HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH
-----------------------------------------------------
NGUYỄN THỊ THU TRANG
ĐảNG Bộ CÔNG AN TRUNG ƯƠNG LÃNH ĐạO X
ÂY DựNG ĐộI NGũ GIảNG VIÊN CáC HọC VIệN,
TRƯờNG ĐạI HọC CÔNG AN NHÂN DÂN
Từ NĂM 2001 ĐếN NĂM 2010
LUN N TIẾN SĨ
CHUYÊN NGÀNH: LỊCH SỬ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM
HÀ NỘI - 2017
HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH
-----------------------------------------------------
NGUYỄN THỊ THU TRANG
ĐảNG Bộ CÔNG AN TRUNG ƯƠNG LÃNH ĐạO X
ÂY DựNG ĐộI NGũ GIảNG VIÊN CáC HọC VIệN,
TRƯờNG ĐạI HọC CÔNG AN NHÂN DÂN
Từ NĂM 2001 ĐếN NĂM 2010
LUN N TIẾN SĨ
CHUYÊN NGÀNH: LỊCH SỬ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM
MÃ SỐ: 62 22 03 15
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
1.
PGS.TS NGUYỄN BÌNH BAN
2.
PGS.TS NGUYỄN THỊ THANH
HÀ NỘI – 2017
LỜI CAM ĐOAN
Tơi xin cam đoan đây là cơng trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu,
kết quả nêu trong luận án là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng và được trích dẫn
đầy đủ theo quy định.
Nghiên cứu sinh
Nguyễn Thị Thu Trang
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU............................................................................................................... 1
Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN
LUẬN ÁN............................................................................................................. 7
1.1. Những cơng trình khoa học liên quan đến luận án.....................................7
1.2. Kết quả nghiên cứu các cơng trình đã cơng bố và những nội dung luận án
tập trung nghiên cứu........................................................................................19
Chương 2: XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN CÁC HỌC VIỆN, TRƯỜNG
ĐẠI HỌC CÔNG AN NHÂN DÂN TRONG ĐẢNG BỘ CÔNG AN TRUNG
ƯƠNG TỪ NĂM 2001 ĐẾN NĂM 2005...........................................................22
2.1. Những yếu tố tác động đến công tác xây dựng đội ngũ giảng viên của
Đảng bộ Công an Trung ương.........................................................................22
2.2. Chủ trương và sự chỉ đạo của Đảng bộ Công an Trung ương về xây dựng
đội ngũ giảng viên từ năm 2001 đến năm 2005..............................................45
Chương 3: ĐẢNG BỘ CÔNG AN TRUNG ƯƠNG LÃNH ĐẠO XÂY DỰNG
ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN TỪ NĂM 2006 ĐẾN NĂM 2010..............................75
3.1. Công tác xây dựng đội ngũ giảng viên trước yêu cầu, nhiệm vụ mới 75
3.2. Chủ trương và sự chỉ đạo của Đảng bộ Công an Trung ương về xây dựng
đội ngũ giảng viên từ năm 2006 đến năm 2010..............................................80
Chương 4: NHẬN XÉT VÀ MỘT SỐ KINH NGHIỆM..................................116
4.1. Nhận xét.................................................................................................116
4.2. Một số kinh nghiệm...............................................................................130
KẾT LUẬN....................................................................................................... 149
DANH MỤC CÁC CƠNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG
BỐ LIÊN QUAN ĐẾN NỘI DUNG LUẬN ÁN..............................................151
PHỤ LỤC.......................................................................................................... 164
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
CATW
Công an Trung ương
CAND
Công an nhân dân
ANND
An ninh nhân dân
CSND
Cảnh sát nhân dân
PCCC
Phòng cháy, chữa cháy
ĐNGV
Đội ngũ giảng viên
NCKH
Nghiên cứu khoa học
XDLL
Xây dựng lực lượng
XHCN
Xã hội chủ nghĩa
6
MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Cơng tác giáo dục đào tạo bồi dưỡng cán bộ và xây dựng các trường trong
Cơng an nhân dân (CAND) được hình thành từ rất sớm (năm 1946). Hệ thống
các trường CAND được quan tâm xây dựng, phát triển mạnh từ năm 2000 đến
nay và tương đối hoàn thiện gồm: 4 học viện, 4 trường đại học, 4 trường cao
đẳng, 6 trường trung cấp. Đi liền với q trình đó là cơng tác xây dựng đội ngũ
giảng viên (ĐNGV) và cán bộ quản lý giáo dục.
Đội ngũ giảng viên là đội ngũ trí thức của ngành Công an hoạt động trong
các trường Công an nhân dân có vị trí, vai trị đặc biệt quan trọng trong công tác
giáo dục, đào tạo bồi dưỡng đội ngũ cán bộ cơng an, góp phần vào cơng tác xây
dựng lực lượng CAND trong sạch, vững mạnh, đủ sức đảm nhận nhiệm vụ bảo
vệ an ninh quốc gia, đảm bảo trật tự an tồn xã hội.
Trong q trình xây dựng và phát triển, ĐNGV luôn nhận được sự quan
tâm, chỉ đạo sát sao của Đảng ủy Công an Trung ương (CATW), lãnh đạo Bộ
Công an, mà trực tiếp là Tổng cục Xây dựng lực lượng (XDLL) CAND (nay
là
Tổng cục Chính trị CAND), Đảng ủy, lãnh đạo các học viện, trường đại học
CAND trên tất cả các mặt từ công tác tuyển chọn, đào tạo, bồi dưỡng và thực
hiện chế độ, chính sách cho ĐNGV… Nhờ vậy, ĐNGV đã cơ bản đáp ứng
được yêu cầu đào tạo của lực lượng CAND, từng bước bắt nhịp được với
ĐNGV các học viện, trường đại học trong hệ thống giáo dục quốc dân, của khu
vực và thế giới.
Tuy nhiên, so với yêu cầu nhiệm vụ và đòi hỏi của sự phát triển trong thời
gian qua, công tác xây dựng ĐNGV các học viện, trường đại học CAND bộc lộ
những một số hạn chế, nhất là về cơ cấu thiếu đồng bộ, hợp lý cả về số lượng và
chất lượng; chỉ đạo xây dựng ĐNGV còn thể hiện sự thiếu nhất quán, đồng bộ,
có hệ thống. Trước sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ giáo dục, sự mở rộng
và phát triển về quy mơ, loại hình, chun ngành đào tạo của các học viện,
trường đại học CAND, địi hỏi ĐNGV phải khơng ngừng lớn mạnh, nâng cao
chất lượng, đáp ứng được yêu cầu đào tạo ngày càng cao của lực lượng CAND
trong tình hình mới.
