<span class='text_page_counter'>(1)</span><div class='page_container' data-page=1>

W: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tvc Trang | 1
<b> ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP HỌC KÌ 2 năm 2020 MÔN NGỮ VĂN 8 </b>

<b>I. PHẦN VĂN BẢN </b>
<b>Tác phẩm, tác </b>
<b>giả, </b>

<b>thể loại </b>

Nội dung <b> Nghệ thuật </b> Ý nghĩa VB

<b>Nhớ rừng </b>
Thế Lữ
(1907-1989)

<i>Thể thơ tám chữ </i>
<i>hiện đại </i>

Nhà thơ mượn lời con
hổ bị nhốt ở vườn bách
thú để diễn tả sâu sắc
nỗi chán ghét thực tại
tầm thường, tù túng và
niềm khao khát tự do
mãnh liệt. Bài thơ đã
khơi gợi lịng u nước
thầm kín của người dân
mất nước thuở ấy.

-Sử dụng bút pháp lãng
mạn, với nhiều biện

pháp nghệ thuật: nhân
hóa, đối lập, phóng đại,
sử dụng từ ngữ gợi hình,
giàu biểu cảm.

-Xây dựng hình tượng
cod nhiều tầng ý nghĩa.
-Giọng thơ lúc dữ dội, lúc
bi tráng.

Mượn lời con hổ
trong vườn bách
thú, tác giả kín đáo
bộc lộ tình cảm
u nước, niềm
khao khát thốt
khỏi kiếp đời nơ lệ.

<b>Ơng đồ </b>
Vũ Đình Liên
(1913- 1996)
<i>Thể thơ năm chữ </i>

Bài thơ thể hiện sâu sắc
tình cảnh đáng thương
của ơng đồ, qua đó tốt
lên niềm cảm thương
chân thành trước một
kiếp người đang tàn tạ
và nỗi nhớ cảnh cũ

người xưa của nhà thơ

-Thể thơ ngũ ngơn hiện
đại.

-Xây dựng hình ảnh đối
lập.

-Kết hợp giữa biểu cảm
với kể và tả.

Khắc họa hình ảnh
ơng đồ, nhà thơ
thể hiện nỗi tiếc
thương cho nhưng
giá trị văn hóa cổ
truyền của dân tộc
đang bị tàn phai.
<b>Quê hương </b>

Tế
Hanh(1921-2009)

<i>Thể thơ tám chữ </i>

Bài thơ đã vẽ lên một
bức tranh tươi sáng,
sinh động về một làng
quê miền biển, trong đó
nổi bật lên hình ảnh

khỏe khoắn, đầy sức
sống của người dân chài
và sinh hoạt lao động
làng Chài cùng tình yêu

-Sáng tạo nên những
hình ảnh của cuộc sống
lao động thơ mộng.
-Tạo liên tưởng, so sánh
độc đáo, lời thơ bay
bổng, đầy cảm xúc.
-Sử dụng thể thơ tám
chữ hiện đại có những

</div>
<span class='text_page_counter'>(2)</span><div class='page_container' data-page=2>

W: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tvc Trang | 2
quê hương tha thiết của

tác giả.

sáng tạo mới mẻ, phóng
khống.

<b>Khi con tu hú </b>
Tố Hữu(1920-
2002)

<i>Thể thơ lục bát </i>

Thể hiện sâu sắc lòng
yêu cuộc sống và niềm

khao khát tự do cháy
bỏng của người chiến sĩ
cách mạng trong cảnh
tù đày.

-Viết theo thể thơ lục
bát, giàu nhạc điệu,
mượt mà, uyển chuyển.
-Lựa chọn lời thơ đầy ấn
tượng để biểu lộ cảm xúc
khi tha thiết, khi sôi nổi
mạnh mẽ.

Bài thơ thể hiện
lịng u đời, u lí
tưởng của người
chiến sĩ cộng sản
trẻ tuổi trong hoàn
cảnh ngục tù
<b>Tức cảnh Pác- </b>

<b>Bó </b>
Hồ Chí

Minh(1890-1969)

<i>Thể thơ thất ngôn </i>
<i>tứ tuyệt </i>

Tinh thần lạc quan,

phong thái ung dung
của Bác Hồ trong cuộc
sống cách mạng đầy
gian khổ ở Pác Bó. Với
Người, làm cách mạng
và sống hoag hợp với
thiên nhiên là một niềm
vui lớn.

