<span class='text_page_counter'>(1)</span><div class='page_container' data-page=1>

W: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tvc Trang | 1

<b> </b>

<b> TRƯỜNG THPT ĐẠ TẺH </b>

<b>ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP HK2 MÔN NGỮ VĂN 10 TRONG THỜI GIAN NGHỈ DỊCH COVID 19 </b>
<b>I. Phần Đọc Hiểu </b>

<b>a.Những kiến thức cần có để thực hiện việc đọc – hiểu văn bản </b>
<b>* Kiến thức về từ, về câu: </b>

<b>*Kiến thức về các biện pháp tu từ: </b>

– Tu từ về từ vựng, ngữ nghĩa: So sánh, nhân hóa, ẩn dụ, hốn dụ, tương phản, chơi chữ, nói giảm,
nói tránh,

thậm xưng,…

<b>*Kiến thức về văn bản: </b>

– Các phép liên kết: thế, lặp, nối, liên tưởng, tưởng tượng
– Các loại phong cách ngôn ngữ: sinh hoạt, nghệ thuật, báo chí,

– Các phương thức biểu đạt: tự sự, miêu tả, thuyết minh, hành chính, nghị luận, biểu cảm
– Các thao tác lập luận: phân tích, chứng minh, giải thích, so sánh

– Các cách kết cấu văn bản: diễn dịch, quy nạp, móc xích, song hành, tổng hợp…

<b>- </b>Kiến thức nội dung văn bản:Xác định, lí giải về nội dung, ý nghĩa văn bản hoặc một nội dung cơ
bản của văn bản.

<b>b.Các dạng câu hỏi đọc – hiểu và cách làm đọc – hiểu</b>: <b>Dạng câu hỏi thường xuyên xuất hiện </b>
<b>trong phần đọc hiểu bao gồm:</b>

<b>Câu hỏi nhận biết: </b>

- Xác định các phong cách ngôn ngữ văn bản: Phong cách ngôn ngữ sinh hoạt.

- Xác định các phương thức biểu đạt (miêu tả, biểu cảm, nghị luận, tự sự, thuyết minh, hành chính
cơng vụ).

- Các phép liên kết câu, đoạn.( phép nối và phép thế, phép lặp…..).
- Chỉ ra một nội dung, một số hình ảnh, từ ngữ trong văn bản.

<b>Câu hỏi thông hiểu: </b>

- Nhận xét về cách dùng từ ngữ, hình ảnh… trong văn bản.

- Xác định và phân tích hiệu quả nghệ thuật của các biện pháp tu từ từ vựng: so sánh, nhân hóa, ẩn
dụ, hốn dụ, phép điệp, phép đối,phép nói q, phép nói giảm.

</div>
<span class='text_page_counter'>(2)</span><div class='page_container' data-page=2>

W: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tvc Trang | 2

-Lí giải về một vấn đề được đề cập trong văn bản.

<b>Câu hỏi vận dụng thấp: </b>

- Chọn một thông điệp tâm đắc nhất trong văn bản.

- Hoặc đồng ý hay không đồng ý với một vấn đề, ý kiến, quan điểm nào đó được đề cập trong văn
bản.

-Rút ra những bài học về nhận thức và hành động của bản thân từ vấn đề nghị luận trong cuộc

sống thực tiễn.

<b>Ví dụ: </b>
<b>Ví dụ 1 </b>

<b> Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi: </b>

Mới đây, các giáo sư tâm lí học ở Trường Đại học York ở Toronto (Canada) đã tìm ra những bằng
chứng để chứng minh rằng: Đọc sách văn học thực sự giúp con người trở nên thông minh và tốt tính
hơn.

Những nghiên cứu của các giáo sư đã cho thấy những người thường xuyên đọc sách văn học thường
có khả năng thấu hiểu, cảm thơng và nhìn nhận sự việc từ nhiều góc độ. Ngược lại, những cá nhân có
khả năng thấu cảm tốt cũng thường lựa chọn sách văn học để đọc.

