hở răng lạnh, máu chảy ruột mềm, Nhờng cơm sẻ áo, lá lành
đùm lá rách,

II. Trung thùc

–

tù trọng

1. Từ ngữ cùng nghĩa và trái nghĩa với trung thùc

a. Tõ cïng nghÜa: ngay th¼ng, ngay thËt, th¼ng tÝnh, thẳng thắn, chân thật, thành thật, thật lòng, thật tâm, thật
tình, thật thà, bộc trực, chính trực.

b. T trỏi ngha: gian dối, giả dối, dối trá, gian manh, gian ngoan, gian giảo, gian trá, lừa bịp, lừa đảo, lừa
dối, la lc, la bp,

2. Các thành ngữ - tục ngữ :

- Thẳng nh ruột ngựa, thuốc đắng dã tật, Cây ngay không sợ chết đứng, Giấy rách phải giữ lấy lề, Đói cho sạch
rách cho thơm,…

III. íc m¬

1. Tõ cïng nghÜa víi íc m¬: íc m¬, íc mn, íc ao, íc ngun, íc mong, íc väng,…
2. GhÐp tõ vµo sau tõ íc m¬:

a. Đánh giá cao : ớc mơ đẹp đẽ, ớc mơ cao cả, ớc mơ lớn, ớc mơ chính đáng
b. Đánh giá khơng cao: ớc mơ nho nhỏ

c. Đánh giá thấp: ớc mơ viển vông, ớc mơ kì quặc, ớc mơ dại dột.

3. Cỏc thnh ng - tc ngữ: Cầu đợc ớc thấy, ớc sao đợc vậy, ớc của trái mùa, Đứng núi này trông núi nọ,..

IV.

ý

chí

–

n

ghị lực

1.XÕp tõ thµnh 2 nhãm dùa theo nghÜa cđa tiÕng chÝ

a. Chí có nghĩa là rất, hết sức(biểu thị mức độ cao nhất): chí phải, chí lí, chí thân, chí tình, chí cơng,..
b. Chí có nghĩa là ý muốn bền bỉ theo đuổi một mục đích tốt đẹp: ý chí, chí khí, chí

híng, qut chÝ,..

2. C¸c tõ ng÷

a. Nói lên ý chí của con ngời: quyết chí, bền chí, vững chí, bền bỉ, bèn lịng, quyết tâm, kiên quyết, kiên định,
kiên trì, vững tâm, vững dạ,…

b. Nêu lên những thử thách đối với ý chí, nghị lực của con ngời: khó khăn, gian khổ, gian lao, gian nan,
gian truân, thử thách, chông gai, thách thức.

3. Các câu tục ngữ: Lửa thử vàng, gian nan thử sức; Nớc lã mà vã nên hồ – Tay không mà nổi cơ đồ mới
ngoan; Có vất vả mới thanh nhàn-Khơng dng ai dễ cầm tàn che cho.

V. §å chơi

Trò chơi

1. Từ ngữ chỉ

a. chi: ụ tô nhựa, ô tô điều khiển từ xa, thuyền nhựa, đồn tàu hoả, bi ve, bi đất, xích đu, ngựa gỗ, đu
quay, cầu trợt, quả bang, quả cầu, song nhựa, kiếm nhựa, diều,…

b. Trị chơi: đá bóng, đu quay, cỡi ngựa gỗ, chơi chuyền, chơi bi, nhảy lò cò, câu cá, bắn súng, trò chơi điện
tử, chơi gắp thú bông, đuổi bắt, đấu kiếm…

2. các từ ngữ miêu tả tình cảm, thái độ của ngời khi tham gia các trò chơi: say mê, say sa, mê mải, mê,
am mờ, ham thớch, ho hng

VI. Tài năng

1. Xếp các tõ thµnh hai nhãm dùa theo nghÜa cđa tiÕng tµi:

a. Tài có nghĩa là có khả năng hơn ng“ ời bình thờng : ” tài hoa, tài giỏi, tài nghệ, tài ba, tài đức, tài năng.
b. Tài có nghĩa là tiền của : “ ” tài nguyên, tài trợ, tài sản.

2. Các câu tục ngữ ca ngợi tài trí của con ngời : Ngời ta là hoa đất; Nớc lã mà vã nên hồ – Tay không mà
nổi cơ đồ mới ngoan; Chng có đánh mới kêu - ốn cú khờu mi t.

