XÂY DỰNG PHỊNG CHÍNH TRỊ CÁC ĐƠN VỊ TRONG
QN ĐỘI VỮNG MẠNH TOÀN DIỆN GIAI ĐOẠN HIỆN
NAY
MỞ ĐẦU
Sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam là nhân tố cơ bản
quyết định sự trưởng thành và chiến thắng của Quân đội ta. Đảng
lãnh đạo quân đội theo nguyên tắc: tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt.
Để thực hiện nguyên tắc cơ bản đó, Đảng định ra cơ chế lãnh đạo
đối với quân đội và trong cơ chế đó, Đảng xác định: “Ở mỗi cấp có
cơ quan chính trị và cán bộ chính trị đảm nhiệm cơng tác đảng, cơng
tác chính trị dưới sự lãnh đạo của cấp uỷ đảng cùng cấp và sự chỉ
đạo của cơ quan chính trị cấp trên” [2, 39].
Trong những năm qua, Được sự quan tâm của Đảng ủy, chỉ
huy các cấp, cơ quan chính trị nói chung (CQCT), phịng chính trị
(PCT) của các đơn vị nói riêng đã từng bước trưởng thành, hồn
thành tốt nhiệm vụ.
Bước sang thời kỳ mới, sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Việt Nam xã hội chủ nghĩa (XHCN) đặt ra yêu cầu ngày càng cao;
nhiệm vụ Quân đội có sự phát triển. Chủ nghĩa đế quốc và các thế lực
thù địch tăng cường thực hiện chiến lược “diễn biến hồ bình”, bạo
loạn lật đổ đối với cách mạng nước ta. Đối với quân đội, chúng âm
mưu “phi chính trị hố”. Từ đó đặt ra nhiệm vụ chính trị cho PCT
các đơn vị là phải bám sát thực tiễn nhiệm vụ cách mạng, nhiệm vụ


2

quân đội, nhằm đáp ứng yêu cầu sẵn sàng chiến đấu và chiến đấu
thắng lợi trong mọi tình huống, đặc biệt là trên mặt trận đấu tranh
phi vũ trang.
Tuy nhiên, từ thực tiễn hoạt động và tổng kết công tác Đảng,

cơng tác chính trị (CTĐ, CTCT) cho thấy, kết quả xây dựng PCT ở
các đơn vị chưa thực sự vững chắc, vẫn cịn những hạn chế, bất
cập...
Vì vậy, nghiên cứu xây dựng phịng chính trị các đơn vị trong
qn đội vững mạnh toàn diện là vấn đề cấp bách trong giai đoạn
hiện nay.


3

1. MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ
XÂY DỰNG PHỊNG CHÍNH TRỊ CÁC ĐƠN VỊ VỮNG
MẠNH TỒN DIỆN.
* Vị trí, vai trị, chức năng, nhiệm vụ cơ bản của phịng
chính trị.
- Vị trí, vai trị của phịng chính trị.
Trong cơ chế lãnh đạo, Đảng thiết lập hệ thống CQCT trong
quân đội chính là để giúp tổ chức đảng các cấp trực tiếp tiến hành
CTĐ, CTCT trong đơn vị, nhằm xây dựng đảng bộ quân đội vững
mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức, bảo đảm cho quân đội trung
thành vô hạn với Tổ quốc XHCN, với nhân dân, hoàn thành xuất sắc
mọi nhiệm vụ mà Đảng và Nhà nước giao cho. Như vậy, xét về bản
chất và mục đích hoạt động, PCT là cơ quan của cấp ủy đảng, có
nhiệm vụ tiến hành cơng tác tư tưởng và công tác tổ chức của Đảng
trong nội bộ Đảng và trong quân đội, đồng thời giúp người chỉ huy
tiến hành các hoạt động cơng tác chính trị trong đơn vị.
Việc thiết lập hệ thống CQCT nói chung, PCT nói riêng được
bắt nguồn từ sự lãnh đạo của Đảng đối với quân đội, từ việc tiến
hành CTĐ, CTCT là một nguyên tắc trong xây dựng lực lượng vũ
trang cách mạng của Đảng. Khi bàn về sức mạnh và hiệu lực của

CTĐ, CTCT, Lênin đã khẳng định: ở đâu mà CTĐ, CTCT trong
qn đội, cơng tác của các chính ủy làm được chu đáo nhất thì ở đấy
khơng hề có tình trạng lỏng lẻo trong quân đội, quân đội giữ được
trật tự tốt hơn và tinh thần của họ cũng cao hơn. ở đấy thu được


4

nhiều thắng lợi hơn. Chính thơng qua hoạt động của PCT mà đảng
ủy lãnh đạo tiến hành CTĐ, CTCT trong đơn vị có hiệu quả.
Trong sự nghiệp xây dựng, chiến đấu và trưởng thành của
qn đội ta, PCT ln có vị trí, vai trị đặc biệt quan trọng. Dưới sự
lãnh đạo của đảng ủy trực tiếp, PCT bao giờ cũng là cũng là cơ quan
đảm nhiệm công tác tư tưởng và công tác tổ chức của Đảng trong
đơn vị, một bộ phận rất quan trọng của những hoạt động lãnh đạo
của đảng ủy nhằm lãnh đạo mọi cán bộ, chiến sĩ trung thành vô hạn
với Tổ quốc, với nhân dân, với lí tưởng Cộng sản chủ nghĩa, hồn
thành tốt nhiệm vụ.
Là một thành phần của CQCT trong quân đội, PCT các đơn vị
có đầy đủ vị trí vai trị của CQCT nói chung. Mặt khác, do đặc điểm
tổ chức, biên chế và hoạt động ở đơn vị nên PCT có vị trí, vai trị cụ
thể, được thể hiện trên một số điểm cơ bản như sau:
Thứ nhất, phịng chính trị có trách nhiệm nghiên cứu nắm
vững các chỉ thị, nghị quyết, hướng dẫn của cấp trên; đặc điểm, đối
tượng, tình hình nhiệm vụ của đơn vị. Trên cơ sở đó PCT chuẩn bị
nội dung, kế hoạch CTĐ, CTCT, đề xuất với Đảng ủy quyết định
những chủ trương, biện pháp lãnh đạo sát, đúng, kịp thời với yêu
cầu nhiệm vụ, xây dựng các tổ chức vững mạnh, trước hết là xây
dựng Đảng bộ trong sạch vững mạnh (TSVM) đủ sức lãnh đạo đơn
vị hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao. Vì vậy, sự vững mạnh

của PCT có ảnh hưởng rất lớn đến kết quả xây dựng và phát huy sức
mạnh của các tổ chức trong đơn vị, nhất là tổ chức đảng.


