r

18

ị


Nỹíười đọc Tun fi£Ịồn... Rơi chợt hỏi:
“Đồng bao nghe tơi noi rị khịng?”

Ơi câu hỏi, hơn một lơi kêu gọi
R ấ t đơn sơ mà ấm bao lịngì
Cà mn triệu một Vơi đáp: “Có!”
Như Truờng Sơn saio hiển Đơng
Vâng, Bác nói, chúng con n£ịhe rõ
Mới tiếng fißubi mang nạng núi sồng.
Trời bơfi£f xanh hơn, nắng chói lịa
Ta nhìn lên Bác, Bác nhìn ta
Bơn phương chắc cũng nhìn ta đó
Nước Việt Nam dân chù cưnß hịPLĨ
Ta đún£i đây, lẩm liệt đuờfi£Ị hồn£f
Nhu Thạch Sanh, khí phách hiên fißanß
Lung đàn, tay búa, taiuanß nị
Chém Mãng xà vu(mg,£fiểt đại bàng.
Chúng đển đó. Cà bày hũm sói
Pháp theo Anh, mộtßiư'nß thục dân
Máu đã chày. M ửn nam đã gọi
Nhũn£Ị chuyên tàu hối hà ra quân...
Ghê thay lũ ổ binh thổ
Kéo vào án, miên Bắc xác xơ
Nguy vận nuớc mofiß manh đàu chi

Sức tồn dân quyếtß iü cơ đỡĩ
19


Bdc Hổ thúc.

N ám

canh khồn^ ngũ

N ^rhe p h o n ^ b a ß ä o t h é t đ á ^ h ầ n h
V ũ n £ ị t a y lá i . ô i n ß u b i t h ù y t h ù
Đ ã t ừ n 0 q u e n b ô n b iể n lê n h đ ê n h ĩ

N£ịuờì tr ồ n ^ ^ ió bị bù ồm , chọn lú c
N ư ớ c cờ h a y , x o a y v ạ n k i ê u b i n h
Lón¿[ n h ẫ n n h ụ c q u y ế t k h ồ n 0 k h u ấ t p h ụ c
T ê u h ò a b ĩn h , đ â u sợ c h iể n c h i n h l

G iặ c đ ã đ á n h . T h ì t a q u y ế t đ á n h ĩ
T h à h i s i n h t a t cà , k h ồ n ^ n a o .
L ờ i B ác£ÍỌ Ì, n ử a đ ê m v a n ß lệ n h :

“Hãy xơng lên, chiến si đồ n g bào!”
C à n ư ớ c đ á p m ộ t lờ i: Q u y ế t t h ắ n 0 Ĩ
P h ố p h u ờ n 0 g i ả n g c h iế n lũ y , v u ơ n cao
X ó m t h ơ n d ự n ^ p h á o đ à i , ä u n ß th ầ n ^ Ị
T re th à n h chơng, n ß u b i hóa a n h h à o ĩ

T r à i c h í n n á m t r u ờ n ^ , đ i k h á n 0 c h iê n

G ó t c h â n tr ơ n c k n ß l u y ệ n t i n h t h â n .
C o n s u ố i n h ò c ũ n g m a n ß h ồ n h iể n

Mỗi đời riêng lớn £Ịiũci lịn^ dan.
T a có B á c d ẫ n đ u ờ n ^ lê n tr u ớ c
B á c c ù n g t a , m ỗ i b u ớ c £ f ia n la o
V u i sa o b u ố i h à n h q u â n n ắ n 0

lùPL

Bồn^gặp N^uờiy lun£f ngụa đeo cao...
20


21


T h ư ơ n p Ị sao, sánpỊ lê n đ u ờ n p ! r a t r ậ n
N ¿ fu á i đ ể n t h à m ta , v m r t l ũ n g u ồ n
N h ớ sa o g i ữ a c h iế n t r u ò n g l ừ a đ ạ n
N ^ ư ờ i đ ứ n ^ trồ n £ f t a đ á n h d i ệ t đ ồ n ĩ