VII. Sức khoẻ

1. Các từ ng÷

a. Chỉ những hoạt động có lợi cho sức khoẻ: tập luyện, tập thể dục, chơi thể thao, đá bóng, chơi bóng

chuyền, chơi bóng bàn, chơi cầu lơng, nhảy dây, nhảy ngựa, chạy, nhảy cao, nhảy xa, đi bộ, nghỉ ngơi, ăn uống
điều độ, nghỉ mát, an dỡng, du lịch,…

b. Chỉ đặc điểm của một cơ thể khoẻ mạnh: vạm vỡ, cờng tráng, lực lỡng, săn chắc, cân đối, dẻo dai,…

2. Một số mơn thể thao: bóng đá, bóng chuyền, bống rổ, bóng bàn, cầu lơng, quần vợt, bơi, đẩy tạ, bắn súng,
đấu vật, đấu kiếm, đua nga, quyn anh,

</div>
(16)<div class='page_container' data-page=16>

1. Các từ ngữ :

a. Thể hiện vẻ đẹp bên ngoài của con ngời: xinh đẹp, xinh tơi, đẹp, xinh xắn, xinh xẻo, xinh xinh, lộng lẫy,
rực rỡ, thớt tha, tơi tắn,…

b

. Thể hiện vẻ đẹp trong tâm hồn, tính cách của con ngời: thuỳ mị, hiền dịu, hiền hậu, nết na, dịu dàng,

đằm thắm, đơn hậu, chân tình, chất phác, chân thành, thẳng thắn, cơng trực, quả cảm, cao

thỵng,…

c. Chỉ dùng để thể hiện vẻ đẹp của thiên nhiên, cảnh vật: tuơi đẹp, thơ mộng, huy hoàng, tráng lệ, sặc sỡ,
mĩ lệ, hùng vĩ, kì vĩ,…

d. Dùng để thể hiện vẻ đẹp của cả thiên nhiên, cảnh vật và con ngời: diễm lệ, xinh xắn, xinh tơi, lộng lẫy,
rực rỡ, thớt tha,…

2. Các từ ngữ miêu tả mức độ cao của cái đẹp: tuyệt vời, tuyệt diệu,tuyệt trần, mê hồn, kinh hồn, mê li, vô
cùng, không tả xiết, nh tiên, không bút nào tả nổi, không tởng tợng nổi,…

X. Dũng cảm

1. Những từ cùng nghĩa và trái nghĩa với dịng c¶m

a.Những từ cùng nghĩa với dũng cảm: gan dạ, anh hùng, anh dũng, can đảm, can trờng, gan góc, gan lì, bạo
gan, quả cảm,…

a.Những từ trái nghĩa với dũng cảm: hèn nhát, nhát, nhát gan, nhút nhát, đớn hèn, hèn mạt, hèn hạ, bạc
nh-ợc, nhu nhợc…

2. Thµnh ngữ nói về lòng dũng cảm: Vào sinh ra tử; Gan vàng dạ sắt.

XI. Du lịch

Thám hiểm

1. Nhng từ ngữ liên quan đén hoạt động du lịch:

a. Đồ ding cần thiết cho chuyến du lịch: va li, cần câu, lều trại, dụng cụ thể thao, quần áo bơi, đồ ăn,
nớc uống, thiết bị nghe nhìn,….

b. Phơng tiện giao thơng và những sự vật có liên quan đến phơng tiện giao thông: tàu thuỷ, máy bay, ô tô,
xe buýt, bến xe, vé xe, vé tàu, xe máy, xe p

c. Tổ chức nhân viên phục vụ du lịch: khách sạn, nhà nghỉ, phòng nghỉ, hớng dẫn viên, công ti du lÞch, tua
du lÞch

d. Địa điểm tham quan du lịch: phố cổ, bãI biển, hồ, núi, thác nớc, công viên, đền, chùa, bảo tàng..