Sau khi đã tìm thấy mối liên hệ hai chiều ở đối tượng độc giả là người lớn, các nhà nghiên cứu tiếp
tục tiến hành với trẻ nhỏ và nhận thấy những điều thú vị, rằng những trẻ được đọc nhiều sách truyện
thường có cách ứng xử ơn hồ, thân thiện hơn, thậm chí trở thành đứa trẻ được yêu mến nhất trong
nhóm bạn. Đọc một “nội dung sâu sắc” khác với cách đọc “mì ăn liền” của chúng ta khi lướt qua các
trang mạng. Hiện tại, việc thực sự đọc, chìm lắng vào một nội dung văn học là việc ngày càng hiếm
thấy trong đời sống đương đại. Theo các nhà tâm lí học, việc chú tâm đọc một nội dung sâu sắc có tầm
quan trọng đối với mỗi cá nhân giống như việc người ta cần bảo tồn những cơng trình lịch sử hay
những tác phẩm nghệ thuật quý giá. Việc thiếu đi thói quen đọc nghiêm túc sẽ gây ảnh hưởng tới sự
phát triển trí tuệ và cảm xúc của những thế hệ “sống trên mạng”.

(Trích Đọc sách văn học giúp chúng ta thông minh hơn? theo http://mvw. dantri.com.vn, ngày 12 /08
/2015)

<b>Câu 1:</b> Xác định phương thức biểu đạt của văn bản trên (0.5 điểm)

</div>
<span class='text_page_counter'>(3)</span><div class='page_container' data-page=3>

W: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tvc Trang | 3
<b>Câu 3:</b> Anh/ Chị hiểu như thế nào về ý kiến của tác giả bài viết: "Đọc một "nội dung sâu sắc" khác với
cách đọc "mì ăn liền" của chúng ta khi lướt qua các trang mạng"? (1.0 điểm)

<b>Câu 4:</b> Từ đoạn trích, anh/ chị hãy rút ra 02 bài học cho bản thân. (1.0 điểm)

<b>Đáp án </b>

<b>Câu 1:</b> Phương thức biểu đạt của văn bản: Nghị luận

<b>Câu 2:</b> Theo kết quả nghiên cứu của các giáo sư của trường Đại học York ở Toronto (Canada), người
lớn thường xuyên đọc sách văn học sẽ có những khả năng thấu hiểu, cảm thơng và nhìn nhận sự việc
từ nhiều góc độ.

<b>Câu 3:</b> "Đọc một "nội dung sâu sắc" khác với cách đọc "mì ăn liền" của chúng ta khi lướt qua các trang
mạng" có thể hiểu là:

- Cách đọc một "nội dung sâu sắc": Thái độ đọc nghiêm túc, thật sự chìm lắng vào thế giới văn học,
chú ý nhập tâm để thấu cảm và rút ra bài học sâu sắc cho bản thân. (0.25 điểm)

- Cách đọc "mì ăn liền": Thái độ đọc lướt nhanh, sơ sài, qua loa, không hiểu đúng và sâu sắc giá trị nội
dung và giá trị nghệ thuật của tác phẩm, không thấy được ý nghĩa nhân văn tác phẩm đó đem lại.
→ Câu nói mang tính định hướng về một cách đọc sách văn học đúng đắn, tích cực.(0.5 điểm)

HS có nhiều cách diễn đạt khác nhau

<b>Câu 4:</b> Các bài học rút ra từ văn bản:

- Tầm quan trọng của việc đọc sách văn học trong việc bồi dưỡng tri thức và tâm hồn vì vậy cần dành
nhiều thời gian để đọc sách

- Đọc sách cần có phương pháp, biết chọn lọc sách phù hợp và thực sự chú tâm mới đạt được hiệu
quả.

<b>Ví dụ 2: Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:</b>

"Một người ăn xin đã già. Đôi mắt ông đỏ hoe, nước mắt ông giàn giụa, đơi mơi tái nhợt, áo quần tả
tơi. Ơng chìa tay xin tôi. Tôi lục hết túi nọ đến túi kia, khơng có lấy một xu, khơng có cả khăn tay, chẳng
có gì hết. Ơng vẫn đợi tơi. Tơi chẳng biết làm thế nào. Bàn tay tôi run run nắm chặt lấy bàn tay nóng
hổi của ơng:

</div>
<span class='text_page_counter'>(4)</span><div class='page_container' data-page=4>

W: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tvc Trang | 4

- Cháu ơi, cảm ơn cháu! Như vậy là cháu đã cho lão rồi.

Khi ấy tôi chợt hiểu ra: cả tôi nữa, tôi cũng vừa nhận được một cái gì đó của ơng."

(Theo Tuốc – ghê – nhép)

<b>Câu 1:</b> Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản trên.

<b>Câu 2:</b> Hành động và lời nói của nhân vật “Tơi” trong câu chuyện thể hiện tình cảm gì của nhân
vật đối với ơng lão ăn xin?

