NGUYÊN LIỆU ĐÁ THÔNG DỤNG TRONG NGHỀ ĐIÊU KHẮC ĐÁ MỸ NGHỆ
Sản phẩm đá mỹ nghệ đa dạng phần lớn cũng là nhờ sự phong phú của nguyên liệu đá.
Tùy từng nhóm đá và loại đá mà địi hỏi kỹ thuật chế tác khác nhau. Bài viết dưới đây
của chúng tôi sẽ giới thiệu cho độc giả những kiến thức cần biết về nguyên liệu đá.
NGUYÊN LIỆU ĐÁ ĐƯỢC CHIA THÀNH BAO NHIÊU NHĨM?
Dựa vào q trình hình thành, ngun liệu đá được chia thành 3 nhóm lớn. Đó là đá
magma, đá biến chất và đá trầm tích. Sau đây, chúng tơi sẽ trình bày rõ hơn về tính chất
từng nhóm đá.
ĐÁ MAGMA
Đá magma hay cịn có tên gọi khác là đá núi lửa. Tính chất của nhóm đá này được giữ
vẹn tồn như lúc mới được hình thành. Q trình hình thành diễn ra dưới nhiệt độ cực cao
của núi lửa. Lớp magma với nhiệt độ cực cao sẽ chảy qua các khối đá trong đây. Chúng
được làm nguội theo thời gian và hình thành ra nhiều loại đá khác. Đá granite, bazan đều
thuộc nhóm đá magma này.
Đá granite thuộc nhóm đá magma.
Nhóm đá magma được chia thành 2 nhóm nhỏ dựa vào nguồn gốc của các khối đá ban
đầu. Đó là đá magma xâm nhập và đá magma phun trào. Sau đây, chúng ta hãy cùng tìm
hiểu sự khác nhau và tính chất từng nhóm nhỏ này.
Bản chất của đá magma xâm nhập là những tảng đá xuất hiện lâu đời và nằm sâu trong
lòng Trái Đất. Vì thế, q trình tinh thể hóa diễn ra dưới lịng đất. Vì vậy, giai đoạn làm
nguội diễn ra chậm, trong khoảng thời gian dài. Điều này giúp loại đá này có cấu trúc
tinh thể lớn. Một số đá thuộc nhóm này như đá granite, pegmatite, diorite…
Đá magma phun trào được hình thành do sự phun trào núi lửa trên mặt đất. Dòng magma
theo dòng dung nham chảy ngang qua các phiến đá trên bề mặt Trái Đất. Vì vậy, quá trình
làm nguội các khối đá này diễn ra vơ cùng nhanh chóng. Đá magma phun trào thuộc
trạng thái chất rắn vơ định hình nên có độ cứng không cao bằng đá magma xâm nhập. Đá
bazan, pumice, dacite… đều thuộc nhóm đá này.
ĐÁ TRẦM TÍCH
Như tên gọi của nó, đá trầm tích được hình thành nhờ sự tích tụ của nhiều lớp trầm tích.
Phiến đá ngồi tự nhiên sẽ chịu tác động bào mịn của gió, mưa ánh sáng mặt trời. Những
mảnh đá nhỏ sẽ rơi xuống khu vực phía dưới tạo ra các lớp trầm tích. Ngồi ra, thực vật
hay sinh vật biển khi chết lắng xuống đáy đại dương bồi đắp lớp trầm tích. Trải qua hàng
ngàn năm tích tụ, các loại đá dần dần được hình thành.
Dựa theo điều kiện kiến tạo, đá trầm tích được chia tiếp thành 3 nhóm nhỏ khác nhau Đó
là đá trầm tích cơ học, đá trầm tích hóa học và đá trầm tích hữu cơ.
Đá trầm tích cơ học được hình thành do tác động của thời tiết, đặc biệt là phong hóa.
Chính vì vậy, thành phần khống vật nhóm đá này rất phức tạp. Tùy theo kích cỡ hạt mà
nhóm đá này cịn được phân nhỏ hơn nữa. Đại diện tiêu biểu cho nhóm này có thể kể đến
như sa thạch, đá phiến, đất sét, cuội kết…
Trong khi đó, đá trầm tích hóa học hình thành do kết tụ các chất lắng đọng dưới nước.
Đặc điểm của nhóm đá này là kích cỡ hạt rất nhỏ và thành phần khống vật đơn giản. Đá
vơi, đá dolomite, đá lửa đều nằm trong nhóm đá này.
Cuối cùng, đá trầm tích hữu cơ hình thành nhờ sự tích tụ xác động thực vật sống trong
nước. Than đá chính là đại diện tiêu biểu cho nhóm đá này. Tuy nhiên, đá dolomite và đá
vơi tùy từng loại mà thuộc nhóm hóa học hay nhóm hữu cơ.