2. Những từ ngữ liên quan đến hoạt động thám hiểm

a. Đồ dùng cần thiết cho cuộc thám hiểm:la bàn, lều trại, nhà bạt, quần áo, đồ ăn, nớc uống, đèn pin, vũ
khí…

b. Những khó khăn nguy hiểm cần vợt qua:bão, thú dữ, núi cao, vực sâu, rừng rậm, sa mạc, ma gió, bão
tuyết, đói, khát,…

c. Những đức tính cần thiết của ngời tham gia đồn thám hiểm: kiên trì, can đảm, táo bạo, thơng minh,
nhanh nhẹn, khoẻ mạnh, sáng tạo, tị mị, thích khám phá, không sợ nguy hiểm,…

XII. Lạc quan

–

Yêu i

1. Xếp từ vào các nhóm

a. T ch hot ng: vui chi, giỳp vui, mua vui,..

b. Từ chỉ cảm giác: vui thÝch, vui mõng, vui síng, vui lßng, vui thó, vui vui,..

c. Tõ chØ tÝnh t×nh: vui tÝnh, vui nhén, vui tơi,

2. Xếp các từ thành 2 nhóm dựa theo nghÜa cđa tiÕng l¹c

a. Những từ trong đó lạc có nghĩa là vui mừng: lạc quan, lạc thú…

b. Những từ trong đó lạc có nghĩa là rớt lại, sai : “ ” lạc hậu, lạc điệu, lạc đề
Phần II: Tp lm vn

Văn kể chuyện

1: K li mt cõu chuyện nói về sự giúp đỡ của em đối với ngời khác (hoặc sự giúp đỡ của ngời khác với
em) và bộc lộ cảm nghĩ của mình.

Gỵi ý

- Nêu rõ đợc sự việc giúp đỡ ngời khác (hoặc ngời khác giúp đỡ mình) thơng qua những chi tiết cụ thể,
sinh động và diễn biến hợp lí.

- Bộc lộ đợc cảm nghĩ của bản thân qua sự việc đã làm (hoặc ngời khác làm cho mình).

Đề 2: Em hãy kể một câu chuyện từng để lại ấn tợng đẹp đẽ về tình bạn dới mái trờng Tiểu học

Gỵi ý

- Câu chuyện đó là chuyện gì, nói về ai, diễn biến cụ thể ra sao (chọn lọc những chi tiết cụ thể, sinh
động, dẫn dắt mạch lạc, hợp lí).

- Câu chuyện đã để lại những ấn tợng gì đẹp đẽ về tình bạn
dới mái trờng Tiểu học.

Đề 3: Em đọc câu chuyện dới đây:

Hai ngêi b¹n

Hai ngời bạn cùng đi qua rừng, chợt một con gấu ở đây xồ ra. Một ngời bỏ chạy, leo tót lên cây trốn kĩ,
cịn ngời kia ở lại trên đờng. Anh ta chẳng biết làm thế nào đành ngã lăn ra đất và giả vờ chết.

Gấu đi đến bên anh, đa mõm đánh hơn, anh ta quả thực đã tắt thở. Gấu ngửi mặt anh ta, cho rằng đó
chỉ là cái xác bèn bỏ đi. Khi gấu đã đi khuất anh kia từ trên cây tt xung v ci:

</div>
(17)<div class='page_container' data-page=17>

- à, nó bảo với mình rằng những ngời xấu là những kẻ chạy bỏ bạn trong lúc hiểm nghèo.
Em hÃy kể lại câu chuyện trên bằng 1 trong 3 cách sau:

1. Theo li kể của ngời leo lên cây trốn.
2. Theo lời kể của ngời lăn ra đất giả vờ chết.
3. Theo lời kể của gấu.

Gỵi ý

- Nêu đợc diễn biến của câu chuyện. Cách kể chuyện, cách sử dụng từ ngữ để kể lại, phải theo đúng vai
kể và phải nhất quán. Cách xng hô phải phù hợp với vai kể.

- Cách kể thể hiện trong văn bản ở đề bài là cách kể của tác giả đồng thời là ng ời dẫn chuyện. Dựa vào
cách kể này, em lựa chọn 1 trong 3 cách đã gợi ý.

Đề 4: Em đã đọc truyện: "Dê con nghe lời mẹ'. Mợn lời một trong hai nhân vật: chú Dê con hoặc Dê mẹ, em
hãy kể lại truyện "Dê con nghe lời mẹ".

Gỵi ý

- Kể lại đợc nội dung cơ bản (theo sát các tình tiết và diễn biến) của câu chuyện.

- Nhân vật bộc lộ đợc cảm nghĩ của mình về những sự việc đã diễn ra trong câu chuyện.

Đề 5: Em đã đọc truyện Rùa và Thỏ. Em hãy đặt mình trong vai Thỏ để kể lại cuộc chạy thi giữa Thỏ (em) và
Rùa, đồng thời ghi lại cảm nghĩ khi bị thua Rùa.

