HÛÚÁNG DÊỴN ƯN THI MƯN KINH TÏË CHĐNH TRÕ MẤC - LÏNIN
85
cû khấc nhêån àûúåc thu nhêåp nây dûúái hịnh thûác tiïìn hûu trđ àưëi
vúái ngûúâi nghó hûu, tiïìn trúå cêëp ni dûúäng ngûúâi giâ, trễ em, tiïìn
cûáu tïë xậ hưåi.
+ Thu nhêåp tûâ kinh tïë gia àịnh.
Kinh tïë gia àịnh cố vai trô rêët quan trổng.
Súã hûäu trong kinh tïë gia àịnh lâ loẩi súã hûäu àùåc biïåt (vưën, tâi
sẫn) vâ hoẩt àưång ca nố dûåa vâo viïåc sûã dng lao àưång ngoâi giúâ
lâm viïåc úã xđ nghiïåp, cú quan, húåp tấc xậ hóåc ca nhûäng ngûúâi
khấc trong gia àịnh. Do àố, thu nhêåp tûâ kinh tïë gia àịnh cng
thåc loẩi àùåc biïåt: vûâa gùỉn vúái phên phưëi theo lao àưång vûâa gùỉn
vúái phên phưëi theo tâi sẫn hóåc vưën. Nhû vêåy, cấc quan hïå phên
phưëi, cấc hịnh thûác thu nhêåp trong thúâi k quấ àưå rêët àa dẩng.
Mưåt ngûúâi lao àưång, mưåt gia àịnh cố thïí cố thu nhêåp tûâ tiïìn lûúng,
tûâ lúåi nhuêån, lúåi tûác, tûâ kinh tïë gia àịnh nïëu vûâa lâm viïåc úã xđ
nghiïåp, cú quan, vûâa cố cưí phêìn, vûâa hoẩt àưång kinh tïë gia àịnh.
32. Cú chïë kinh tïë lâ gị? Cấc bưå phêån cêëu thânh ca nố? Thïë nâo
lâ cú chïë thõ trûúâng cố sûå quẫn l ca nhâ nûúác?
1. Cú chïë kinh tïë.
Cú chïë kinh tïë lâ toân bưå hïå thưëng nhûäng tấc àưång cố thûác vâ
cố tưí chûác ca con ngûúâi àïën kinh tïë vơ mư vâ vi mư, phẫn ấnh
àng cấc quy låt kinh tïë khấch quan, bẫo àẫm cho nïìn kinh tïë
vêån hânh theo àõnh hûúáng mc tiïu àậ xấc àõnh.
Cú chïë kinh tïë mang tđnh khấch quan vâ cố vai trô quan trổng
trong viïåc nhêån thûác, phẫn ấnh vâ vêån dng quy låt khấch quan.
Cấc bưå phêån cêëu thânh ca cú chïë kinh tïë:
- Cấc phẩm tr, quy låt tấc àưång trong nïìn kinh tïë (nhû quy
låt giấ trõ, quy låt cung - cêìu, quy låt cẩnh tranh, quy låt lûu
thưng tiïìn tïå).
PTS. NGUỴN VÙN HẪO
86
- Phấp låt, nhêët lâ phấp låt vïì kinh tïë vúái tđnh àưìng bưå vâ
hiïåu lûåc thûåc hiïån ca nố.
- Thõ trûúâng.
- Kïë hoẩch - ëu tưë bẫo àẫm nïìn kinh tïë hâng hốa phất triïín
theo hûúáng muåc tiïu tûâng thúâi kyâ vaâ muåc tiïu àõnh hûúáng xậ hưåi
ch nghơa.
- Chđnh sấch kinh tïë - xậ hưåi vâ viïåc thûåc hiïån nố trong hiïån
thûåc kinh tïë (chđnh sấch tâi chđnh qëc gia, chđnh sấch tiïìn tïå, tđn
dng, giấ cẫ, kinh tïë àưëi ngoẩi...) nhû nhûäng àôn bêíy kđch thđch.
