Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (83.33 KB, 3 trang )
<span class='text_page_counter'>(1)</span><div class='page_container' data-page=1>
<b>Quên - bị quên - bị qn lãng. Có thể, do tính cách, do hồn cảnh, cơng việc</b>
<b>của mỗi người. Nhưng cũng có thể, đó là trò chơi của định mệnh và số phận.</b>
Bị quên
1. Nhà văn Kafka, trong tiểu thuyết “Hóa thân” đã viết về anh chàng Samsa một
ngày kia bỗng nhiên bị biến thành một con bọ. Nếu trước kia, anh là một người lao
động chính của gia đình, kiếm tiền lo cho bố mẹ và các em, thì nay anh lại biến
thành một con bọ mà khơng chút thắc mắc vì sao mình bị biến thành bọ. Con bọ đó
chỉ bị hóa thân nhưng suy nghĩ như người, vẫn tham gia vào việc của gia đình, thậm
chí lao ra khen cơ em gái chơi đàn hay làm cho cô em bẽ bàng với khách, liền bỏ đi.
Con bọ Samsa bị bố ném một cái vỏ vào thân chỉ vì khơng nhớ rằng mình đang là
Kafka lúc cuối đời, có di chúc lại cho một người bạn phải xóa đốt hết các tác phẩm
của ông đi. Tại sao vậy? Tại sao lại đốt để tất cả thành tro bụi, để tiệt hết những gì
ơng đã viết? Đọc những dịng nhật ký, mới thấy ông là một người cô độc. Một người
cả ngày nói khơng q 20 từ với gia đình.
ngày; với cha tôi, tôi chỉ chào hỏi đôi lời thôi. Đối với mấy đứa em tơi, tơi khơng hề
nói chuyện với chúng. Lý do rất giản dị: tơi chẳng có gì để nói”.
Thờ ơ cũng là một cấp độ tội ác
- Kafka chỉ cần kể theo lối thông thường (theo trật tự thời gian, một giọng kể,
xen thoại của nhân vật), ngôn ngữ giản dị mà vẫn đạt được sự kết hợp đó.
Ở đây, tơi chỉ khảo sát một số tác phẩm của Kafka gồm: 2 tiểu thuyết “Hóa thân”,
“Vụ án” và một số truyện ngắn.
+ Về sự đầy đặn và nhất quán của mạch cảm xúc trong tác phẩm của Kafka, đó
là sự sinh động, tỉ mỉ trong miêu tả những điều cần miêu tả; xây dựng nhân vật
kỹ lưỡng; sự tiết chế tối đa cảm xúc tác giả; cái hài hước đen dàn trải. Những tác
phẩm lớn của Kafka thường có xương sống xuyên suốt thế này:
* Thiết kế một tai bay vạ gió bất ngờ sụp xuống nhân vật (bị hóa bọ, bị kết án,
phải đến trước cửa pháp luật)
* Kakfa chậm rãi để nhân vật nỗ lực phản kháng, tìm kiếm (Samsa cưỡng lại việc
* Nhân vật tha hóa, bế tắc dần (Samsa dần cư xử như con bọ và bị chết sau khi
bị bố đả thương, K. cuối cùng chán nản bảo bọn đao phủ giết qch mình cho
xong, người nơng dân đến lúc già nua được người gác cửa già nua tiết lộ cánh cửa
pháp luật được làm ra riêng cho bác ta).
+ Về sự biến tấu trong tác phẩm của Kafka, có thể thấy hệ thống tác phẩm của
Kafka là một sự biến tấu lớn lao trong văn học, trong mỗi tác phẩm lại có những
nét biến tấu diễn biến của một kiến trúc sư lớn. Đó là sự mơ tả chi tiết và tinh tế
việc Samsa trong “Hóa thân” biến đổi tâm trạng và hành vi theo hình dạng và
cuộc sống của con bọ to lớn như người, phản ứng tương đương của những người
biết đến Samsa trước và sau khi hóa thành bọ; như thể họ phải đối mặt với một
thế giới mới hàng ngày và đó là chủ đề của câu chuyện chứ sự hóa thân khơng
đơn thuần là vài nét phác sớm được chấp nhận và để phục vụ cho sự kiện khác
như trong nhiều câu chuyện có sự hóa thân (Người đẹp và quái thú, Tây Du Ký,
Hồng tử ếch, Sọ dừa, Tấm Cám…). Đó là K. trong “Vụ án” đeo đuổi Vụ án của
mình với những diễn biến kỳ lạ. Đó là những lắp ghép các yếu tố thực với nhau
theo cách phi lí nhưng triển khai sự phi lí ấy theo logic của chính nó (người sống
trong thân xác bọ; tịa án ẩn trên tầng 5 một khu nhà tập thể nhộm nhoạm đủ
các hạng người; những nhân viên công vụ, những phụ tá bỗng dưng xuất hiện,
đeo bám, quấy rầy, tự tiện với kiểu lịch sự khó hiểu nửa như giám sát, nửa như
phục vụ, giúp đỡ…).
* Những thế giới quan, nhiệm vụ, đức tin, đam mê kỳ quặc
* Bị kết án
* Bị ruồng bỏ
* Nằm trong một guồng máy khổng lồ, bí hiểm, thậm chí là nhân viên của nó mà
khơng mấy biết về nó
* Tha hóa, đồng lõa với sự hành quyết
* Sự xa lạ của những người có cùng huyết thống
* Bị lạc
* Con đường (dù tưởng như ngay “Làng bên”) không bao giờ tới được
* Nỗ lực giải quyết vấn đề
* Nỗ lực dần bị bẻ gẫy
Tất nhiên, bên cạnh đó có thể cịn nhiều nội dung khác nhưng văn chương Kakfa
nổi bật lên việc khảo sát sự Không (Thể/Muốn) Kết Nối (hoặc bị xua đuổi hoặc
chẳng có cản trở gì rõ rệt hoặc chủ ý đắm vào một thế giới riêng hoặc không ai
hiểu cho) và Không Thể Đi Xa. Kafka (vơ thức hoặc có ý thức) khai thác tỉ mỉ
hiện sinh của nhiều cá nhân trong những hoàn cảnh, thân phận khác nhau nhưng
đều liên quan đến những tính chất này. Nội lực biến tấu mới mẻ, lớn lao này
trong mạch cảm xúc của dòng chảy văn học thế giới đã khiến Kafka trở thành tác
giả quan trọng hàng đầu.