TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ - ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
Bài báo cáo
Vấn đề thuốc giả Vinaca
Mơn học:
Giáo viên hướng dẫn:
Nhóm thực hiện:
Tên các thành viên:
Đạo đức trong kinh doanh
Bùi Thanh Huân
Nhóm 5
Nguyễn Trần Thùy Trang 43K01.4
Nguyễn Thị Hồng Hạ
43K08.4
Nguyễn Thị Ngọc Lan
Nguyễn Hà Thúy Ngọc
43K08.2
43K01.1
Nguyễn Xuân Phương
43K01.2
Vấn đề thuốc giả Vinaca
Nhóm 5_Đạo đức kinh doanh
MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU ............................................................................................................................4
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ CÔNG TY TNHH VINACA VÀ MÔ TẢ VẤN ĐỀ THUỐC GIẢ
VINACA ....................................................................................................................................5
1.1. Tổng quan về công ty TNHH Vinaca ..............................................................................5
1.2. Mô tả vấn đề thuốc giả Vinaca .......................................................................................6
CHƯƠNG 2: ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG ĐỐI VỚI CÁC ĐỐI TƯỢNG HỮU QUAN VÀ PHẢN
ỨNG CỦA CÁC ĐỐI TƯỢNG HỮU QUAN ..............................................................................8
2.1. Các đối tượng hữu quan bên trong ................................................................................8
2.1.1. Người lao động ........................................................................................................8
2.1.2. Chủ sở hữu..............................................................................................................8
2.2. Các đối tượng hữu quan bên ngoài ...............................................................................8
2.2.1. Khách hàng..............................................................................................................8
2.2.2. Đại lý........................................................................................................................9
2.2.3. Đối thủ cạnh tranh ...................................................................................................9
2.2.4. Công chúng .............................................................................................................9
2.2.5. Chính quyền và cơ quan chức năng ........................................................................9
2.2.6. Hiệp hội doanh nghiệp dược Việt Nam ..................................................................10
2.2.7. Câu lạc bộ, tổ chức đã vinh danh, trao giải thưởng cho Vinaca ............................10
2.2.8. Giới truyền thông ...................................................................................................10
CHƯƠNG 3: VẤN ĐỀ ĐẠO ĐỨC KINH DOANH VÀ TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI LIÊN QUAN...11
3.1. Nhận diện các vấn đề liên quan đến đạo đức kinh doanh ............................................11
3.1.1. Thiện và ác ............................................................................................................11
3.1.2. Lương tâm .............................................................................................................11
3.1.3. Nghĩa vụ đối với xã hội ..........................................................................................11
3.2. Nhận diện các vấn đề liên quan đến trách nhiệm xã hội ..............................................11
3.2.1. Các khía cạnh trách nhiệm trong trách nhiệm xã hội của Vinaca ..........................11
3.2.2. Các khía cạnh trách nhiệm đối với các đối tượng hữu quan .................................13
2
Vấn đề thuốc giả Vinaca
Nhóm 5_Đạo đức kinh doanh
CHƯƠNG 4: NGUYÊN NHÂN, CÁCH XỬ LÝ CỦA CÁC BÊN VÀ GIẢI PHÁP, BÀI HỌC KINH
NGHIỆM CHO CÁC DOANH NGHIỆP VIỆT NAM..................................................................15
4.1. Nguyên nhân phát sinh vấn đề thuốc giả Vinaca .........................................................15
4.1.1. Nguyên nhân bên ngoài .........................................................................................15
4.1.2. Nguyên nhân bên trong .........................................................................................16
4.2. Cách xử lý của các bên ................................................................................................16
4.2.1. Phán quyết của Hội đồng Xét xử ...........................................................................16
4.2.2. Sở Y tế Hải Phòng, Hiệp hội chống hàng giả và bảo vệ thương hiệu Việt Nam ....17
4.2.3. Cục Quản lý dược Bộ Y tế .....................................................................................17
4.3. Giải pháp ......................................................................................................................17
4.3.1. Các cơ quan chức năng ........................................................................................17
4.3.2. Người tiêu dùng .....................................................................................................17
4.3.3. Trách nhiệm của các dược sĩ ................................................................................18
4.3.4. Các trung tâm kiểm nghiệm ...................................................................................18
4.4. Bài học kinh nghiệm cho các doanh nghiệp Việt Nam .................................................19
KẾT LUẬN ..............................................................................................................................20
DANH MỤC HÌNH ẢNH ..........................................................................................................21
TÀI LIỆU THAM KHẢO ...........................................................................................................22
3
Vấn đề thuốc giả Vinaca
Nhóm 5_Đạo đức kinh doanh
LỜI MỞ ĐẦU
Trong xu thế hội nhập toàn cầu về kinh tế hiện nay, chúng ta thấy rằng trong bất kỳ lĩnh vực
nào đều có rất nhiều doanh nghiệp cùng tham gia sản xuất kinh doanh. Các doanh nghiệp
đang đứng trước những cơ hội cũng như những thách thức to lớn, đòi hỏi phải nâng cao
năng lự c cạnh tranh không chỉ bằ ng nguồn vốn, chiến lược kinh doanh, công nghệ, năng
suấ t, chấ t lượ ng mà còn bằ ng uy tin
́ , thương hiệu và đạo đức kinh doanh. Đạo đức kinh
doanh là một bộ phận cấ u thành và không tách rời của đạo đức xã hội nói chung. Tuy nhiên
ngày nay có một số doanh nghiệp vì muốn tạo ra lợi nhuận tối đa mà họ chấp nhận bỏ qua
vấn đề về đạo đức trong kinh doanh, tư lợi cho bản thân và doanh nghiệp mà không quan
tâm đến xã hội và hậu quả sau này . Công ty Trách nhiệm hữu hạn Vinaca (TNHH Vinaca)
cũng là một trong những doanh nghiệp như vậy, vì lợi ích của mình mà làm giả thực phẩm
chức năng, gây ra tâm lý hoang mang cho người tiêu dùng và gây ảnh hưởng xấu đến xã
hội.