-Có tính chất ngắn gọn
hàm súc.

-Vừa mang đặc điểm cổ
điển truyền thống vừa có
tính chất mới mẻ hiện
đại

-Lời thơ bình dị pha
giọng đùa vui, hóm hỉnh
-Tạo tứ thơ độc đáo, bất
ngờ, thú vị và sâu sắc

Bài thơ thể hiện
cốt cách, tinh thần
Hồ Chí Minh luôn
tràn đầy lạc quan
,tin tưởng vào sự
nghiệp cách mạng

<b>Ngắm </b>

<b>trăng(Vọng </b>
<b>nguyệt) </b>
Hồ Chí Minh
<i>Thể thơ thất ngơn </i>
<i>tứ tuyệt </i>

Tình u thiên nhiên
đến say mê và phong
thái ung dung của Bác
Hồ ngay cả trong cảnh
ngục tù cực khổ tối tăm.

-Nghệ thuật đối lập,
tương phản: Nhà tù và
cái đẹp, ánh sáng và
bóng tối nhà tù, vầng
trăng và người nghệ sĩ
lớn, thế giới bên trong và
ngồi nhà tù,…

-Ngơn ngữ thơ chọn lọc,
thể thơ tứ tuyệt

Bài thơ thể hiện sự
tôn vinh cái đẹp
của tự nhiên, của
tâm hồn con người
bất chấp hồn
cảnh ngục tù.

<b>Đi đường(Tẩu </b>
<b>lộ) </b>

Hồ Chí Minh

Bài thơ mang ý nghĩa tư
tưởng sâu sắc;từ việc đi
đường núi đã gợi lên
chân lí đường đời:vượt

-Thể thơ tứ tuyệt.

-Kết cấu chặt chẽ, lời thơ
bình dị, gợi hình ảnh và
giàu cảm xúc.

</div>
<span class='text_page_counter'>(3)</span><div class='page_container' data-page=3>

W: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tvc Trang | 3
<i>Thể thơ thất ngôn </i>

<i>tứ tuyệt </i>

qua gian lao chồng chất
sẽ tới thắng lợi vẻ vang.

đời, đường cách
mạng:vượt qua
gian lao sẽ thắng
lợi vẻ vang.
<b>Chiếu dời đô </b>

Lý Công Uẩn
(974-1028)
<i><b>Thể loại: Chiếu </b></i>
-Chiếu là thể văn
do vua chúa dùng
để ban bố mệnh
lệnh.

-Đặc điểm:Chiếu
có thể được viết
bằng văn vần, văn
xuôi hoặc văn
biền ngẫu; được
cơng bố và đón
nhận 1 cách trang
trọng. một số bài
chiếu thể hiện tư
tưởng chính trị
ảnh hưởng đến
vận mệnh của cả
triều đại, đất
nước

Bài chiếu đã phản ánh
khát vọng của nhân dân
về một đất nước độc
lập, thống nhất, đồng
thời phản ánh ý chí tự
cường cảu dân tộc Đại
Việt đang trên đà lớn

mạnh.

-Kết cấu ba phần chặt
chẽ.

-Giọng văn trang trọng.
-Ngơn ngữ có tính chất
tâm tình.

Ý nghĩa lịch sử của
sự kiện dời đô từ
hoa Lư ra Thăng
Long và nhận thức
về vị thế, sự phát
triển đất nước của
Lý Công Uẩn

<b>Hịch tướng sĩ </b>
Trần Quốc Tuấn
(1231- 1300)
<i><b>Thể loại : Hịch </b></i>
-Hịch là thể văn
nghị luận thời
xưa, thường được

Bài Hịch đã phản ánh
tinh thàn yêu nước
nồng nàn của dân tộc ta
trong cuộc kháng chiến
chống giặc ngoại xâm,

thể hiện qua lịng căm
thù giặc, ý chí quyết

-lập luận chặt chẽ, lí lẽ
sắc bén, luận điểm rõ
ràng, luận cứ chính xác.
-Sử dụng phép lập luận
linh hoạt(so sánh, bác
bỏ,…) chặt chẽ.