ĐÁ BIẾN CHẤT
Dưới tác động của nhiệt độ, áp suất và quá trình biến đổi hóa học, đá biến chất được hình
thành. Thơng thường, q trình này diễn ra ở sâu trong lịng đất. Những điều kiện khắc
nghiệt trên đã làm thay đổi thành phần khống chất, vân đá, và thành phần hóa học của đá
so với ban đầu. Vì thế nên mới có tên gọi là đá biến chất. Sau quá trình biến chất, đá vôi
hoặc đá dolomite trở thành đá cẩm thạch.
Đá biến chất cũng được chia thành 2 nhóm cơ bản là đá có cấu tạo phân phiến và đá
khơng có cấu tạo phân phiến.
Cấu trúc phân phiến được hình thành do tác động của nhiệt độ cao và chịu áp lực trực
tiếp. Đá slate, đá gneiss hay đá phyllite đều thuộc nhóm đá biến chất có cấu tạo phân
phiến.
Ở nhóm đá khơng có cấu tạo phân phiến, các tác động xuất hiện từ nhiều phía hoặc
khơng có. Đại diện nổi bật của nhóm đá này chính là đá cẩm thạch. Ngồi ra cịn có đá
quartzite, đá novaculite. Trong đó, đá quartzite là sản phẩm từ q trình biến chất đá sa
thạch.
GIỚI THIỆU NGUYÊN LIỆU ĐÁ TIÊU BIỂU TRONG CHẾ TÁC ĐÁ MỸ NGHỆ
ĐÁ GRANITE
Đá granite còn được biết đến dưới tên gọi là đá hoa cương. Đây là loại đá phổ biến nhất
trong nhóm đá magma. Granite cịn nổi tiếng bởi độ cứng của đá thuộc hàng rất cứng
theo thang điểm Mohr. Ứng dụng của đá trong đời sống là rất đa dạng vì thế độ phổ biến
của đá là rộng khắp. Chúng ta dễ dàng bắt gặp bàn bếp, đá lát sàn hay cầu thang được làm
từ đá granite. Cơng trình làm từ đá granite nổi tiếng khắp thế giới phải kể đến núi
Rushmore. Lý do tiến hành chọn ngọn núi này để điêu khắc cũng chính bới vì đây là núi
đá granite.
Cơng trình làm từ đá granite nổi tiếng khắp thế giới phải kể đến núi Rushmore.
Như đã giới thiệu ở phần trên, đá granite là một loại đá thuộc nhóm đá magma. Tuy
nhiên, trong nghề chế tác đá mỹ nghệ, đá granite lại có định nghĩa rộng hơn. Theo đó,
những loại đá nào cứng hơn đá cẩm thạch đều là đá granite. Chính vì vậy, đá bazan,
gneiss, pegmatie và nhiều loại đá khác đều được gọi chung dưới tên gọi đá granite.
Điểm đặc sắc khác ở đá hoa cương chính là sự đa dạng màu sắc của đá. Granite thường
được bắt gặp dưới màu hồng, trắng và sắc độ thay đổi của xám và đen. Để lý giải điều
này, chúng ta cần biết thành phần khoáng chất của granite vô cùng phức tạp. Tỷ lệ khác
nhau của các thành phần này tạo nên màu sắc khác nhau của đá. Điều này phụ thuộc rất
lớn vào khối đá trước khi bị dịng magma chảy ngang qua.
ĐÁ VƠI
Cuối cùng, chúng tôi sẽ giới thiệu với độc giả một loại đá vơ cùng quen thuộc trong đời
sống. Đó chính là đá vôi. Đá vôi là vật liệu xây dựng được tin dùng trong nhiều năm nay.
Ít người biết rằng, đá vơi chính là nguyên liệu xây dựng nên Kim Tự Tháp Giza. Ngồi
ra, chúng ta cũng khơng thể bỏ qua một thắng cảnh nổi tiếng của nước ta. Đó là vịnh Hạ
Long với các đảo đá vơi mang hình thù độc đáo.
Vịnh Hạ Long với các đảo đá vơi mang hình thù độc đáo.
Đá vơi là đá trầm tích có thành phần chính là calci cacbonate (CaCO 3). Phần lớn đá vơi là
đá trầm tích hữu cơ do sự tích tụ xác sinh vật biển. Tuy nhiên, vẫn có đá vơi có nguồn
gốc hóa học do sự lắng đọng CaCO3 dưới đáy đại dương. Với nguồn gốc từ hữu cơ, đá
vôi tồn tại nhiều biến thể mang màu sắc và hoa văn khác nhau.