Gỵi ý

- Kể lại đợc nội dung cơ bản (theo sát các tình tiết và diễn biến của câu chuyện Rùa và Thỏ).

- Nhập vai Thỏ một cách tự nhiên sinh động qua việc dùng từ và xng hô: qua lời kể, lời đối đáp với
Rùa, qua lời thuật lại những hành động và cử chỉ của bản thân (Thỏ).

- Bộc lộ cảm nghĩ hối hận chân thành trớc việc mình (Thỏ) bị thua cuộc và rút ra đợc những bài học cho bản
thân trong công việc, trong quanhệ với ngời khác (không kiêu căng, tự phụ, coi thờng ngời khác).

Đề 6: Kể một câu chuyện em đã đợc nghe hoặc đợc đọc về một ngời có tấm lịng nhân hậu
Gợi ý

- Kể đợc nội dung cơ bản (đủ ba phần) của câu chuyện đã đợc đọc hoặc đợc nghe theo các tình tiết và diễn biến.
- Bộc lộ đợc cảm nghĩ của bản thân qua hnh ng, vic lm ca nhõn vt va k.

Văn viÕt th

Đề 1: Viết th gửi một bạn ở trờng khác để thăm hỏi và kể cho bạn nghe tình hình lớp và trờng em hiện nay
Gợi ý

- Th viết cho 1 nời bạn ở trờng khác. Ngời bạn có thể là đã quen cũng có thể là cha quen (viết để kết bạn). Trờng
của ngời bạn có thể cùng 1 tỉnh, thành phố hoặc khác tỉnh, thành phố vi ngi vit th.

- Lời xng hô cần thân mật, gần gũi (VD bạn, tớ...)

- Cn hi thm bn v sức khoẻ, việc học hành và sở thích của bạn, tình hình gia đình bạn.
- Em kể cho bạn nghe về tình hình học tập, sinh hoạt, vui chơi của bản thân và của bạn bè cùng lớp, trờng.
- Em chúc bạn khoẻ, học giỏi, hẹn gặp th sau.

Đề 2: Nhân dịp năm mới, hãy viết th cho một ngời thân (ông, bà, cô giáo cũ, bạn cũ...) để tham hỏi và chúc
mừng năm mới.

Đề 3: Nghe tin quê bạn bị thiệt hại do bão, hãy viết th thăm hỏi và động viên bạn em.
Gợi ý

- Th viết cho một ngời bạn ở nơi khác. Ngời bạn có thể là đã quen hoặc cha quen.

- Cần hỏi thăm bạn về tình hình thiệt hại do bão gây nen đối với quê bạn, tr ờng bạn, gia đình bạn, hỏi
thăm về tình hình sức khoẻ của gia đình bạn.

- Em kể cho bạn nghe về tình cảm, sự ủng hộ của mọi ngời, gia đình em và bản thân em đối với đồng
bào nơi bị bão lũ.

- Động viên bạn và gia đình bạn sớm ổn định cuộc sống.
- Em chúc bạn khoẻ và hẹn gặp th sau.

Đề 4: Đã lâu không viết th cho bạn hoặc ngời thân vừa rồi trong em vừa xuất hiện một ớc mơ mà em cho là
đẹp. Hãy viết th cho bạn hoặc ngời thân nói về ớc mơ đó

Gỵi ý

- Th này viết cho bạn hoặc ngời thân. Th viết cho bạn lời lẽ cần thân mật. Nếu em định viết cho ngời
thân thì phải xác định rõ ngời đó là ai (là ơng, bà, cô, chú hay anh chị...) Viết cho ngời nào thì lời lẽ phải phù
hợp với mối quan hệ của bản thân em với ngời đó.

- Nội dung th là nói về ớc mơ của em. Ước mơ là mong muốn thiết tha điều tốt đẹp trong tơng lai. Mỗi
ngời đều có một ớc mơ riêng. Em ớc mơ sau ny mỡnh s lm gỡ?

Văn miêu tả

A- Đồ vật

1: Đã nhiều năm nay, tiếng trống trờng đã trở nên quen thuộc với em. Hãy tả lại cái trống
trờng em và nêu cảm nghĩ của bản thân

</div>
(18)<div class='page_container' data-page=18>

- Nằm ở đâu
Hoặc nêu kỷ niệm gắn bó với cái trống.
Thân bài: - Tả bao quát cái trống

- Tả các bộ phận của trống: mình trống, ngang lng trống,
hai đầu trống.

