Bài giảng: Bảo quản tài liệu (TS. Nguyễn Lệ Nhung)
Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (78.98 KB, 15 trang )
BẢO QUẢN TÀI LIỆU
TS. CVC. Nguyễn Lệ Nhung
1
TS. Nguyễn Lệ Nhung - 0912581997
I. KHÁI NIỆM, Ý NGHĨA, NỘI DUNG CỦA C/TÁC
BẢO QUẢN TÀI LIỆU LƯU TRỮ
2
1. Khái niệm
Bảo quản TLLT là sử dụng một hệ thống các biện
pháp KH-KT nhằm tạo ta các đ/kiện tốt nhất để bảo
đảm an toàn và kéo dài tuổi thọ cho TL, nhằm phục
vụ được tốt các y/cầu khai thác, sử dụng tài liệu.
TS. Nguyễn Lệ Nhung - 0
2. Ý nghĩa
3
C/tác bảo quản TLLT có ý nghĩa rất quan trọng.
Muốn gìn giữ TL lâu dài, vĩnh viễn để phục vụ
mục đích phát triển xã hội thì cần có những biện
pháp bảo quản an toàn TL khỏi sự phá hoại do
tự nhiên hoặc do con người gây ra.
góp phần nâng cao nhận thức của người dân về
ý nghĩa và tầm quan trọng của tài liệu lưu trữ
TS. Nguyễn Lệ Nhung - 0
3. Nội dung bảo quản tài liệu
4
bao gồm xây dựng, cải tạo kho LT, xử lý kỹ thuật
bảo quản; tổ chức TL trong kho; phục chế, tu sửa
và làm phông bảo hiểm đối với những TL đã bị hư
hỏng hoặc có nguy cơ bị hư hỏng
đề ra và thực hiện đúng các chế độ quy định, sử
dụng các biện pháp khoa học kỹ thuật nhằm ngăn
chặn tác động của các nhân tố phá hoại tài liệu lưu
trữ, kể cả việc phòng kẻ địch phá hoại, lấy cắp tài
liệu
để hạn chế đến mức tối đa các q trình lão hố tự
nhiên của tài liệu, kéo dài tuổi thọ của chúng
TS. Nguyễn Lệ Nhung - 0
II. CÁC NGUYÊN NHÂN GÂY HƯ HẠI TL
1.
2.
5
Vật liệu cấu thành tài liệu lưu trữ
Điều kiện tự nhiên
Nhiệt độ không khí
Độ ẩm
Ánh sáng
Bụi
Cơn trùng và các lồi gặm nhấm
TS. Nguyễn Lệ Nhung - 0
3. Điều kiện bảo quản và sử dụng tài liệu
tài liệu sẽ bị phá huỷ bởi chính các chất cấu thành
điều kiện bảo quản tài liệu và chế độ khai thác, sử
dụng tài liệu cũng là những nguyên nhân góp
phần vào việc gây hư hại tài liệu.
6
TS. Nguyễn Lệ Nhung - 0
III. NHỮNG YÊU CẦU VỀ KHO TÀNG, TRANG THIẾT
BỊ BẢO QUẢN TÀI LIỆU
1. Yêu cầu về kho tàng
Về địa điểm
Về kỹ thuật xây dựng
2. Yêu cầu về trang thiết bị để bảo quản TLLT
Giá
Tủ
Hộp, bìa, cặp đựng tài liệu
Các trang thiết bị khác để bảo quản tài liệu
7
TS. Nguyễn Lệ Nhung - 0
3. Các biện pháp kỹ thuật bảo quản TLLT
Nhiệt độ trong kho ln được duy trì ở nhiệt độ từ
180C đến 220C
a) Biện pháp phòng chống ẩm
- Các ph/pháp chống ẩm trong kho lưu trữ:
+ Thơng gió:
+ Dùng chất hút ẩm
+ Bao gói cách ly độ ẩm
8
TS. Nguyễn Lệ Nhung - 0
b) Biện pháp chống nấm mốc
- Khái niệm về nấm mốc
- Biện pháp phòng chống nấm mốc
c) Biện pháp phòng chống côn trùng
- Các loại côn trùng phá hoại tài liệu
d) Phòng chống chuột
đ) Phòng chống cháy
9
TS. Nguyễn Lệ Nhung - 0
IV. CÁC PHƯƠNG PHÁP BẢO QUẢN TL
1. Sắp xếp TLLT trong kho giúp cho cán bộ LT xử
lý kịp thời việc thống kê, kiểm tra, bảo quản, di
chuyển nhanh TL... và để tiết kiệm diện tích sàn
kho.
2. Sắp xếp các ĐVBQ trong phông LT theo số thứ
tự của ĐVBQ trong MLHS.
10
TS. Nguyễn Lệ Nhung - 0
3. Sắp xếp tài liệu các phông lên giá theo số thứ tự
phông. Các cặp TL của mỗi phông được sắp xếp
lên giá theo trật tự của phông; sắp xếp từ trái
qua phải, từ trên xuống dưới.
Đối với TL khổ rộng như bản đồ, bản vẽ, các thiết
kế... có cách sắp xếp khác như cuốn, treo, đặt
nằm phẳng. Tài liệu phim, băng từ, băng ghi
hình... được bảo quản trong hộp cứng, chuyện
dụng thì được sắp xếp nằm phẳng, chồng thành
cột.
11
TS. Nguyễn Lệ Nhung - 0
4. Sắp xếp các giá trong kho: các giá trong kho
được sắp xếp vng góc với cửa sổ để dễ thơng
thống khơng khí, đi lại trong kho thuận tiện.
Khoảng cách giữa 2 giá hoặc giữa giá với tường,
vách kho: 0,75m – 0,90m; chiều rộng lối đi chính
trong kho: 1,2m – 1,5m.
12
TS. Nguyễn Lệ Nhung - 0
2. Chế độ bảo quản TL trong kho LT
- Nội quy ra vào và làm việc trong kho LT
- Quy chế về khai thác, sử dụng tài liệu.
- Quy chế về kiểm kê và kiểm tra tài liệu
- Chế độ làm vệ sinh kho tài liệu lưu trữ.
- Nội quy phòng cháy chữa cháy.
- Quy chế phòng gian bảo mật.
13
TS. Nguyễn Lệ Nhung - 0
3. Chế độ sử dụng tài liệu
Quá trình phục vụ khai thác, sử dụng tài liệu phải
làm đầy đủ các thủ tục xuất nhập tài liệu, kiểm
tra chu đáo
14
TS. Nguyễn Lệ Nhung - 0
V. TU BỔ, PHỤC CHẾ TÀI LIỆU
1. Khái niệm, ý nghĩa và ng/tắc tu bổ, phục chế TL
1.1 Khái niệm
Tu bổ TL: thực hiện các biện pháp kỹ thuật nhằm
kéo dài tuổi thọ của TLLT đang có nguy cơ bị hư
hỏng để phục vụ c/tác khai thác và sử dụng TL.
Phục chế TL: thực hiện các biện pháp kỹ thuật
nhằm phục hồi lại những TL đã bị hư hỏng do tác
động của các yếu tố tự nhiên và con người phục vụ
cho c/tác khai thác và sử dụng TL.
tu bổ và phục chế TL được thực hiện trên các
đối tượng TL đã bị hư hỏng hoặc có nguy cơ bị hư
hỏng.
15
TS. Nguyễn Lệ Nhung - 0