Nhận thấy tầm quan trọng của đạo đức kinh doanh đối với các doanh nghiệp, nhóm em đã
nghiên cứu tìm hiểu về “Vấn đề thuốc giả Vinaca” để hiểu hơn về tầm ảnh hưởng của các
yếu tố đạo đức kinh doanh cũng như rút ra được bài học kinh nghiệm thực tiễn cho các
doanh nghiệp.
Trong bài tiểu luận nhóm em sử dụng phương pháp nghiên cứu định tính.
Bố cục của bài báo cáo được chia thành 4 chương:
Chương 1: Tổng quan về công ty TNHH Vinaca và mô tả vấn đề thuốc giả Vinaca
Chương 2: Đánh giá tác động đối với các bên hữu quan và phản ứng của các đối tượng
hữu quan
Chương 3: Xác định các vấn đề đạo đức kinh doanh và trách nhiệm xã hội liên quan
Chương 4: Nguyên nhân, cách xử lý của các bên và giải pháp, bài học kinh nghiệm cho
các doanh nghiệp Việt Nam
4
Vấn đề thuốc giả Vinaca
Nhóm 5_Đạo đức kinh doanh
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ CÔNG TY TNHH VINACA VÀ MÔ TẢ VẤN ĐỀ THUỐC GIẢ
VINACA
1.1. Tổng quan về công ty TNHH Vinaca
Công ty TNHH Vinaca đăng ký với thương hiệu là Công ty TNHH Vinaca thành lập ngày
12.3.2017 do ông Nguyễn Xuân Thu làm Tổng giám đốc vốn điều lệ 1 tỷ đồng có trụ sở chính
tại số nhà 17, ngõ 40, phố Cự Lộc, phường Thượng Đình, quận Thanh Xuân, TP Hà Nội.
Trong thời gian hoạt động công ty đã mở hơn 20 đại lý phân phối sản phẩm mang tên Vinaca
ở nhiều tỉnh thành khác nhau, được công nhận Top 10 thương hiệu hàng đầu Việt Nam và
được vinh danh tại chương trình “Thương hiệu, sản phẩm bán chạy nhất Việt Nam, dịch vụ
uy tín và chất lượng” do Câu lạc bộ Các nhà công thương Việt Nam thuộc Viện đào tạo tư
vấn và phát triển kinh tế (trực thuộc Liên hiệp các hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam) tổ
chức.
Hình 1: Các giấy chứng nhận của Vinaca
Các sản phẩm của công ty này bao gồm: Vinaca ung thư Co 2.2, Vinaca xương khớp CO2,
Vi3, Vi4, Vi5, Vi6, Vi7, xà phòng spa, rượu XO, Vinaca carbon đa dụng với nguyên liệu là bột
tro than được đốt từ các cây tre, đu đủ, su hào, củ nghệ, thục đen và cây đậu xương.
Hình 2: Các loại thuốc Vinaca
5
Vấn đề thuốc giả Vinaca
Nhóm 5_Đạo đức kinh doanh
1.2. Mơ tả vấn đề thuốc giả Vinaca
Xuất phát điểm từ năm 2012, Nguyễn Xuân Thu cùng Nguyễn Văn Tuấn đã bàn bạc thành
lập Công ty TNHH Hồng An Phong,đăng ký kinh doanh các sản phẩm từ gỗ, tre, rơm rạ...,
sản xuất máy móc thơng dụng và đến năm 2017 tiếp tục thành lập Công ty TNHH Vinaca để
cùng sản xuất các sản phẩm chức năng, với nguyên liệu là bột tro than được đốt từ các cây
tre, đu đủ, su hào, củ nghệ, thục đen và cây đậu xương. Công ty ông Tuấn không sản xuất
các sản phẩm đã đăng ký mà được Nguyễn Xuân Thu thuê thực hiện việc đốt tre nứa nghiền
thủ công, tán thành bột mịn rồi giao cho ơng Thu. Tiếp đó ơng Thu điều hành Vinaca pha
thêm hóa chất (tùy loại sản phẩ m), đóng thành viên nang, đóng chai cung cấ p ra thi ̣ trường.
Hình 3: Thuốc giả Vinaca làm từ bột tro than
Khi đưa ra lưu hành trên thị trường, Vinaca bán hàng chủ yếu thông qua các đại lý và cả bán
hàng trên mạng. Trước đó, trên website của Vinaca vẫn cịn lưu lại đủ các clip để lấy niềm tin
của người tiêu dùng và các phân phối. Chia sẻ từ bà Nguyễn Thị Q phó giám đốc Vinaca :
“Tơi vơ cùng cảm ơn Vinaca! Tôi dùng Vinaca cũng không biết là mình bị ung thư, chỉ đến khi
khỏi rồi, đi khám mới biết khơng cịn tế bào ung thư nữa”.và một số chia sẻ khác cũng cho
rằng: “bản thân đã được chữa khỏi HIV nhờ sử dụng sản phẩm của Vinaca”. Từ cách tiếp thị
này cho thấy, rất nhiều người đã bị lừa và tin dùng, đặt mua vì cách quảng cáo các sản phẩm
của Vinaca rất “thần kỳ” mà ngay cả các căn bệnh y học của thế giới chưa thể chữa khỏi là
ung thư và HIV cũng được chữa khỏi nhờ dùng sản phẩm của Vinaca.
