<span class='text_page_counter'>(1)</span><div class='page_container' data-page=1></div>
<span class='text_page_counter'>(2)</span><div class='page_container' data-page=2>



<b>Xác định hành động nói của các câu sau ?</b>

<i><b>a. Hơm nay là bài học đầu tiên của các em .</b></i>

<i><b>b. Thầy giáo mới ngày mai sẽ đến .</b></i>

<i><b>c. Thầy mong các em hết sức chú ý .</b></i>

Câu Kiểu câu Hành động nói Cách th/hiện

a

b

c

<i><b>Trần thuật</b></i>

<i><b>Trình bày</b></i>

<i><b>Trực tiếp</b></i>

<i><b>Trần thuật</b></i>

<i><b>Trần thuật</b></i>

<i><b>Trình bày</b></i>

<i><b>Điều khiển</b></i>

</div>
<span class='text_page_counter'>(3)</span><div class='page_container' data-page=3>

<b>B</b>

<b>A</b>

<b>C</b>

<b>A</b>



Câu nào sau đây thực hiện hành động điều khiển ?

Bạn có thể mua hộ tớ quyển sách

được không ?

Quyển sách này rất hay.

Sách vở thế mà cũng gọi đi

học được à ?

</div>
<span class='text_page_counter'>(4)</span><div class='page_container' data-page=4>

<b>HỘI THOẠI</b>

<b>HỘI THOẠI</b>

<b>TIẾT 107</b>

<b>TIẾT 107</b>

<b> HỘ</b>

</div>
<span class='text_page_counter'>(5)</span><div class='page_container' data-page=5>

I. Vai x· hội trong hội thoại

</div>
<span class='text_page_counter'>(6)</span><div class='page_container' data-page=6>

VD: Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi

Mt hụm, cụ tụi gi tơi đến bên c ời hỏi:

-Hång! Mµy cã mn vµo Thanh Hoá chơi với mẹ mày không?

<b></b>Nhn ra nhng ý nghĩa cay độc trong giọng nói và trên nét mặt khi c ời rất kịch của cô
tôi kia, tôi cúi đầu khơng đáp. Vì tơi biết rõ, nhắc đến mẹ tơi, cơ tơi chỉ có ý gieo rắc vào
đầu óc tơi những hồi nghi để tơi khinh miệt và ruồng rẫy mẹ tôi, một ng ời đàn bà đã bị
cái tội là goá chồng, nợ nần cùng túng quá, phải bỏ con đi tha h ơng cầu thc<b></b>

Tụi cng c i ỏp li cụ tụi:

-Không! Cháu không muốn vào. Cuối năm thế nào mợ cháu cũng về.

Cô tôi hỏi luôn, giọng vẫn ngọt:

-Sao lại không vào? Mợ mày phát tài lắm, có nh dạo tr ớc đâu!

Ri hai con mt long lanh ca cụ tụi chằm chặp đ a nhìn tơi. Tơi lại im lặng cúi đầu xuống
đất: lịng tơi càng thắt lại, kh mắt tôi đã cay cay. Cô tôi liền vỗ vai tơi c ời mà nói rằng:
-Mày dại q, cứ vào đi, tao chạy cho tiền tàu. Vào mà bắt mợ mày may vá sắm sửa cho
và thăm em bé ch.

Tôi c ời dài trong tiếng khóc, hỏi cô tôi:
-Sao cô biết mợ con có con?

Cô tôi vẫn cứ t ơi c ời kể các chuyện cho tôi nghe<b></b>

Cụ tụi ch a dứt câu, cổ họng tôi đã nghẹn ứ khóc khơng ra tiếng.

</div>
<span class='text_page_counter'>(7)</span><div class='page_container' data-page=7>

I. Vai x· héi trong hội thoại

1. Khái niệm

Vai xó hi l v trớ của ng ời tham gia

hội thoại đối với ng ời khác trong

cuộc thoi

Bà cô:Là cô ruột của Hồng

Hồng: Là cháu ruột của cô

Vai trên

Vai d ới

Quan h gia cỏc nhõn vt tham gia hội
thoại trong đoạn trích trên là quan hệ gì?