Nghị quyết Đại hội đại biểu tồn quốc lần thứ XII của Đảng (2016) đã
khẳng định: “Trong bối cảnh quốc tế và khu vực có nhiều phức tạp, chúng ta
kiên quyết, kiên trì đấu tranh giữ vững độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn
vẹn lãnh thổ của Tổ quốc; bảo đảm quốc phòng, an ninh và trật tự, an toàn xã
hội” [75; tr 145-146] và xác định rõ mục tiêu xây dựng lực lượng CAND cách
mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại, “vững mạnh về chính trị, nâng
cao chất lượng tổng hợp sức mạnh chiến đấu, tuyệt đối trung thành với Tổ
quốc, với Đảng, với nhân dân” [75; tr.149], việc xây dựng đội ngũ cán bộ, chiến
sĩ toàn lực lượng CAND đang đặt ra yêu cầu cao đối với cơng tác giáo dục - đào
tạo CAND nói chung và xây dựng ĐNGV các học viện, trường đại học CAND
nói riêng.
Xuất phát từ yêu cầu đó, việc đánh giá thực trạng, làm rõ những thành
tựu và hạn chế trong lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện và tổng kết những
kinh nghiệm trong quá trình xây dựng ĐNGV các học viện, trường đại học
CAND có ý nghĩa quan trọng và cần thiết. Những kinh nghiệm được rút ra sẽ
là những luận cứ quan trọng góp phần để Đảng ủy CATW, lãnh đạo Bộ Cơng
an, Tổng cục Chính trị CAND và Đảng bộ các học viện, trường đại
học
CAND vận dụng, đề ra những chương trình mang tính chiến lược, toàn diện và
xây dựng kế hoạch, biện pháp cụ thể nhằm phát triển ĐNGV đáp ứng yêu
cầu thực tiễn hiện nay.
Với ý nghĩa lý luận và thực tiễn đó, tác giả chọn đề tài “Đảng bộ Công an
Trung ương lãnh đạo xây dựng đội ngũ giảng viên các học viện, trường đại học
Công an nhân dân từ năm 2001 đến năm 2010” làm đề tài luận án tiến sĩ, chuyên
ngành Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam.
• Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu
2.2. Mục đích
Nghiên cứu quá trình lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng đội ngũ giảng viên các
học viện, trường đại học CAND của Đảng bộ CATW để rút ra nhận xét và một
số kinh nghiệm chủ yếu, góp phần nâng cao hiệu quả cơng tác này trong giai
đoạn hiện nay.
2.3. Nhiệm vụ
- Khảo sát thực trạng, làm rõ những yếu tố tác động đến công tác xây
dựng ĐNGV các học viện, trường đại học CAND của Đảng bộ CATW và thực
trạng đội ngũ giảng viên trước năm 2001.
- Trình bày một cách có hệ thống quan điểm, chủ trương của Trung
ương Đảng, Đảng ủy CATW, lãnh đạo Bộ Công an về lãnh đạo xây dựng
ĐNGV các học viện, trường đại học CAND từ năm 2001 đến năm 2010.
- Phân tích, làm rõ chủ trương và quá trình chỉ đạo thực hiện của Đảng bộ
CATW (bao gồm Đảng ủy CATW, lãnh đạo Bộ Công an, Tổng cục XDLL
CAND, Đảng bộ các học viện, trường đại học) về công tác xây dựng ĐNGV các
học viện, trường đại học CAND từ năm 2001 đến năm 2010.
- Đánh giá những thành tựu và hạn chế, nguyên nhân hạn chế trong công
tác lãnh đạo của Đảng bộ CATW về xây dựng ĐNGV các học viện, trường đại
học CAND từ năm 2001 đến năm 2010.
- Đúc rút một số kinh nghiệm của Đảng bộ CATW trong lãnh đạo, chỉ
đạo xây dựng ĐNGV các học viện, trường đại học CAND từ năm 2001 đến
năm 2010.
• Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
2.4. Đối tượng nghiên cứu
Nghiên cứu chủ trương và quá trình chỉ đạo cơng tác xây dựng ĐNGV các
học viện, trường đại học CAND của Đảng bộ Công an Trung ương từ năm 2001
đến năm 2010.
2.5. Phạm vi nghiên cứu của luận án
- Về nội dung: đề tài tập trung làm rõ chủ trương và quá trình chỉ đạo của
Đảng bộ CATW về xây dựng ĐNGV các học viện, các trường đại học trên các
mặt: công tác tuyển chọn, công tác đào tạo, bồi dưỡng và thực hiện chế độ, chính
sách đối với ĐNGV.
- Phạm vi thời gian: Từ năm 2001 đến năm 2010.
- Phạm vi không gian: Đội ngũ giảng viên cơ hữu các học viện, trường đại
học CAND trong toàn quốc; tập trung nghiên cứu, khảo sát tại 02 học viện , 03
trường đại học CAND gồm: Học viện An ninh nhân dân (ANND), Học viện
Cảnh sát nhân dân (CSND), Trường Đại học Phịng cháy, chữa cháy (PCCC) khu
vực phía Bắc, Trường Đại học An ninh nhân dân (ANND), Trường đại học Cảnh
sát nhân dân (CSND) khu vực phía Nam.
• Cơ sở lý luận, nguồn tài liệu và phương pháp nghiên cứu
2.6. Cơ sở lý luận
Luận án được nghiên cứu dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa MácLênin; tư tưởng Hồ Chí Minh; đường lối, quan điểm của Đảng về giáo dục - đào
tạo, về xây dựng lực lượng CAND nói chung và về xây dựng ĐNGV nói riêng.
2.7. Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp chủ yếu là: phương pháp lịch sử và phương pháp logic; kết
hợp nhuần nhuyễn hai phương pháp đó trong suốt q trình nghiên cứu luận án.
- Ngồi ra, luận án cịn sử dụng, vận dụng các phương pháp khác như:
Phương pháp phân tích tổng hợp: làm rõ những chuyển biến của công tác
xây dựng ĐNGV trong 10 năm, qua phân tích 2 giai đoạn, từ năm 2001 đến năm
2005 và từ năm 2006 đến năm 2010; đặc biệt là khi đánh giá thành tựu, hạn chế
và những kinh nghiệm rút ra. Phương pháp thống kê: nghiên cứu sinh sử dụng số
liệu được khảo sát, xử lý chọn lọc khi xây dựng các bảng biểu thống kê về số
lượng, chất lượng, kết quả hoạt động giảng dạy và nghiên cứu của ĐNGV từ
năm 2001 đến năm 2010. Phương pháp khảo sát: tiến hành khảo sát về quá trình
lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện xây dựng ĐNGV tại các học viện, trường
đại học CAND. Phương pháp so sánh: so sánh nội dung, kết quả xây dựng
ĐNGV ở hai thời kỳ: từ năm 2001 đến năm 2005 và từ năm 2006 đến 2010; so
sánh một số nội dung xây dựng ĐNGV với các học viện, trường đại học trong hệ
thống giáo dục quốc dân. Phương pháp chuyên gia: tọa đàm, lấy ý kiến tham vấn
của các chuyên gia, các nhà nghiên cứu khoa học, quản lý công tác giáo dục đào tạo trong CAND…
2.8. Nguồn tài liệu
Luận án chủ yếu sử dụng nguồn tư liệu, bao gồm:
- Một số tác phẩm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về cơng tác giáo dục.