- Tả âm thanh của trống + tác dụng.
Kết bài: - Cảm nghĩ của em về trống trờng.

2: Tả một thứ đồ chơi mà em thích (có thể chọn cách mở bài trực tiếp hoặc gián tiếp và kết bài có thể chọn
kiểu mở rộng hoặc khơng mở rộng).

Gỵi ý

- Có thể chọn đồ chơi bằng nhựa, bằng vải... mà em thích. Đồ chơi đó có thể là búp bê, gấu bông, thỏ
bông, ô tô chạy bằng pin, siêu nhân, bộ xếp hình....

Mở bài: - Giới thiệu đồ chơi mà mình muốn tả: Ai mua (cho)

Mua, cho vào dịp nào?
Thân bài: - Tả bao quát đồ chơi: hình dáng, kích thớc, vật liệu, màu sắc.
- Tả cụ thể các bộ phận của đồ chơi: bên ngoài, bên trong.

- Tả âm thanh phát ra (nếu có)
- Tả hoạt động của đồ chơi (nếu có).
Kết bài: Nêu cảm nghĩ của mình về thứ đồ chơi ấy

(cã thĨ nãi vỊ sù cÊt giữ bảo quản cẩn thận sau khi chơi).

3: Chic bút máy một đồ dùng học tập không thể thiếu đợc đối với tất cả học sinh. Hãy tả lại cõy bỳt y
ca em.

Gợi ý
Mở bài: - Giới thiệu chiếc bút máy sẽ tả

Thân bài: - Tả bao quát: Kích thớc, màu sắc, hình dạng

- Tả bộ phận : + Bên ngoài: nắp bút, thân bút, nhÃn hiệu.
+ Bên trong: ngòi bút, ruột gà, ống dẫn mực.
- Tác dụng của chiếc bút máy.

Kết bài: Cảm nghĩ của em về chiếc bót m¸y.

Đề 4: Cây bút chì đen một đồ dùng học tập quan trọng của ngời học sinh. Hãy tả li cõy bỳt chỡ m em ang

dựng.

Gợi ý
Mở bài: - Giới thiệu cây bút chì sẽ tả.

Thân bài: - Tả bao quát: Hình dáng, kích thớc.

- Tả cụ thể: màu sơn, hàng chữ, ký hiệu bút.
Thân bút, hai đầu bút, ruột bút.
- Tác dụng của chiếc bút.

Kết bài: Cảm nghĩ của bản thân về cây bút chì vừa tả.

5: Ngày ngày đi học em thờng sử dụng chiếc cặp sách của mình để đựng sách vở và đồ dùng hc tp. Hóy
t li chic cp sỏch y.

Gợi ý

Mở bài: - Giới thiệu chiếc cặp sẽ tả: + Có vào dịp nào
+ Ai mua, cho.
Thân bài: * Tả bao quát: - Hình dạng, kích thớc, chất liệu, màu sắc.

- Loại cặp.
* Tả từng bộ phận:

- Các bộ phận bên ngoài + Mắt cặp
+ Nắp cặp
+ Khoá
- Các bộ phận bên trong: + Các ngăn

+ Vải lót
+ Tác dụng.
Kết bài: Tình cảm của em đối vi chic cp.

Đề 6: HÃy tả lại cái bàn học ở nhà hay ở lớp và nêu cảm nghĩ của em.

Đề 7: Vào ngày vui, gia đình em thờng cắm một lọ hoa đẹp. Hãy tả lại lọ hoa đó v nờu cm ngh ca em.
Gi ý

Thân bài:

- Nờu v đẹp về màu sắc, hơng thơm, đặc điểm nổi bật khác của những bông hoa trong lọ, đồng thời
chú ý đến nét nổi bật của lọ hoa để làm tôn thêm sự hài hoà của đồ vật.

Kết bài: Cảm nghĩ chân thành của em trớc vẻ đẹp của một đồ vật đem lại niềm vui cho bản thân và gia ỡnh
trong ngy vui.

Đề 8: HÃy tả lại quyển sách Tiếng ViƯt líp 4 tËp I cđa em
Gỵi ý

</div>
(19)<div class='page_container' data-page=19>

+ Bìa sau
- Tả đặc điểm hình dáng bên trong:

+ Số trang

+ Cách bố trí, sắp xếp trong quyển sách.
+ Tranh ảnh, hình vẽ.