5

Thứ hai, dưới sự lãnh đạo của Đảng ủy, sự chỉ đạo của CQCT
cấp trên, trực tiếp thường xuyên là chính ủy, PCT quán triệt, triển
khai thực hiện nghị quyết của cấp trên và của Đảng ủy cấp mình,
thơng qua kế hoạch CTĐ, CTCT; chịu trách nhiệm hướng dẫn, tổ
chức triển khai và kiểm tra việc thực hiện hoạt động CTĐ, CTCT,
góp phần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị trung tâm của đơn
vị. Do đó, PCT hồn thành nhiệm vụ đến mức nào, kết quả xây dựng
PCT ra sao sẽ có ảnh hưởng rất lớn đến thực hiện nhiệm vụ chính trị
của đơn vị.
Thứ ba, phịng chính trị các đơn vị thường xuyên giáo dục
chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; đường lối của Đảng;
pháp luật của Nhà nước; nhiệm vụ Quân đội, đơn vị; chăm lo bồi
dưỡng bản chất giai cấp công nhân, đạo đức cách mạng cho bộ đội
trong đơn vị nhằm xây dựng nhân tố chính trị - tinh thần, góp phần
tạo nên sức mạnh chiến đấu tổng hợp của đơn vị.
Thứ tư, phòng chính trị giữ vai trị là cơ quan tham mưu cho
Đảng ủy về công tác cán bộ của đơn vị. Việc nghiên cứu, tham mưu
về quy hoạch, đào tạo, bố trí, bồi dưỡng, sử dụng và quản lý cán bộ
đều do PCT trực tiếp thực hiện. Hiệu quả thực hiện nhiệm vụ của
đơn vị phụ thuộc chủ yếu và trước hết vào đội ngũ cán bộ. Do đó,
vai trị tham mưu cho Đảng ủy về công tác cán bộ của PCT có ý
nghĩa quan trọng đến việc xây dựng đội ngũ cán bộ của đơn vị.
Thứ năm, phịng chính trị có vai trị quan trọng trong thực hiện
cơng tác dân vận, bảo vệ chính trị nội bộ, cơng tác quần chúng của



6

đơn vị, góp phần tăng cường mối quan hệ máu thịt giữa quân đội
với nhân dân, làm trong sạch nội bộ, làm thất bại âm mưu thủ đoạn
xảo quyệt của kẻ thù, phát huy sức mạnh tổng hợp trong đơn vị.
Thứ sáu, vai trò của PCT còn được thể hiện ở việc hướng dẫn,
chỉ đạo và thực hiện tốt chính sách của Đảng, của Nhà nước đối với
cán bộ, chiến sĩ trong đơn vị và chính sách hậu phương quân đội.
Trên cơ sở đó làm cho bộ đội yên tâm thực hiện tốt chức trách,
nhiệm vụ được giao; đồng thời PCT còn là cơ quan chủ yếu tham
gia nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn nhằm bổ sung và phát
triển đường lối quân sự của Đảng.
Hiểu rõ vị trí vai trị của PCT có ý nghĩa rất quan trọng trong
việc phát huy hiệu lực của CTĐ, CTCT và tăng cường sự lãnh đạo
của Đảng đối với quân đội. Vì vậy, phải thường xuyên quan tâm xây
dựng PCT vững mạnh tồn diện và phát huy tốt vai trị chức năng
của nó trong hoạt động là trách nhiệm của cấp ủy, chỉ huy các cấp
và của chính bản thân phịng chính trị.
- Chức năng và cơ cấu của phịng chính trị.
Điều lệ CTĐ, CTCT trong Quân đội nhân dân Việt Nam chỉ
rõ: “Phịng chính trị đảm nhiệm CTĐ, CTCT ở cấp binh đoàn, học
viện, trường sĩ quan, sư đoàn, vùng hải quân, lữ đoàn, trường quân
sự quân khu, quân đoàn, cơ quan quân sự và Bộ đội biên phòng
tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, các tổng công ty và đơn vị
tương đương hoạt động dưới sự lãnh đạo trực tiếp của đảng ủy cùng
cấp và sự chỉ đạo của cơ quan chính trị cấp trên.