</div>
<span class='text_page_counter'>(4)</span><div class='page_container' data-page=4>

W: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tvc Trang | 4
vua chúa, tướng

lĩnh hoặc thủ lĩnh
một phong trào
dùng để cổ động,
thuyết phục hoặc
kêu gọi đấu tranh
chống thù trong
giặc ngồi
-Đặc điểm: Hịch
có kết cấu chặt
chẽ, lí lẽ sắc bén,
dẫn chứng thuyết
phục. Đặc điêmt
nổi bật là khích lệ
tình cảm, tinh
thần người nghe.
Hịch thường
được viết theo

thể văn biền
ngẫu.

chiến quyết thắng kẻ
thù xâm lược.

-Sử dụng lời văn thể hiện
tình yêu nước mãnh liệt
,chân thành, gây xúc
động cho người đọc.

<b>Nước Đại Việt ta </b>
Nguyễn

Trãi(1380- 1442)
<i><b>-Thể loại: Cáo </b></i>
-Cáo là thể văn
nghị luận cổ,
thường được vua
chúa hoặc thủ
lĩnh dùng để trình
bày một chủ
trương hay cơng
bố kết quả một sự

Đoạn trích có ý nghĩa
như bản tun ngơn độc
lập: Nước ta là nước có
nền văn hiến lâu đời, có
lãnh thổ riêng, có chủ

quyền ,có truyền thống
lịch sử: kẻ xâm lược là
phản nhân nghĩa, nhất
định thấp bại.

-Viết theo thể văn biền
ngẫu.

-Lập luận chặt chẽ, cúng
cứ hùng hồn, lời văn
trang trọng, tự hào.

Nước Đại Việt ta
thẻ hiện quan
niệm, tư tưởng
tiến bộ của

</div>
<span class='text_page_counter'>(5)</span><div class='page_container' data-page=5>

W: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tvc Trang | 5
nghiệp để mọi

người cùng biết.
-Đặc điểm: Viết
bằng văn biền
ngẫu, có tính chất
hùng biện, do đó
lời lẽ phải đanh
thép, lí luận phải
sắc bén, kết cấu
chặt chẽ, mạch
lạc.

<b>Bàn luận về </b>
<b>phép học </b>
Nguyễn
Thiếp(1723-
1804)

<i><b>Thể loại: Tấu </b></i>
-Tấu là một loại
văn thư của bề
tôi, thần dân gửi
lên vua chúa để
tringf bày một sự
việc, ý kiến, đề
nghị.

-Đặc điểm:Tấu có
thể viết bằng văn
xi hay văn vần,
văn biền ngẫu.

Đoạn trích giúp ta hiểu
mục đích của việc học là
để làm người có đạo
đức, có tri thức, góp
phần làm hưng thịnh
đất nước, chứ không
phải để cầu danh lợi.
Muốn học tốt phải có
phương pháp, học cho

rộng nhưng phải nắm
cho gọn, học phải đi đôi
với hành.

-Lập luận đối lập hai
quan niệm về việc học,
lập luận bao hàm sự lựa
chọn, thái độ phê phán.
-Có luận điểm rõ ràng,
lời văn khúc chiết, thể
hiện tấm lịng của một
trí thức chân chính đối
với đất nước

Bằng hình thức lập
luận chặt chẽ, sáng
rõ, Nguyễn Thiếp
nêu lên quan niệm
tiến bộ của ông về
việc học.

<b>Chương trình </b>
<b>địa phương </b>
<i>Trời chiều bơi </i>
<i>thuyền trên sơng. </i>

Bài thơ có vẻ đẹp hài
hòa giữa cảnh thiên
nhiên và tâm hồn nhà
thơ. Ngoại cảnh thoáng

</div>
<span class='text_page_counter'>(6)</span><div class='page_container' data-page=6>

W: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tvc Trang | 6
Tạ Quốc

Bửu(1879-1945)
Thể loại thơ
Đường luật

đãng, rộng rãi, trong
sáng, mát mẻ.