<b>Câu 3:</b> Theo em, nhân vật “Tôi” trong câu chuyện đã nhận được gì ở ơng lão ăn xin?

<b>Câu 4: </b> Em rút ra bài học gì qua câu chuyện trên?

<b>Đáp án </b>

<b>Câu 1:</b> Phương thức biểu đạt chính của văn bản: tự sự

<b>Câu 2:</b> Hành động và lời nói của nhân vật “tơi” đã thể hiện tình cảm xót thương và đồng cảm với cảnh
ngộ của người ăn xin

<b>Câu 3:</b> Nhân vật “tôi” nhận được lời cám ơn từ ông lão, đồng thời nhận được bài học sâu sắc: Sự đồng
cảm, tình người có giá trị hơn mọi thứ vật chất, của cải khác

<b>Câu 4: Các bài học rút ra từ văn bản:</b>

- Sự quan tâm, lịng chân thành chính là món q tinh thần quý giá nhất đối với những mảnh đời bất
hạnh, nó vượt lên trên mọi giá trị vật chất khác.

- Phải biết yêu thương, chia sẻ, đồng cảm với hoàn cảnh, số phận của người khác
- Khi cho đi cũng chính là lúc ta nhận lại.

<b>II. Phần LÀM VĂN </b>

1 Nghị Luận xã hội:<b> Viết đoạn nghị luận xã hội khoảng 10 dòng </b>
<b>Yêu cầu: </b>

a.Đảm bảo hình thức: Đoạn văn khoảng 10 dịng

Có thể trình bày theo cách diễn dịch, quy nạp, móc xich, tổng phân hợp…
b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận:

</div>
<span class='text_page_counter'>(5)</span><div class='page_container' data-page=5>

W: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tvc Trang | 5
<b>Câu mở đoạn:</b> Giới thiệu vấn đề nghị luận:

<b>Thân đoạn:</b> Làm rõ vấn đề nghị luận theo yêu cầu đề

d. Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp, ngữ nghĩa Tiếng Việt.
e. Sáng tạo: Thể hiện suy nghĩ sâu sắc; có cách diễn đạt mới mẻ.
Ví dụ:

<b>VÍ DỤ 1:</b> Từ phần Đọc hiểu, anh/chị hãy viết đoạn văn khoảng 10 dòng về vấn đề làm gì để thể hiện
tình yêu thương chia sẻ

Kahlil Gibran (1883-1931), một thi sĩ và họa sĩ người Mỹ gốc Liban đã viết rằng “Cảm ơn đời mỗi
sớm mai thức dậy/Ta có thêm ngày nữa để yêu thương”. Đúng vậy, yêu thương chia sẻ là lẽ sống
cao đẹp, vì thế ta ln trăn trở cần làm gì để thể hiện những tình cảm cao đẹp đó. Yêu thương, chia
sẻ là sự đồng cảm, sẻ chia, giúp đỡ những khó khăn, hoạn nạn và cả những niềm vui, hạnh phúc với
mọi người. Yêu thương, chia sẻ là món quà duy nhất làm giàu cho người nhận nhưng không làm
nghèo đi người đã sẻ chia nó. Sự u thương, chia sẻ khơng phải điều gì quá xa lạ cao sang mà là
những điều rất đơn giản hiện hữu quanh ta. Đó đơi khi chỉ là an ủi vỗ về những người bạn xung
quanh khi gặp chuyện buồn, là dắt tay bà cụ qua đường, là nụ cười nở trên môi khi khi ai đó cần.
Lớn lao hơn là sẻ chia về giá trị vật chất, tinh thần cho những mảnh đời khó khăn bất hạnh giúp họ
vượt qua cơn khó khăn hoạn nạn.Qủa thật, cuộc sống sẽ tươi đẹp biết bao khi con người biết yêu
thương chia sẻ cho nhau. Vậy nên chúng ta hãy nuôi dưỡng trong trái tim mình những viên đá ngũ
sắc yêu thương chia sẻ để được sống một cuộc đời thật nhiều ý nghĩa.

<b>Ví dụ 2</b>: Viết đoạn văn khoảng 10 dịng về cơng ơn cha mẹ
Ơn cha nặng lắm ai ơi

Nghĩa mẹ bằng trời chín tháng cưu mang

</div>
<span class='text_page_counter'>(6)</span><div class='page_container' data-page=6>

W: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tvc Trang | 6

Đi khắp thế gian không ai tốt bằng mẹ,
Gánh nặng cuộc đời không ai khổ bằng cha.
Nước biển mêng mông khơng đong đầy tình mẹ,

Mây trời lồng lộng khơng phủ kín tình cha.