- Cấc cưng c kinh tïë khấc nhû: kinh tïë qëc doanh, dûå trûä qëc
gia, hẩch toấn kinh doanh...
2. Cú chïë thõ trûúâng cố sûå quẫn l ca nhâ nûúác
- Cú chïë thõ trûúâng lâ tưíng thïí nhûäng mưëi quan hïå kinh tïë, cấc
phẩm tr kinh tïë vâ quy luêåt kinh tïë coá quan hïå hûäu cú vúái nhau
cuâng tấc àưång àïí àiïìu tiïët cung - cêìu, giấ cẫ, cuâng nhûäng haânh vi
cuãa nhûäng ngûúâi tham gia thõ trûúâng nhựỗm giaói quyùởt ba vờởn ùỡ
cỳ baón: saón xuờởt caỏi gị, sẫn xët nhû thïë nâo vâ sẫn xët cho ai?
Cú chïë thõ trûúâng cố mùåt tđch cûåc lâ chđnh nhûng cng cố mùåt
tiïu cûåc vâ tûå phất. Vị vêåy, cú chïë thõ trûúâng phẫi cố sûå quẫn l
ca nhâ nỷỳỏc.
Sỷồ quaón lyỏ cuóa nhaõ nỷỳỏc nhựỗm hỷỳỏng sỷồ phaỏt triïín kinh tïë theo
nhûäng muåc tiïu, phûúng hûúáng nhêët àõnh, hẩn chïë mùåt tiïu cûåc
ca cú chïë thõ trûúâng, àiïìu tiïët vơ mư nïìn kinh tïë...
Cấc cưng c àïí quẫn l lâ: phấp låt, chđnh sấch, cấc àôn bêíy
kinh tïë, kïë hoẩch, cấc ngìn dûå trûä kinh tïë.
Trong àiïìu kiïån nïìn kinh tïë nhiïìu thânh phêìn, viïåc àưíi múái cú
chïë kinh tïë vâ tưí chûác quẫn l àûúåc xêy dûång theo hûúáng chuã yïëu
sau àêy:
HÛÚÁNG DÊỴN ƯN THI MƯN KINH TÏË CHĐNH TRÕ MẤC - LÏNIN
87
- Xốa bỗ triïåt àïí cú chïë têåp trung quan liïu bao cêëp, xêy dûång cú
chïë vâ tưí chûác quẫn l ph húåp vúái sûå phất triïín nïìn kinh tïë hâng
hốa nhiïìu thânh phêìn cố kïë hoẩch, cố sûå iùỡu tiùởt cuóa nhaõ nỷỳỏc.
ờy laõ phỷỳng hỷỳỏng nhựỗm dờn ch hốa àúâi sưëng kinh tïë, giẫi
phống mổi nùng lûåc sẫn xët, phất triïín mẩnh mệ lûåc lûúång sẫn
xët, múã rưång phên cưng lao àưång xậ hưåi vâ nêng cao hiïåu quẫ
kinh tïë.
- Tùng cûúâng chûác nùng vâ cấc cưng c quẫn l ca nhâ nûúác vïì
kinh tïë xậ hưåi. Nhâ nûúác thûåc hiïån chûác nùng quẫn l àưëi vúái mổi
hoẩt àưång kinh tïë — xậ hưåi thưng qua cấc cưng c låt phấp, kïë
hoẩch vâ cấc chđnh sấch kinh tùở xaọ hửồi, nhựỗm taồo ra mửi trỷỳõng
saón xuờởt vaõ kinh doanh thån lúåi, àưìng thúâi tûâng bûúác kiïím soất vâ
àiïìu tiïët cấc hoẩt àưång sẫn xët vâ kinh doanh ca cấc thânh phêìn
kinh tïë.