-
- đào tạo nói chung và xây
dựng ĐNGV nói riêng.
- Văn kiện của Đảng ủy CATW, Nghị quyết Hội nghị công an toàn quốc,
Nghị quyết của Đảng bộ Tổng cục XDLL CAND, Đảng bộ các học viện, trường
đại học CAND về công tác giáo dục - đào tạo trong lực lượng CAND nói chung
và xây dựng ĐNGV nói riêng.
- Các chương trình, đề án, kế hoạch của Bộ Cơng an liên quan đến nội
dung đề tài; các báo cáo tổng kết công tác năm học của Cục Đào tạo – Bộ Công
an từ năm 1997 đến năm 2010.
- Các văn kiện Đại hội đại biểu Đảng bộ các học viện, trường đại học
CAND; các nghị quyết chuyên đề và các báo cáo tổng kết năm học của các nhà
trường từ năm 2001 đến năm 2010.
- Các cơng trình nghiên cứu chun sâu của các học giả trong và ngoài
nước liên quan đến đề tài.
• Đóng góp của luận án
- Trên cơ sở nghiên cứu quá trình Đảng bộ CATW lãnh đạo xây dựng
ĐNGV các học viện, trường đại học CAND trong 10 năm (từ năm 2001 đến năm
2010), luận án góp phần làm rõ thêm cơ sở lý luận và thực tiễn nhiệm vụ quan
trọng trong xây dựng ĐNGV đáp ứng yêu cầu đẩy mạnh cơng cuộc đổi mới tồn
diện và hội nhập quốc tế.
- Kết quả nghiên cứu của luận án cung cấp luận cứ phục vụ công tác tham
mưu của các đơn vị chức năng trong việc đề xuất quan điểm, chủ trương, chính
sách, xây dựng kế hoạch, chương trình, biện pháp tiếp tục hoàn thiện xây dựng
ĐNGV các học viện, trường đại học CAND trong tình hình mới.
• Ý nghĩa của luận án
- Kết quả nghiên cứu của luận án góp phần cung cấp cơ sở khoa học cho
việc đổi mới và tăng cường sự lãnh đạo của Đảng ủy CATW và các Đảng ủy
thuộc Đảng bộ CATW trong xây dựng ĐNGV các học viện, trường đại học
CAND trong tình hình mới.
- Luận án có thể làm tài liệu tham khảo cho lãnh đạo chỉ huy các cấp của
Đảng bộ CATW trong quá trình lãnh đạo xây dựng ĐNGV trong các trường
CAND nói chung và trong các học viện, trường đại học CAND nói riêng.
• Kết cấu của luận án
Ngồi phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, kết
cấu của Luận án gồm 4 chương, 8 tiết:
Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến luận án
Chương 2: Xây dựng đội ngũ giảng viên các học viện, trường đại học Công
an nhân dân trong Đảng bộ Công an Trung ương từ năm 2001 đến năm 2005
Chương 3: Đảng bộ Công an Trung ương lãnh đạo xây dựng đội ngũ
giảng viên từ năm 2006 đến năm 2010
Chương 4: Nhận xét và một số kinh nghiệm
Chương 1
TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
1.1. NHỮNG CƠNG TRÌNH KHOA HỌC LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
1.1.1. Những cơng trình khoa học của nước ngồi
Các cơng trình nghiên cứu của nước ngồi đề cập về vai trò, nhiệm vụ của
giảng viên và những phẩm chất của giáo viên.
Trong cuốn “The Joy of teaching” [122] (Niềm vui dạy học) của Peter
Filence đã cung cấp một cách nhìn hồn tồn mới về vai trị của giảng viên. Nội
dung cuốn sách tập trung phân tích mối quan hệ ba chiều giữa giảng viên, sinh
viên và môn học. Theo Peter Filence, một giảng viên giỏi phải hội tụ đủ 5 phẩm
chất đó là: lịng nhiệt tình, sự rõ ràng, biết cách tổ chức, biết cách khơi dậy và
giỏi quan tâm. Trong đó, giảng viên có vai trị quan trọng trong việc tạo ra một
môi trường học tập đầy hứng khởi cho sinh viên. Theo đó, tác giả đã hướng dẫn
giảng viên cách thức, phương pháp để tạo hứng khởi cho sinh viên trong học tập,
trong xây dựng định hướng nghề nghiệp. giảng viên cần chú ý đến tất cả yếu tố
của quá trình, từ cách xây dựng đề cương khóa học, tổ chức giảng bài, hướng
dẫn thảo luận, mở rộng môi trường học tập đến đánh giá sinh viên.
Công trình nghiên cứu “Effective college teaching”[124] (Dạy đại học
hiệu quả) của Wilbert J.McKeachie and James A. Kulik đã đề cập yêu cầu, đặc
điểm của giảng viên đại học ngày nay, trong đó nhấn mạnh yêu cầu về đổi mới
phương pháp giảng dạy. Tác giả đã giới thiệu một số phương pháp giảng dạy
hiệu quả một số môn học khoa học nhân văn, mơn khoa học, mơn tốn đại họ c,
mơn tâm lý… , cung cấp cho giảng viên những kinh nghiệm trong q trình tổ
chức giảng dạy.
Cơng trình “Qualities of effective teacher” [126] (Phẩm chất người giáo
viên tốt) của James H.Stronge đã cung cấp cho người đọc về một hệ thống các
yếu tố hình thành một người giảng viên tốt đó là: việc quan tâm học viên, lắng
nghe, sự thấu hiểu về học viên; sự công bằng và tôn trọng; tương tác xã hội với
học viên; đẩy mạnh sự nhiệt tình và động lực cho việc học tập; thái độ với công
việc giảng dạy và tự đánh giá. Trong những phẩm chất đó, tác giả đề cao mối quan
hệ chặt chẽ giữa thái độ, tình cảm của giảng viên với mơn học và với học viên.
Cuốn sách “Teacher’Professional Development” [125] (Sự phát triển của
giáo viên) của Jaap Scheerens đã nhấn mạnh đến những yếu tố tạo nên sự phát
triển của giảng viên đó là phong cách, năng lực giảng dạy và kết quả của việc
giảng dạy. Ba yếu tố đó có mối quan hệ chặt chẽ với nhau. Trong đó, phong
cách, năng lực giảng dạy của giảng viên là điều kiện để giảng viên thực hiện có
hiệu quả việc giảng dạy; ngược lại, hiệu quả việc giảng dạy là thước đo chính
xác năng lực của giảng viên.
Qua 10 chương trong cuốn sách “The Art and science of teaching” [123]
(Tính nghệ thuật và tính khoa học của việc giảng dạy), tác giả Robert J. Mazano
đã giúp giảng viên nhận biết được ý nghĩa, vai trò của phương pháp giảng dạy.