Và cịn biết bao những hình ảnh người cha, người mẹ bằng xương bằng thịt hiện hữu trong cuộc
đời âm thầm, lặng lẽ hy sinh vì con. Bởi thế,chúng ta luôn phải nhớ lời của cha ông: thờ mẹ kính cha
phải giữ trịn phận sự của kẻ làm con. Đó khơng chỉ là bổn phận, trách nhiệm mà đó cũng là cách
sống, đạo đức con người.

<b>2. Nghị luận văn học </b>

<b>a.Kiểu bài :Nghị luận về thơ: </b>
<b> Yêu cầu về kĩ năng</b>

- Có kĩ năng phân tích đề, lập dàn ý cho bài văn nghị luận về một bài thơ, đoạn thơ.
- Nêu luận điểm, nhận xét, đánh giá về nội dung, nghệ thuật của một bài thơ, đoạn thơ.

- Biết huy động kiến thức sách vở và những cảm xúc, trải nghiệm của bản thân để viết bài nghị
luận về một bài thơ, đoạn thơ, hình tượng thơ...

- Vận dụng tổng hợp các thao tác nghị luận (phân tích, bình luận, chứng minh, so sánh, bác bỏ…)
để làm bài văn nghị luận về một bài thơ, đoạn thơ.

<b> Yêu cầu về nội dung kiến thức</b>

- Nắm được mục đích, yêu cầu, đối tượng của bài nghị luận về một bài thơ, đoạn thơ; so sánh tác
phẩm thơ, đoạn thơ.

- Các bước triển khai bài nghị luận về một bài thơ, đoạn thơ:

<b> </b>a) Bước 1: Xác định các yêu cầu của đề.

<b> </b>b) Bước 2: Lập dàn ý - tìm ý, sắp xếp ý: Theo bố cục ba phần:
1.Mở bài

- Giới thiệu ngắn gọn về những nét chính về tác giả, tác phẩm.
- Giới thiệu những vấn đề nghị luận và trích dẫn.

2.Thân bài

- Giới thiệu hồn cảnh sáng tác, vị trí đoạn thơ, bài thơ,…
- Phân tích cụ thể khổ thơ, đoạn thơ

- Nêu đặc sắc nghệ thuật của đoạn thơ, bài thơ: những hình ảnh giàu ý nghĩa, biểu tượng, cấu tứ,
nhịp điệu.

3.Kết bài

</div>
<span class='text_page_counter'>(7)</span><div class='page_container' data-page=7>

W: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tvc Trang | 7

d) Bước 4: Kiểm tra, chỉnh sửa (nếu có)

<b>ví dụ: </b>

Cảm nhận của anh (chị) về quan niệm sống nhàn của tác giả Nguyễn Bỉnh Khiêm qua sáu câu thơ
đầu bài thơ <b>“Nhàn </b>

<b>a/ Yêu cầu về kỹ năng:</b>

HS biết cách làm bài văn nghị luận văn học, kết cấu bài viết chặt chẽ, biết dùng từ, đặt câu, diễn đạt
lưu loát, mạch lạc, bố cục cân đối, trình bày bài viết rõ ràng, tơn trọng người đọc.

<b>b/ Yêu cầu về kiến thức:</b>

Trên cơ sở hiểu biết về tác giả Nguyễn Bỉnh Khiêm và bài thơ <b>“Nhàn”</b>, học sinh biết cách xây dựng
luận đề, luận điểm và phân tích để làm sáng tỏ quan niệm sống nhàn của Nguyễn Bỉnh Khiêm. Bài
viết có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau, song cần nêu bật được những ý sau:

<b> Giới thiệu khái quát về tác giả Nguyễn Bỉnh Khiêm, bài thơ “Nhàn”; vấn đề nghị luận và giới </b>
<b>hạn tư liệu: </b>quan niệm sống nhàn của tác giả Nguyễn Bỉnh Khiêmqua sáu câu thơ đầu<b> </b>

<b>Cảm nhận để làm sáng tỏ quan niệm sống nhàn của tác giả: </b>

* Luận điểm 1: Nhàn là sự thảnh thơi, ung dung trong lòng với thú điền viên (câu 1, 2)

- Những hình ảnh bình dị, thân thuộc: mai, cuốc, cần câu: chỉ những công việc lao động cụ thể của
người nông dân quê đào đất, vụn xới, câu cá.