1 .Bánh canh bột
há cảo

(Văn bản Nhật
dụng)

Vấn đề văn hóa xã
hội.

2. Lễ hội Nghinh
Ơng

Nét tinh tế, độc đáo

trong văn hóa ẩm thực Tự hào về mảnh

đất Bạc Liêu
Ý nghĩa: Lịng biết
ơn và tơn thờ cá

Ơng của người dân
vùng biển Đông
Hải.

<b>II. PHẦN TIẾNG VIỆT </b>
<b>1.CÁC KIỂU CÂU </b>

<b>Các kiểu </b>
<b>câu </b>

Đặc điểm hình thức Chức năng
<b>Câu nghi </b>

<b>vấn </b>

-Câu nghi vấn là câu có những từ nghi vấn: ai,
gì, nào, sao, tại sao, đâu, bao giờ, bao nhiêu, à, ư,
hả… hoặc có từ hay nối các vế có quan hệ lựa
chọn.

-Khi viết câu nghi vấn kết thúc bằng dấu chấm
hỏi.

-Nếu khơng dùng để hỏi thì trong một số
trường hợp, câu nghi vấn có thể kết thúc bằng
dấu chấm, dấu chấm than, dấu chấm lửng.

-Dùng để hỏi.

-Trong nhiều trường hợp câu nghi

vấn không dùng để hỏi mà dùng để
cầu khiến, khẳng định, phủ định, đe
dọa, bộc lộ cảm xúc, và không yêu
cầu người đối thoại trả lời.

<i>VD: Bạn đã học đề cương môn Ngữ </i>
<i>văn chưa? (hỏi) </i>

<b>Câu cầu </b>
<b>khiến </b>

-Câu cầu khiến là câu có những từ cầu khiến:
hãy, đừng, chớ, đi, thôi, nào…hay ngữ điệu cầu
khiến.

-Khi viết câu cầu khiến thường kết thúc bằng
dấu chấm than, nhưng khi ý cầu khiến không

Câu càu khiến dùng để: yêu cầu, ra
lệnh, khuyên bảo, đề nghị…

</div>
<span class='text_page_counter'>(7)</span><div class='page_container' data-page=7>

W: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tvc Trang | 7
được nhấn mạnh thì có thể kết thúc bằng dấu

chấm.
<b>Câu cảm </b>

<b>thán </b>

-Câu cảm thán là câu có những từ ngữ cảm

thán: ôi, than ôi, hỡi ơi, chao ôi, trời ơi, thay,
xiết bao, biết bao,..

-Khi viết câu cảm thán thường kết thúc bằng
dấu chấm than

Câu cảm thán dùng để bộc lộ cảm
xúc của người nói (người viết);
xuất hiện chue yếu trong ngôn ngữ
văn chương.

<i>VD:Ơi, mình thuộc đề cương mơn </i>
<i>văn rồi! </i>

<b>Câu trần </b>
<b>thuật </b>

-Câu trần thuật khơng có đặc điểm hình thức
của câu nghi vấn, cầu khiến, cảm thán.

-Khi viết câu trần thuật thường kết thúc bằng
dấu chấm, đơi khi có thể kết thúc bằng dấu
chấm than hoặc dấu chấm lửng.

Chức năng chính dùng để kể, thơng
báo, nhận định miêu tả,… Ngồi ra
câu trần thuật còn dùng để yêu
cầu, đề nghị, bộc lộ cảm xúc, hứa
hẹn, nhận xét,…(vốn là chức năng
chính của kiểu câu khác)

VD: Ngày mai, khối 8 đi lao động. (
thông báo)

<b>Câu phủ </b>
<b>định </b>

Câu phủ định là câu có những từ ngữ phủ định:
khơng, chẳng, chưa, chả, khơng phải, chẳng
phải, đâu(có)…

-Dùng để thơng báo, xác định
khơng có sự vật, sự việc, tính chất,
quan hệ nào đó. ( câu phủ định phủ
định miêu tả).