Tác giả đi sâu nghiên cứu, phân tích một số phương pháp giúp giảng viên tổ
chức hiệu quả giờ giảng, như: lập mục tiêu giảng dạy, kỹ năng tương tác với học
viên, cách tổ chức lớp học… Theo quan niệm của ông, giảng dạy trở thành hoạt
động mang tính nghệ thuật và tính khoa học khi giảng viên vận dụng nhuần
nhuyễn các phương pháp trên trong quá trình dạy học.
Trong cuốn “Peut-on former les enseignants” [121] (Một số vấn đề về đào
tạo giảng viên) của tác giả Michel Develay đã khẳng định tầm quan trọng của
việc đào tạo giảng viên. Tác giả đề cập có hệ thống những vấn đề liên quan đến
công tác đào tạo giảng viên từ nguyên tắc, nội dung, các phương thức, cách thức
đào tạo giảng viên. Hiệu quả của việc đào tạo giảng viên là yếu tố quyết định đến
chất lượng của giảng viên.
Ken Bain là tác giả cuốn sách “What the best college teachers do” [120]
(Phẩm chất của những nhà giáo ưu tú). Khi viết cuốn sách này, Ken Bain đ ã là
giáo sư sử học 15 năm ở trường đại học và nghiên cứu của ông tập trung bàn đến
vai trò, phẩm chất, năng lực của người giảng viên khi tiến hành các hoạt động
giảng dạy để có kết quả xuất sắc. Với mỗi giảng viên, nghiên cứu tài liệu giúp
giảng viên có định hướng quan trọng trong xác định những việc nên làm và cần
làm khi tổ chức dạy học để có kết quả tốt. Đặc biệt, ngay thời điểm đó, tác giả
đã tìm hiểu hoạt động đánh giá của giảng viên với sinh viên và hoạt động giảng
viên tự đánh giá. Quan điểm về hoạt động đánh giá giảng viên của ơng có nhiều
điểm phù hợp với lý luận giáo dục ngày nay, đặc biệt là hoạt động kiểm định
chất lượng giáo dục.
1.1.2. Những cơng trình khoa học ở Việt Nam
1.1.2.1. Những cơng trình nghiên cứu về giảng viên và việc xây dựng
đội ngũ giảng viên trong các học viện, trường đại học ở Việt Nam
- Các nghiên cứu về vai trò, nhiệm vụ của giảng viên; về phẩm chất của
người giảng viên, về chất lượng của ĐNGV chuyên ngành giảng dạy đặc thù như
chuyên ngành triết học, quản lý giáo dục, sư phạm, kinh tế…
Cuốn sách “Tư tưởng Hồ Chí Minh về người thầy và việc xây dựng đội
ngũ giảng viên đại học hiện nay” [84] của tác giả Ngô Văn Hà đã tập trung
nghiên cứu, phân tích hệ thống quan điểm tư tưởng Hồ Chí Minh về người thầy,
bao gồm vai trò, phẩm chất đạo đức, chuyên môn nghiệp vụ và phương pháp
giảng dạy của người thầy giáo. Hơn nữa, tác giả đã đánh giá thực trạng và đi sâu
phân tích sự vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về người thầy trong việc xây dựng
ĐNGV đại học hiện nay.
Sách chuyên khảo“Tính tích cực giảng dạy của giảng viên đại học” [115]
của tác giả Nguyễn Thị Tình, đã cung cấp cho người đọc một cách nhìn tổng
quan về hoạt động giảng dạy của giảng viên đại học. Tác giả đã nghiên cứu rất
chi tiết về các nội dung liên quan như khái niệm giảng viên, yêu cầu đối với
giảng viên đại học và nhấn mạnh đến tính tích cực giảng dạy của giảng viên đại
học. Tính tích cực của giảng viên thể hiện ở tất cả các nội dung của quy trình
giảng dạy: từ chuẩn bị bài giảng, tổ chức thực hiện trên lớp và quá trình đánh giá
sau giờ học. Trọng tâm của cuốn sách là kết quả nghiên cứu về thực trạng tính
tích cực giảng dạy của giảng viên đại học thông qua tổ chức, thực hiện các
phương pháp nghiên cứu và xử lý kết quả.
Với cơng trình “Những đặc điểm nhân cách tạo thành uy tín của nữ giảng
viên đại học đối với sinh viên” [101] của tác giả Hoàng Mộc Lan đã tiến hành
khảo sát thực trạng đội ngũ nữ giảng viên của 3 trường đại học là: Trường Đại
học Khoa học xã hội và nhân văn, Đại học Khoa học tự nhiên (Đại học Quốc gia
Hà Nội) và Đại học Sư phạm Hà Nội, từ đó xác định hệ thống đặc điểm nhân
cách tạo thành uy tín của nữ giảng viên đối với sinh viên, nghiên cứu cũng phác
thảo mơ hình đặc điểm nhân cách của nữ giảng viên có uy tín cao đối với sinh
viên hiện nay. Trên cơ sở đó, tác giả cũng đề xuất một số kiến nghị nhằm góp
phần nâng cao uy tín của đội ngũ nữ giảng viên trường đại học.
- Những cơng trình nghiên cứu về thực trạng việc xây dựng đội ngũ giảng
viên ở các học viện, trường đại học ở Việt Nam hiện nay
Cuốn sách “Phát triển nguồn nhân lực giáo dục đại học Việt Nam” [47]
của Đỗ Minh Cương và Nguyễn Thị Doan đã trình bày có hệ thống về nguồn
nhân lực của giáo dục đại học Việt Nam. Khái niệm nguồn nhân lực trong cuốn
sách bao hàm toàn bộ đội ngũ giáo viên, cán bộ, nhân viên trong cơ quan quản lý
nhà nước về giáo dục và các cơ sở giáo dục đại học và việc xây dựng lực lượng,
phát triển nguồn tài nguyên nhân lực cho sự phát triển của giáo dục đại học.
Cuốn sách đã đưa ra cơ sở lý luận khoa học và thực tiễn cùng các giải pháp chủ
yếu để phát triển nguồn nhân lực giáo dục đại học ở nước ta thời kỳ đẩy mạnh
cơng nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước (2000-2020). Trên cơ sở phân tích, đánh
giá thực trạng của đội ngũ giảng viên đại học – nòng cốt của nguồn nhân lực
giáo dục đại học, tác giả đã đề cập đến những nhiệm vụ và mục tiêu chiến lược
của công tác phát triển nguồn nhân lực đó là: tuyển chọn, sử dụng, đào tạo và
phát triển được một nguồn nhân lực (đội ngũ giáo viên, cán bộ ngành) đủ về số
lượng, có chất lượng và hiệu suất lao động cao, cơ cấu hợp lý, có sự tiếp nối liên
tục giữa các thế hệ để làm chủ thể của sự nghiệp giáo dục đại học Việt Nam thời
kỳ đẩy mạnh cơng nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Từ đó, các tác giả đưa ra
một hệ thống giải pháp nhằm thực hiện mục tiêu phát triển nguồn nhân lực giáo
dục đại học trong những năm tiếp theo.