Để xây dựng được hệ thống các đại lý, Vinaca đưa ra các chương trình khởi nghiệp để lấy
tiền của người tiêu dùng. Cơng ty giới thiệu, cam kết khi tham gia hệ thống sẽ có tiền tỷ cùng
nhà lầu, xe hơi, sau khi đăng ký một gói khởi nghiệp. Những người muốn tham gia phải đóng
tiền vào hệ thống để mua sản phẩm và dùng thử đồng thời sẽ kiếm được lời từ sản phẩm
của Vinaca. Và thêm vào đó để thu phục lịng tin của khách hàng sử dụng sản phẩm, khơng
6
Vấn đề thuốc giả Vinaca
Nhóm 5_Đạo đức kinh doanh
gì hơn bằng những giấy chứng nhận "hoành tráng", minh chứng về sản phẩm và thương hiệu
vàng của mình. Và Vinaca, cũng đã làm được việc ấy khi sở hữu giấy chứng nhận đạt Top
10 thương hiệu, sản phẩm, dịch vụ hàng đầu Việt Nam năm 2017 do Viện Công nghệ chống
làm giả (thuộc Hiệp hội chống hàng giả và bảo vệ thương hiệu Việt Nam); Trung tâm tư vấn
hỗ trợ doanh nghiệp và phát triển thương hiệu (Hiệp hội chống hàng giả và bảo vệ thương
hiệu Việt Nam) và Tạp chí hàng hóa và thương hiệu trao tặng. Với những chiêu trò quảng
cáo ấy, Vinaca đã tồn tại trong một năm với mạng lưới chi nhánh, đại lý rộng khắp trên cả
nước.
Hình 4: Vinaca khởi nghiệp
Cho đến tháng 1-2018, hoạt động kinh doanh này bị đồn kiểm tra liên ngành, Cơng an quận
Kiến An, TP. Hải Phòng phối hợp với các cơ quan chức năng bất ngờ kiểm tra, phát hiện hơn
1 tấn nguyên liệu và sản phẩm thành phẩm mang nhãn hiệu Vinaca, trong đó có hàng trăm lọ
thuốc mang tên “Vinaca ung thư CO2.2” . Chủ cơ sở không xuất trình được giấy tờ, tài liệu và
hóa đơn chứng minh nguồn gốc xuất xứ của nguyên liệu, hàng hóa tại cơ sở . Và vụ việc này
bắt đầu được đưa ra xét xử là một hành vi kinh doanh hàng giả về hàm lượng, không đúng
với các thành phần trong đăng ký tiêu chuẩn chất lượng và kiểm định chất lượng sản phẩm.
Tòa án Nhân dân Hải Phòng xác định có đủ cơ sở cáo buộc Thu và Tuấn sản xuất trái phép
hàng giả, tất cả sản phẩm bị thu hồi, trục xuất mơ hình kinh doanh này và bị hưởng mức án
chính đáng.
Có thể thấy rằng, hành vi của Cơng ty Vinaca nói trên là rất đáng quan ngại, làm mất niềm tin
và thiệt hại không nhỏ cho những người bệnh, nhất là những bệnh nhân ung thư. Vụ việc này
là một điển hình cho những vi phạm nghiêm trọng đến các yếu tố đạo đức trong kinh doanh.
7
Vấn đề thuốc giả Vinaca
Nhóm 5_Đạo đức kinh doanh
CHƯƠNG 2: ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG ĐỐI VỚI CÁC ĐỐI TƯỢNG HỮU QUAN VÀ PHẢN
ỨNG CỦA CÁC ĐỐI TƯỢNG HỮU QUAN
Sau khi sự việc làm giả thuốc của công ty TNHH Vinaca bị đưa ra ánh sáng thì một làn sóng
phẫn nộ, lên án, tẩy chay đối với thương hiệu này đã bùng lên mạnh mẽ cùng với sự can
thiệp của các bên liên quan. Vụ việc đã gây ra ảnh hưởng và tác động rất lớn đố i với các bên
hữu quan bao gồ m:
- Đối tượng hữu quan bên trong là người lao động, chủ sở hữu
- Đối tượng hữu quan bên ngoài là khách hàng, đại lý, đối thủ cạnh tranh, cơng chúng, chính
quyền và cơ quan chức năng, Hiệp hội doanh nghiệp dược Việt Nam, các câu lạc bộ, tổ chức
đã vinh danh, trao giải thưởng cho Vinaca, giới truyền thông.
2.1. Các đối tượng hữu quan bên trong
2.1.1. Người lao động
- Tác động: Người lao động phải làm việc trong cơ sở sản xuất khơng có giấy phép nên có
thể khơng được hưởng đầy đủ chế độ dành cho người lao động hoặc bảo hiểm lao động,
không đảm bảo mơi trường làm việc an tồn cho sức khỏe. Sau khi sự việc bị bóc trần thì
người lao động bị mất việc làm.
- Phản ứng: Làm cho người lao động cảm thấy có lỗi khi là người gia cơng, làm ra viên thuốc
giả. Nhưng họ vẫn làm vì đây là việc kiếm ra thu nhập cho bản thân.
2.1.2. Chủ sở hữu
- Tác động: Khi sự việc bị phanh phui, chủ sở hữu phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về
hành vi của mình, bị thu hồi giấy phép kinh doanh, giấy chứng nhận Top 10 thương hiệu
hàng đầu Việt Nam, ngồi tù vì vi phạm pháp luật, cơng ty bị phá sản, phải bồi thường thiệt hại
cho khách hàng, đền bù tiền vi phạm hợp đồng với nhà đại lý phân phối thuốc. Bên cạnh đó
chủ sở hữu cịn bị chỉ trích, mất vị thế, danh tiếng, ảnh hưởng đến cuộc sống tương lai.
- Phản ứng: trước khi bị cơ quan chức năng bắt giữ thì chủ sở hữu là ơng Nguyễn Xn Thu
đã có ý định bỏ trốn để tránh chịu trách nhiệm trước pháp luật nhưng đã bị cơng an bắt giữ.
Sau khi bị bắt thì ơng Nguyễn Xuân Thu đã thừa nhận hành vi của mình và chịu mức phạt 22
năm tù giam. Ông Thu cắn rứt lương tâm sau khi đã gây ảnh hưởng cho rất nhiều người vì
hành vi sai trái của mình.
2.2. Các đối tượng hữu quan bên ngoài
2.2.1. Khách hàng
- Tác động: khi sự việc bị phát hiện thì khách hàng là người chịu ảnh hưởng nhiều nhất vì
thuốc này khơng có tác dụng đối với bệnh của họ, có thể gây ra ảnh hưởng xấu khi sử dụng,
gây tốn kém về tiền bạc lẫn thời gian điều trị bệnh. Sau khi sự việc được đưa ra ánh sáng thì
thái độ và nhận thức của khách hàng về sản phẩm Vinaca hay rộng hơn là sản phẩm thuốc
8
Vấn đề thuốc giả Vinaca
Nhóm 5_Đạo đức kinh doanh
trong nước bị xấu đi, khiến họ mất niềm tin vào thuốc trong nước, xem trọng thuốc nước
ngoài hơn.