C hống gậy lên non xem trận địa
Van tru n g nui đờ vạn tru n g mây
Q uân ta khí m ạnh n u ố t Ngưu Đáu
Thè diệt xâm lăng lũ sói cày!“ '
Ô i n h ũ n £ f c h ứ u m u a đ à m lá cọ
B á c v à o , tư ơ i m ỗ i l á n lầ u c o n ...
B ữ a cơ m m u ồ ĩ , m á n g n o n b í đ ò
T h á n £ f n£Ịciy v u i có B á c m à n ß o n l


N ơ i B á c ở: s à n m â y v á c h PỊÌĨ
S á n £ Ị n£fhe c h im r u n p f ß d y h ê n n h à
Đ ê m t r à n ^ m ộ t npịọn đ è n k h ê u n h ò

Tiếng suỗi trong như tiẽng hát xa"^’
T iế n £ ị h á t x a đ u a . . . M u ồ n t i e n ß h á t
Đ iệ n B iê n l T rờ i đ ẩ t d ậ y ti n m ù n g
Bác H

ổ

k h ẽ v u ư 't c h ị m r â u m á t

G ió sớ m đ u a h u ơ n £ ! n £ fá t c à rừ n £ f...

Đ i ệ n B i ê n ỉ L k n ß lẫ y V i ệ t N a m t a
Y a n ß tiể n £ ị k è n VUÌ£ỊỌÌ m ọ i n h à
M ờ i b ạ n ^ ấ n x a r a tu y ể n lử a
M ở đ u ờ n ^ £ fià i phón£f Á - P h i - L a !

22


C h ư a v ẹ n t r ò n v u i , đ ã sán£Ị tư ơ i
Đ ư ờ n g lê n h ạ n h p h ú c đ ò c h â n tr ờ i.

B ổ n n g h ì n n ã m c ũ , h a o m ơ ước
Đ ã đ u ợ c h ô m n a y , rạ n £ f m ặ t N g ư ờ i ỉ


C h u n g sứ c lạ i , ơi a n h ơi ch ị
K u ư n ß đầ n £ Ị t a , n h à m á y t a đ â y .
C h i h a i t i ế n g t h â n u : d ư n ß c h í
Đ ã th u ơ n £ f rồ i, â m n h ũ n g b à n ta y .

Đ ơ n p Ịià n v ậ y , c ơ m á n á o m ặ c
C ù a t a n a y , n ặ n £ f b iế t b a o tĩ n h .
C à k h ồ n g k h í, t r ị i x a n h m i ê n B ấ c
C ũ n g tr o n £ f n h u lò n g B á c th u ơ n £ ! m ĩ n h ĩ

M u ô n d ạ m t a đ i, m ớ i b u ớ c đ à u
N h ớ lờ i B á c d ạ y , d ễ q u ê n đ â u ĩ
N ư ớ c n o n c ò n n ỗ i đ a u c h ia c ắ t
N a m B ắ c h a i m iầ n , t a có n h a u

G iậ c M ỹ n p Ịồ n g c u ồ n g đ ã â ể n đ â y
H ầ n th u ờ n £ f đ e m sú fi£ f d ọ a Đ ồ n 0 T ầ y
L ư ơ n g t â m q u e n th ó i v à n £ f m u a b á n
C ó ch ú fi£ Ị t a đ â y , d i ệ t c h ú n g m à y l

23


M á u ä o fi ß c h u a k h ô , m á u l ạ i đ à y
H ỡ i m ữ n N a m tr á m đ ẩ n ^ n ^ h ĩn cay
H á m l ă m n a m c h ả n £ f rờ i t a y s ü n ß
Đ i tr u ớ c vầ s a u , đ ã d ạ n d à y ĩ

H ỡ i m iê n B ắ c đó, n ặ n ^ đ ồ i v a i
G á n h c à n o n sưfißy v u ợ t d ặ m d à i

X è dọc T rư ờ n g Sơn, đ i c ứ u nuớ c
M à lò n ^ p h ơ i p h ớ i d ậ y tu ơ n ^ la i!