- Phên cêëp quẫn l giûäa chđnh quìn trung ûúng vâ àõa phûúng
kïët húåp quẫn l theo ngânh vâ lậnh thưí. Vêën àïì cú bẫn vâ quan
trổng nhêët lâ nêng cao àûúåc hiïåu lûåc vâ chêët lûúång quẫn l nhâ
nûúác tûâ trung ûúng àïën cấc àõa phûúng, cú súã.
- Thûåc hiïån chïë àưå tûå ch sẫn xuêët - kinh doanh cuãa caác àún võ
kinh tïë, nhêët lâ cấc cú súã kinh tïë qëc doanh, lâm cho cấc cú súã
thûåc hiïån àûúåc àêìy à nhêët quìn tûå ch ca hổ vïì sẫn xët kinh
doanh, tâi chđnh, nhên lûåc, lao àưång, húåp àưìng vâ liïn doanh kinh
tïë, giao dõch thõ trûúâng v.v..
- Xêy dûång mưåt hïå thưëng cấn bưå ph húåp vúái cú chïë múái àïí quẫn l
nïìn kinh tïë hâng hốa nhiïìu thânh phêìn. Tđch cûåc àâo tẩo vâ bưìi
dûúäng àưåi ng cấn bưå quẫn l kinh tïë, thåc cấc ngânh, cấc cêëp vâ
cấc nhâ kinh doanh thuửồc caỏc thaõnh phờỡn kinh tùở nhựỗm aỏp ỷỏng yùu
cờỡu bûác thiïët ca nïìn kinh tïë - xậ hưåi.
33. Vai trô vâ chûác nùng kinh tïë ca nhâ nûúác?
Trong quẫn l kinh tïë, nhâ nûúác sûã dng nhûäng cưng c gò?
PTS. NGUỴN VÙN HẪO
88
1. Vai trô kinh tïë ca nhâ nûúác.
Trong bêët cûá xậ hưåi nâo, nhâ nûúác cng àïìu cố vai trô kinh tïë.
Nhûng úã mưỵi chïë àưå xậ hưåi, vai trô kinh tïë ca nhâ nûúác cố nưåi
dung vâ biïíu hiïån thđch húåp vúái chïë àưå àố.
Nhâ nûúác xậ hưåi ch nghơa lâ nhâ nûúác ca nhên dên lao àưång,
àẩi biïíu cho lúåi đch ca ngûúâi lao àưång. Vị vêåy, nhâ nûúác cố vai trô
kinh tïë lâ tưí chûác vâ quẫn l toân bưå nïìn kinh tïë qëc dên úã cẫ
têìm vơ mư lêỵn têìm vi mư, trong àố, quẫn l kinh tïë vơ mư ca nhâ
nûúác lâ ch ëu.
Nhâ nûúác cố vai trô kinh tïë trïn, vị:
- Nhâ nûúác, vúái tû cấch lâ ngûúâi àẩi diïån ca toân dên, cố nhiïåm
v quẫn l àêët nûúác vïì mùåt hânh chđnh vâ kinh tïë.
- Nhâ nûúác lâ ngûúâi àẩi diïån cho súã hûäu toân dên vïì tû liïåu sẫn
xët, cố nhiïåm v quẫn l cấc xđ nghiïåp thåc khu vûåc kinh tïë
qëc doanh.
- Vai trô quẫn l kinh tïë ca nhâ nûúác gốp phêìn quan trổng vâo
viïåc khùỉc phc nhûäng ëu kếm, thc àêíy nhûäng nhên tưë tđch cûåc
ln nêíy sinh trong nïìn kinh tïë hâng hốa nhiïìu thânh phêìn vêån
àưång theo cú chïë thõ trûúâng àûa nïìn kinh tïë phất triïín theo àõnh
hûúáng xậ hưåi ch nghơa.