- Phản ứng: Dừng việc sử dụng thuốc, lên án những người làm ra thuốc giả, tẩy chay các
sản phẩm của cơng ty, địi đền bù từ nhà sản xuất. Khách hàng sẽ có nhận thức đúng hơn,
xem xét kĩ lưỡng hơn trước khi chọn mua một sản phẩm thực phẩm chức năng nào đó.
2.2.2. Đại lý
- Tác động: Các đại lý phân phối thuốc hoặc bày bán thuốc trên thị trường sẽ chịu trách
nhiệm liên đới vì nhập thuốc khơng rõ nguồn gốc xuất xứ, không kiểm định kỹ thành phần
trước khi bán cho người tiêu dùng cuối cùng. Bên cạnh đó việc bày bán thuốc giả làm mất uy
tín, từ đó làm giảm doanh thu, lợi nhuận và danh tiếng của doanh nghiệp.
- Phản ứng: Ngừng bán và thông báo thu hồi thuốc cho khách hàng đã mua. Xử lý tiền vi
phạm hợp đồng với công ty Vinaca. Rút kinh nghiệm cho q trình kinh doanh sau này để
khơng phạm phải sai lầm nào nữa.
2.2.3. Đối thủ cạnh tranh
- Tác động: Vụ việc vừa có tác động tích cực, vừa có tác động tiêu cực đối với đối thủ cạnh
tranh.
Về tác động tích cực: Giảm bớt sự cạnh tranh trong lĩnh vực thuốc, tăng thị phần tại thị
trường thuốc Việt Nam, giúp làm tăng doanh thu.
Về tác động tiêu cực: Vụ việc gây ảnh hưởng xấu đến uy tín chất lượng thuốc của các công
ty thuốc Việt Nam, làm người tiêu dùng mất niềm tin đối với thuốc Việt Nam nên có thể làm
giảm doanh thu của đối thủ cạnh tranh.
Phản ứng: Cam kết với người tiêu dùng, người bệnh về việc sản xuất thuốc đúng với quy
định, chất lượng, liều lượng và công dụng của thuốc. Các công ty siết chặt quản lí các sản
phẩm của mình hơn để tránh phạm phải sai lầm của Vinaca.
2.2.4. Công chúng
- Tác động: Vụ việc thuốc giả làm công chúng hoang mang đối với thị trường thuốc cũng như
mất niềm tin đối với các loại giấy chứng nhận được cấp phát cho sản phẩm thuốc nói riêng
và các sản phẩm Việt Nam nói chung.
- Phản ứng: Cảnh giác hơn với các loại thuốc đang và sắp sử dụng; tìm hiểu kỹ về thơng tin,
thành phần và chức năng trước khi mua; tẩy chay và lên án sản phẩm của Vinaca.
2.2.5. Chính quyền và cơ quan chức năng
- Tác động: Khi sự việc bị đưa ra ánh sáng thì chính quyền và cơ quan chức năng bị chỉ trích
vì thiếu trách nhiệm, lơ là trong kiểm tra, thẩm định chất lượng và cấp phép về độ an toàn
của thuốc.
9
Vấn đề thuốc giả Vinaca
Nhóm 5_Đạo đức kinh doanh
- Phản ứng: Lực lượng chức năng lập tức điều tra vụ án, tiến hành bắt giữ đối tượng và thu
thập các bằng chứng, tài liệu liên quan nhằm đưa lên tòa án xử lý và trừng phạt thích đáng.
Thu hồi tất cả chứng nhận của công ty Vinaca và tăng cường giám sát đối với các doanh
nghiệp ngành dược nói riêng và các doanh nghiệp trên tất cả các lĩnh vực nói chung.
2.2.6. Hiệp hội doanh nghiệp dược Việt Nam
- Tác động: Ảnh hưởng đến uy tín của hiệp hội, bị chỉ trích từ phía cơng chúng, bị nghi ngờ
về chun môn.
- Phản ứng: Loại trừ Vinaca ra khỏi hiệp hội, tiến hành kiểm tra lại các công ty sản xuất thuốc
khác
2.2.7. Câu lạc bộ, tổ chức đã vinh danh, trao giải thưởng cho Vinaca
- Tác động: Vụ việc đã gây ảnh hưởng xấu đến danh tiếng, uy tín của các câu lạc bộ, tổ chức
vinh danh Vinaca. Đồng thời làm mất sự cao quý dành cho các doanh nghiệp đã nhận được
giải thưởng, khiến cơng chúng hồi nghi điều kiện đăng ký quy trình vinh danh, trao giải
thưởng của các tổ chức này đối với doanh nghiệp
- Phản ứng: Giải thích rõ ràng với cơng chúng qua các phương tiện truyền thơng như báo
chí,... siết chặt các tiêu chuẩn kiểm định chất lượng của các sản phẩm dược.
2.2.8. Giới truyền thông
- Tác động: Giới truyền thông sẽ lợi dụng những vụ việc lớn này để đánh bóng tên tuổi của
các tờ báo, nhà đài khi họ đưa được những tin tức độc quyền về vụ việc, tạo làn sóng dư
luận tập trung vào sự việc đó để hưởng lợi, ngồi ra cịn ảnh hưởng xấu đến uy tín của
những tờ báo đã đưa tin về sự thành công của Vinaca.
- Phản ứng: Đưa tin tức, cập nhật tin tức vụ việc đến với cơng chúng, tìm kiếm các thơng tin,
bằng chứng chưa được cơng bố để làm rõ tồn cảnh vụ vi phạm của Vinaca, giúp mọi người
hiểu rõ hơn và viết bài đem lại lợi nhuận cho tòa soạn và các tổ chức truyền thông. Rút kinh
nghiệm về việc kiểm sốt độ tin cậy của thơng tin trước khi giới thiệu đến công chúng.