Cuốn sách “Giáo dục đại học - Quan điểm và giải pháp” [107] của tác giả
Lê Đức Ngọc đã tập hợp các bài tham luận tuyển chọn từ các hội thảo khoa học
quốc gia và quốc tế, đã tập trung trình bày các quan điểm và giải pháp về giáo
dục đại học cho giai đoạn 1995-2010. Đồng thời, đề cập đến tồn bộ các nội
dung liên quan đến cơng tác giáo dục đại học: quan điểm về giáo dục đại học đáp
ứng nhu cầu nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ sự nghiệp cơng nghiệp hóa,
hiện đại hóa đất nước; yêu cầu về đổi mới tư duy trong giáo dục đại học; tổ chức
tuyển sinh đại học; xây dựng chương trình đại học; tổ chức thi, kiểm tra đánh giá
sinh viên… Cuốn sách còn đề cập nhiều đến phương pháp dạy và học đại học
như các bài “Tổng quan về phương pháp dạy học đại học” “Năm nguyên tắc
chính để học tốt đại học”, “Dạy cách học - Một trong những giải pháp để nâng
cao chất lượng đào tạo”… Ngồi ra cịn có bài viết “Đổi mới cơng tác giảng viên
để nâng cao chất lượng đào tạo trong các trường đại học và cao đẳng”. Tác giả
khẳng định, trước bối cảnh, xu thế mới dẫn đến sự thay đổi nhiệm vụ và cấu trúc
đội ngũ của giảng viên, mỗi giảng viên phải đảm nhiệm ba nhiệm vụ: giảng dạy,
NCKH và dịch vụ xã hội. Bên cạnh đó, tác giả đề cập đến những bất cập của
công tác giảng viên trong tình hình hiện tại như cơ cấu chưa hợp lý, sự “lão hóa”
của ĐNGV, chế độ chính sách với giảng viên… Từ đó, đề ra một số giải pháp
quan trọng trong công tác giảng viên các trường đại học, cao đẳng như: giải pháp
về số lượng giảng viên, chất lượng giảng viên và về tổ chức quản lý giảng viên.
Cuốn sách “Xây dựng đội ngũ giảng viên khoa học xã hội nhân văn trong
các trường đào tạo sỹ quan quân đội” [113] của Nguyễn Văn Tháp đã đánh giá
việc xây dựng ĐNGV khoa học xã hội nhân văn trong các trường sỹ quan quân
đội đã có những chuyển biến tích cực, đạt nhiều kết quả, để lại nhiều kinh
nghiệm q. Bên cạnh đó, q trình xây dựng ĐNGV cịn một số hạn chế, bất
cập về số lượng và chất lượng so với yêu cầu, nhiệm vụ giáo dục đào tạo trong
các trường đào tạo sỹ quan quân đội. Tác giả đề ra những giải pháp nhằm xây
dựng ĐNGV, như: làm tốt công tác quy hoạch, tạo nguồn và tuyển chọn đội ngũ;
nâng cao công tác đào tạo, bồi dưỡng; đổi mới cơng tác quản lý, thực hiện tốt
các chế độ chính sách đối với ĐNGV khoa học xã hội nhân văn.
Phan Thủy Chi với cơng trình “Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực của
các trường đại học khối kinh tế Việt Nam thơng qua các chương trình hợp tác
quốc tế” [45] đề ra quan điểm ĐNGV cần được đào tạo phát triển một cách toàn
diện, hướng tới chuẩn mực quốc tế. Tác giả cho rằng, trước xu thế hội nhập kinh
tế nói chung và trong đào tạo nói riêng, ĐNGV các trường đại học khối kinh tế
phải thay đổi để hướng tới chuẩn mực khu vực và quốc tế để bắt nhịp với thời
đại. Vì vậy, giảng viên cần có đủ năng lực giảng dạy nghiên cứu và tư vấn trong
các chương trình đào tạo quốc tế như: có trình độ tiếng Anh, có năng lực chun
mơn, khả năng thực hành, khả năng liên hệ giữa lý thuyết và thực hành, khả năng
NCKH, tác phong làm việc khoa học, chính xác, có phẩm chất và đạo đức của
người giảng viên.
Với cơng trình “Phát triển đội ngũ giảng viên các trường đại học ở vùng
đồng bằng sông Cửu Long đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục” [83], Nguyễn Văn
Đệ đã nhấn mạnh yêu cầu đối với giảng viên, về phát triển ĐNGV trong thời kỳ
mới, phát triển kinh tế tri thức và đổi mới giáo dục đại học. Tác giả tiến hành
khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng ĐNGV, hoạt động phát triển ĐNGV và
ảnh hưởng của đội ngũ đến tình hình giáo dục đại học ở vùng Đồng bằng sơng
Cửu Long. Từ đó, nghiên cứu đề xuất hệ thống giải pháp phát triển ĐNGV đáp
ứng yêu cầu đổi mới giáo dục đại học, gồm 5 nhóm giải pháp như: liên kết
ĐNGV giữa các trường đại học ở vùng Đồng bằng sông Cửu Long tạo thành
mạng lưới; phát triển số lượng ĐNGV; nâng cao phẩm chất và năng lực ĐNGV;
điều chỉnh cơ cấu ĐNGV; tạo động lực làm việc cho giảng viên.
“Phát triển bản lĩnh chính trị và tri thức khoa học của giảng viên trẻ khoa
học xã hội nhân văn ở các trường sỹ quan Quân đội nhân dân Việt Nam” [86] là
cơng trình của Lương Thanh Hân, nghiên cứu đã đề cập vấn đề phát triển bản
lĩnh chính trị và tri thức khoa học của giảng viên trẻ khoa học xã hội nhân văn ở
các trường sỹ quan Quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay. Từ đó, tác giả đã đề
xuất các giải pháp như nâng cao chất lượng đào tạo, tuyển dụng; xây dựng môi
trường giáo dục; thực hiện tích cực hóa ĐNGV…. để phát triển hài hịa bản lĩnh
chính trị và tri thức khoa học của các ĐNGV trẻ khoa học xã hội nhân văn trong
các trường sỹ quan Quân đội nhân dân.
Trần Văn Khởi đã đánh giá thực trạng chất lượng quản lý đội ngũ cán bộ
giảng dạy trong các trường cao đẳng khối ngành kinh tế - quản trị kinh doanh ở
nước ta hiện nay, từ đó đề xuất giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đào tạo, đáp
ứng nhu cầu xã hội về nguồn nhân lực trình độ này trong cơng trình nghiên cứu
“Một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng quản lý đội ngũ cán bộ giảng dạy
trong các trường cao đẳng khối ngành kinh tế - quản trị kinh doanh ở nước ta
hiện nay” [98].