7

Căn cứ sự chỉ đạo, hướng dẫn của cơ quan chính trị cấp trên,
nghị quyết của đảng ủy, mệnh lệnh của người chỉ huy (tư lệnh) và
chỉ đạo, hướng dẫn của phó chỉ huy (phó tư lệnh) về chính trị cùng
cấp, tình hình nhiệm vụ, tính chất hoạt động và kế hoạch cơng tác
của đơn vị, phịng chính trị đề nghị đảng ủy quyết định những nội
dung về CTĐ, CTCT trong đơn vị; lập kế hoạch, hướng dẫn, kiểm
tra các đơn vị thực hiện ”[4, 44].
- Nhiệm vụ cơ bản của phịng chính trị:
Theo Điều lệ cơng tác đảng, cơng tác chính trị trong Quân đội
nhân dân Việt Nam (ban hành năm 2004), cơ quan chính trị các cấp
có 7 nhiệm vụ, có thể khái quát tinh thần cơ bản như sau:
Tiến hành tốt cơng tác chính trị, tư tưởng cho cán bộ, chiến sĩ;
xây dựng bản lĩnh chính trị vững vàng, ý thức kỷ luật tự giác,
nghiêm minh, phẩm chất đạo đức, lối sống trung thực, lành mạnh;
nâng cao trình độ kiến thức, năng lực cơng tác hồn thành mọi
nhiệm vụ được giao.
Làm tốt công tác xây dựng tổ chức đảng, xây dựng đội ngũ
cán bộ.
Kiên quyết đấu tranh với các thế lực thù địch, bảo vệ Đảng,
Nhà nước, quân đội ...bảo vệ sự nghiệp đổi mới và lợi ích quốc gia,
dân tộc.
Thực hiện tốt công tác dân vận, công tác tuyên truyền đặc biệt.
Thực hiện tốt công tác chính sách và hậu phương Quân đội.


8

Xây dựng các tổ chức quần chúng vững mạnh, chăm lo đời

sống vật chất, tinh thần của bộ đội.
Chỉ đạo, tham gia nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn và sử
dụng tốt kinh phí, vật tư, phương tiện CTĐ, CTCT.
Tùy theo tính chất, đặc điểm hoạt động của PCT từng đơn vị
để cụ thể hóa yêu cầu nhiệm vụ đó cho phù hợp.
* Những vấn đề cơ bản về xây dựng phịng chính trị vững mạnh
tồn diện.
Mọi tổ chức cách mạng muốn tồn tại và phát triển đều phải
được xây dựng vững mạnh đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ. Xây dựng
PCT vững mạnh tồn diện, phát huy vai trị, hiệu lực hoạt động của
CTĐ, CTCT là trách nhiệm của cấp uỷ, chỉ huy các cấp và của
chính bản thân PCT.
- Xây dựng phịng chính trị VMTD là hoạt động có tổ chức,
có lãnh đạo, tích cực, chủ động, sáng tạo của Đảng ủy, chỉ huy, các
tổ chức, các lực lượng trong đơn vị để tác động vào các yếu tố cấu
thành nhằm xây dựng phịng chính trị vững mạnh về chính trị, tư
tưởng và tổ chức, đủ khả năng tham mưu cho Đảng ủy và tiến hành
CTĐ, CTCT trong tồn đơn vị, góp phần thực hiện thắng lợi nhiệm
vụ được giao.
Thực chất cơng tác xây dựng phịng chính trị VMTD hiện nay
chính là những hoạt động tự giác, tích cực, chủ động có mục đích
của chủ thể vụựi những nội dung, lực lượng, hình thức và biện pháp
thích hợp.


9

+ Chủ thể tiến hành xây dựng phịng chính trị:
Chủ thể lãnh đạo xây dựng PCT ở đơn vị là Đảng ủy trực tiếp.
Chủ thể hướng dẫn, chỉ đạo xây dựng PCT các đơn vị là Cục

Chính trị các quân chủng, binh chủng, sư đoàn ….
Cấp uỷ, chi bộ, ban, ngành, đội ngũ cán bộ nhân viên (CBNV)
vừa là chủ thể trực tiếp xây dựng PCT, đồng thời cũng là đối tượng
cần xây dựng.
+ Đối tượng tiến hành xây dựng phịng chính trị:
Là con người, tổ chức trong PCT và những yếu tố bảo đảm
cho PCT hoạt động, thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ.
+ Nội dung cơ bản xây dựng phịng chính trị vững mạnh tồn
diện:
Xây dựng tổ chức đảng TSVM: Thường xuyên củng cố, kiện
toàn cấp ủy PCT đủ về số lượng, mạnh về chất lượng, hợp lý về cơ
cấu; coi trọng việc lựa chọn bồi dưỡng và phát huy vai trị của bí thư
đảng ủy, chi bộ; chăm lo xây dựng, phát triển đội ngũ đảng viên của
chi bộ PCT; thực hiện nghiêm túc các nguyên tắc, chế độ tổ chức và
sinh hoạt đảng, nhất là nguyên tắc tập trung dân chủ; giải quyết tốt
mối quan hệ giữa cấp ủy, bí thư đảng ủy (chi bộ) với chủ nhiệm
chính trị (CNCT), Phó CNCT và các ban, ngành của PCT.
Củng cố kiện toàn, xây dựng các ban, ngành của PCT luôn
vững mạnh, đủ về số lượng, chất lượng cao; có khả năng làm tốt
cơng tác chun mơn và trợ giúp cho các bộ phận khác khi cần thiết.


10

Xây dựng phương thức hoạt động, chế độ công tác của phịng
chính trị.
Xây dựng phương thức hoạt động của phịng chính trị bao
gồm:
Nắm vững và thực hiện tốt quy trình cơng tác của PCT, đó là:
Nghiên cứu nắm vững đường lối chủ trương chính sách của Đảng,

pháp luật của Nhà nước, nghị quyết của Đảng ủy; chỉ thị, mệnh lệnh
của người chỉ huy, tình hình mọi mặt của đơn vị và địa bàn nơi đóng
quân; nghiên cứu, đề xuất kế hoạch CTĐ, CTCT để Đảng ủy, chỉ huy
quyết định chủ trương, biện pháp lãnh đạo và tiến hành CTĐ, CTCT;
hướng dẫn, tổ chức thực hiện tốt.
Xây dựng tinh thần đoàn kết hiệp đồng, phân công và phối hợp
chặt chẽ trong công tác giữa các ban, ngành, các bộ phận trong PCT.
Xây dựng tác phong công tác sâu sát thực tế đơn vị, sát quần
chúng; phát huy dân chủ, tăng cường kỷ luật; thường xuyên tự phê
bình và phê bình.
Xây dựng và thực hiện tốt quy chế hoạt động, xác định rõ
chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, trách nhiệm, các mối quan hệ, các
chế độ cơng tác của CNCT, phó CNCT và của các ban, ngành trong
PCT.
Duy trì nghiêm túc các chế độ cơng tác của phịng chính trị:
Các chế độ cơng tác của cơ quan chính trị do Tổng cục Chính
trị quy định. Nằm trong hệ thống CQCT của quân đội. Phịng chính
trị phải thực hiện nghiêm túc mười chế độ công tác được quy định ở