10
Vấn đề thuốc giả Vinaca
Nhóm 5_Đạo đức kinh doanh
CHƯƠNG 3: VẤN ĐỀ ĐẠO ĐỨC KINH DOANH VÀ TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI LIÊN QUAN
3.1. Nhận diện các vấn đề liên quan đến đạo đức kinh doanh
Theo thống kê năm 2018 của Tổ chức Ung thư toàn cầu, Việt Nam là một trong những nước
có tỷ lệ mắc bệnh cao, mỗi năm có hơn 300.000 bệnh nhân đang điều trị bệnh ung thư,
khoảng 165.000 ca mắc mới và 115.000 bệnh nhân tử vong do ung thư. Điều đáng lo ngại là
số người mắc bệnh ung thư ở Việt Nam đang có xu hướng gia tăng. Liên tục trong nhiều
năm trở lại đây, dư luận đã nhiều lần lên án những hiện tượng kinh doanh vi đạo đức, chạy
theo lợi nhuận, bỏ qua lợi ích cộng đồng, tự triệt tiêu người Việt.
3.1.1. Thiện và ác
Công ty Vinaca vi phạm những yêu cầu đạo đức của xã hội, Vinaca có động cơ xấu khi muốn
lợi dụng lòng tin của người tiêu dùng để tăng lợi ích cho mình và gây ra kết quả xấu, có hại
tới hàng triệu người tiêu dùng khi sử dụng phải sản phẩm không đảm bảo chất lượng như số
tiền mà họ bỏ ra cũng như những mong đợi của họ khơng được đáp ứng, đó là cái ác.
3.1.2. Lương tâm
Những người tiêu dùng sản phẩm của công ty Vinaca là những người đang mang bệnh trong
người, căn bệnh ung thư với niềm hy vọng sống đa phần là rất thấp, nhưng họ vẫn khơng từ
bỏ hy vọng đó, vẫn cố gắng sống và tìm cách chữa bệnh nên thậm chí tìm đến những bài
thuốc dân gian, những phương thuốc mang cơng hiệu chữa ung thư nhưng khơng có sự đảm
bảo về chất lượng. Vậy mà công ty Vinaca lại khơng có cảm giác thương cảm cho những
hồn cảnh đang phải đối mặt với bệnh tật, làm giả thuốc ung thư bằng bột than tre.
3.1.3. Nghĩa vụ đối với xã hội
Công ty Vinaca không thực hiện đúng nghĩa vụ của mình, hay nói cách khác là những bổn
phận và nghĩa vụ mà Vinaca phải thực hiện với xã hội trong tư cách là doanh nghiệp đang
hoạt động như nghĩa vụ góp phần thúc đẩy xã hội, nâng cao chất lượng sống xã hội, trật tựan ninh xã hội,…
Công ty Vinaca theo đuổi thuyết vị kỷ và thuyết đạo đức kinh doanh, chỉ quan tâm đến quyền
lợi của bản thân doanh nghiệp, cố gắng tìm mọi cách để gia tăng lợi nhuận mà một trong
những cách đó đến từ việc sử dụng bột than tre, nguyên liệu không đảm bảo chất lượng để
điều chế thuốc ung thư giả. Vinaca đã không hoàn thành nghĩa vụ của một doanh nghiệp
dược phẩm là phải tạo ra các sản phẩm tốt cho sức khỏe mọi người.
3.2. Nhận diện các vấn đề liên quan đến trách nhiệm xã hội
3.2.1. Các khía cạnh trách nhiệm trong trách nhiệm xã hội của Vinaca
Trách nhiệm xã hội là nghĩa vụ mà doanh nghiệp phải thực hiện nhằm tối đa hóa các tác
động tích cực và tối thiểu hóa các tác động tiêu cực đối với xã hội. Trách nhiệm xã hội bao
gồm 4 khía cạnh: trách nhiệm kinh tế, trách nhiệm pháp lý, trách nhiệm đạo đức và trách
nhiệm nhân văn. Trường hợp vi phạm đạo đức của Vinaca gắn liền với 4 khía cạnh này.
11
Vấn đề thuốc giả Vinaca
Nhóm 5_Đạo đức kinh doanh
3.2.1.1. Trách nhiệm kinh tế
Vinaca trong trường hợp này chỉ quan tâm đến hiệu quả kinh tế trong sử dụng các nguồn lực
của xã hội để mang lại lợi ích kinh tế tối đa. Nhưng đã phớt lờ đi tính cơng bằng và phúc lợi
của các bên liên quan, đặc biệt ở đây là khách hàng và người lao động.
Vinaca đã sử dụng bột tro tán mịn sau khi đốt tre, nứa, gỗ để làm nguyên liệu sản xuất các
sản phẩm thực phẩm chức năng, trong đó có sản phẩm Vinaca ung thư C02.2 được dán
nhãn “hỗ trợ điều trị ung thư”. Điều này gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của
người tiêu dùng.
Doanh nghiệp chưa quan tâm đến chính sách thù lao và điều kiện lao động của nhân viên.
Điều kiện cơ sở làm việc của nhân viên không đảm bảo vệ sinh theo quy định của Bộ Y tế và
Cục vệ sinh an toàn thực phẩm. Người lao động phải tiếp xúc với các nguyên liệu độc hại mà
không có bảo hộ lao động.
Ngồi ra, chủ doanh nghiệp cịn không cung cấp đầy đủ thông tin và cung cấp sản phẩm giả
cho các đại lý phân phối, gây tác hại nghiêm trọng cho các đối tác này.
3.2.1.2. Trách nhiệm pháp lý
- Vinaca đã phớt lờ các trách nhiệm pháp lý của một công ty TNHH theo quy định của Luật
doanh nghiệp năm 2014.
- Khi bị cơ quan chức năng phát hiện sai phạm và tiến hành kiểm tra, chủ doanh nghiệp đã
khơng xuất trình được giấy đăng ký kinh doanh, hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc
hàng hóa và các giấy tờ liên quan đến quá trình gia công sản xuất thực phẩm chức năng
Vinaca chúng tỏ doanh nghiệp chưa có sự chấp thuận về mặt pháp lý.