Cơng trình “Thực trạng và một số giải pháp nhằm góp phần nâng cao hiệu
quả quản lý giảng viên trong Đại học Quốc gia Hà Nội” [114] của Phạm Văn
Thuần đã nghiên cứu thực trạng công tác quản lý giảng viên ở Đại học Quốc gia
Hà Nội, gồm: thực trạng về cơ cấu, chất lượng; quản lý tuyển dụng, sử dụng; quản
lý đào tạo và bồi dưỡng giảng viên; quản lý về chế độ, chính sách và giải pháp góp
phần nâng cao hiệu quả quản lý giảng viên trong Đại học Quốc gia Hà Nội.
- Các cơng trình nghiên cứu về biện pháp phát triển ĐNGV ở các học
viện, trường đại học
Cơng trình “Phát huy tính tích cực xã hội của đội ngũ giảng viên trong các
trường sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay” [89] của Nguyễn Văn
Hịa tập trung trình bày q trình và những giải pháp cơ bản nhằm phát huy tính
tích cực xã hội của ĐNGV các trường sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam.
Trong cơng trình “Đánh giá giảng viên đại học theo hướng chuẩn hóa
trong giai đoạn hiện nay” [5], Trần Xuân Bách đã làm rõ cơ sở lý luận của hoạt
động đánh giá trong giáo dục, triết lý và nguyên tắc đánh giá giảng viên; đồng
thời, phân tích thực trạng công tác đánh giá giảng viên theo hướng chuẩn hóa ở
các nước trên trên thế giới và Việt Nam. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đề xuất
phương pháp và quy trình đánh giá giảng viên đại học theo hướng chuẩn hóa về
các cơ sở giáo dục đại học, áp dụng vào việc đánh giá giảng viên của đơn vị
mình góp phần nâng cao chất lượng ĐNGV đại học trong giai đoạn hiện nay.
Việc đánh giá giảng viên bao gồm cả việc thu thập, phân tích, giải thích và sử dụng
các thơng tin mang tính khoa học về giảng viên nhằm mục tiêu phát triển ĐNGV.
“Phát triển đội ngũ giảng viên Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh
trong bối cảnh hội nhập quốc tế” [102] là cơng trình của Nguyễn Văn Lượng đã
tiến hành khảo sát, đánh giá mức độ đáp ứng về các mặt phẩm chất chính trị, đạo
đức nghề nghiệp, lối sống, kiến thức, năng lực chuyên môn, năng lực sư phạm,
NCKH, hoạt động thực tiễn, phát triển nghề nghiệp, phát triển bản thân của
ĐNGV Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh. Trên cơ sở đó, đề xuất các
biện pháp phát triển ĐNGV của Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, trong
đó biện pháp xây dựng khung năng lực giảng viên Học viện là đóng góp có ý
nghĩa cả lý luận và thực tiễn.
Liên quan đến biện pháp phát triển ĐNGV ở các trường đại học cịn có
một nghiên cứu chun ngành quản lý giáo dục đã đề cập đến các biện pháp đổi
mới công tác quản lý giảng dạy của ĐNGV; đào tạo, bồi dưỡng ĐNGV và tổ
chức kiểm tra hoạt động của ĐNGV trong hệ thống giáo dục quốc dân.
Các cơng trình trên đây đã cung cấp cho nghiên cứu sinh phương pháp
nghiên cứu; cách tiếp cận vấn đề nghiên cứu và những tư liệu bổ ích, thiết thực
để nhận thức đầy đủ và toàn diện về bức tranh xây dựng ĐNGV. Các nghiên cứu
tập trung đề cập đến vai trò, nhiệm vụ, phẩm chất của người giảng viên; thực
trạng ĐNGV; nghiên cứu và đề xuất các biện pháp phát triển ĐNGV ở các học
viện, trường đại học …. Sự quan tâm của nhiều tác giả đến vấn đề giảng viên
đã khẳng định tầm quan trọng của giảng viên và việc xây dựng ĐNGV đối với
công tác giáo dục đại học. Kết quả nghiên cứu trên là nguồn tài liệu quan
trọng giúp nghiên cứu sinh có những nhận thức cơ bản về yêu cầu, nhiệm vụ
về xây dựng, phát triển ĐNGV trong sự nghiệp giáo dục - đào tạo nói chung.
1.1.2.3. Những cơng trình nghiên cứu về xây dựng đội ngũ giảng viên
các học viện, trường đại học trong lực lượng Cơng an nhân dân
- Các cơng trình liên quan đến thực trạng và giải pháp xây dựng, nâng cao
chất lượng đội ngũ nhà giáo các trường CAND nói chung, ĐNGV các học viện,
trường đại học CAND nói riêng.
Các cuốn sách như: “Lịch sử Học viện An ninh nhân dân (1946-2006)”
[91], “Lịch sử biên niên Học viện An ninh nhân dân” (1996-2016) [92]; “Lịch
sử biên niên Học viện Cảnh sát nhân dân (1968-2002)” [93]; “Lịch sử biên niên
Học viện Cảnh sát nhân dân (1968-2008)” [94]; “Trường Đại học Cảnh sát nhân
dân 30 năm xây dựng và phát triển (24-4-1976 * 24-4-2006)” [50]; “Lịch sử
trường Đại học Cảnh sát nhân dân (24/4/1976-24/4/2016)” [51]; “Lịch sử
Trường Đại học Phòng cháy, chữa cháy (1976-2006)” [52]; “Lịch sử biên niên
Trường Đại học Phòng cháy, chữa cháy (2006-2011)” [53]; “Trường Đại học
Phòng cháy, chữa cháy 40 năm xây dựng và phát triển (1976-2016)” [54] đã tái
hiện bức tranh tồn cảnh về q trình hình thành và phát triển của các học viện,
trường đại học CAND. Cùng với sự phát triển của nhà trường, ĐNGV của các
học viện, trường đại học CAND ngày càng lớn mạnh. Những cuốn sách lịch sử
trên đã ghi lại những chặng đường lịch sử, nhấn mạnh đến những nội dung cụ thể
về công tác chỉ đạo và tổ chức thực hiện công tác xây dựng ĐNGV của Đảng bộ,
Ban Giám đốc, Ban Giám hiệu các học viện, trường đại học CAND từ năm 2001
đến năm 2010.
Cơng trình “Quản lý chất lượng đào tạo đại học trong các học viện, trường
Công an nhân dân” [103] của Nguyễn Văn Ly đã nghiên cứu những vấn đề lý
luận quản lý chất lượng đào tạo; khả năng vận dụng vào quản lý chất lượng đào
tạo trong các học viện, trường đại học CAND với những yêu cầu mới về trình
độ, năng lực, phẩm chất nghề nghiệp đặc trưng của người cán bộ CAND trong
giai đoạn hiện nay. Nghiên cứu đã tiến hành khảo sát kinh nghiệm đào tạo cán
bộ công an ở một số nước trên thế giới, đánh giá thực trạng quản lý chất lượng
đào tạo đại học trên các nội dung như: quản lý sơ tuyển ở Công an các địa
phương; công tác chuẩn bị và tiếp nhận sinh viên; quản lý quá trình đào tạo trong
nhà trường; quản lý hoạt động thực tập ngoài nhà trường; quản lý các hoạt động
cuối khóa; quản lý sinh viên sau tốt nghiệp. Từ đó, đề xuất các giải pháp triển
khai thực hiện nhằm nâng cao chất lượng đào tạo các học viện, trường đại học
CAND. Luận án bước đầu đề cập đến việc chuẩn bị ĐNGV trong quá trình quản
lý chất lượng đào tạo và giải pháp chuẩn hóa các tiêu chuẩn tuyển chọn, đào tạo,
bồi dưỡng, sử dụng và phát triển ĐNGV các học viện, trường đại học CAND.