11

Điều lệ CTĐ, CTCT trong Quân đội nhân dân Việt Nam, đồng thời
cụ thể hố các chế độ cơng tác đó cho phù hợp với đặc điểm, nhiệm
vụ của đơn vị.
Như vậy, xây dựng phịng chính trị VMTD được tạo nên bởi
nhiều yếu tố: chủ thể, đối tượng, nội dung, phương thức hoạt động
và các chế độ công tác. Các yếu tố này có mối quan hệ chặt chẽ với
nhau, ln tác động bổ sung cho nhau. Vì vậy phải thực hiện đồng
bộ, toàn diện và phát huy sức mạnh tổng hợp của các yếu tố đó mới

đảm bảo cho PCT các đơn vị ln VMTD, đủ sức hồn thành mọi
nhiệm vụ.
- Tiêu chuẩn phịng chính trị vững mạnh tồn diện giai đoạn
hiện nay:
Chấp hành Chỉ thị số 917/ 1999/ CT-QP của Bộ trưởng Bộ
Quốc phòng về Nội dung xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện
trong toàn quân, căn cứ tình hình thực tiễn, từng đơn vị cần vận
dụng phù hợp, có thể khái qt tiêu chuẩn phịng chính trị VMTD ở
đơn vị là:
Tổ chức bộ máy của PCT thường xun được kiện tồn, có
chất lượng cao, có số lượng đủ và cơ cấu hợp lý.
Đội ngũ cán bộ nhân viên (CBNV) phịng chính trị có phẩm
chất, năng lực chuyên môn, phong cách làm việc tốt; giỏi một việc,
biết làm nhiều việc.
Thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ của PCT.


12

Thực hiện nghiêm các chế độ công tác, quy chế hoạt động của
PCT.
Tập thể PCT ln đồn kết thống nhất, giải quyết tốt các mối
quan hệ cơng tác, có đời sống vật chất và tinh thần ngày càng cao.
Trên đây là những tiêu chuẩn cơ bản của PCT đạt VMTD.
Thực hiện không tốt bất cứ nội dung nào trong tiêu chuẩn cũng sẽ
làm cho PCT không đạt được danh hiệu nói trên. Vì vậy, xây dựng
phịng chính trị VMTD phải nắm vững, quán triệt và tổ chức thực
hiện nghiêm túc, đầy đủ các tiêu chuẩn; đồng thời phải tổ chức xây
dựng một cách tích cực, chủ động, sáng tạo theo một kế hoạch
thống nhất, bằng sức mạnh tổng hợp .

* Thực trạng và những vấn đề đặt ra đối với việc xây dựng
phịng chính trị vững mạnh tồn diện hiện nay.
- Thực trạng xây dựng phịng chính trị các đơn vị hiện nay:
+ Những ưu điểm:
Nghị quyết 51 của Bộ Chính trị đánh giá: “Các hệ thống tổ chức
đảng, tổ chức chỉ huy, cơ quan chính trị và cán bộ chính trị các cấp
trong Quân đội đã được củng cố, kiện toàn, hoạt động đúng chức năng,
nhiệm vụ theo Điều lệ Đảng và các quy định của Bộ Chính trị, Ban Bí
thư, góp phần xây dựng Qn đội khơng ngừng lớn mạnh, hoàn thành
mọi nhiệm vụ được giao”[5, 01]. Theo báo cáo tổng kết CTĐ, CTCT
của các đơn vị trong qn đội cho thấy: phịng chính trị các đơn vị cơ
bản đã được xây dựng theo những tiêu chuẩn đề ra; chất lượng, hiệu


13

quả CTĐ, CTCT được nâng lên rõ rệt, nhất là trong những năm gần
đây, cụ thể:
Về mặt tổ chức: Trước hết, tổ chức đảng thường xuyên được
kiện toàn tương đối đủ về số lượng, có chất lượng từng bước đáp
ứng với yêu cầu, nhiệm vụ. Năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của
cấp ủy, chi bộ, tổ đảng, đảng viên có sự tiến bộ; vai trị hạt nhân
lãnh đạo của chi bộ được cũng cố.
Đối với các ban ngành: mặc dù còn thiếu một số CBNV so với
biên chế, song nhìn chung các vị trí chủ chốt của PCT như CNCT,
phó CNCT, các trưởng ban, trợ lý đầu ngành cơ bản được kiện toàn
theo đúng tiêu chuẩn quy định, thực sự là lực lượng nòng cốt trong
hoạt động và xây dựng PCT.
Về phẩm chất, năng lực và phương pháp tác phong cơng tác:
Song song với kiện tồn tổ chức, phẩm chất năng lực và

phương pháp tác phong công tác của đội ngũ CBNV trong PCT
cũng ngày được chú trọng.
Trong thực hiện chức năng, nhiệm vụ: Nghiên cứu thực tế cho
thấy, PCT các đơn vị, nhất là các ban, ngành đã hoàn thành cơ bản
chức trách, nhiệm vụ được giao.
Về thực hiện chế độ, nề nếp: Phịng chính trị các đơn vị đã giữ
vững và phát huy mười chế độ công tác đã quy định, thường xuyên
chấn chỉnh việc thực hiện cho CBNV nhằm nâng cao chất lượng,
hiệu quả công tác.
+ Những hạn chế, khuyết điểm:


14

Bên cạnh những ưu điểm đã đạt được, các PCT trong “quá
trình thực hiện cũng cho thấy một số vấn đề về chất lượng và hiệu
quả công tác đảng, công tác chính trị cịn hạn chế, chưa đáp ứng
được sự phát triển của tình hình”[5, 01], có thể khái qt những mặt
cơ bản sau đây:
Về biên chế tổ chức: Thực tế hiện nay PCT các đơn vị vẫn còn
thiếu so với nhu cầu biên chế. Mặt khác, việc kiện toàn cấp ủy, chi
bộ thực sự là hạt nhân lãnh đạo PCT có lúc chưa được chú trọng,
cịn thiếu kịp thời.
Về phẩm chất chính trị, đạo đức lối sống của CBNV phịng
chính trị, theo đánh giá chung cơ bản là tốt. Tuy nhiên, việc rèn
luyện bản lĩnh chính trị ở một số CBNV cịn thiếu tích cực; ý thức
tu dưỡng đạo đức cách mạng chưa cao. Số ít cán bộ, nhân viên PCT
vẫn chưa yên tâm công tác.
Về năng lực chuyên môn: So với chức năng, nhiệm vụ trên
thực tế, một số CBNV chưa đáp ứng được yêu cầu hiện nay của

CQCT là giỏi một việc, biết làm nhiều việc; trình độ nghiệp vụ có
lúc, có người chưa đáp ứng với yêu cầu, nhiệm vụ CTĐ, CTCT.
Về thực hiện chức năng nhiệm vụ: Xây dựng và tổ chức thực
hiện theo kế hoạch của PCT còn là khâu hạn chế; trong thực tế có
lúc cịn chồng chéo, chưa bảo đảm tính chủ động, sáng tạo, thiết
thực, cụ thể. Quá trình thực hiện kế hoạch tuy PCT có kiểm tra
nhưng chưa thường xuyên.


15

Về phong cách làm việc, tuy có đổi mới nhưng chưa theo kịp
với yêu cầu nhiệm vụ. Thực tiễn trong thực hiện chức năng, nhiệm
vụ cho thấy: phong cách làm việc của một số CBNV phịng chính trị
chưa theo kịp với yêu cầu nhiệm vụ, nhất là khi chuyển đổi công tác,
lúc hoạt động độc lập.
+ Một số nguyên nhân của ưu điểm:
Về khách quan: Những thành tựu của công cuộc đổi mới đất
nước đã củng cố niềm tin cho cán bộ nhân viên PCT, đồng thời tác
động tích cực về nhận thức, tư tưởng và hành động cho CBNV trong
thực hiện nhiệm vụ chính trị của đơn vị cũng như nhiệm vụ xây
dựng phịng chính trị VMTD. Sự chỉ đạo đúng đắn, sâu sát, kịp thời
của Cục Chính trị các quân, binh chủng, quân khu, quân đoàn… là
cơ sở, điều kiện tiên quyết bảo đảm cho PCT hoạt động đúng
hướng, có hiệu quả, hồn thành chức trách, nhiệm vụ.
Về chủ quan: Do nhận thức ngày càng đúng đắn về vị trí, vai
trị của PCT của cấp ủy, đảng bộ (chi bộ), các ban, ngành và CBNV
trong đơn vị nên chất lượng xây dựng PCT ngày càng tăng lên. Phần
lớn đội ngũ CBNV có phẩm chất, năng lực tốt. Mặt khác, trong q
trình cơng tác, PCT đã cơ bản nắm chắc chức năng, nhiệm vụ, chế

độ công tác; phong cách làm việc bước đầu có đổi mới; đã chú trọng
đến việc sơ tổng kết, rút kinh nghiệm.
+ Nguyên nhân của những hạn chế:
Về khách quan: Bên cạnh những mặt tích cực của nền kinh tế
thị trường thì mặt trái của nó đã và đang tác động đến mọi tổ chức,


16

mọi CBNV trong PCT; sự chống phá quyết liệt bằng những âm
mưu, thủ đoạn thâm độc của kẻ thù; sự lãnh đạo, chỉ đạo của
Đảng uỷ, chỉ huy, CQCT cấp trên có lúc, có nơi cịn thiếu sâu sát.
Những điều đó đã ảnh hưởng khơng nhỏ đến việc tiến hành CTĐ,
CTCT trong đơn vị và xây dựng PCT vững mạnh toàn diện.
Về chủ quan:
Do nhận thức của cấp uỷ, chỉ huy các cấp, các tổ chức của
một số đơn vị trong đó có cả CBNV vẫn cịn xem nhẹ việc xây
dựng PCT vững mạnh toàn diện; coi nhiệm vụ xây dựng PCT là
của ban chủ nhiệm, của riêng PCT.
Mặt khác, do công tác tổ chức của PCT các đơn vị chưa
được chú trọng. Việc kiện toàn, củng cố, nâng cao chất lượng, số
lượng cũng như cơ cấu có lúc chưa được bảo đảm theo yêu cầu
tiêu chuẩn của CQCT.
Do trình độ, năng lực, phẩm chất, phương pháp tác phong
công tác của một số CBNV trong PCT còn hạn chế, chưa đáp ứng
được yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.
Sự tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo của cấp trên đối với PCT
chưa thường xuyên, bảo đảm cơ sở vật chất, kinh phí hoạt động
CTĐ, CTCT cho cấp dưới cịn hạn chế; mặt khác, việc phát huy
tính tích cực chủ động, sáng tạo của chính PCT trong xây dựng

đơn vị VMTD cịn chưa cao, có lúc, có nơi có biểu hiện ỷ lại,
trông chờ.