- Tất cả người lao động trong doanh nghiệp đều không có chứng chỉ hành nghề và bảo hộ
lao động cần thiết.
- Để tránh né việc điều tra, Vinaca đã chia nhỏ các công đoạn sản xuất tại nhiều nơi khác
nhau và không bộ phận sản xuất nào biết việc của nhau. Đặc biệt, khâu đóng gói cuối cùng
được thực hiện tại một địa điểm rất bí mật để khỏi bị xã hội giám sát.
Vi phạm quy định về Luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng khi cung cấp cho khách hàng
những sản phẩm giả, gây hại cho sức khỏe người sử dụng.
3.2.1.3. Trách nhiệm đạo đức
Vinaca đã vi phạm một số chuẩn mực đạo đức nhất định. Cụ thể:
- Nhận thấy việc sử dụng bột tro than để sản xuất thuốc giả sẽ gây hại cho khách hàng
nhưng Vinaca vẫn phớt lờ và thực hiện sản xuất và phân phối trong khoảng thời gian dài.
Điều này chứng tỏ sự không tôn trọng quyền được bảo hộ về sức khỏe của con người của
công ty Vinaca.
12
Vấn đề thuốc giả Vinaca
Nhóm 5_Đạo đức kinh doanh
- Lợi dụng tâm lý xã hội là người bệnh muốn mau chóng khỏi bệnh, “cịn nước cịn tát” và sự
hạn chế nhận thức của người dân nên Vinaca đã tiến hành quảng bá rộng rãi, khiến nhiều
người mua phải sản phẩm kém chất lượng.
- Lừa dối các nhà phân phối của doanh nghiệp, sử dụng phương pháp bán hàng như đa cấp
để các đại lý bán hàng rộng rãi đến mọi đối tượng khách hàng.
Đây là những biểu hiện của việc vi phạm nghiêm trọng trách nhiệm đạo đức về nhân cách và
lương tâm.
3.2.1.4. Trách nhiệm nhân văn
Vinaca đã khơng có đóng góp gì cho xã hội tại thời điểm vi phạm mà chỉ quan tâm đến lợi ích
doanh nghiệp, thờ ơ với đời sống xã hội, chưa có ý thức cải thiện cuộc sống của nhân viên,
khách hàng và xã hội. Những lợi ích sai lệch với mong muốn của xã hội làm cho xã hội kém
phát triển, nền kinh tế trì trệ và sức khỏe người dân suy sút hơn.
3.2.2. Các khía cạnh trách nhiệm đối với các đối tượng hữu quan
Vấn đề sản xuất thuốc giả của Vinaca đã tác động rất lớn đối với các đối tượng hữu quan. Vì
vậy doanh nghiệp phải đối mặt với trách nhiệm với các đối tượng này.
3.2.2.1. Trách nhiệm đối với người lao động
Vinaca đã vi phạm trách nhiệm đối với người lao động vì doanh nghiệp chưa tạo ra mơi
trường làm việc tốt và an toàn cho người lao động. Họ phải tiếp xúc hàng ngày với các chất
độc hại (cụ thể là tro than) trong điều kiện cơ sở sản xuất không đảm bảo vệ sinh, tiềm ẩn rất
nhiều nguy hiểm đối với sức khỏe và tính mạng. Bên cạnh đó, Vinaca cũng khơng quan tâm
đến phúc lợi của người lao động khi không cung cấp bảo hộ lao động cần thiết cho họ.
3.2.2.2 Trách nhiệm đối với khách hàng
Vinaca đã vi phạm nghiêm trọng Luật bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng. Doanh nghiệp đã lừa
dối khách hàng về nguồn gốc và nguyên liệu sản xuất ra thuốc, lợi dụng lòng tin của người
tiêu dùng để tiêu thụ những sản phẩm giả, gây nguy hại rất lớn đến sức khỏe người sử dụng.
Vì lợi ích bản thân mà Vinaca đã phớt lờ sự an toàn của khách hàng, không thỏa mãn được
khách hàng về chất lượng và công dụng của sản phẩm.
3.2.2.3 Trách nhiệm đối với đối thủ cạnh tranh
Vinaca đã vi phạm trách nhiệm về sự cạnh tranh công bằng, trung thực và lành mạnh trong
kinh doanh. Vì mục đích đạt được lợi nhuận mà Vinaca đã tác động xấu đến các đối thủ cạnh
tranh, đặc biệt là những doanh nghiệp làm ăn chân chính, khách hàng sẽ dần đánh mất niềm
tin và phải cân nhắc lựa chọn hơn khi mua những sản phẩm thuốc từ các doanh nghiệp trên
thị trường.
13
Vấn đề thuốc giả Vinaca
Nhóm 5_Đạo đức kinh doanh
3.2.2.4 Trách nhiệm đối với các đối tác
Đầu tiên, Vinaca đã yêu cầu nhà đối tác của mình là cơng ty Hồng An Phong cung cấp bột
than tre nhưng giữ bí mật về mục đích sử dụng của ngun liệu đó. Ngồi ra, Vinaca cũng sử
dụng hệ thống buôn bán như đa cấp để thúc đẩy các đại lý phân phối thuốc giả của mình,
làm ảnh hưởng xấu đến danh tiếng và hoạt động kinh doanh của những đối tượng này, khiến
họ đối mặt với nhiều rắc rối và chỉ trích.
3.2.2.5 Trách nhiệm đối với chính phủ
Có thể thấy, Vinaca đã vi phạm nghiêm trọng trách nhiệm đối với chính phủ. Việc kinh doanh
không giấy phép cũng như các giấy tờ cần thiết đã cho thấy sự không tôn trọng và tuân thủ
quy định pháp luật về kinh doanh. Bên cạnh đó, việc sản xuất thuốc giả gây hại đến người
tiêu dùng và môi trường làm việc của nhân viên không đảm bảo đã gây tác động xấu đến hệ
thống y tế của quốc gia. Ngoài ra, việc Vinaca sản xuất thuốc giả nhưng vẫn được tôn vinh
thương hiệu khiến người tiêu dùng mất niềm tin vào chất lượng sản phẩm thực sự của quốc
gia.
14
Vấn đề thuốc giả Vinaca
Nhóm 5_Đạo đức kinh doanh
CHƯƠNG 4: NGUYÊN NHÂN, CÁCH XỬ LÝ CỦA CÁC BÊN VÀ GIẢI PHÁP, BÀI HỌC
KINH NGHIỆM CHO CÁC DOANH NGHIỆP VIỆT NAM
4.1. Nguyên nhân phát sinh vấn đề thuốc giả Vinaca
4.1.1. Nguyên nhân bên ngồi
- Sử dụng thuốc khơng theo đơn
Do tình trạng tự ý sử dụng thuốc không theo đơn của bác sĩ kê, hay tình trạng lạm dụng
kháng sinh của người dân. Hiện nay, tình trạng bán thuốc khơng cần bác sĩ kê đơn diễn ra
phổ biến ở hầu hết các hiệu thuốc tư nhân trong cả nước. Người mua thiếu hiểu biết, các
nhà thuốc lại vô tư bán thuốc theo yêu cầu. Chính việc tự ý sử dụng thuốc khơng theo chỉ
dẫn của bác sĩ đã vơ hình chung “tiếp tay” cho nạn thuốc giả.
- Khó phân biệt thật – giả
Cơ quan chức năng cảnh báo, các nhóm thuốc bị làm giả phổ biến nhất hiện nay là nhóm
thuốc kháng sinh, giảm đau, hạ sốt, thuốc trị một số bệnh đường tiêu hóa, cùng một số thực
phẩm chức năng. Vì thuốc giả được làm giả một cách tinh vi, nên ngay cả cơ quan chức
năng cũng khó phân biệt được đâu là thuốc thật, đâu là thuốc giả nếu nhìn bằng mắt thường.
Do đó, thật sẽ khơng may cho những ai dùng thứ sản phẩm được gọi là cứu người này,
nhưng thực ra là đang “giết người”
- Sự yếu kém trong việc phát hiện và xử lí của cơ quan chức năng
Hoạt động mua bán thuốc tự do ở nhà thuốc, chợ thuốc, thực phẩm chức năng trên mạng, ở
nhiều trường hợp, cũng đang nằm ngoài tầm quản lý của các cơ quan chức năng. Cơ sở vật
chất, hệ thống máy móc kiểm nghiệm và phát hiện thuốc giả ở Việt Nam cũng cịn nhiều hạn
chế.
Ngồi ra, các hành vi sản xuất và buôn bán thuốc giả khi phát hiện còn bị xử phạt quá nhẹ.
Nhiều trường hợp vi phạm mới chỉ dừng ở xử phạt vi phạm hành chính, nên chưa đủ để làm
bài học răn đe.
- Ban hành chứng nhận, cấp phép vô tội vạ
Sở Y tế Hải Phịng đã cấp số tiếp nhận Phiếu cơng bố sản phẩm cho sáu sản phẩm của
Công ty TNHH Hồng An Phong công ty sản xuất và chịu trách nhiệm đưa sản phẩm của
Vinaca ra thị trường. Khơng chỉ có Sở Y tế, Ban tổ chức tôn vinh danh hiệu, Thương hiệu,
sản phẩm, dịch vụ tiêu biểu Việt Nam gồm có: Viện chống làm giả, Trung tâm tư vấn hỗ trợ
doanh nghiệp và phát triển thương hiệu (Hiệp hội Chống hàng giả và Bảo vệ Thương hiệu
Việt Nam (VATAP), tạp chí Hàng hóa và Thương hiệu cịn cấp chứng nhận cho Vinaca đạt
Top 10 thương hiệu, sản phẩm, dịch vụ hàng đầu Việt Nam 2017. Chính với chứng nhận này,
vị Tổng Giám đốc của Vinaca là Nguyễn Xuân Thu và nhiều đại lý khác “vác” đi để quảng bá
sản phẩm tới người tiêu dùng.
15
Vấn đề thuốc giả Vinaca
Nhóm 5_Đạo đức kinh doanh
4.1.2. Nguyên nhân bên trong
- Lợi nhuận khổng lồ
Nguyên nhân của thuốc giả len lỏi trong thị trường, giới chuyên gia cho rằng, đầu tiên là do
từ việc sản xuất, kinh doanh thuốc, thực phẩm chức năng mang lại nguồn lợi khổng lồ, nên
có khơng ít người sẵn sàng bất chấp pháp luật, đạo lý để làm giả. Theo Tổ chức Y tế thế giới
(WHO), mỗi năm tội phạm sản xuất và bn bán thuốc giả tồn cầu thu khoản lợi trị giá
khoảng 200 tỷ USD và trở thành một trong những ngành công nghiệp bất hợp pháp lớn nhất
thế giới. Theo tính tốn của các chun gia, một khoản đầu tư 1.000USD có thể giúp những
kẻ bán thuốc giả thu về 500.000USD.
Một chuyên gia y tế ở Sài Gòn trước năm 1975, được một hãng dược phẩm hàng đầu của
Mỹ mời làm đại diện tại Việt Nam từng nói: “Cứ hình dung thế này: Nhập khẩu một viên thuốc
vào VN chỉ lời 10 đồng. Mỗi chuyến nhập khẩu thuốc, đơn vị nhà nước độc quyền lĩnh vực
này nhập về vài ba container, với hàng tỷ viên thuốc, thì lợi nhuận sẽ bao nhiêu?”
Việc buôn bán thuốc giả với lợi nhuận khổng lồ đã khiến một số đối tượng bất chấp, nhập
thuốc giả, “phù phép” nguồn gốc thuốc cho hợp lệ rồi chi “hoa hồng” khủng để thuốc được
tuồn vào bán tại các nhà thuốc, bệnh viện.