2. Chûác nùng kinh tïë ca nhâ nûúác.
Nhâ nûúác cố nhûäng chûác nùng kinh tïë sau àêy:
a) Chûác nùng quẫn l vơ mư nïìn kinh tïë
Trïn cú súã bẫo àẫm quìn tûå ch kinh doanh ca cấc doanh
nghiïåp, nhâ nûúác têåp trung thûåc hiïån tưët chûác nùng quẫn l vơ mư
nïìn kinh tïë vúái nhûäng nưåi dung sau:
Trûúác hïët, nhâ nûúác tẩo ra mưi trûúâng vâ àiïìu kiïån cho hoẩt àưång
sẫn xët kinh doanh. Àïí lâm àiïìu àố, nhâ nûúác phẫi bẫo àẫm sûå ưín
àõnh vïì chđnh trõ, kinh tïë xậ hưåi cho mổi ngûúâi n têm sẫn xët
HÛÚÁNG DÊỴN ƯN THI MƯN KINH TÏË CHĐNH TRÕ MẤC - LÏNIN
89
kinh doanh, duy trị låt phấp, trêåt tûå vâ an toân xậ hưåi; thi hânh
nhêët quấn cấc chđnh sấch vâ thïí chïë theo hûúáng àưíi múái, ưín àõnh
mưi trûúâng kinh tïë vi mư, khưëng chïë lẩm phất, àiïìu tiïët thõ trûúâng,
ngùn ngûâa vâ xûã l nhûäng àưåt biïën xêëu; xêy dûång cú súã hẩ têìng bẫo
àẫm àiïìu kiïån cú bẫn cho hoẩt àưång kinh tïë, hïå thưëng tâi chđnh tiïìn
tïå, hïå thưëng phấp chïë vâ vùn hốa - xậ hưåi.
- Dêỵn dùỉt vâ hưỵ trúå nhûäng nưỵ lûåc phất triïín thưng qua kïë hoẩch
vâ cấc chđnh sấch kinh tïë, sûã dng cố trổng àiïím cấc ngìn tâi lûåc
têåp trung vâ lûåc lûúång dûå trûä; phất huy vai trô ca kinh tïë qëc
doanh; tẩo àiïìu kiïån thån lúåi múã rưång kinh tïë àưëi ngoẩi.
- Hoẩch àõnh vâ thûåc hiïån cấc chđnh sấch xậ hưåi, bẫo àẫm sûå
thưëng nhêët giûäa phất triïín kinh tïë vâ phất triïín xậ hưåi.
- Quẫn l vâ kiïím soất viïåc sûã dng tâi sẫn qëc gia nhựỗm baóo
tửỡn vaõ phaỏt triùớn caỏc taõi saón oỏ, trong àố cố bưå phêån tâi sẫn giao
cho kinh tïë qëc doanh.
- Xêy dûång vâ quẫn l nhûäng dûå trûä qëc gia (lûúng thûåc, hâng
hốa thiïët ëu, tiïìn tïå v.v...) àïí àiïìu tiïët kinh tïë vơ mư.
b) Chûác nùng quẫn l cấc xđ nghiïåp thåc khu vûåc kinh tïë qëc
doanh
Nhâ nûúác quẫn l cấc xđ nghiïåp thåc khu vûåc kinh tïë qëc doanh
vúái tû cấch lâ ngûúâi ch súã hûäu toân dên. Song, nhâ nûúác chó lâ
ngûúâi ch súã hûäu àẩi biïíu.
Àưëi vúái khu vûåc kinh tïë qëc doanh, nhâ nûúác quẫn l giấn tiïëp
vúái chûác nùng c thïí sau:
- Quët àõnh phûúng hûúáng kinh doanh ca doanh nghiïåp vâ
nghơa v ca doanh nghiïåp àưëi vúái nhâ nûúác.
Quët àõnh thânh lêåp xđ nghiïåp múái, hóåc giẫi thïí xđ nghiïåp sẫn
xët vâ kinh doanh ëu kếm, thua lưỵ.