-Phản bác một ý kiến, một nhận
định. (câu phủ định bác bỏ)
<i>VD: Tôi không quay bài khi làm </i>
<i>kiểm tra. </i>

<b>2. HÀNH ĐỘNG NÓI </b>

<i>a. Khái niệm: Hành động nói là hành động được thực hiện bằng lời nói nhằm mục đích nhất định. </i>
VD: Bạn hãy chăm học môn văn hơn nữa!

<i>b. Các kiểu hành động nói thường gặp </i>
-HĐ hỏi.

</div>
<span class='text_page_counter'>(8)</span><div class='page_container' data-page=8>

W: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tvc Trang | 8

-HĐ điều khiển (cầu khiến, đe dọa, thách thức…)

-HĐ hứa hẹn.
HĐ bộc lộ cảm xúc.

VD: Ngày 3 tháng 5, học sinh khối 8 thi môn Ngữ văn. (trình bày)
<i>c. Cách thức thực hiện hành động nói </i>

-Cách trực tiếp: thực hiện bằng kiểu câu có chức năng chính phù hợp với hành động đó.
VD: Bạn học thuộc đề cương môn Ngữ văn chưa?

-Cách gián tiếp: Được thực hiện bằng kiểu câu khác.

VD: Bạn chuyển giúp mình quyển sách này cho Lan được không?
<b>III. TẬP LÀM VĂN </b>

Nghị luận chứng minh kết hợp với yếu tố biểu cảm, miêu tả và tựu sự

<b>Đề 1: Haỹ chứng minh rằng: Văn học của dân tộc ta luôn ca ngợi những ai biết “thương người như </b>
thể thương thân” và nghiêm khắc phê phán những kẻ thờ ơ, dửng dưng trước người gặp hoạn nạn.
<b>Dàn bài định hướng </b>

<b>A. Mở bài </b>

-Nêu truyền thống “lá lành đùm lá rách” của dân tộc Việt Nam đã có từ xưa.
-Từ đó dẫn đến “văn học dân tộc…hoạn nạn”

<b>B. Thân bài </b>

Truyền thống thương yêu con người “thương người như thể thương thân” được thể hiện trong văn

học.

-Trong ca dao: “Bầu ơi thương lấy bí cùng… giàn”.
-Trong tục ngữ: “Một con ngựa đau…cỏ”

-Thơ ca hiện đại: Ông đồ

</div>
<span class='text_page_counter'>(9)</span><div class='page_container' data-page=9>

W: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tvc Trang | 9
-Trong truyện cổ tích: Thạch sanh, Tấm cám.

-Truyện hiện đại: Sống chết mặc bay, Thuế máu…

HS biết kết hợp yếu tố biểu cảm, tự sự và miêu tả vào bài văn để làm sáng tỏ cho luận điểm.
<b>C. Kết bài </b>

-Khẳng định lại vấn đề vừa chứng minh
-Bày tỏ thái độ của bản thân.

<b>Đề 2: Hãy chứng minh rằng: Các bài thơ của Bác Hồ mà em đã học ln tốt lên một tinh thần lạc </b>
quan, một phong thái ung dung, dù con dường cách mạng mà Người dấn thân là con đường gian lao
chồng chất như núi trập trùng.

<b>A. Mở bài </b>

-Bác Hồ đã để lại cho kho tàng văn học Việt nam một khối lượng tác phẩm phong phú về thể loại,
sâu sắc về nội dung và độc đáo về nghệ thuật.

-Thơ Bác thường thể hiện tinh thần Bác, một nét trong đó là tinh thần lạc quan, phong thái ung
dung.

<b>B. Thân bài </b>

-Tinh thần lạc quan trong bài Tức cảnh Pác Bó: giọng thơ thanh thản pha chút hóm hỉnh khi nói về
cuộc sống và làm việc kham khổ, gian nan.

-Tinh thần lạc quan trong bài Ngắm trăng: trong ngục tù dù không rượu, không hoa, cực khổ trăm
chiều, Bác vẫn say sưa ngắm trăng.