Ai là vai trên ? Ai là vai dưới ?
Thế nào là vai xã hội

</div>
<span class='text_page_counter'>(8)</span><div class='page_container' data-page=8>

I. Vai x· hội trong hội thoại

1. Khái niệm

Một học sinh lớp 8

ở

_{nhà (trong gia đình)}

_ở

_{tr ờng (ngồi xã hi)}

Ông

bà

Cha

mẹ

Anh

chị

Em

Thầy

cô

Anh chị

khối 9

Bạn cùng

khối

Các em

khối 6,7

Cháu

Con

Em

Anh-chị

Học trò

Em

Bạn bè

Anh-chị

2. Các mối quan hệ của vai xà héi.

</div>
<span class='text_page_counter'>(9)</span><div class='page_container' data-page=9>

I. Vai x· héi trong héi tho¹i

1. Kh¸i niƯm

Vai x héi

<i><b>·</b></i>

</div>
<span class='text_page_counter'>(10)</span><div class='page_container' data-page=10>

I. Vai x· hội trong hội thoại

1. Khái niệm

Phân tích vai xà hội trong đoạn hội thoại sau:

Nam ( bạn của con trai bà Tuyết) cắp cặp đi vào cổng, nhanh nhảu chào bà

Tuyết:

- Con chào mẹ ạ!

Va thy Nam đi vào bà Tuyết đon đả:

- Linh đâu con? Sao các con về muộn thế?

Nam lễ phép th a:

-

_{Th a mĐ! Linh cã viƯc bËn nªn vỊ sau con một chút.}

Bà Tuyết xoa đầu Nam bảo:

</div>
<span class='text_page_counter'>(11)</span><div class='page_container' data-page=11>

I. Vai xà hội trong hội thoại

1. Khái niệm

Bà TuyÕt: Vai mÑ

</div>
<span class='text_page_counter'>(12)</span><div class='page_container' data-page=12>

I. Vai x· héi trong hội thoại

1. Khái niệm

2.Cỏc kiu quan h xó hi .

Vai x héi

<i><b>·</b></i>

Quan hệ trên- d ới

hay ngang hàng

(Tuỳ theo thứ bậc,

tuổi tác trong gia

đình và xã hội)

Quan hƯ thân-

sơ

</div>
<span class='text_page_counter'>(13)</span><div class='page_container' data-page=13>

I. Vai xà hội trong hội thoại

1. Khái niƯm

Vai xã hội là vị trí của ng ời tham gia

hội thoại đối với ng ời khác trong

cuộc thoại

- Vai xã hội đ ợc xác định bằng các

quan hệ xã hội:

- Quan hƯ trªn-d íi hay ngang

hàng (theo tuổi tác, thứ bậc trong

gia đình và xã hội).

- Quan hệ thõn s (theo mc

<i></i>

quen biết, thân tình).

Ghi nhớ chấm 1

</div>
<span class='text_page_counter'>(14)</span><div class='page_container' data-page=14>

I.VAI XÃ HỘI TRONG HỘI THOẠI .
1.Khái niệm.

Ghi nhớ SGK/94

Việc xác định vai xã hội của mỗingười
trong cuộc thoại có cần thiết khơng?

Vì sao?

Cách cư xử của người cơ có gì đáng chê trách?
Tìm những chi tiết cho thấy NVchú bé Hồng đã
cố gắng kìm nén sự bất bình của mình để giữ
được thái độ lễ phép .

Giải thích vì sao Hồng phải làm như vậy?

-Cách đối xử của người cô là thiếu thiện
chí , vừa khơng phù hợp với quan hệ ruột

thịt , vừa không thể hiện thái độ đúng mực
của người trên đối với người dưới .

Cỏc chi thể hiện sự bất bỡnh của Hồng: tôi cúi
đầu không đáp

+Tôi lại im lặng cúi đầu xuống đất: lịng tơi
càng thắt lại, kh mắt tơi đã cay cay.