- Số từ “một” được lặp lại kết hợp với phép liệt kê: thể hiện công việc lao động bận rộn, vất vả thường
xuyên.

→ Câu thơ đầu cho ta biết cuộc sống của Nguyễn Bỉnh Khiêm ở quê nhà với những công việc nặng
nhọc, vất vả, lấm láp.

“Thơ thẩn”: Dáng vẻ ung dung, tự tại.

- Cụm từ “dầu ai vui thú nào”: phủ nhận những thú vui đời thường mà người đời ganh nhau theo
đuổi.

→ Tâm thế của tác giả: vui vẻ, xem những công việc nặng nhọc ấy là thú vui điền viên.

=> Quan niệm sống nhàn: Dù thân bận rộn, cực nhọc nhưng tâm hồn luô ung dung, tự tại, thư thái.
* Luận điểm 2: Nhàn là quan niệm sống lánh đục về trong (câu 3, 4)

</div>
<span class='text_page_counter'>(8)</span><div class='page_container' data-page=8>

W: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tvc Trang | 8

- Phép ẩn dụ:

+ Nơi vắng vẻ: Chốn làng quê yên bình, tĩnh tại, chốn bình yên của tâm hồn
+ Chốn lao xao: Chốn quan trường bon chen, ngổn ngang tranh giành, đấu đá.

- Cách nói ngược: Ta dại – người khôn: Cái dại của một nhân cách thanh cao và cái khôn của những
con người vụ lợi.

→ Cách nói hóm hỉnh pha chút mỉa mai, vừa để răn mình vừa để dạy đời.

⇒ Quan niệm sống nhàn: Xa lánh chốn quan trường với những bon chen danh lợi, trở về với cuộc

sống thôn dã giản dị, bình yên.

* Luận điểm 3: Nhàn là sống thuận theo lẽ tự nhiên (câu 5, 6)

- Xuất hiện bức tranh 4 mùa: Xuân – hạ - thu – đông: gợi về thiên nhiên làng quê Bắc bộ.

- Thức ăn: thu ăn măng trúc, đông ăn giá: thức ăn đơn sơ, giản dị, có sẵn trong tự nhiên, mùa nào
thức đấy.

- Sinh hoạt: Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao: sinh hoạt theo sự thay đổi của thiên nhiên, sống hòa vào
cùng thiên nhiên, thanh cao, giản dị.

- Cách ngắt nhịp 4/3 rất nhịp nhàng, cùng giọng điệu vui tươi thoải mái: gợi nhịp sống thong dong,

ung dung.

=> Quan niệm sống nhàn: sống thuận theo tự nhiên, hưởng thụ những gì có sẵn trong thiên nhiên,
khơng mưu cầu, bon chen.

<b>*Đánh giá chung: </b>

- Về nội dung: bài thơ thể hiện rõ quan niệm sống tích cực của tác giả Nguyễn Bỉnh Khiêm, đặc biệt
trong bối cảnh xã hội loạn lạc. Qua đó, chúng ta hiểu thêm về vẻ đẹp trí tuệ và nhân cách của tác giả.
- Về nghệ thuật: tác phẩm có ngơn ngữ giản dị, tự nhiên; giọng thơ nhẹ nhàng hóm hỉnh; sử dụng
thành công các biện pháp nghệ thuật: đối, điệp… .

<b>b.Nội dung ôn tập </b>
<b>1. Tác gia Nguyễn Trãi:</b>

Cần nắm vững những nét chính về cuộc đời

Nắm được giá trị nội dung tư tưởng, nghệ thuật trong các tác phẩm tiêu biểu :

<b>* Nguyễn Trãi-nhà văn chính luận kiệt xuất </b>:

- Tác phẩm: Quân trung từ mệnh tập, Bình Ngơ đại cáo.

- Tư tưởng chủ đạo: nhân nghĩa, yêu nước, thương dân: dân là trên hết, dân có sức mạnh vơ địch.
Dân sống yên ổn hạnh phúc là khát vọng suốt đời của Nguyễn Trãi.

</div>
<span class='text_page_counter'>(9)</span><div class='page_container' data-page=9>

W: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tvc Trang | 9

+ Bình Ngơ đại cáo: là một “thiên cổ hùng văn” của đất nước, là áng Văn chính luận đạt đến trình độ
nghệ thuật mẫu mực, luận điểm vững chắc, lập luận sắc bén, giọng điệu linh hoạt.