-Tinh thần lạc quan trong bài Đi đường : con đường cách mạng dù gian nan, hiểm nguy chồng chất,
người chiens sĩ cách mạng vẫn vượt mn ngàn núi cao, vực thẳm để có ngày đạt thắng lợi vẻ vang.
<b>C. Kết bài </b>

-Thơ của Bác Hồ ln tốt lên phong thái ung dung, cốt cách thanh tao.

</div>
<span class='text_page_counter'>(10)</span><div class='page_container' data-page=10>

W: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tvc Trang | 10

Website <b>HOC247</b> cung cấp một môi trường <b>học trực tuyến</b> sinh động, nhiều <b>tiện ích thơng minh</b>, nội
dung bài giảng được biên soạn công phu và giảng dạy bởi những <b>giáo viên nhiều năm kinh nghiệm, giỏi </b>
<b>về kiến thức chuyên môn lẫn kỹ năng sư phạm</b> đến từ các trường Đại học và các trường chuyên danh
tiếng.

<b>I.</b> <b>Luyện Thi Online</b>

- <b>Luyên thi ĐH, THPT QG: Đội ngũ GV Giỏi, Kinh nghiệm</b> từ các Trường ĐH và THPT danh tiếng

xây dựng các khóa <b>luyện thi THPTQG </b>các mơn: Tốn, Ngữ Văn, Tiếng Anh, Vật Lý, Hóa Học và
Sinh Học.

- <b>Luyện thi vào lớp 10 chun Tốn: </b>Ơn thi <b>HSG lớp 9</b> và <b>luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán</b> các

trường <i>PTNK, Chuyên HCM (LHP-TĐN-NTH-GĐ), Chuyên Phan Bội Châu Nghệ An</i> và các trường
Chuyên khác cùng <i>TS.Trần Nam Dũng, TS. Pham Sỹ Nam, TS. Trịnh Thanh Đèo và Thầy Nguyễn Đức </i>
<i>Tấn.</i>

<b>II. </b> <b>Khoá Học Nâng Cao và HSG </b>

- <b>Toán Nâng Cao THCS: Cung cấp chương trình Tốn Nâng Cao, Tốn Chun dành cho các em HS </b>

THCS lớp 6, 7, 8, 9 yêu thích mơn Tốn phát triển tư duy, nâng cao thành tích học tập ở trường và đạt
điểm tốt ở các kỳ thi HSG.

- <b>Bồi dưỡng HSG Toán: Bồi dưỡng 5 phân mơn Đại Số, Số Học, Giải Tích, Hình Học </b>và <b>Tổ Hợp</b>

dành cho học sinh các khối lớp 10, 11, 12. Đội ngũ Giảng Viên giàu kinh nghiệm: <i>TS. Lê Bá Khánh </i>
<i>Trình, TS. Trần Nam Dũng, TS. Pham Sỹ Nam, TS. Lưu Bá Thắng, Thầy Lê Phúc Lữ, Thầy Võ Quốc </i>

<i>Bá Cẩn</i> cùng đôi HLV đạt thành tích cao HSG Quốc Gia.

<b>III.</b> <b>Kênh học tập miễn phí</b>

- <b>HOC247 NET: Website hoc miễn phí các bài học theo chương trình SGK</b> từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả

các môn học với nội dung bài giảng chi tiết, sửa bài tập SGK, luyện tập trắc nghiệm mễn phí, kho tư
liệu tham khảo phong phú và cộng đồng hỏi đáp sôi động nhất.

- <b>HOC247 TV: Kênh Youtube</b> cung cấp các Video bài giảng, chuyên đề, ôn tập, sửa bài tập, sửa đề thi
miễn phí từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các mơn Tốn- Lý - Hoá, Sinh- Sử - Địa, Ngữ Văn, Tin Học và
Tiếng Anh.

<i><b>Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai </b></i>

<i><b> Học mọi lúc, mọi nơi, mọi thiết bi – Tiết kiệm 90% </b></i>

<i><b>Học Toán Online cùng Chuyên Gia </b></i>

</div>

<!--links-->