O il Đ ấ t a n h h ũ n £ Ị d ễ m ấ y m ư ơ i
C h ì m tro n £ ị k h ó i lừ a , v ẩ n x a n h tư ơ i.
M u ß b o m , b ã o đ ạ n , lòn£Ị t h a n h t h à n
N h ạ t m u ồ i , vơ i c ơ m , m i ệ n g v ẩ n cư ờ i.

T h ờ i đ ạ i lớ n cho t a đ ồ i c á n h

Khơng gi hơn Độc lập Tự do!
B ư'n m ư ơ i t h ể k i c u n £ ị t a đ á n h
C ó D ä n ß t a đ â y , có B á c H ô .

T a h iế u . M i ầ n N a m t h ư ơ n g n h ớ B d c
N ó n g lịn£Ị m o n ß đ ợ i B á c v à o t h á m .
T a h iể u . Đ ê m n ằ m n ^ h e £ f ió £ ị á c
B á c th ư ờ n £ f t r á n tr ở , n h ớ m ữ n 'N a m ì

A i n ó ỉ g i ù m ta h ấ t tẩ m lò n ^
Bác H

ổ

th ư ơ n g n h ớ m ố i dịn£Ị s ơ n g

M ỗ i hòn n ú i ờ m ử n N a m đó
N h u t h ị t d a t a rò m á u h ầ n g l

24



OK


B à n đ ô b ê n v á c h tr e o , khồfi£f n ó i
I n m ã i b à n ta y B á c chi â ư ơ n g
T ấ m lịc h n g à y n £ ịà y n ^ h e B á c h ò i:

H ôm nay, đâu tháng ờ tiẽn phương?

O i a n h G i à i p h ó n £ f q u â n k h ồ fi£ m ò i
M ỗ i b u ớ c h à n h q u â n , m ố i c h iế n cƠn£ị
C ó t h ấ y ấ m lò n g n£fhe B á c g ọ i
S á n ^ đ u ờ n £ f, đ ồ i m ắ t B á c h ằ n ^ t r ơ n ^ ì

C á c a n h , cá c c h ị ở t r o n ^ r a
N h ũ n 0 đ ứ a con y ê u tr ờ lạ i n h à
C ó p h à i m õ i l à n tíi

£Ịặp B á c

B á c v u i n h ư tr è l ạ i cùn£Ị t a i

Ô iĩ N ụ cười v u i c ù a B á c H ồ

“Mièn Nam đánh giòi, Mỹ th u a to!”
B á c ơ i! C o n b i ế t c o n c h u a £ Ị iỏ i
Q u é t s ạ c h đ u ờ n ^ Ị đ i, đ ế B á c vổ !


C ò n n h ũ n ^ a i c h u a đ ư ợ c m ộ t lằ n
T ro n £ Ị đ ờ i y ^ ặ p B á c ? H ã y n h a n h c h â n
T i ế n lê n p h í a t r u ớ c ĩ T r ê n ca o ấ y
B á c v ẫ n đ u a ta y đ ó n lạ i£ fà n ...

26


^

" ' ' jrr'^ ~*^??;ỵ

' ' .'^

27


B á c v ẫ n đ i k i a . .. G i ũ a c á n h đ ồ n £ ị
T h á m t ù n g r u ư n ß lÚPLy hịi từn^ bồn£Ị
G h é t ù n g h ợ p tá c , q u a t h ô n x ó m
X e m m ấ y t r ư ờ n g tu ơ i, m ^ y g ỉ ể n g tro n £ ị.

B á c v ẩ n v ầ k i a . .. N h ũ n ^ s ớ m

trtĩPi

H ò i lò t h a n , x u ờ n g m á y , ß i a n tơ
H ò i a n h hòi chị cồng n h â n ấ y
Vanß


fißOC thi đu a đuợc m ẩ yß ib i

O i a n h bộ đ ộ i t r ê n m â m p h á o
M ấ t lu ợ n tr ờ i cao, d õ i b ó n ^ m â y
C ó th ấ y , h ổ n m ù a , q u ê n n ắ n g b ã o
B ê n ta , B á c v ẫ n th ứ c đ ê m n g à y ì

B iể t c h á n ^ , hỡi m ẹ r ấ t a n h h ù n ^
C o n m ấ y l ằ n đ i lậ p

chưk c ồ n g

H ỡ i c h ị h à n ^ trÔn£! n g à y t h ầ n ^ t r ậ n
B á c k h u y ê n th u ơ fi£ ị n h ớ v u f i ß b ầ n lịn£Ị.