+Tôi c ời dài trong tiếng khóc,

+c hng tơi đã nghẹn ứ khóc khơng ra
tiếng.

</div>
<span class='text_page_counter'>(15)</span><div class='page_container' data-page=15>

I. Vai xà hội trong hội thoại

1. Khái niệm

Một häc sinh líp 8

ở

_{nhà (trong gia đình)}

_ở

_{tr ng (ngoi xó hi)}

Ông

bà

Cha

mẹ

Anh

chị

Em

Thầy

cô

Anh chị

khối 9

Bạn cùng

khối

Các em

khối 6,7

Cháu

Con

Em

Anh-chị

Học trò

Em

Bạn bè

Anh-chị

</div>
<span class='text_page_counter'>(16)</span><div class='page_container' data-page=16>

I. Vai xà hội trong hội thoại

Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi.

Tôi nắm lấy cái vai g

y ca lóo, ôn tồn bảo:

- Chẳng kiếp gì sung sướng thật, nhưng có cái này

là sung sướng: bây giờ cụ ngồi xuống cái phản này chơi,

tôi đi luộc mấy củ khoai lang, nấu một

Êm

nước chè tươi

thật đặc; ông con mình ăn khoai, uống nước chè, rồi hút

thuốc lào... Thế là sung sướng.

- Vâng! Ông giáo dạy phải! đối với chúng mình thế

là sung sướng.

Lão nói xong lại cười đưa đà. Tiếng cười gượng

nhưng nghe đã hiền hậu lại. Tôi vui vẻ bảo:

- Thế là được, chứ gì? Vậy cụ

ngåi

xuống đây, tơi đi

luộc khoai nấu nước.

- Nói đùa thế, chứ ơng giáo cho để khi khác.

</div>
<span class='text_page_counter'>(17)</span><div class='page_container' data-page=17>

I. Vai x· héi trong hội thoại

Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi.

Tôi nắm lấy cái vai g y c a lÃo, «n t n b o:

ầ

ủ

ồ

ả

- Ch ng ki p g× sung s

ẳ

ế

ướ

ng th t, nh ng cã c¸i n y l sung s

ậ

ư

à à

ướ

ng: b©y gi

ờ

c ng i xu ng ph n n y ch i, t«i i lu c m y c khoai lang, n u m t Êm n

ụ

ồ

ố

ả

à

ơ

đ

ộ

ấ

ủ

ấ

ộ

ướ

c chÌ

t

ươ

i th t

c; ông con mình n khoai, u ng n

ă

ố

ướ

c chÌ, r i hót thu c l o... Th l

ồ

ố à

sung s

ng.

- Vâng! ông giáo d y ph i

ạ

ả đố ớ

i v i chóng m×nh th l sung s

ế à

ướ

ng.

L·o nãi xong l i c

ạ ườ đư đà

i

a

. Ti ng c

ế

ườ ượ

i g

ng nh ng nghe · hi n h u

ư

đ

ề

ậ

l i. T«i vui v b o:

ạ

ẻ ả

- Th l

ế à đượ

c, ch g×? V y c ngồi xu ng ây, tôi i lu c khoai n u n

ứ

ậ

ụ

ố

đ

đ

ộ

ấ

ướ

c.

- Nãi ïa th , ch «ng gi¸o cho

đ

ế

ứ

để

khi kh¸c.

(Nam Cao – Lão

H c)

Xột v a v hi:

Xột v tui tỏc

Ông gi¸o

</div>
<span class='text_page_counter'>(18)</span><div class='page_container' data-page=18>

I.VAI XÃ HỘI TRONG HỘI THOẠI .
1.Khái niệm.

Ghi nhớ SGK/94
2.Lưu ý .

2. L u ý:

Vì quan hệ xã hội vốn rất đa
dạng nên vai xã hội của mỗi ng
ời cũng đa dạng, nhiều chiều.
Khi tham gia hội thoại, mỗi ng
ời cần xác định đúng vai của
mình để chọn cách nói cho phù
hợp.

</div>
<span class='text_page_counter'>(19)</span><div class='page_container' data-page=19>

1. Cháu van ơng , nhà cháu mới tỉnh được một lúc ,

ông tha cho !

