Ngày soạn:
Ngày dạy:
Tuần: 21 - tiết: 20
Bài 18: HAI LOẠI ĐIỆN TÍCH
I./ MỤC TIÊU:
*Kiến thức :
- Có hai loại điện tích: dương, âm.
- Nắm tác dụng tương hỗ giữa hai loại điện tích.
- Tìm hiểu sơ lược về cấu tạo nguyên tử để có thể vận dụng vào việc giải thích một số
hiện tượng điện.
* Kỹ năng :
- Sử dụng các dụng cụ thí nghiệm.
- Quan sát, so sánh, phân tích, tổng hợp.
* Thái độ : Rèn tính cẩn thận, ý thức hợp tác trong hoạt động thu thập thông tin trong
nhóm.
II/ CHUẨN BỊ:
Đối với cả lớp:
- Tranh vẽ phóng to sơ lược cấu tạo nguyên tử h18.4 sgk
- Bảng phụ
Đối với mỗi nhóm HS:
- 3 mảnh nilông 13cm x 25cm, 1 bút chì gỗ còn mới.
- 1 kẹp giấy (hoặc nhựa), 2 thanh nhựa sẫm màu 20cm có lỗ ở giữa.
- 1 thanh thuỷ tinh, 1 mảnh lụa, len dài 15cm x 15cm
- 1 trục quay có mũi nhọn thẳng đứng.
III/ Hoạt động dạy học:
1) Hoạt động 1: Kiểm tra – tổ chức tình huống học tập. ( 6 phút)
a. Kiểm tra:
GV: Ta có thể làm nhiễm điện một vật bằng cách nào? Các vật nhiễm điện có đặc
điểm gì?
Hs: nhắc lại
b. Tạo tình huống vào bài:
Một vật khi bị cọ xát có khả năng hút các vật khá, nếu có 2 vật giống nhau đều bị
nhiễm điện và để gần nhau thì chúng có hiện tượng gì xảy ra? Chúng hút nhau hay
đẩy nhau?
Để trả lời câu hỏi trên ta cùng tìm hiểu Bài mới
→
Bài…
2) Hoạt động 2: Làm TN1, tạo ra vật nhiễm điện cùng loại và tìm hiểu lực tác
dụng giữa chúng. (10 phút)
Trợ giúp của GV Hoạt động của học sinh Nội dung
Yêu cầu Hs đọc thông tin sgk, làm
TN như H18.1/sgk
Lưu ý: kiểm tra hiện tượng trước khi
H: Đọc thông tin sgk. Hoạt
động nhóm tiến hành TN
H18.1 theo hướng dẫn.
I/ Hai loại điện
tích.
Thí nghiệm 1:
cọ xát
Yêu cầu Hs cọ xát mảnh nilông với
len rồi kẹp vào bút chì quan sát nhận
xét
Sau khi cọ xát và đưa lại gần nhau
hai mảnh nilông như thế nào?
Từ TN trên:
Hai mảnh nilông cùng cọ xát vào len
sẽ nhiễm điện giống nhau hay khác
nhau? Tại sao?
Yêu cầu Hs làm TN H18.2 để củng
cố thêm hai vật nhiễm điện cùng loại
tương tác với nhau
Từ TN
Khi đưa 2 thanh nhựa lại gần nhau
thì chúng hút nhau hay đẩy nhau?
Hai thanh nhựa nhiễm điện giống
nhau hay khác nhau?
Qua 2 TN, yêu cầu H hoàn thành
phần Kết luận/ sgk.
Nhận xét kết quả TN:
-Chúng đẩy nhau
-Nhiễm điện cùng loại vì
chúng là 2 vật giống nhau.
H: Tiến hành TN H18.2
-Chúng đẩy nhau.
-Nhiễm điện giống nhau
Hs: Điền từ thích hợp vào
chỗ trống
……Cùng loại………đẩy
nhau……
3) Hoạt động 3: Làm TN2 phát hiện 2 vật nhiễm điện hút nhau và mang điện tích
khác loại.( 8 phút)
Hướng dẫn hs làm TN như H18.3/sgk:
+ Cọ xát thanh nhựa vào vải khô, thanh
thủy tinh vào mảnh lụa.