17

Như vậy, việc xây dựng PCT các đơn vị trong tồn qn
vừa qua tuy đã có nhiều ưu điểm, tiến bộ; tuy nhiên, vẫn còn
một số mặt, nội dung chưa theo kịp với sự phát triển của tình
hình, cịn bộc lộ một số hạn chế. Vì vậy, PCT các đơn vị cần
nhận thức đầy đủ, sâu sắc về thực trạng để từ đó đưa ra những
nội dung biện pháp phù hợp nhằm phát huy mặt ưu điểm, khắc
phục mặt hạn chế, xây dựng PCT ở các đơn vị luôn VMTD đáp
ứng yêu cầu chức năng, nhiệm vụ là vấn đề cấp bách trong giai
đoạn hiện nay.
- Những vấn đề đặt ra đối với việc xây dựng phịng chính
trị các đơn vị vững mạnh toàn diện hiện nay.
+ Sự tác động của tình hình thế giới, khu vực, sự chống phá
của kẻ thù và yêu cầu nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Đảng ta nhận định: “Cuộc đấu tranh vì hồ bình, độc lập dân
tộc, dân chủ dân sinh, tiến bộ và cơng bằng xã hội sẽ có những bước
tiến mới. Khu vực Đông Nam Á, châu Á- Thái Bình Dương sau
khủng hoảng tài chính-kinh tế có khả năng phát triển năng động
nhưng vẫn tiềm ẩn những nhân tố gây mất ổn định” [1, 66]. Trước
mắt, nhân dân ta có cả cơ hội lớn và thách thức lớn.
Đối với cách mạng Việt Nam, chủ nghĩa đế quốc đứng đầu là
đế quốc Mỹ và các thế lực thù địch tăng cường thực hiện chiến lược
“diễn biến hồ bình” và bạo loạn lật đổ. Sự tác động của cuộc đấu
tranh trên lĩnh vực tư tưởng, ý thức hệ là sự tác động mạnh mẽ, trực
tiếp nhất đến xây dựng quân đội về chính trị và hoạt động CTĐ,



18

CTCT. Đồng thời, nền kinh tế nhiều thành phần vận hành theo cơ chế
thị trường theo định hướng XHCN ở nước ta đã từng bước làm cho
nền kinh tế phát triển, chính trị ổn định nên đã tác động tích cực đến
nhận thức chính trị, tình cảm của bộ đội. Tuy nhiên, những mặt trái
của nó, cùng với nạn tham những, tiêu cực đã có những tác động lớn
đến xây dựng qn đội về chính trị, ảnh hưởng khơng nhỏ đến đạo
đức, lối sống của bộ đội ta nói chung, CBNV trong PCT từng đơn vị
nói riêng. Vì vậy, xây dựng phịng chính trị VMTD giai đoạn hiện
nay đang là vấn đề thời sự, cấp bách.
+ Từ yêu cầu bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa và
nhiệm vụ quân đội đặt ra những vấn đề mới trong xây dựng qn
đội về chính trị và hoạt động cơng tác đảng, cơng tác chính trị:
Nghị quyết số 51 của Bộ chính trị xác định: “Nhiệm vụ xây dựng và
bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong thời kỳ mới đặt ra
yêu cầu phải nâng cao chất lượng xây dựng Quân đội, đặc biệt là
nâng cao chất lượng, hiệu quả cơng tác đảng, cơng tác chính trị. giữ
vững và tăng cường sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của
Đảng đối với Quân đội, bảo đảm cho Qn đội ln vững mạnh về
chính trị, tư tưởng và tổ chức, thực sự là lực lượng chính trị-lực
lượng chiến đấu trung thành và tin cậy của Đảng, Nhà nước xã hội
chủ nghĩa và của nhân dân, hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao
trong mọi tình huống”[5, 01]. Ngày nay, chức năng, nhiệm vụ của
quân đội đã có sự phát triển. Qn đội khơng chỉ đánh thắng chiến
tranh xâm lược mà còn tham gia trên mặt trận phi vũ trang, đấu



19

tranh thắng lợi trên mặt trận khơng khói súng; đồng thời, tham gia
xây dựng cơ sở chính trị ở địa phương trên địa bàn đóng qn vững
mạnh. Vì vậy, PCT các đơn vị phải thực sự VMTD, có nội dung,
biện pháp, hình thức hoạt động phù hợp, có hiệu quả nhằm đáp ứng
tình hình, nhiệm vụ.
+ Từ yêu cầu, nội dung xây dựng quân đội về chính trị trong
giai đoạn mới và vai trị của cơng tác đảng, cơng tác chính trị:
Đảng ta đã khẳng định, xây dựng quân đội về chính trị là
nguyên tắc bất di bất dịch. Vấn đề cơ bản cốt yếu nhất trong xây
dựng quân đội về chính trị là xây dựng bản chất giai cấp cơng nhân,
tính nhân dân và tính dân tộc sâu sắc cho quân đội. Đồng thời, Đảng
ta cũng đã xác định, CTĐ, CTCT là linh hồn, là mạch sống của quân
đội, góp phần phát huy, xây dựng nhân tố chính trị tinh thần cho quân
đội, đảm bảo cho quân đội hoàn thành tốt nhiệm vụ. Vì vậy, đặt ra
yêu cầu của PCT các đơn vị phải ngang tầm; nội dung, hình thức,
phương pháp CTĐ, CTCT phải đa dạng, phong phú. Vậy nên PCT
phải thường xuyên được xây dựng VMTD đáp ứng với yêu cầu, nội
dung xây dựng quân đội về chính trị và xứng đáng với vị trí, vai trị
của CTĐ, CTCT.
2. MỘT SỐ GIẢI PHÁP CHỦ YẾU XÂY DỰNG PHỊNG
CHÍNH TRỊ CÁC ĐƠN VỊ VỮNG MẠNH TOÀN DIỆN GIAI
ĐOẠN HIỆN NAY.
Từ thực trạng và những vấn đề đặt ra hiện nay, việc xây dựng
PCT các đơn vị trong quân đội VMTD phải được tiến hành đồng bộ