2. Chồng tôi đau ốm , ông không được phép hành hạ !

3. Mày trói ngay chồng bà đi , bà cho mày xem !

Cháu – ông

Dưới - trên

Tôi - ông

Ngang hàng

Bà - mày

Trên - dưới

1.

Cháu

van

ông

, nhà cháu mới tỉnh được một lúc ,

ông tha cho !

</div>
<span class='text_page_counter'>(20)</span><div class='page_container' data-page=20>

I. Vai xà hội trong hội thoại

1. Khái niệm vai x· héi

Vai xã hội là vị trí của ng ời tham gia hội

thoại đối với ng ời khác trong cuộc thoại

. Vai xã hội đ ợc xác định bằng các quan

h xó hi:

-Quan hệ trên-d ới hay ngang hàng

-Quan hệ thân sơ.

2. L u ý:

- Vì quan hÖ x· héi vèn rất đa dạng nên

vai xà hội của mỗi ng ời cũng đa dạng,

nhiều chiều.

</div>
<span class='text_page_counter'>(21)</span><div class='page_container' data-page=21>

<b>II.</b>

<b>Luyện tập</b>

<b>:</b>

<b>BT1</b>

<b>:</b>

Thái độ của trần Quốc Tuấn đối với các binh sĩ

dưới quyền .

<b>- Nghiêm khắc</b>

: Nay các ngươi nhìn chủ nhục mà khơng

biết lo ,thấy nước nhục mà không biết thẹn

</div>
<span class='text_page_counter'>(22)</span><div class='page_container' data-page=22>

I. Vai x· héi trong héi tho¹i

II. Lun tËp

<b>Nh</b>

<b>óm 1:</b>

Dựa vào đoạn trích và những điều em đã

biết về truyện “Lão Hạc” hãy xác định vai xã hội của hai

nhân vật tham gia cc hội thoại trên.

<b>Nh</b>

<b>óm 2:</b>

Tìm những chi tiết trong lời thoại của nhân

vật và lời miêu tả của nhà văn cho thấy thái độ vừa kính

trọng, vừa thân tình của nhân vật ông giáo đối với Lão

Hạc.

<b>Nh</b>

<b>óm 3:</b>

Những chi tiết trong lời thoại của nhân vật

và lời miêu tả của nhà văn nói lên thái độ vừa quý trọng

vừa thân tình của lão đối với ơng giáo?

<b>Nh</b>

<b>óm 4:</b>

Những chi tiết nào thể hiện tâm trạng không

</div>
<span class='text_page_counter'>(23)</span><div class='page_container' data-page=23>

<b>b.</b>

Thái độ vừa kính trọng ,vừa thân tình

của ơng giáo đối với lão Hạc .

<b>Lời lẽ , cử chỉ</b>

: ôn tồn, thân mật ,nắm vai lão ,

mời lão uống nước, hút thuốc , ăn khoai...

<b>Cách xưng hô</b>

: cụ - tôi , ông con mình

<b>c.</b>

Lão Hạc gọi người đối thoại mình là

<i><b>ơng giáo</b></i>

,dùng từ

<i><b>dạy</b></i>

thay cho từ

<i><b>nói</b></i>

( thể hiện sự tơn

trọng )

Xưng hơ

<i><b>chúng mình</b></i>

( thể hiện sự chân tình )

</div>
<span class='text_page_counter'>(24)</span><div class='page_container' data-page=24>

I. Vai x· héi trong héi tho¹i

II. Lun tËp

Bài 3: Hãy xắp xếp những nhóm từ sau vào hai hình ảnh d ới đây

cho phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp.Sau đó viết thành hai đoạn

hội thoại có sử dụng nhng t trờn

1. à. , nhỉ, nhé...

2. Vâng, ạ, dạ, th a...

</div>
<span class='text_page_counter'>(25)</span><div class='page_container' data-page=25>

-Học thuộc ghi nhớ SGK.

-Làm các bài tập còn lại.

</div>

<!--links-->