+ Em thích bài nào nhất.
- Tác dụng của quyển sách

Kết bài: Nêu cảm nghĩ về quyển sách

Đề 9: Tả quyển lịch treo tờng nhà em

Gợi ý
Mở bài: Giới thiệu quyển lịch sẽ tả: - Có vào dịp nào

- Ai mua, hoặc cho.
Thân bài: * Tả bao quát: hình dạng, kích thớc, nhà xuất bản, vị trí treo,

số tờ, loại giấy làm lịch.
* Tả cụ thĨ:

- Cách trang trí, nội dung của từng tờ lịch (tranh ảnh, chữ, số,
màu sắc, ý nghĩa các hình ảnh đó, cách trình bày các hình ảnh)
Chú ý gợi sự liên tởng, tởng tợng của em khi ngắm từng hình ảnh.

- Tả cách ghi ngày, tháng.. của từng tờ lịch (chú ý màu sắc, đặc
im, c ch).

Kết bài: Cảm xúc của em khi ngắm nhìn tấm lịch.

10: Nhiu nm nay, chic ng h (báo thức, treo tờng) là ngời bạn thân thiết trong gia đình em. Hãy tả lại
chiếc đồng hồ đó

Gỵi ý

Trớc khi làm bài cần xác định rõ: tả chiếc đồng hồ nào? Loại gì?
Mở bài: Giới thiệu chiếc đồng hồ: (có thể nêu lai lịch, vì sao có?

cã tõ lóc nµo?)

Hoặc: chiếc đồng hồ báo thức hoặc báo giờ nh thế nào?
Có thể kể vắn tắt 1 sự việc, 1 kỷ niệm gắn với chiếc đồng hồ.
Thân bi:

a) Tả bao quát:

Hỡnh dng ng h: hỡnh gỡ? màu sắc vỏ ngoài, mặt đồng hồ.
b) Chọn tả 1 vài bộ phận của đồng hồ:

- Tả kỹ mặt đồng hồ (màu sắc, hình dáng và đặc điểm, các con số, kim đồng hồ...) hoặc tả cách hoạt
động của kim đồng hồ khi báo giờ, báo phút, giây, khi báo thức...

c) Tả sự gắn bó của chiếc đồng hồ với sinh hoạt của em hoặc gia đình em (VD: Bác đồng hồ đánh thức
em dậy đúng giờ để đi học....)

Kết bài: Có thể kể lại tình cảm của em và gia đình đối với đồng hồ (có thể ghi lại lời của bố mẹ, anh chị... nói
về chiếc đồng hồ).

Đề 11: Tả một đồ dùng học tập hoặc đồ chơi m em yờu thớch.

B-

Cõy ci

Đề 1: Tả một cây có bóng mát ở sân trờng (hoặc nơi em ở) mà em cảm thấy gần gũi và gắn bó.
Gợi ý

Mở bài: Giới thiệu cây bóng mát sẽ tả: Cây gì? trồng từ bao giờ? ở đâu?
Hoặc kỉ niệm gắn bó với cây.

Thân bài: - Tả bao quát: hình dáng cây, tầm cao, tán cây, ngọn cây.

- Tả cụ thể: Tả từng bộ phận của cây (hoặc từng thời kỳ

phát triển của cây).

+ Nếu tả từng bộ phận của cây thì phải tả theo trình tự (rễ, gốc, thân, cành, lá) cần tả kỹ tán lá... ở thời
điểm miêu tả cơ thĨ).

+ Nếu tả từng thời kỳ phát triển của cây thì theo trình tự lúc cây cịn nhỏ, trởng thành phát triển, ra hoa, kết trái.
- Bộc lọ đợc tình cảm gần gũi, gắn bó với cây đó.

§Ị 2: Nhà em (hoặc gần nơi em ở) có nhiều cây to. HÃy tả một cây có nhiều kỷ niệm gắn bã víi em.
Gỵi ý

Mở bài: Giới thiệu cây định tả (có thể giới thiệu lai lịch cây định tả,
thuộc loại cây gì? Mọc ở đâu? do ai trồng)

Có thể tả trực tiếp khái quát cây vào lúc đi học (rồi ở trờng về
nhà hoặc chơi đùa quanh cõy).