+ Đưa thanh thủy tinh lại gần thanh
nhựa, quan sát hiện tượng
Từ kết quả TN, yêu cầu Hs điền vào
câu Nhận xét/sgk
Nhấn mạnh: nhựa và thủt tinh là 2 vật
khác nhau, khi bị nhiễm điện chúng
nhiễm điện khác nhau và khi đặt gần
nhau chúng đẩy nhau.
Hs: Tiến hành TN theo
hướng dẫn. Thảo luận
nhóm nhận xét hiện tượng
xảy ra.
Nhận xét
……hút
….khác….
Thí nghiệm 2:
4) Hoạt động 4: Kết luận và vận dụng hiểu biết về 2 loại điện tích và lực tác dụng
giữa chúng ( 8 phút)
Từ các kết quả TN và nhận xét trên,
hãy hoàn thành đầy đủ phần Kết
luận/sgk
Thông báo tên hai loại điện tích: điện
tích dương và điện tích âm
Người ta quy ước như thế nào về điện
Kết luận:
-…..hai……đẩy……
hút…..
Kết luận:
-Có 2 loại điện
tích là điện tích
dương và điện
tích âm. Các
vật nhiễm điện
tích âm và dương? Quy ước:
-Điện tích của thanh thủy
tinh là điện tích dương (+)
-Điện tích trên thanh nhựa
là điện tích âm ( - )
cùng loại thì
đẩy nhau, khác
loại thì hút
nhau.
5) Hoạt động 5: Tìm hiểu về sơ lược cấu tạo nguyên tử ( 9 phút)
Các vật bị nhiễm điện là các vậtmang
điện tích, vậy những điện tích này từ
đâu mà có?
Treo tranh vẽ hình 18.4/sgk
Thông báo 4 nội dung về cấu tạo
nguyên tử như skg
Khắc sâu ý “Bình thường nguyên tử
trung hòa về điện” với 1 vài ví dụ cụ
thể.
Có thể cho H nhắc lại
Nguyên tử có cấu tạo như thế nào?
Vậy, một vật nhiễm điện âm khi nào,
nhiễm điện dương khi nào?
Giải thích sự nhiễm điện của một vật
- Khi vật nhận thêm e, số điện tích âm
nhiều hơn số điện tích dương, vật
nhiễm điện âm.
- Khi vật mất bớt e, số điện tích
dương nhiều hơn số điện tích âm, vật
nhiễm điện dương.
Yêu cầu H vận dụng trả lời C2, C3,
C4.
Hs: quan sát tranh vẽ.
thu thập thông tin về cấu
tạo nguyên tử
Hs: nhắc lại và ghi vở
Hs: nhận xét
Hs: vận dụng
C2: Trước khi cọ xát,
trong mỗi vật đã có các
điện tích, chúng tồn tại
trong nguyên tử (hạt nhân
và các e)
C3: Trước khi cọ xát, các
vật không hút các vụn
giấy vì chưa nhiễm điện.
C4: Sau khi cọ xát mảnh
vải mất bớt e, nhiễm điện
dương và thước nhựa nhận
thêm e, nhiễm điện âm.
II/ Sơ lược cấu
tạo nguyên tử.
-Nguyên tử
gồm hạt nhân
mang điện
dương và các
electron mang
điện âm chuyển
động quanh hạt
nhân.
-Một vật nhiễm
điện âm nếu
nhận thêm
electron, nhiễm
điện dương nếu
mất bớt
electron.
III/ Vận dụng
(sgk)
6) Hướng dẫn về nhà: ( 4 phút)
Gv: Hướng dẫn Bài tập/SBT
Bài 18.1/ SBT Vận dụng: nếu chúng nhiễm điện khác loại thì như thế nào? Nếu chỉ
có thước nhiễm điện thì sẽ như thế nào? ( D đúng)
Bài 18.2/SBT Khi nào các vật nhiễm điện đẩy nhau, hút nhau? (Điền dấu thích hợp)
Bài 18.3/SBT
a) Lược nhiễm điện âm tóc nhiễm điện dương. Các e dịch chuyển từ tóc sang lược.
b) Lược hút tóc tóc dựng lên.
- Nhận xét qua tiết học.
Rút kinh nghiệm qua tiết dạy:
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ..
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ..
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ..
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ..
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ..
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ..
Bổ sung:
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ..
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ..
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ..
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ..
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ..
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ..