<span class='text_page_counter'>(1)</span><div class='page_container' data-page=1>

<b>Tr</b>

<b> êng THCS Xu©n L©m GV: Ngun ThÞ Liên</b>
Ngày soạn : 09 / 10 / 2010 Ngày dạy: / 10 / 2010

<b>Buổi 1-2- 3 - 4: ôn tập: một số văn bản đã học</b>
A. Mục tiêu cần đạt:

- Giúp HS nắm vững khái niệm văn học dân gian, truyền thuyết và kiến thức của các
văn bản đã học.

- RÌn lun kỹ năng Đọc - hiểu văn bản cho hs.

- Học sinh có thái độ học tập tốt hơn khi học các văn bản ở chơng trình THCS.
B Chuẩn bị:

- GV: Đọc nghiêm cứu tài liệu soạn bài.
- HS: ôn lại các kiến thức đã học.

C. Tổ chức các hoạt động dạy học:
1. ổn định lớp:

2. KTCB cđa HS.
3. Bµi míi:

<i><b>Hoạt động 1:</b></i>

GV hớng dẫn hs ôn
lại kiến thức đã học.
CH: Nêu các khái
niệm VHDG,

Truyền thuyết?

CH: Vai trò tác dụng
của các yếu tố tởng
tợng kỳ ảo?

CH; Nêu tên các văn
bản truyền thuyết đã
học?

<i>GV liƯt kª góc bảng</i>

<b>A. Văn học dân gian:</b>

- VHDG: l những sáng tác do nhân dân lao động sáng tạo ra đợc
truyền miệng từ đời này sang đời khác gửi gắm những mơ ớc, khát
vọng, quan niệm về một trật tự xã hội ….

- Bao gåm: TruyÒn thuyÕt, cổ tích, thần thoại, ca dao, dân ca.
<b>I. Truyền thuyết:</b>

<b>1. Khái niệm: là truyện dân gian kể về các nhân vật và sự kiện có </b>
liên quan đến lịch sử thời quá khứ, thờng có yếu tố tởng tợng kỳ ảo.
Truyền thuyết thể hiện thái độ và cách đánh giá của nhân dân đối với
các sự kiện và nhân vật lịch sử đựoc kể. Truyền thuyết ra đời sau
thần thoại , gắn bó sâu sắc với thần thoại. Nhiều truyền thuyết thực
chất là thần thoại đã đợc lịch sử hoá.

- Truyền thuyết sử dụng nhiều yếu tố tởng tợng kỳ ảo. Yếu tố này
thờng đảm nhận những nhiệm vụ nghệ thuật cụ thể:

+ Kì vĩ hố tơ đậm tính phi thờng, cao đẹp của đối tợng : nguồn gốc
kỳ lạ; hình dáng dung mạo đẹp đẽ khác ngời trần, hành động cử chỉ
phi phàm.

+ Liên quan đến thần thánh hoặc các thế lực siêu nhiên khác-> tăng
niềm tin về sự cao cả.

+ Làm cho T/p trở nên hấp dẫn hơn vì sự bay bổng của các chi tiết
nghệ thuật tởng tợng kỳ ảo-> đẹp nh những giấc mơ- nh có thật.
CH: Trỡnh by

nhng nột c sc v
ND v NT?

<b>2. Văn bản:</b>

<b>a) Con Rồng, cháu Tiên. </b>

* Đặc sắc về nội dung và nghệ thuật:
- Nội dung:

+ Truyện giải thích nguồn gốc giống nòi, thể hiện niềm tự hào dân
tộc sâu sắc

+ cao tinh thn on kt các dân tộc. Ngời Việt, dù ở miền xuôi
hay miền ngợc đều có chung một mẹ. Hình ảnh cái bọc trứng giúp ta
<i>hiểu hơn về hai tiếng Đồng bào.</i>

+TruyÖn phản ánh quá trình mở nớc và dựng nớc của buổi bình minh

của lịch sử

- Nghệ thuật: Tởng tợng kì ảo->thể hiện trí tởng tợng phong phú của
cha ông ta.

CH: HÃy kể tóm tắt
truyền thuyết Thánh
Gióng?

<b>b)Thánh Gióng:</b>
* Đặc sắc

</div>
<span class='text_page_counter'>(2)</span><div class='page_container' data-page=2>

<b>Tr</b>

<b> ờng THCS Xu©n L©m GV: Nguyễn Thị Liên</b>
CH: Trình bày

nhng nột c sc v
ND v NT?

CH: HÃy nêu ý
nghĩa câu nói đầu
tiên cđa Giãng?

CH: Ph©m tÝch ý
nghÜa Giãng bay vỊ
trêi?

- Hình tựơng Gióng là biểu tợng rực rỡ của ý thức, sức mạnh đánh
giặc và khát vọng chiến thắng ngoại xâm của dân tộc.

- ThĨ hiƯn quan niƯm vµ íc mơ về sức mạnh của nhân dân ta về ngời
anh hïng chèng giỈc.

- Các yếu tố thần kỳ trong tác phẩm có tác dụng tơ đậm vẻ đẹp phi
thờng đến mức thần thánh của nhân vật.

*

ý nghĩa câu nói đầu tiên:

- khi tổ quốc lâm nguy, nhiệm vụ đánh giặc cứu nớc là quan trọng và
thiêng liêng nhất. Câu nói của Gióng nhằm ca ngợi tinh thần chống
giặc ngoại xâm của dt ta đợc kêt tinh trong mộy hình tợng mang
đạm chất anh hùng ca.

- ý thức đánh giặc cứu nớc đã khiến cho nguời anh húng có những
khả năng kì lạ, những hành động khác thờng.

- Hình tợng Gióng tiêu biểu cho vẻ đẹp của nhân dân. Trong H/c
bình thờng, nhân dân lặng lẽ nhng khi cần họ sẵn sàng hy sinh vì tổ
quốc. Tiếng nói đàu tiên của họ là tiếng nói đánh giặc.

* Chi tiÕt Giãng bay vỊ trêi:

- Về trời là hình thức bất tử hoá vẻ đẹp của ngời anh hùng Gióng khi
snh ra đã phi thờng thì khi ra đi cũng phi thờng. Bay lên trời, Gióng
tựa nh đất trời vũ trụ, Gióng sống mãi.

- Khơng nhận phần thởng, không nhận on vua, lộc nớc tất cả mọi

chiến cơng Gíong để lại cho đất nớc cho mn dân. Thêm một lần
nữa hình tợng Gióng kĩ vĩ hoá, đạm chất lãng mạn.

Truyền thuyết Sơn
Tinh Thuỷ Tinh là
một thần thaọi đã
đợc truyền thuyết
hoá.

CH: Néi dung cơ
bản của truyện thể
hiện ở những điểm
nµo?

CH: Sự thật lịch sử
trong truyền thuyết
này đợc thể hiện ở
chi tiết nào?

<b>c) S¬n Tinh, Thủ Tinh.</b>
* Nội dung thể hiện:

- Giải thích hiện tợng lữ lụt xảy ra thờng xuyên ở vùng châu thổ Bắc
Bộ thời xa.

- Thể hiện khát vọng chiến thắng lũ lụt, bảo vệ cuộc sống của nhân
dân ta.

- Ca ngợi công lao dựng nớc của cha ông ta trong thời đại Hùng
V-ơng .

* Sù thËt lÞch sư thĨ hiÖn ë chi tiÕt:

- Truyện gắn với một giai đoạn lịch sử: Thời đại Vua Hùng Vơng.
Đây là giai đoạn mở đầu trong quá trình dựng nớc cảu dận tộc ta.
- Lũ lụt là một hiện tợng xảy ra thờng xuyên ở các vùng Bắc Bộ xa.
Thuỷ Tinh là hình tợng khái qt hố sức mạnh tàn phá đó.