<b>* Nguyễn Trãi-nhà thơ trữ tình sâu sắc :</b>

-Tác phẩm: Ức Trai thi tập – Tập thơ chữ Hán, Quốc âm thi tập- tập thơ chữ Nơm đánh dấu sự hình
thành thơ ca tiếng Việt.

- Nội dung:

+ Người anh hùng vĩ đại : ôm ấp theo đuổi lí tưởng nhân nghĩa cao cả, yêu nước thương dân, vì dân
trừ bạo “Việc nhân nghĩa …”, rèn luyện giữ gìn phẩm chất cao quý của người quân tử như tùng, trúc,
cúc, mai để giúp dân giúp nước …

+ Con người đời thường: đau nỗi đau của con người, yêu tình yêu của con người, yêu thiên nhiên,
giao hòa cùng thiên nhiên, cuộc sống giản dị, những tình cảm vua tơi, cha con, gia đình, bè bạn sâu
sắc, chân thành, cảm động …

Hai con người đó kết hợp tự nhiên, hài hịa trong Nguyễn Trãi, đem lại vẻ đẹp nhân cách, tâm hồn

<b>* Nghệ thuật :</b>

-Thể loại: Thơ Nôm sáng tạo cải biến thể loại ;thơ lục ngơn, Việt hóa thơ Đường.
-Ngôn ngữ: Thuần Việt, vận dụng thành công lời ăn tiếng nói của nhân dân.
-Hình ảnh thơ dân dã, quen thuộc, rất Việt Nam.

<b>2. Tác phẩm Bình Ngô đại cáo : </b>Tác phẩm được coi là bản tuyên ngôn độc lập lần thứ II của dân
tộc, một áng thiên cổ hùng văn bất hủ; “ Có sức mạnh hơn mười vạn binh” (Phan Huy Chú)

<b>a. Hoàn cảnh ra đời.</b>

Đầu năm 1482, sau khi dẹp xong giặc Minh, Lê Lợi lên ngôi vua, giao cho Nguyễn Trãi viết bài cáo để

tuyên bố kết thúc chiến tranh, lập lại hịa bình cho đất nước.

<b>b. Thể loại.</b>

Thể loại cáo và theo lối văn biền ngẫu.

<b>c. Nội dung:</b>

<b>*. Nêu luận đề chính nghĩa.</b>

- Tư tưởng nhân nghĩa: yên dân – trừ bạo.
“Việc nhân nghĩa … trừ bạo”

<b>-> </b>Tư tưởng nhân nghĩa xuất phát từ mục đích, việc làm cụ thể: yêu nước, thương dân, chống xâm
lược.

- Chân lý độc lập của dân tộc:

</div>
<span class='text_page_counter'>(10)</span><div class='page_container' data-page=10>

W: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tvc Trang | 10

Nêu cao tư tưởng nhân nghĩa yêu nước thương dân. Khẳng định nền độc lập dân tộc, quyền tự chủ
và truyền thống lâu đời với những yếu tố cơ bản về văn hóa, cương vực, lãnh thổ, phong tục, tập
quán và sự ý thức về sức mạnh của dân tộc.

- Tác giả so sánh Đại Việt và Trung Quốc -> Nước ta hoàn toàn ngang hàng và bình đẳng với Trung
Quốc.

=>Bằng tiết tấu nhanh, gọn, giọng văn sảng khoái, lập luận chặt chẽ, căn cứ vững chắc, tác giả cho
thấy nước ta hoàn tồn có tư cách độc lập.

<b>*. Bản cáo trạng tội ác của giặc.</b>

- Vạch trần âm mưu xâm lược của giặc Minh: mượn danh nghĩa “phù Trần diệt Hồ” để chiếm nước
ta.

<b>- </b>Tố cáo những chủ trương cai trị của giặc Minh:
+ Tàn sát người vơ tội: nướng dân đen, vùi con đỏ.
+ Bóc lột dã man: thuế khóa, phu phen.

+ Huỷ diệt cả môi trường sống “vét sản vật…cây cỏ”
Tội ác tầy trời, vơ nhân đạo.

- Nghệ thuật:

+ Hình ảnh chân thực, giàu tính biểu trưng, khái quát

+ Đối lập: đau khổ của nhân dân vô tội >< sự tàn ác của kẻ thù xâm lược.
+ Lấy cái vơ hạn để nói cái vơ hạn, dùng cái vơ cùngđể nói cái vơ cùng.
+ Lời văn đanh thép, thống thiết.