Có thể nói, đá vơi được sử dụng nhiều nhất so với các loại đá khác. Phần lớn, đá vôi được
sử dụng nhiều trong xây dựng các công trình. Các nhà thờ, lâu đài lớn ở châu Âu rất ưa
sử dụng đá vơi. Ngồi ra, đá vơi cịn được chọn để ốp bên ngoài sân vận động Yankee ở
Hoa Kỳ. Khơng những thế, đá vơi cịn là loại đá đặc, rắn chắc, ít kẽ hở. Vì vậy, đá vơi
chịu đựng sự ăn mịn của thời tiết trong thời gian dài.
ĐÁ CẨM THẠCH
Dưới tác động của nhiệt đó và áp suất, đá vơ trở thành đá cẩm thạch. Vì vậy, thành phần
chính trong đá cẩm thạch là CaCO3. Điểm đặc trưng nhất của đá cẩm thạch phải nhắc đến
các đường vân đá độc đáo. Các đường vân này xuất hiện trong quá trình biến đổi tính
chất của đá vơi. Ngồi ra, với thành phần chính CaCO3, đá cẩm thạch lại tiếp tục biến đổi
trong q trình sử dụng. Sự khó đốn về các đường vân tạo gây hứng thú cho người sử
dụng.
Do có nguồn gốc từ đá vơi, đá cẩm thạch thường có màu trắng sáng. Tuy nhiên, điều này
chỉ xảy ra khi đá vơi gốc là tinh khiết, ít lẫn tạp chất. Nếu đá cẩm thạch lẫn nhiều tạp chất
như sắt oxide, nhơm silicate thì đá sẽ có màu sắc khác. Vì vậy, ta có thể bắt gặp đá cẩm
thạch xanh, vàng, đen…
Xét theo thang độ cứng Mohr, đá cẩm thạch chỉ tầm khoảng 3 điểm. Vì vậy, việc điêu
khắc, chạm trổ đá cẩm thạch rất dễ dàng. Đây là ưu điểm của đá trong chế tác các mặt
hàng đá mỹ nghệ. Khơng những thế, đá cẩm thạch cịn có ưu điểm vượt trội khác. Đó
chính là khả năng đánh sáng bóng của đá. Đây là một đặc tính quan trọng trong các vật
phẩm dùng để trang trí.
Ngồi ra, với độ mềm và tính chất tan trong nước, đá cịn được nghiền nhỏ và trộn vào
thức ăn để bổ sung calci cho gia súc. Phương pháp này hay được sử dụng trong trang trại
ni bị sữa và gà lấy trứng.
TỔNG KẾT VỀ NGUYÊN LIỆU ĐÁ
Nghệ thuật điêu khắc đá mỹ nghệ ngày càng đang được chú trọng và phát triển rực rỡ.
Các mặt hàng, sản phẩm chế tác ngày càng đa dạng với nhiều mẫu mã khác nhau. Trong
đó, sự đa dạng về ngun liệu đá đóng vai trị quan trọng. Từng loại đá có độ cứng và
tính chất khác nhau. Khơng những thế, mỗi loại đá lại mang trong mình nhiều màu sắc
biến đổi. Điều này góp phần phục vụ tốt hơn cho mục đích trang trí và phong thủy của
sản phẩm đá. Tuy nhiên, thợ điêu khắc cần được đào tạo bài bản, nắm rõ đặc điểm từng
loại đá. Từ đó mới có thể quyết định lựa chọn phương pháp chế tác phù hợp. Vì vậy, quý
khách nên chọn các cơ sở hoạt động lâu năm trong nghề.
Dưới bàn tay nghệ nhân xưởng Huy Hùng, nét đẹp của đá cẩm thạch được thể hiện rõ
nét.
Hiện nay, làng Non Nước vẫn không ngừng đưa nghề chế tác đá mỹ nghệ phát triển rộng
khắp. Với xuất thân từ nơi đây, xưởng Huy Hùng hoạt động với mục tiêu phục vụ sản
phẩm chất lượng cho khách hàng. Đội ngũ nghệ nhân tại xưởng lành nghề, có kiến thức
chuyên môn cao. Sản phẩm tại đây không chỉ đa dạng về kiểu dáng mà còn về nguyên
liệu đá. Tại đây, chúng tơi có bán lục bình đá thạch anh, tượng đá cẩm thạch…
Nếu quý khách đang có nhu cầu mua sản phẩm đá mỹ nghệ đẹp và chất lượng, hãy liên
hệ ngay với chúng tôi.
>>>Xem thêm tại: />