20


với nhiều nội dung, biện pháp. Tùy theo đặc điểm, nhiệm vụ từng
đơn vị để có nội dung biện pháp xây dựng cho phù hợp, đem lại
hiệu quả thiết thực, chúng ta cần tập trung vào một số giải pháp chủ
yếu sau đây:
Giải pháp thứ nhất là: Nâng cao nhận thức trách nhiệm cho
mọi tổ chức, mọi lực lượng, trước hết là cấp uỷ, chỉ huy các cấp
trong đơn vị đối với việc xây dựng phịng chính trị vững mạnh toàn
diện.
Đây là giải pháp quan trọng hàng đầu, là tiền đề bảo đảm cho
các mặt hoạt động khác đạt mục tiêu, yêu cầu đề ra.
Xuất phát từ vị trí vai trò của nhận thức đối với hành động,
nhận thức đúng sẽ cho kết quả hành động đúng. Muốn mọi người có
nhận thức đúng thì phải giáo dục. Cơng tác giáo dục tốt sẽ bảo đảm
cho mọi người, mọi tổ chức có nhận thức đúng về vị trí, vai trị,
nhiệm vụ xây dựng PCT; thấy rõ mục đích, ý nghĩa của việc xây
dựng PCT mà họ tham gia; trên cơ sở đó đề cao trách nhiệm và phát
huy mọi khả năng, tính chủ động sáng tạo nhằm xây dựng PCT đơn
vị VMTD.
Thực tế hiện nay việc xây dựng PCT khơng ít các cấp ủy, chỉ
huy còn xem nhẹ, chưa chú trọng đúng mức hoặc chưa nhận thức
đầy đủ, còn sai lệch. Một số đơn vị, đã biến hoạt động của PCT
thành hoạt động bảo đảm. Mặt khác, một số cán bộ nhân viên PCT
cũng chưa thực sự nhận thức đúng về trách nhiệm, quyền hạn của
mình, cịn thụ động, chưa có tinh thần xây dựng tập thể... gây ảnh


21

hưởng khơng nhỏ đến hiệu quả xây dựng PCT. Vì vậy, để xây dựng
PCT vững mạnh toàn diện cấp ủy, chỉ huy các đơn vị phải giáo dục

nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm cho các cấp, các ngành, mọi
người trong cơ quan, đơn vị là vấn đề cấp thiết.
Việc nâng cao nhận thức trách nhiệm phải được tiến hành toàn
diện, song cần phải làm cho mọi tổ chức, mọi lực lượng, mọi người
trong đơn vị, nhất là CBNV của PCT có nhận thức đúng đắn về vị
trí, vai trị và tính tất yếu khách quan phải xây dựng phịng chính trị
VMTD.
Cấp ủy, người chỉ huy đơn vị cần phải tích cực tuyên truyền,
giáo dục tính tất yếu khách quan Đảng Cộng sản Việt Nam tổ chức
lãnh đạo quân đội, thơng qua hoạt động CTĐ, CTCT.
Giáo dục vị trí, vai trò, tầm quan trọng của PCT và vai trò
CTĐ, CTCT trong việc tăng cường sự lãnh đạo của Đảng ở đơn vị
thông qua việc quán triệt sâu sắc và tổ chức thực hiện thắng lợi
đường lối, quan điểm của Đảng, chỉ thị của cấp trên, nghị quyết của
Đảng ủy.
Giáo dục vị trí, vai trị, tầm quan trọng của PCT đối với việc
thực hiện nhiệm vụ chính trị trung tâm của đơn vị; xây dựng đảng
bộ TSVM; xây dựng đơn vị VMTD, lấy xây dựng về chính trị làm
cơ sở.
Giáo dục cho mọi người thấy rõ, nếu xem nhẹ, hạ thấp vai trò
CTĐ, CTCT và PCT là hạ thấp vai trò lãnh đạo Đảng ủy.


22

Để giáo dục nâng cao nhận thức, trách nhiệm trên đây đạt kết
quả tốt cần kết hợp với việc quán triệt, tổ chức thực hiện nghị quyết
của Đảng ủy, của các tổ chức đảng thuộc đảng bộ trong từng tháng,
từng q.
Thơng qua học tập chính trị hàng năm; chỉ thị của cấp trên,

của người chỉ huy nhất là chính ủy và của PCT về tổ chức thực hiện,
kiểm tra, sơ tổng kết CTĐ, CTCT để tiến hành giáo dục.
Mặt khác, bằng phẩm chất, năng lực, nhất là phong cách, đạo
đức, lối sống của đội ngũ CBNV phịng chính trị để giáo dục, gây
ảnh hưởng.
Ngoài ra, việc nâng cao nhận thức cho mọi tổ chức, mọi người
đối với việc xây dựng PCT vững mạnh tồn diện cịn thơng qua hoạt
động văn hoá văn nghệ, tuyên truyền cổ động; phong trào thi đua
trong đơn vị để giáo dục...
Kiên quyết đấu tranh với những tư tưởng, quan điểm không
đúng trong nhận thức và hoạt động xây dựng PCT vững mạnh toàn
diện.
Giải pháp thứ hai là: Thường xun kiện tồn tổ chức, khơng
ngừng bồi dưỡng phẩm chất năng lực cho cán bộ, nhân viên nhất là
đối với Chủ nhiệm chính trị, phó Chủ nhiệm chính trị và các trưởng
ban, trợ lý đầu ngành.
Đây là giải pháp then chốt trong hệ thống giải pháp về xây
dựng PCT vững mạnh tồn diện. Đồng thời, nó cịn là một trong