Với cơng trình “Phát triển đội ngũ giảng viên đại học Công an nhân dân
theo hướng chuẩn hóa” [100], Tống Văn Khng đã khảo sát, đánh giá mức độ
đáp ứng về các tiêu chí trong phát triển ĐNGV các học viện, trường đại học
CAND. Từ đó đề xuất được khung năng lực giảng viên đại học CAND với tư cách
là thành phần cốt lõi của chuẩn nghề nghiệp giảng viên đại học CAND để vận dụng
trong nghiên cứu phát triển ĐNGV các trường đại học CAND. Ngoài ra, tác giả đã
đề xuất được các biện pháp phát triển ĐNGV các trường đại học CAND theo
hướng chuẩn hóa.
Nghiên cứu “Các giải pháp xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà
giáo và cán bộ quản lý giáo dục các trường Công an nhân dân đến năm 2015 và
hướng tới năm 2020” [46] do Cấn Văn Chúc làm chủ nhiệm, đã trình bày, phân tích
thực trạng về hai đối tượng chính là đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục
trong các trường CAND. Trên cơ sở đánh giá thực trạng, nghiên cứu đã nhận định,
đề ra dự báo khoa học về sự phát triển của đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo
dục đến năm 2015, hướng tới năm 2020. Đề tài tập trung đề ra các giải pháp xây
dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục các trường
CAND.
Kỷ yếu Hội thảo khoa học “Xây dựng đội ngũ nữ giảng viên tại Học viện
Cảnh sát nhân dân đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục đào tạo” [ 95] của Học
viện Cảnh sát với các bài viết của các nhà khoa học trong các khoa, bộ môn
và đơn vị chức năng đã nêu ra thực trạng, phân tích, đánh giá về ĐNGV nữ
của Học viện Cảnh sát và đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng, hiệu quả giảng
dạy của đội ngũ.
Ngồi ra, khi bàn về u cầu, nhiệm vụ cơng tác giáo dục – đào tạo trong
CAND nói chung, trong đó trực tiếp nhấn mạnh đến việc xây dựng ĐNGV, các
đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, lãnh đạo Bộ Công an, lãnh đạo Tổng cục
XDLL CAND, lãnh đạo các học viện, trường đại học CAND đã có nhiều bài
viết, bài phát biểu quan trọng. Tiêu biểu có một số bài viết như: “Phát huy truyền
thống 40 năm đào tạo đại học công an, phấn đấu xây dựng lực lượng CAND
xứng đáng với niềm tin của Đảng và nhân dân” của Nguyễn Tấn Dũng [48],
“Yếu tố quan trọng quyết định thành công của người thầy giáo là đạo đức và
năng lực nghề nghiệp” của Trần Đại Quang [110], “Học viện Cảnh sát nhân dân
phấn đấu trở thành cơ sở giáo dục đại học trọng điểm quốc gia” của Lê Hồng
Anh [1], “Nâng cao chất lượng đào tạo đại học của Học viện An ninh nhân dân
đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ của cơng tác cơng an trong tình hình mới” của
Nguyễn Khánh Toàn [118], “Nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên nghiệp vụ
CAND đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới” của Nguyễn Văn Ngọc
[106]…. Nội dung các bài viết đã thể hiện quan điểm, tư tưởng chỉ đạo của các
cấp ủy đảng, lãnh đạo Bộ Công an, lãnh đạo các học viện, trường đại học CAND
về vị trí, vai trị của ĐNGV và định hướng phát triển ĐNGV đáp ứng yêu cầu,
nhiệm vụ công tác giáo dục – đào tạo trong xây dựng lực lượng CAND, phục vụ
đắc lực sự nghiệp bảo vệ an ninh quốc gia, đảm bảo trật tự an toàn xã hội. Bên
cạnh đó, nhiều bài viết đề cập đến yêu cầu, nhiệm vụ phương hướng, giải pháp
chất lượng ĐNGV nhằm phát triển một số học viện, trường đại học trở thành
trường trọng điểm quốc gia như Học viện ANND, Học viện CSND…
- Các cơng trình nghiên cứu về một số nội dung của công tác xây dựng đội
ngũ nhà giáo các trường CAND nói chung, ĐNGV nói riêng, trong đó chủ yếu đề
cập đến công tác đào tạo, bồi dưỡng giảng viên nghiệp vụ ở một số trường
CAND:
Cơng trình “Một số giải pháp tổ chức bồi dưỡng năng lực sư phạm cho đội
ngũ giáo viên nghiệp vụ chuyên ngành Trường Trung học Cảnh sát nhân dân II”
[85] của Đặng Văn Hải đã khẳng định tầm quan trọng của việc bồi dưỡng năng
lực sư phạm cho đội ngũ giáo viên, từ nghiên cứu thực trạng chất lượng
giảng dạy tại trường Trung học Cảnh sát nhân dân, tác giả đưa ra một số giải
pháp về tổ chức, quản lý chỉ đạo xác định nội dung bồi dưỡng phù hợp và xác
định hình thức tổ chức bồi dưỡng hoạt động bồi dưỡng năng lực sư phạm cho
giáo viên nghiệp vụ.
Qua cơng trình “Một số giải pháp quản lý phát triển đội ngũ giáo viên
nghiệp vụ chuyên ngành Trường Trung học Cảnh sát nhân dân I - Bộ Công an”
[87], Lương Hữu Hiền đã đưa ra các giải pháp về quản lý phát triển đội ngũ như:
xây dựng chức danh, tiêu chuẩn nghiệp vụ cho đội ngũ giáo viên nghiệp vụ; đảm
bảo về số lượng giáo viên; đảm bảo về công tác đào tạo, bồi dưỡng giáo viên; tăng
cường hoạt động NCKH cho giáo viên, về chính sách cho giáo viên, xây dựng đội
ngũ giáo viên đầu đàn và tăng cường cơ sở vật chất tài chính cho giáo viên.