- Ngay từ buổi đầu dựng nớc ơng cha ta không chỉ chiến đấu chống
<i>lại kẻ thù hai chân</i>“ <i>” mà còn chống lại kẻ thù “bốn chân” ...</i>

GV: đây là một
truyền thuyết hấp
dẫn nằm trong
chuỗi các truyền
thuyết về ngời anh
hùng Lê Lợi.

CH: Nội dung cơ
bản ?

CH: Nêu ý nghĩa
của truyện?

<b>d) Sù tÝch Hå G¬m.</b>
<b>* Néi dung.</b>

- Tập trung giải thích nguồn gốc ra đời của Hồ Gơm(Truyền thuyết
địa danh)

- Nhìn từ phơng diện khác, đay cịn là truyền thuyết về ngời anh
hùng Lê Lợi- Nhân vật trungtâm dợc đề cao. Nhng đồng thời truyện
cũng ca ngợi h/ả của nhân dân, khẳng định cuộc chiến đấu của nhân
dân ta là cuộc chiến chính nghĩa.

* ý nghi· cđa truyện:

- Ca ngợi cuộc chiến tranh nhân dân chống giặc ngoại xâm:

+ Cú s ho hp tuyt i: trên có Long Quân, dới có Lê Thuận, có
chủ tớng Lê Lợi, các bộ phận gơm thần vừa nh in…

</div>
<span class='text_page_counter'>(3)</span><div class='page_container' data-page=3>

<b>Tr</b>

<b> êng THCS Xu©n L©m GV: Nguyễn Thị Liên</b>
<i>nhiệm vụ trừ bạo , an dân</i> .

- cao nhà Lê và vua Lê Lợi. Mặc dù không phải dòng dõi vu chúa
nhng Lê Lợi đợc troa trọn niềm tin.

- Giải thích tên hồ (Hồn Kiếm) và thể hiện t tởng “ Khi hồ bình
chúng ta khơng cần đến gơm giáo, dân tộc ta chi cầm gơm khi có kẻ
thùi xâm lợc”

- Hồ đợc thiêng hố: Gơm thần , Rùa thần vẫn còn, hồn thiêng của
dõn tc, rn e nhng k xõm lng.

CH: Nêu khái niệm
cổ tích?

CH: Cổ tích có
những loại cơ bản
nào?

<b>II. Cỉ tÝch:</b>
<b>1. Kh¸i niƯm:</b>

<b>- Là loại truyện dân gian kể về cuộc đời của một số kiểu nhân vật: </b>
bất hạnh (mồ cơi, em út..); nhân vật dũng sĩ có tài năng kì lạ; thơng
minh, ngốc nghếch, nhân vật là động vật.

<b>- Truyện cổ tích thờng có yếu tố hoang đờng, thể hiện ớc mơ, niềm </b>
tin về chiến thắng cuối cùng của cái thiện.Cổ tích có thể chia thành
ba loại nh sau:

<i>+ Về loài vật: Nội dung cơ bản của loai truyện này là giải thích các </i>
đặc điểmcủa các loài vật hoặc mối quân hệ giữa chúng.

<i>+ Truyện thần kỳ: Là l;aọi truyện thể hiện niềm mơ ớc của ngời </i>
x-avề một thế giới đẹp đẽ, cơng bằng. Nhât vật chính thờng là những
<i>con ngời bất hạnh, thấp cổ bé họng nhờ sự giúp đỡ của các lực lợng </i>
<i>siêu nhiên cuối cùng họ đợc giải thốt</i>

<i>+ Cổ tích sinh hoạt: Nói về số phận con ngời gần nh hiện thực đời </i>
sống ít sử dụng yếu tố thần kì. Nhng các nhân vật dợc nói tới thờng
tinh qi hoặc ngị nghệch hơn ngời VD: Nói dối nh Cuội

</div>
<span class='text_page_counter'>(4)</span><div class='page_container' data-page=4>

<b>Tr</b>

<b> êng THCS Xu©n L©m GV: Nguyễn Thị Liên</b>

</div>

<!--links-->