V à c á c e m , có h i ế u v ì sa o

Lịn£Ị Bác mênh mồn£ị vẫn dạt dào
T ê u n ụ m ầ m n o n , y ê u t u ổ i tr è
B i ể n th u ờ fi£ f y ê u v ậ y s ó n g x ô n x a o ...

V ĩ sa o ì T rá i đ ấ t n à n g â n tĩn h
N h ắ c m ã i t ê n 'N ß u b i: H ầ C h í M i n h
N h u m ộ t n ứ m tin , n h u d ũ n £ ị k h í
N h u l ò n ^ n h â n n ^ h ĩ a , đ ứ c h i s in h .

28


29



Đ â u ch â n p f va n p Ị lờ i B á c t h i ế t th a ?
Đ ờ i v u i tiển £ Ị B á c â m m u ô n n h à .
B á c đ i... Đ â u c ũ n q n^ịhe c h â n b u ớ c
'N h u g i ó x u â n

vầy

đ a t n ở h o a ...

N ế u có h ơ m n à o t a v ắ n g B á c
C h ầ c là N ß U ffi b ậ n c h u y ể n đ i x a .. .
O i đ à n e m n h ò q u ê n ca h á t
H ã y lớ n n £ fo a n n h ư B á c có n h à i

A

.n h d ắ t e m v à o cõi B á c x u a

Đuờn£Ị xoài hoa trẩfi£Ị nanß đu đua
C ỏ h'õ n u ớ c lặnpỊ sõ i t á m cá
C ó b u ờ i c a m th ơ m , m á t bón£f d ừ a .

C ó rào r â m b ụ t đò hoa q u ê
N h u cốn£Ị n h à x u a B á c t r ờ vầ
C ó b ổ n m ù a r a u t u ơ i t ô t lá
N h ư n h ữ n £ Ị n£ịày c h á o bẹ mân£Ị tr e ...

N h à B á c đ ơ n sơ, m ộ t ^ ó c v ư ơ n

G ổ th ư ờ n g m ộ c m ạ c , c h a n ß m ũ i sơ n
G iu ờ n £ f m â y c h iể u cói, đ ơ n c h á n £ ịơ ĩ
T ù n h ị , v ừ a tr e o m ấ y á o sờ n.

30


31


M á y c h ữ th ồ i reo, n h ớ n g ó n đ à n
T h o n g d o n g c h iế c g ậ y £ lá c h ê n h à n
C ò n đ ồ i d é p cũy m ò n q u a i£ ¡ ó t
B á c v ẩ n th ư ờ n ^ Ị đ ig iũ P L th ể £ f ia n ...

Bụt

d à m ch â n đứn£Ị đợ i a i

Q u a n h h'ồ th ấ p th o á fi£ f bón^Ị h ô m m a i
N g ọ n đ è n k i a th ứ c b ể n a i đ ó
M à d ạ h u ơ n g c ò n p h à fi£ ị p h ế t b a y ĩ

Ó v ẫ n c ò n đ â y , c ù a cá c e m
C h ồ n g th u m ớ i m ở, B á c đ a n g x e m
C h ắ c N g ư ờ i th ư ơ n g l ắ m lịn£í c o n tr è
N ê n đ ể b â n g k h u â n £ Ị£ ịió đ ộ n £ f r e m ...
C o n cá rồ ơi, chớ có b u ơ n
C h iầ u c h iầ u B á c v ẫ n £fọi rô l u ô n
D ư a ơi, c ứ n ở h o a đ ơ m t r á i

B á c v ẩ n c h á m t a y tu ở i ư ớ t b ồ n

Ơ i lị n £ Ị B á c v ậ y , c ứ th u ơ n £ f t a
T h u ơ fỊ 0 c u ộ c đ ờ i c h u n g , th u ơ n g cò h o a
C h i b i ế t q u ê n m ì n h , cho hê't th à y
N h u d ò n g s ồ n g ch à y, n ạ n £ ị p h ù sa .