PTS. NGUYẽẻN VN HAO
90
- Bửớ nhiùồm hay miùợn nhiùồm giaỏm àưëc vâ cấc chûác danh khấc ca
xđ nghiïåp.
- Ban hânh nhûäng chđnh sấch cêìn thiïët cố tđnh phấp lïånh àưëi vúái
doanh nghiïåp vâ kiïím tra viïåc thûåc hiïån nhûäng chđnh sấch àố.
3. Nhûäng cưng c àïí nhâ nûúác sûã dng trong quẫn l kinh tïë.
- Xêy dûång, ban hânh vâ thûåc thi låt phấp àấp ûáng u cêìu
quẫn l kinh tïë - xậ hưåi theo cú chïë thõ trûúâng. Xêy dûång vâ ban
hânh hïå thưëng låt kinh tïë, låt bẫo vïå mưi trûúâng...
- Tùng cûúâng kïë hoẩch hốa vơ mư trïn cú súã àưíi múái kïë hoẩch
hốa, chuín tûâ kïë hoẩch hốa têåp trung quan liïu sang kïë hoẩch
hốa àõnh hûúáng, bẫo àẫm cấc cên àưëi tưíng thïí cú bẫn ca nïìn kinh
tïë.
- Xêy dûång hïå thưëng kïë toấn, thưëng kï vâ thưng tin kinh tïë phc
v cho cưng tấc quẫn l nhâ nûúác vâ quẫn l sẫn xët, kinh doanh
àấp ûáng u cêìu kõp thúâi, chđnh xấc vâ àêìy à.
- Àưíi múái cùn bẫn hïå thưëng tâi chđnh - tiïìn tïå. Chđnh sấch tâi
chđnh qëc gia hûúáng vâo viïåc tẩo vưën vâ sûã dng vưën cố hiïåu quẫ
trong toân xaọ hửồi... Phờởn ờởu cờn bựỗng ngờn saỏch nhaõ nỷỳỏc mưåt
cấch tđch cûåc; ni dûúäng vâ phất triïín cấc ngìn thu, chưëng thêët
thu. Hoân chónh phấp chïë vïì thụë lâm àôn bêíy kđch thđch vâ
hûúáng dêỵn sẫn xët kinh doanh, bẫo àẫm ngìn thu ngên sấch vâ
àiïìu tiïët thu nhêåp, thỷồc hiùồn cửng bựỗng xaọ hửồi. Caói tửớ hùồ thửởng
ngờn hâng àïí hoẩt àưång cố hiïåu quẫ.
34. Àùåc àiïím vâ nưåi dung ca kïë hoẩch hốa úã nûúác ta trong thúâi k
quấ àưå? Phûúng hûúáng àưíi múái ch ëu trong kïë hoẩch hốa?
1. Àùåc àiïím kïë hoẩch hốa trong thúâi k quấ àưå úã nûúác ta.
Trïn cú súã nhêån thûác vâ vêån dng cấc quy låt khấch quan,
nhêët lâ cấc quy luêåt kinh tïë, nhaâ nûúác xêy dûång vaâ thûåc hiïån cấc
kïë hoẩch phất triïín kinh tïë - xậ hưåi trong tûâng thúâi kyâ.
HÛÚÁNG DÊỴN ƯN THI MƯN KINH TÏË CHĐNH TRÕ MẤC - LÏNIN
91
Nïìn kinh tïë trong thúâi k quấ àưå lïn ch nghơa xậ hưåi lâ nïìn
kinh tïë hâng hốa nhiïìu thânh phêìn nïn kïë hoẩch hốa lâ mưåt cưng
c quan trổng àïí nhâ nûúác tưí chûác vâ quẫn l nïìn kinh tïë phất
triïín theo àõnh hûúáng xậ hưåi ch nghơa.