Với cơng trình “Một số biện pháp quản lý nhằm nâng cao năng lực giảng
dạy cho đội ngũ giáo viên nghiệp vụ các trường Trung học cảnh sát Bộ Công an”
[99] , Tống Văn Khuông đã xác định cơ sở lý luận của vấn đề nâng cao năng lực
giảng dạy cho đội ngũ giáo viên nghiệp vụ công an bằng cách đổi mới công tác
quản lý, tiến hành đánh giá thực trạng và tác động của công tác quản lý đến năng
lực giảng dạy của đội ngũ giáo viên nghiệp vụ trong các trường trung học Cảnh
sát - Bộ Công an. Từ đó, đề xuất một số biện pháp quản lý nhằm nâng cao năng
lực giảng dạy cho đội ngũ giáo viên nghiệp vụ trong các trường trung học Cảnh
sát - Bộ Cơng an.
Những cơng trình nghiên cứu nêu trên đề cập đến nội dung xây dựng
ĐNGV chủ yếu thuộc chuyên ngành khoa học giáo dục, quản lý giáo dục; lĩnh
vực chủ yếu nghiên cứu về một số vấn đề lý luận của công tác quản lý, công tác
đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên nghiệp vụ chuyên ngành và đưa ra giải
pháp quản lý đội ngũ giáo viên trong các trường CAND nói chung.
Ngồi ra, từ năm 2001 đến năm 2010, trên các tạp chí của lực lượng
CAND có nhiều bài viết đề cập đến việc xây dựng đội ngũ nhà giáo các trường
CAND nói chung, ĐNGV nói riêng. Trong đó, có trên 20 bài đề cập đến đào tạo,
bồi dưỡng cho giảng viên nghiệp vụ; 19 bài về giảng viên các môn học trên các
lĩnh vực như lý luận chính trị, thể dục thể thao, giáo dục quốc phòng, ngoại ngữ,
tin học…. Tiêu biểu là các bài viết của: Đỗ Đình Hịa với “Đào tạo, bồi dưỡng
đội ngũ giảng viên đầu đàn ở Học viện Cảnh sát nhân dân” [90], Lê Minh Hùng
với “Nâng cao năng lực hoạt động thực tiễn cho giáo viên, sinh viên của Khoa
nghiệp vụ an ninh điều tra - Học viện An ninh nhân dân” [96], Nguyễn Bình Ban
với bài “Mấy vấn đề về đổi mới nội dung, phương pháp giảng dạy các mơn học
lý luận chính trị ở Học viện An ninh nhân dân hiện nay” [4], Nguyễn Hải Hưng
với “Hoạt động dạy giỏi của Học viện Cảnh sát nhân dân và một số đề xuất”
[97], Đinh Hữu Phượng với “Phát triển, bồi dưỡng đội ngũ giảng viên đảm bảo
nguồn nhân lực đào tạo cán bộ Cảnh sát trong thời kỳ mới” [109], Vũ Hồng
Sơn với “Nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên Công an nhân dân đáp ứng yêu
cầu đào tạo trong tình hình mới” [112]; Phùng Thế Vắc với “Giảng dạy pháp
luật góp phần bồi dưỡng lòng trung thành với Tổ quốc, với Đảng, với Nhà
nước và với nhân dân của người công an cách mạng” [118],… Các bài viết đề
cập toàn diện đến nội dung xây dựng ĐNGV với nhiều chuyên ngành khác
nhau, tập trung phân tích thực trạng, yêu cầu và đề xuất những biện pháp nâng
cao năng lực của ĐNGV như năng lực chuyên môn, năng lực sư phạm, năng lực
thực tiễn…
1.2. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU CÁC CƠNG TRÌNH ĐÃ CƠNG BỐ VÀ
NHỮNG NỘI DUNG LUẬN ÁN TẬP TRUNG NGHIÊN CỨU
1.2.1. Kết quả các cơng trình khoa học đã nghiên cứu có liên quan đến
đề tài
Các cơng trình nghiên cứu đã khẳng định xây dựng ĐNGV là một trong
những yếu tố then chốt để hoàn thiện nền giáo dục quốc gia, là những nội dung
thu hút nhiều sự quan tâm của các nhà khoa học. Nội dung nghiên cứu liên quan
đến đề tài luận án thuộc nhiều thể loại khác nhau: sách, đề tài khoa học các cấp, bài
tạp chí, luận án, luận văn... ,được tiếp cận từ nhiều góc độ như khoa học quản lý
giáo dục, tâm lý học, triết học, kinh tế với phương pháp nghiên cứu và cách tiếp cận
phong phú, đa chiều… Kết quả của các cơng trình nghiên cứu đã cung cấp nhiều
luận cứ khoa học và thực tiễn có giá trị cho việc vận dụng xây dựng ĐNGV các học
viện, trường CAND. Các cơng trình đã thể hiện những nội dung sau:
Một là, hầu hết những cơng trình nghiên cứu của các tác giả nước ngoài đều
tập trung luận giải về yêu cầu phát triển tất yếu và cần thiết về phẩm chất, năng lực
của một giảng viên, chủ yếu nghiên cứu dưới góc độ chuyên ngành tâm lý học.
Hai là, hệ thống, khái quát những vấn đề lý luận chung về nguồn nhân
lực giáo dục đại học nói chung và ĐNGV nói riêng, với nhiều khía cạnh khác
nhau. Các nghiên cứu đều khẳng định vị trí, vai trị quan trọng của ĐNGV và
xây dựng ĐNGV.
Ba là, dưới góc độ của nhà khoa học quản lý giáo dục, một số công trình
nghiên cứu đã phân tích, đánh giá và đề ra biện pháp để nâng cao chất lượng
ĐNGV nói chung, ĐNGV các trường CAND nói riêng.
Tuy nhiên, nhận thức lý luận về xây dựng ĐNGV trong các trường CAND
cũng như các nội dung xây dựng ĐNGV, như: công tác tuyển chọn, đào tạo, bồi
dưỡng, chế độ chính sách… chưa được nghiên cứu một cách có hệ thống, chưa
có tính khu biệt, mới đề cập khái lược, chưa thật đầy đủ, toàn diện, sâu sắc, nhất
là dưới góc độ và cách tiếp cận hệ thống của khoa học lịch sử.
Những nghiên cứu về xây dựng ĐNGV trong các học viện, trường đại học
CAND chưa nhiều và chủ yếu tập trung ở chuyên ngành quản lý giáo dục, tâm lý
học… Phần lớn các cơng trình, bài viết tạp chí chủ yếu đề cập đến công tác đào
tạo, bồi dưỡng giảng viên nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ, cịn các nội dung
như cơng tác tuyển chọn ĐNGV, thực hiện chế độ, chính sách cho ĐNGV hướng
đến xây dựng cơ cấu ĐNGV cân đối, hợp lý, đồng bộ về số lượng và chất
lượng… chưa được đề cập một cách tổng thể. Hiện cũng chưa có cơng trình nào
nghiên cứu hệ thống quan điểm, chủ trương của Đảng ủy Công an Trung ương,
các cấp ủy đảng trong Tổng cục XDLL CAND và các học viện, trường đại học
CAND và chỉ đạo tổ chức xây dựng ĐNGV trong phạm vi thời gian từ năm 2001
đến năm 2010.