N h u đ i n h n o n cao t u ß i a u m ì n h
T rofi£Ị rừ n £ Ị x a n h lá , £ Ịh é t h u v i n h
B á c m o n g c o n c h á u m a u k h ơ n lớ n
N

32

ồĨ ¿ fó t

ƯH0 c h a , b ư ớ c k ịp m ĩ n h .


33


T a vào th á m B á c ,^ ặ p L ê - n in
T r á n rộn£Ị y ê u th ư ơ n £ f, d õ i m ẩ t n h ì n
N ^ u ờ i â ể n c ũ n ^ ta , n£ỊỒỈ v ớ i Bcc
N h u b ì n h v ớ i b ó n ^ , m ộ t a n h lú h .

^ B á c ơi!
X i n đ ể N jfư ờ i y ê n £ i ấ c m ộ n g Síĩi'
C ị n tr ờ i đ ấ t đ ó , n ư ớ c n o n đ ấ y .

C ò n h a m ư ơ i t r i ệ u co n N a m B ic
Q u y ế t th ắ n £ f, b ầ n £ fa n , t a y n ắ m t a y .

C ò n tr iệ u a n h e m đần£f c h í đó

Bồn mươi nám Đàn£Ị, óc tỉm my.
Nh(ỷ lờ i D i chúcy th eo c h â n B á c
L ê n n h ũ n £ Ị tà n p Ị cao, t h ắ n ^ c á m b a y l

N g à y m a i , th ồ 'n ^ n h ấ t l ạ i n o n sìn£Ị
M ẹ đ ư ợ c £ Ịằ n co n , v ợ £ fặ p chần£ị
Ố i đ ển n g m ta v u i su ớ n g n h ấ t
T h ỏ a lon£i B á c l ạ i tr ờ v ê t r ô n ^ ĩ

Đ ờ i sẽ tu ơ i h ơ n , x â y d ự n £ i m ớ i
Đ à n £ ! hoàfi£Ị to đ ẹ p sá n £ f tr ờ i Đ m £Ị
T u ổ i x a n h v ữ n g b u ớ c lê n p h ơ i p iớ ỉ
Đ i tớ i, n h u lòfi£i B á c u ớ c m o n g .

34


Đ em

đối n á m x a

N ß h ia lớr t ĩ n h chim £f, v ẫ n r u ộ t r à
B ố n b iể n i n h e m h ò a hợ p lạ i
T r á m d m n ¿ f m ộ t h ư ớ n ^ y n ở m u ô n ho a .


^ B á c ơi!
T ể t đ ê h , G iao t h ừ a đ ó
v ẫ n đ ó n I£ịhe th ơ B á c m ọ i l à n
R í u r í t đ i n e m v u i p h á o nỡ'
T m n£[ n ¿ n n ta y B á c v ổ s a n /j x u â n ...

1- 19^0

35


CHÚ GIẢI
(1 )
(2)
(3 )
(4)
(5)

(6)
(7 )
(8)
(9)
(10)
( 11)
(12)
( 13)
(14)
(1 5)
(1 6)
(17)