Àùåc àiïím kinh tïë quët àõnh àùåc àiïím ca kïë hoẩch hốa trong thúâi
k quấ àưå úã nûúác ta. Àố lâ kïë hoẩch hốa àõnh hûúáng gùỉn liïìn vúái
hoẩch àõnh cấc chđnh sấch kinh tïë vâ hïå thưëng àôn bêíy kinh tïë, nhû
giấ cẫ, thụë, tđn dng, låt kinh doanh v.v.. Kïë hoẩch hốa trûåc tiïëp
chó diïỵn ra trong mưåt phẩm vi nhêët àõnh, côn ch ëu lâ kïë hoẩch
hốa giấn tiïëp.
2. Nưåi dung ca kïë hoẩch hốa úã nûúác ta trong chùång àûúâng àêìu
tiïn.
Mưỵi thúâi k nhêët àõnh cố nưåi dung kïë hoẩch hốa thđch húåp àïí thûåc
hiïån chiïën lûúåc kinh tïë - xậ hưåi. Trong chùång àûúâng àêìu tiïn ca
thúâi k quấ àưå úã nûúác ta, nưåi dung ca kïë hoẩch lâ xêy dûång vâ thûåc
hiïån kïë hoẩch phất triïín nïìn kinh tïë hâng hốa nhiïìu thânh phêìn
vêån hânh theo cú chïë thõ trûúâng cố sûå quẫn l ca nhaõ nỷỳỏc nhựỗm
aồt ỷỳồc mửồt cỳ cờởu kinh tùở cửng - nưng nghiïåp - dõch v hiïån àẩi
gùỉn vúái sûå phên cưng vâ húåp tấc qëc tïë ngây câng sêu rưång hún.
Trong àiïìu kiïån nûúác ta, cêìn "tùng cûúâng kïë hoẩch hốa vơ mư trïn
cú súã àưíi múái kïë hoẩch hốa, chuín tûâ kïë hoẩch hốa têåp trung quan
liïu sang kïë hoẩch hốa àõnh hûúáng, bẫo àẫm cấc cên àưëi tưíng thïí cú
bẫn ca nïìn kinh tïë (cên àưëi cung - cêìu; tiïìn - hâng; thu — chi; xët nhêåp khêíu, tđch ly - tiïu dng...). Kïë hoẩch nhâ nûúác cố chûúng
trịnh, dûå ấn àêìu tû ca chđnh ph bẫo àẫm àiïìu kiïån thûåc hiïån cấc
mc tiïu lúán, ài àưi vúái viïåc thûåc hiïån cấc chđnh sấch àôn bêíy kinh tïë
lâ chđnh àïí hûúáng dêỵn vâ hưỵ trúå cấc ngânh, cấc àõa phûúng vâ cú súã
phất triïín theo àõnh hûúáng kïë hoẩch"1.
1
Chiïën lûúåc ưín àõnh vâ phất triïín kinh tïë — xậ hưåi àïën nùm 200, Nxb, Sûå thêåt, Hâ
Nưåi, 1991, tr.26-27.
PTS. NGUỴN VÙN HẪO
92
Àïí thûåc hiïån àûúåc nưåi dung quan trổng trïn, phẫi nêng cao chêët
lûúång kïë hoẩch hốa nïìn kinh tïë qëc dên, lêëy thõ trûúâng lâm àưëi
tûúång vâ lâ cùn cûá quan trổng nhêët.... nêng cao dêìn trịnh àưå dûå
bấo kinh tïë - xậ hưåi trong cưng tấc kïë hoẩch hốa1.
Nhû vêåy, àưíi múái cưng tấc kïë hoẩch hốa lâ mưåt têët ëu khấch
quan, theo phûúng hûúáng:
Mưåt lâ, lêëy thõ trûúâng lâm cùn cûá vâ àưëi tûúång ch ëu ca kïë
hoẩch hốa.