=> Bản cáo trạng tội ác được Nguyễn Trãi xây dựng trên tư tưởng nhân nghĩa và lập trường dân tộc,
vì dân mà lên án tội ác của giặc để bảo vệ quyền sống cho nhân dân nên lời văn gan ruột, thống
thiết; chứng cứ đầy sức thuyết phục.

<b>* Quá trình kháng chiến và chiến thắng.</b>

- Hình tượng vị lãnh tụ nghĩa quân Lam Sơn :
+ Xuất thân: chốn hoang dã, xưng hô dư (tôi).

+ Phi thường: ngẫm thù lớn……..căm giặc nước, đau lịng, nhức óc, nếm mật, nằm gai, qn ăn, băn

khoăn.

+ Đề cao vai trò của nhân dân trong cuộc khởi nghĩa.

àLòng căm thù giặc sâu sắc, lòng yêu nước thương dân với quyết tâm chiến đấu chống giặc -> tâm
trạng của Lê Lợi cũng là tâm trạng chung của toàn dân.

- Buổi đầu cuộc khỏi nghĩa gặp vơ vàn khó khăn, vất vả, gian khổ và thiếu thốn.

</div>
<span class='text_page_counter'>(11)</span><div class='page_container' data-page=11>

W: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tvc Trang | 11

- Thể hiện sự nhân nghĩa, lịng nhân đạo, u chuộng hồ bình và chính nghĩa của qn dân ta: tha
chết cho chúng, cấp ngựa, cấp lương thực, cấp thuyền cho chúng trở về nước.

=> Khắc sâu chiến thắng oanh liệt của dân tộc và phơi bày sự thất bại nhục nhã của kẻ thù -> thể
hiện lòng tự hào dân tộc .

=> Quá trình kháng chiến và chiến thắng: hình ảnh đạo quân nhân nghĩa từ dân mà ra, vì dân mà
chiến đấu, chiến đấu bằng sức mạnh của dân mà nổi bật là hình ảnh lãnh tụ nghĩa quân Lam Sơn với
những đặc điểm của người anh hùng mang đầy đủ phẩm chất và sức mạnh của cộng đồng trong
cuộc chiến tranh nhân dân thần thánh.

<b>* Lời tun cáo hịa bình, độc lập.</b>

- Nguyễn Trãi thay Lê Lợi tuyên bố sự nghiệp “Bình Ngơ phục quốc” đã thành cơng, nền độc lập đã
đựơc lập lại.

Ca ngợi và tin tưởng vào một tương lai tốt đẹp, bước vào kỉ nguyên mới.

+ Lời tuyên ngôn độc lập và hồ bình trang trọng, hùng hồn trong khơng gian, thời gian mang chiều

kích vũ trụ vĩnh hằng.

+ Bút pháp anh hùng ca đậm tính chất sử thi với các thủ pháp nghệ thuật so sánh, tương phản, liệt
kê ; giọng văn biến hoá linh hoạt, hình ảnh sinh động, hồnh tráng.

=> Bản anh hùng ca tổng kết cuộc kháng chiến chống quân Minh xâm lược, gian khổ mà hào hùng
của quân dân Đại Việt; bản Tun ngơn Độc lập sáng chói tư tưởng nhân nghĩa u nước và khát
vọng hồ bình.

<b>4. Tổng kết.</b>
<b>a. Nghệ thuật :</b>

+Bút pháp anh hùng ca đậm tính chất sử thi với các thủ pháp nghệ thuật so sánh, tương phản, liệt
kê.

+ Giọng văn biến hóa linh hoạt, hình ảnh sinh động, hồng tráng.

<b>b. Ý nghĩa văn bản:</b> bản anh hùng ca tổng kết cuộc kháng chiến chống quân Minh xâm lược, gian
khổ mà hào hùng của quân dâ Đại Việt ; bản Tun ngơn độc lập sáng chói tư tưởng nhân nghĩa u
nước và khát vọng hịa bình.

<b>3 Văn thuyết minh </b>
<b>1. Lập dàn ý </b>

<b>a. Mở bài</b>:

</div>
<span class='text_page_counter'>(12)</span><div class='page_container' data-page=12>

W: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tvc Trang | 12

Người đọc nhận ra kiểu văn bản (thuyết minh), cần sử dụng các ngôn ngữ đặc trưng của thuyết
minh hoặc nêu trực tiếp mục đích thuyết minh.

Thu hút sự chú ý của ngưịi đọc, cần trình bày trung thực, hấp dẫn

<b>b. Thân bài: </b>

Muốn tìm ý, chọn ý, cần lựa chọn những tri thức, xem xét độ chính xác và tầm quan trọng của mỗi
thơng tin đốì vối bạn đọc.