Có thể nêu vắn tắt 1 kỷ niệm gắn với cây.
Thân bài:

a) Tả bao quát cây:

- Có thể tả cây nhìn từ xa. Cao nh thế nào? Cành lá ra sao? Màu xanh của cây nh thế nào?

</div>
(20)<div class='page_container' data-page=20>

b) Tả kĩ một vài bộ phận của cây

- T lá cây: đặc điểm về hình dáng, màu sắc của lỏ cõy.

- Tả hoa hoặc quả của cây: Hoa (quả) có vào dịp nào? Một vài nét chung về hoa (quả) của cây (màu
sắc, hơng thơm, cảm xúc gợi cho ngời ngắm...) Tả kỹ 1 bông hoa (hoặc 1 quả, 1 trái).

c) Tả cây gắn với sinh hoạt hoặc kỷ niƯm cđa em:

- Có những trị chơi, hoạt động hoặc kỷ niệm gì gắn với bóng mát hoặc lá, hoa, quả của cây => Hãy kể
lại.

- Cã c¶m xóc, suy nghĩ gì về cây.

Kt bi: Cú th nờu s gn bó của bản thân, bạn bè, gia đình.

</div>
(21)<div class='page_container' data-page=21>

"Tre xanh
Xanh tù bao giê

Chuyện ngày xa... đã có bờ tre xanh". Thân gầy guộc, lá mong manhMà sao nên luỹ nên thành tre ơi
Dựa vào đoạn thơ trên hãy tả cây tre ở làng q em.

Gỵi ý

Tre là loại cây mọc thẳng, vơn cao, cây nọ nơng tựa vào cây kia tạo thành bụi tre, luỹ tre.
Tre là loại cây có sức chịu đựng dẻo dai bất chấp thời tiết khắc nghiệt, đất đai cằn cỗi.
Tre là lồi cây có ích.

Đề 4: HÃy tả cây đa cổ thụ ở đầu làng em.

Đề 5: Em hÃy tả một cây ăn quả đang mùa quả chín.
Gợi ý

Có rất nhiều loại cây ăn quả đề yêu cầu chỉ tả 1 cây ăn quả nhng vào lúc quả chín. Do đó cần lựa
chọn một cây thích hợp vào thời điểm quả vào giai đoạn chín.

Trình tự miêu tả nh các đề trớc song trọng tâm cần tả kỹ quả, đặc biệt tả kỹ màu sắc của quả khi
chín, hng thm, mựi v qu khi thng thc.

Đề 6: Xuân về muôn hoa khoe sắc, em hÃy tả lại một cây hoa nở vào mùa xuân và nêu cảm nghĩ
Gợi ý

- Mùa xuân có nhiều hoa nở, khoe hơng sắc. Loại cây có hoa nở tợng trng cho mùa xuân ở miền
Bắc là hoa đào, ở miền Nam là hoa mai.

- Khi miêu tả, trọng tâm cần tả kỹ về hoa: đặc điểm của hoa khi mới nở, khi nở rộ... Màu sắc của
bông hoa, cành hoa.

- Vẻ đẹp của hoa góp phần tơ điểm cho mùa xn, nhất là vào dịp Tết.
- Cảm nghĩ của em về cây hoa ú.

Đề 7: Trong các loài hoa dới đây, em thích hoa nào nhất. HÃy tả lại
Cây bầu hoa trắng

Cõy mp hoa vng
Tim tớm hoa xoan
Đỏ tơi râm bụt
Mào gà đỏ chót
Hồng ửng hoa o

Cao tít hoa cau
Mà thơm ngan ngát

Hoa sen trên nớc
Hoa dừa trên mây
Đất nớc em đây
Bốn mùa hoa thắm.

Đề 8: Tả một cây bóng mát hoặc cây ăn quả, cây hoa mà em yêu thích.
Gợi ý

Ch chn t 1 cõy mà em thích. Cây đó có thể là cây bóng mát, hoặc cây ăn quả hoặc cây hoa.

§Ị 9: H·y tả lại một cây có nhiều kỷ niệm gắn bó với em

Đề 10: Tả một luống rau hoặc vờn rau.

Đề 11: Em hÃy tả lại một cây bóng mát đang mïa thay l¸.

Đề 12: Đất nớc ta có nhiều loại cây quý đã gắn bó với dân tộc ta từ bao đời nay trong chiến đấu và trong xây dựng,
trong đó có cây tre Việt Nam. Bằng nghệ thuật nhân hoá, em hãy kể lại lời cây tre tự kể về mình.