Hai lâ, thay hïå thưëng chó tiïu phaỏp lùồnh aỏp ựồt bựỗng hùồ thửởng
chú tiùu cờn ửởi mang tđnh àõnh hûúáng.
Ba lâ, thûåc hiïån kïë hoẩch hốa hai cêëp: cêëp nhâ nûúác gùỉn vúái kïë
hoẩch hốa vơ mư vâ cêëp cú súã gùỉn vúái kïë hoẩch hốa vi mư.
Bưën lâ, nêng cao trịnh àưå dûå bấo kinh tïë - xậ hưåi trong cưng tấc
kïë hoẩch hốa.
Nùm lâ, cẫi tiïën hïå thưëng bưå mấy lâm kïë hoẩch vâ nêng cao
trịnh àưå cho àưåi ng cấn bưå lâm kïë hoẩch.
35. Thïë nâo lâ hẩch toấn kinh tïë? Tấc dng vâ nhûäng ngun tùỉc
cú bẫn ca hẩch toấn kinh tïë?
1. Hẩch toấn kinh tïë lâ phẩm tr kinh tïë xët hiïån gùỉn liïìn vúái
sûå xët hiïån cấc xđ nghiïåp qëc doanh; nố phẫn ấnh cấc quan hïå
kinh tïë múái, khấc vïì chêët, giûäa nhâ nûúác vâ xđ nghiïåp, giûäa cấc xđ
nghiïåp vúái nhau,
1. Xem Bấo cấo Chđnh trõ ca Ban Chêëp hânh Trung ûúng Àẫng
khốa VI tẩi Àẩi hưåi Àẫng lêìn thûá VII
giûäa xđ nghiïåp vúái cấc tưí chûác kinh tïë khấc, giûäa xđ nghiïåp vúái cấn
bưå cưng nhên viïn...
Hẩch toấn kinh tïë côn lâ phûúng phấp quẫn l sẫn xët kinh
doanh cố kïë hoẩch ca cấc xđ nghiïåp qëc doanh vâ têåp thïí, dûåa
trïn cú súã ch àưång sûã dng mưåt cấch cố hïå thưëng cấc quan hïå
HÛÚÁNG DÊỴN ƯN THI MƯN KINH TÏË CHĐNH TRÕ MẤC - LÏNIN
93
hâng hốa tiïìn tïå vâ cấc phẩm tr kinh tùở coỏ liùn quan nhựỗm aồt
kùởt quaó kinh tùở cao nhêët vúái chi phđ đt nhêët.
Hẩch toấn kinh tïë lâ mưåt phẩm tr kinh tïë khấch quan? nố xët
hiïån vâ chõu sûå chi phưëi búãi u cêìu ca cấc quy låt kinh tïë hâng
hốa, u cêìu ca mc tiïu ca nïìn kinh tïë, ca quy låt phất triïín
cố kïë hoẩch cên àưëi nïìn kinh tïë, u cêìu ca cấc ngun tùỉc quẫn
l nïìn kinh tïë hâng hốa.
ÚÃ nûúác ta, quấ trịnh xốa bỗ cú chïë têåp trung quan liïu bao cêëp
chuín sang cú chïë thõ trûúâng cố sûå quẫn l ca nhâ nûúác cng lâ
quấ trịnh chuín tûâ hẩch toấn kinh tïë hịnh thûác tûâng bûúác sang
hẩch toấn kinh tïë kinh doanh theo àõnh hûúáng xậ hưåi ch nghơa.
2. Hẩch toấn kinh tïë cố nhûäng tấc dng quan trổng:
- Gốp phêìn lâm cho cấc xđ nghiïåp tûâ àún võ kinh tïë bao cêëp trúã
thânh àún võ kinh tïë hâng hốa thđch ûáng vúái cú chïë thõ trûúâng.
- Tẩo àiïìu kiïån àïí kïët húåp sûå lậnh àẩo theo àõnh hûúáng kïë hoẩch
ca nhâ nûúác vúái sûå phất huy tđnh tûå ch ca xđ nghiïåp.