Muốn sắp xếp ý, cần nghiên cứu cấu trúc của bài viết một cách phù hợp, sao cho trật tự trước sau,
trật tự logic... giữa các ý tạo ra vẻ đẹp cân xứng và có ý nghĩa.

<b>c. Kết bài</b>:

Muốn trở lại với đề tài thuyết minh, cần khái quát toàn bộ nội dung đã thuyết minh trong phần thân
bài, dùng câu văn liên kết để chuyển ý, chuyển đoạn.

Muốn lưu lại những suy nghĩ và cảm xúc lâu bền trong lòng độc giả cần có những từ ngữ ấn tượng,
lịch sử, xã giao... trong kết thúc bài.

<b>2.Các hình thức kết cấu </b>

</div>
<span class='text_page_counter'>(13)</span><div class='page_container' data-page=13>

W: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tvc Trang | 13

Website <b>HOC247</b> cung cấp một môi trường <b>học trực tuyến</b> sinh động, nhiều <b>tiện ích thơng minh</b>,
nội dung bài giảng được biên soạn công phu và giảng dạy bởi những <b>giáo viên nhiều năm kinh </b>
<b>nghiệm, giỏi về kiến thức chuyên môn lẫn kỹ năng sư phạm</b> đến từ các trường Đại học và các
trường chuyên danh tiếng.

<b>I.Luyện Thi Online </b>

-<b>Luyên thi ĐH, THPT QG:</b> Đội ngũ <b>GV Giỏi, Kinh nghiệm</b> từ các Trường ĐH và THPT danh tiếng xây

dựng các khóa <b>luyện thi THPTQG </b>các mơn: Tốn, Ngữ Văn, Tiếng Anh, Vật Lý, Hóa Học và Sinh Học.

-<b>Luyện thi vào lớp 10 chun Tốn: </b>Ơn thi <b>HSG lớp 9</b> và <b>luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán</b> các

trường <i>PTNK, Chuyên HCM (LHP-TĐN-NTH-GĐ), Chuyên Phan Bội Châu Nghệ An</i> và các trường Chuyên
khác cùng <i>TS.Trần Nam Dũng, TS. Pham Sỹ Nam, TS. Trịnh Thanh Đèo và Thầy Nguyễn Đức Tấn.</i>
<b>II.Khoá Học Nâng Cao và HSG </b>

-<b>Toán Nâng Cao THCS:</b> Cung cấp chương trình Tốn Nâng Cao, Tốn Chun dành cho các em HS

THCS lớp 6, 7, 8, 9 u thích mơn Tốn phát triển tư duy, nâng cao thành tích học tập ở trường và đạt
điểm tốt ở các kỳ thi HSG.

-<b>Bồi dưỡng HSG Toán:</b> Bồi dưỡng 5 phân môn <b>Đại Số, Số Học, Giải Tích, Hình Học </b>và <b>Tổ Hợp</b> dành

cho học sinh các khối lớp 10, 11, 12. Đội ngũ Giảng Viên giàu kinh nghiệm: <i>TS. Lê Bá Khánh Trình, TS. </i>

<i>Trần Nam Dũng, TS. Pham Sỹ Nam, TS. Lưu Bá Thắng, Thầy Lê Phúc Lữ, Thầy Võ Quốc Bá Cẩn</i> cùng đơi

HLV đạt thành tích cao HSG Quốc Gia.

<b>III.Kênh học tập miễn phí </b>

-<b>HOC247 NET:</b> Website hoc miễn phí các bài học theo <b>chương trình SGK</b> từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả

các môn học với nội dung bài giảng chi tiết, sửa bài tập SGK, luyện tập trắc nghiệm mễn phí, kho tư
liệu tham khảo phong phú và cộng đồng hỏi đáp sôi động nhất.

-<b>HOC247 TV:</b> Kênh <b>Youtube</b> cung cấp các Video bài giảng, chuyên đề, ôn tập, sửa bài tập, sửa đề thi
miễn phí từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các mơn Tốn- Lý - Hố, Sinh- Sử - Địa, Ngữ Văn, Tin Học và Tiếng
Anh.

<i><b>Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai </b></i>

<i><b> Học mọi lúc, mọi nơi, mọi thiết bi – Tiết kiệm 90% </b></i>

<i><b>Học Toán Online cùng Chuyên Gia </b></i>

</div>

<!--links-->
Đề cương ôn tập môn ngữ văn

• 20
• 5
• 4