23

những nhân tố quyết định đến hiệu quả hoạt động và chất lượng xây
dựng phịng chính trị VMTD.
Xuất phát từ vai trò của tổ chức và các thành viên trong tổ chức
đối với việc thực hiện nhiệm vụ chính trị. Tổ chức quyết định con
người và tạo điều kiện, môi trường cho con người trong tổ chức phát
triển. Ngược lại, con người là yếu tố cấu thành nên tổ chức, sức mạnh
của tổ chức do sức mạnh của từng con người tạo nên. Xây dựng tổ
chức phải đi từ xây dựng con người trong tổ chức, đây là mối quan hệ

biện chứng. Do đó, xây dựng phịng chính trị VMTD là phải thường
xuyên chăm lo kiện toàn tổ chức, đồng thời phải chú trọng đào tạo,
bồi dưỡng phẩm chất, năng lực cho đội ngũ CBNV. Mặt khác, xuất
phát từ vai trò của cá nhân lãnh tụ đối với phong trào cách mạng, vai
trò của người đứng đầu đối với tổ chức, người chủ trì đối với tập thể
và ngược lại, đây là mối quan hệ nhân quả.
Kết quả nghiên cứu thực tế cho thấy: lúc nào, ở đâu mà lãnh
đạo, chỉ huy quan tâm, chăm lo đến việc kiện toàn tổ chức như xây
dựng cấp ủy, đảng bộ (chi bộ), các ban ngành, đội ngũ CBNV trong
PCT có đủ cơ cấu, số lượng, chất lượng cao; chú trọng đào tạo bồi
dưỡng phẩm chất, năng lực cho đội ngũ CBNV nhất là CNCT, phó
CNCT, các trưởng ban và trợ lý đầu ngành thì PCT ln ln vững
mạnh, đáp ứng được u cầu chức năng, hoàn thành mọi nhiệm vụ
được giao và ngược lại.
Để kiện toàn tổ chức, trước hết PCT các đơn vị cần là chăm lo
xây dựng kiện toàn đảng bộ (chi bộ). Đảng bộ (chi bộ) là nền tảng


24

của Đảng nói chung, của PCT nói riêng. Bởi vậy, trong “xây dựng
tổ chức cơ sở đảng phải...nắm vững khâu then chốt là xây dựng chi
bộ” [3, 92].
Xây dựng kiện toàn đảng bộ (chi bộ) PCT phải toàn diện:
chăm lo kiện tồn cấp ủy; lựa chọn, bố trí đúng bí thư; kiện toàn các
chi bộ, tổ đảng; xây dựng đội ngũ đảng viên; nâng cao chất lượng
sinh hoạt chi bộ.
Mặt khác, cần kết hợp tốt công tác cán bộ trong củng cố, kiện
toàn cấp ủy PCT; thường xuyên nắm vững tình hình mọi mặt trong
phịng, nhất là lúc nhiệm vụ, tổ chức có sự thay đổi để kịp thời bổ

sung, thay thế.
Cùng với khâu kiện toàn cấp ủy PCT, cần chăm lo xây dựng
kiện toàn các ban, ngành của PCT vững mạnh:
Chăm lo xây dựng kiện toàn các ban, ngành là chăm lo xây
dựng kiện toàn sức mạnh nội lực của PCT, là vấn đề cơ bản trực tiếp
nâng cao hiệu quả hoạt động và xây dựng PCT vững mạnh tồn
diện. Làm tốt vấn đề này sẽ có tác dụng phát huy trí tuệ, năng lực
của từng bộ phận, từng CBNV tạo thành sức mạnh tập thể ban
ngành, PCT để hồn thành nhiệm vụ. Do đó, cùng với việc xây
dựng kiện toàn đảng bộ (chi bộ) phải chăm lo xây dựng kiện tồn
các ban, ngành PCT có đủ số lượng, chất lượng cao, có cơ cấu phù
hợp.
Thực hiện yêu cầu này, chúng ta phải “thường xuyên củng cố
kiện toàn và nâng cao chất lượng cơ quan chính trị và đội ngũ cán


25

bộ chính trị các cấp theo hướng gọn, mạnh, hợp lý, đáp ứng sự phát
triển của tình hình và nhiệm vụ, thực sự là cơ quan tham mưu giúp
cấp ủy về xây dựng Đảng và tiến hành công tác đảng, cơng tác
chính trị”[6, 23]. Ln bảo đảm đủ qn số biên chế cho PCT và
từng ban, ngành, đáp ứng tốt yêu cầu hoạt động đặc thù ở từng đơn
vị, không nên kiêm nhiệm, thực hiện tốt yêu cầu: CBNV của PCT
giỏi một việc, biết làm nhiều việc.
Nội dung biện pháp bồi dưỡng phẩm chất, năng lực cho cán
bộ nhân viên nhất là đối với Chủ nhiệm chính trị, phó Chủ nhiệm
chính trị và các trưởng ban, trợ lý đầu ngành:
Để lãnh đạo Quân đội, Đảng định ra đường lối, nhưng đường
lối đó có được thực hiện thành cơng hay khơng, một phần rất quan

trọng là do công tác tổ chức. Đối với công tác tổ chức, việc đào tạo,
bồi dưỡng cán bộ được coi là khâu trọng tâm.
Muốn xây dựng phịng chính trị VMTD phải xây dựng đội ngũ
CBNV, nhất là đối với CNCT và phó CNCT, trong đó cơng tác bồi
dưỡng phẩm chất năng lực cho từng thành viên có ý nghĩa quan
trọng.
Để làm tốt điều này, địi hỏi phải có sự lãnh đạo, chỉ đạo chặt
chẽ của cấp trên, đồng thời phát huy tính tích cực chủ động của lãnh
đạo và của ban Chủ nhiệm. Phải quán triệt và nắm vững phương
hướng, yêu cầu chung của cán bộ quân đội theo tinh thần nghị quyết
79 của ĐUQSTW là: “Mọi cán bộ của Đảng trong quân đội, cả cán
bộ chỉ huy, cán bộ chính trị, cán bộ chun mơn kỹ thuật...đều phải