- Gốp phêìn kïët húåp mưåt cấch hâi hôa cấc lúåi đch kinh tïë giûäa nhâ
nûúác vúái xđ nghiïåp vâ ngûúâi lao àưång, àưìng thúâi phất huy cố hiïåu
qua àưång lûåc lúåi đch kinh tïë, gốp phêìn tẩo ra nhûng àiïìu kiïån àïí
thûåc hiïån tưët cấc u cêìu ca cấc quy låt kinh tïë, cấc mc tiïu vâ
ngun tùỉc quẫn l nïìn kinh tïë.
3. Nhûäng ngun tùỉc cú bẫn ca hẩch toấn kinh tïë:
- Ngun tùỉc tûå b àùỉp vâ cố lúåi, xët phất tûâ u cêìu khấch
quan ca nïìn kinh tïë hâng hốa vâ ca mc tiïu nïìn kinh tïë lâ sẫn
xët - kinh doanh phẫi àẩt àûúåc hiïåu quẫ kinh tïë cao vâ lâm cho
dên giâu nûúác mẩnh. Àêy lâ ngun tùỉc cú bẫn nhêët ca hẩch toấn
kinh tïë.
- Cấc xđ nghiïåp phẫi thûåc hiïån ngun tùỉc tûå ch vïì kinh tïë, tâi
chđnh vâ nghiïåp v sẫn xët, kinh doanh. Ngun tùỉc nây bùỉt
ngìn tûâ ngun tùỉc têåp trung dên ch trong quẫn l. Theo
PTS. NGUỴN VÙN HẪO
94
ngun tùỉc nây, cấc xđ nghiïåp thûåc sûå lâ mưåt àún võ kinh tïë hâng
hốa.
- Ngun tùỉc chõu trấch nhiïåm vïì lúåi đch vêåt chêët vâ àûúåc
khuën khủch bựỗng lỳồi ủch vờồt chờởt cho pheỏp caỏc xủ nghiïåp àûúåc múã
rưång quìn tûå ch. Mưëi quan hïå giûäa quìn lúåi, nghơa v, lúåi đch
kinh tïë giûäa nhâ nûúác, xđ nghiïåp vâ ngûúâi lao àưång àûúåc giẫi quët
thỗa àấng hún vâ àêìy à trấch nhiïåm.
- Thûåc hiïån sûå giấm ửởc bựỗng ửỡng tiùỡn caỏc hoaồt ửồng kinh tùở cuóa
xủ nghiïåp. Ngun tùỉc nây xët phất tûâ tđnh thưëng nhêët ca nïìn
kinh tïë, nïìn sẫn xët xậ hưåi do nhên dên lao àưång lâm ch, cấc xđ
nghiïåp hẩchtoấn kinh tïë phẫi chõu sûå kiïím tra, kiïím soất ca nhâ
nûúác hóåc cấc cú quan ca nhâ nûúác nhû ngên hâng, tâi chđnh...
Bưën ngun tùỉc ca hẩch toấn kinh tïë trïn àêy lâ mưåt thïí thưëng
nhêët hoân chónh, cêìn àûúåc thûåc hiïån nghiïm ngùåt. Mën thûåc hiïån
tưët nhûäng ngun tùỉc trïn, têët nhiïn cêìn cố àiïìu kiïån nhêët àõnh
nhû phẫi cố hïå thưëng chđnh sấch giấ cẫ thđch húåp vâ tiïìn tïå ưín
àõnh; cấc hïå thưëng àõnh mûác kinh tïë - k thåt thđch húåp vâ tûúng
àưëi chđnh xấc; chïë àưå kïë toấn - tâi chđnh - thưëng kï chđnh xấc; kïë
hoẩch hốa khoa hổc vâ thûåc tïë; quẫn l tưët mổi ngìn vưën.