Trước ngày 2-9-1969, Bác Hồ cịn nhắc các đồng chí Trung ương cho đốt pháo hoa trong đém
Quốc khánh để nhân dân vui.
Thuộc Quỳnh Lưu, Nghệ An, nơi thực dân Pháp đàn áp nhân dân đi phu làm đường.
Cụ Nguyễn Sinh sắc (thân sinh của Bác) ra làm quan nhưng không chịu hợp tác với chínhquyền
thực dân phong kiến, bị chúng cách chức, cụ vào Nam Bộ làm nghề thầy thuốc.
Thịi kì ỏ Pháp, Bác sống rả't kham khố, mùa đòng rét mướt, Bác phải nưóng một viên gạch để
vào giường ngủ cho đỡ lạnh.
Găng-đi, một nhà yêu nước Ấn Độ chống đế quốc Anh, chủ trương không dùng bạo lực. ông cho
văn minh cơ khí là nguyên nhân của mọi sự khò’ cực, chù trương quay về với sinh hoạt giản dị, bày
cho dân dệt vải lấy mà mặc. Cái xa dệt vải là vật tượng trưng cho tính cổ truyền dân tộc.
Tịn Văn, tức Tơn Trung Sơn, lãnh tụ Quốc dân đảng Trung Hoa. Sau Cách mạng Tân Hợi (1911),
Tôn Văn chết, chính quyền bị bọn Tướng Giới Thạch lũng đoạn, trỏ thành phản động.
Đại bác trên tàu Rạng Đông bắn vào Cung điện Mùa Đông báo hiệu mở đầu Cách mạng Tháng
Mưòi Nga vĩ đại năm 1917.
“Đường Kách mệnh" - là tên một cuốn sách lí luận cách mạng do Bác viết.
Giữa năm 1931, Bác bị đế quốc
Anh bắt ở Hương cảng.
Trong thời kì vận động dân chủ ( 1936- 1939) , Bác bắt liên lạc vềnước và gử một số thư giúp
Trung ương Đàng ta chỉ đạo phong trào cách mạng.
Bài “Tức cành Pác B ó ” - thơ Bác (1942).
Tên bí mật của Bác thời kì ị Pác Bó.
Giữa năm 1941, Bác bị chính quyền Tường Giới Thạch bắt và giải đi hết nhà tù này đến nhà tù
khác. Tập thơ “Nhật ký trong tù ” Bác viết trong thòi gian 14 tháng gian nan này.
Trận Xta-lin-grát năm 1943 đánh dấu giai đoạn phàn công của Hồng qn Liên Xơ chống phát xít
Đức trong chiến tranh thế giói lân thứ hai.
Trích trong “Bài ca du kích" - thơ Bác (1 942).
Sau Cách mạng tháng Tám, hon 20 vạn lính Tưởng Giới Thạch kéo theo bọn Việt gian phàn động
vào Miền Bắc quấy nhiễu, phá hoại cách mạng nước ta.
Bài "Lên núi” - tho Bác (1950).


(18) Câu đầu trong bài “Cảnh khuya” - tho Bác (19 47).

(19) Một loại cây bên hồ, có rễ dài, mọc sát mặt nưóc, giống như tượng Phật.

THEO CHÂN BÁC
NHAXUÀTBAN KIM ĐỎNG
55 Quang Trung ■Ha Nói. DT: 04 3943 4730 - 04 3942 8632 - FAX: 04 3822 908b
Internet web site: - Email:

TRUNG TÀM SACH KIM ĐỎNG MIẺN TRƯNG
102 Óng Ich Khiem - TP. Đa Năng. ĐT: 0511 3812 333 - 0511 3812 335 - FAX: 0511 3812 334
Email:

CHI NHA.NH N'XB KIM ĐÓNG
268 Nguyen Đmh Chiéu - TP. Ho Chi Mmh. ĐT: 08 3930 3832 - F.VC: 08 3930 5867
Email:
Chiu trach nhièm xuát ban: PHA.M QL'AN'G \ÌN'H
Chiu trach nhiem ban thao: NGLTẺN HLT THẰNG
Bien táp: BA.N BIEN TÁP TRANH T R r á N
Tnnh bay: BÍCH HĨNG
In 2.000 ban ■Khị 21,5 cm X 28 cm - Tai Cóng ty In & Vãn Hoa Phàm
Só xuàt bdn: 30-2009/CXB/564-159/KĐ cáp ngay 6/1/2 00 9
In xong va nóp lưu chiéu thang 3/2009

36



Mời các em tìm đọc bộ sách:


40 NĂM THỰC HIỆN DI CHÚC BÁC H ồ
do Nhà xuất bán Kim Đông ấn hành

HDCHIMINH
ứ i cà m f //ư ề m /A f'

ĐI

CHIẾN

DỊCH

m

..

H ồi kỹ - n h iẻ u tá c giá

ISBN 978-6Ũ4-2-00284-4

786042 002844

1091103370004
Giá : 25.000đ