- Chiêu trò quảng cáo tinh vi khiến nhiều bệnh nhân sa bẫy
Trên website của Vinaca vẫn còn lưu lại đủ các clip mà xem lại có thể thấy, để lấy niềm tin
của người phân phối, tại lễ khai trương chi nhánh ở Hà Nam của Vinaca năm 2017, bà
Nguyễn Thị Quý, Phó Tổng Giám đốc Vinaca Việt Nam chia sẻ trong tâm trạng sụt sùi nước
mắt: “Tôi vô cùng cảm ơn Vinaca! Tôi dùng Vinaca cũng khơng biết là mình bị ung thư, chỉ
đến khi khỏi rồi, đi khám mới biết khơng cịn tế bào ung thư nữa”.
Thậm chí, ở một buổi khai trương chi nhánh khác cũng tại Hà Nam năm 2017, một đại lý của
Vinaca cho biết, bản thân bà đã được chữa khỏi HIV nhờ sử dụng sản phẩm của Vinaca. Từ
cách tiếp thị này cho thấy, rất nhiều người đã bị lừa và tin dùng, đặt mua vì cách quảng cáo
các sản phẩm của Vinaca rất “thần kỳ” mà ngay cả các căn bệnh y học của thế giới chưa thể
chữa khỏi là ung thư và HIV cũng được chữa khỏi nhờ dùng sản phẩm của Vinaca.
4.2. Cách xử lý của các bên
4.2.1. Phán quyết của Hội đồng Xét xử
Nhận thấy hành vi phạm tội của Nguyễn Xuân Thu và Nguyễn Văn Tuấn là nghiêm trọng, làm
mất niềm tin và thiệt hại không nhỏ cho những người bệnh, đặc biệt là bệnh nhân ung thư,
Hội đồng Xét xử quyết định tuyên phạt bị cáo Nguyễn Xuân Thu 22 năm tù giam đối với hai
hành vi phạm tội nêu trên, yêu cầu nộp phạt 50 triệu đồng. Bị cáo Nguyễn Văn Tuấn phải
chịu mức án 17 năm tù giam, bồi thường 20 triệu đồng.
Cơ quan chức năng cũng đang làm rõ dấu hiệu phạm tội "Lừa đảo chiếm đoạt tài sản" đối với
Nguyễn Xuân Thu.
16
Vấn đề thuốc giả Vinaca
Nhóm 5_Đạo đức kinh doanh
4.2.2. Sở Y tế Hải Phòng, Hiệp hội chống hàng giả và bảo vệ thương hiệu Việt Nam
Giám đốc Sở Y tế Hải Phòng Phạm Thu Xanh cho biết sẽ đồng bộ vào cuộc rà sốt tồn bộ
các cơ sở đã được cấp giấy phép công bố sản phẩm như công ty Hồng An Phong. Riêng cơ
sở sản xuất bột than tre cung cấp cho Vinaca làm thuốc chữa ung thư giả đã bị rút giấy phép.
Hiệp hội chống hàng giả và bảo vệ thương hiệu Việt Nam cũng quyết định thu hồi giải thưởng
Top 10 thương hiệu hàng đầu Việt Nam, của công ty TNHH Vinaca .
4.2.3. Cục Quản lý dược Bộ Y tế
Cục Quản lý dược Bộ Y tế lập tức có quyết định thu hồi; đồng thời yêu cầu trong vịng 48 giờ,
cơng ty sản xuất, nhập khẩu thuốc gửi thông báo thu hồi tới các cơ sở bán buôn, bán lẻ, sử
dụng thuốc. Cục cũng chỉ đạo Sở Y tế các tỉnh, thành phố thông báo việc thu hồi tới các cơ
sở kinh doanh, sử dụng thuốc trên địa bàn; công bố công khai thông tin việc thu hồi trên trang
thông tin điện tử của ngành và kiểm tra, giám sát các cơ sở thực hiện thông báo. Sở Y tế
giao thanh tra sở, phòng y tế các quận, huyện, thị xã triển khai đến tận các nhà thuốc; đồng
thời tiến hành kiểm tra, giám sát..
4.3. Giải pháp
4.3.1. Các cơ quan chức năng
Vấn đề khó nhất hiện nay là người dân không phân biệt được đâu là thuốc thật, đâu là thuốc
giả. Ngay cả bác sĩ điều trị khơng thể biết được thuốc thật hay giả. Vì thế, trách nhiệm kiểm
soát chất lượng thuốc phải thuộc về nhà quản lý, Viện Kiểm nghiệm thuốc...
Cơ quan chức năng như y tế, công an, quản lý thị trường, hải quan... phải có sự phối hợp
đồng bộ, kiên quyết hơn nữa trong cơng tác phịng chống, ngăn chặn nạn sản xuất và buôn
bán thuốc giả bằng các biện pháp cụ thể, như: Tăng cường thanh tra, kiểm tra, hoạt động
kinh doanh thuốc; thông tin rộng rãi trên các phương tiện thông tin đại chúng những cửa
hàng và sản phẩm thuốc không đạt tiêu chuẩn để người dân biết, tuyên truyền, nâng cao kiến
thức cho người dân về sử dụng thuốc, tuyệt đối không mua thuốc trôi nổi, bán kiểu trao tay.
Với những sai phạm bị phát hiện, cần xử lý nghiêm, đủ sức răn đe, truy cứu trách nhiệm của
các tổ chức, cá nhân liên quan, bắt bồi thường về thiệt hại, tùy mức độ có thể xem xét xử lý
hình sự, mạnh tay trong xử lý những trường hợp quảng cáo thuốc, thực phẩm chức năng sai
quy định. Chỉ có như thế, mới lấy lại được niềm tin trong dân chúng.
Cục Quản lý Dược, Bộ Y tế nên phối hợp với Cục Quản lý thị trường và cơ quan công an
trong chủ động phát hiện thuốc giả, thay vì “một mình một trận tuyến” từ cấp phép, quản lý,
thanh tra, kiểm tra như từ trước đến nay.
4.3.2. Người tiêu dùng
Để tránh mua phải thuốc giả, người tiêu dùng nên lưu ý mua thuốc tại các cơ sở bán lẻ lớn
có uy tín, cần quan sát kỹ thuốc để phát hiện những bất thường về bao bì, dạng thuốc...; ln
ln kiểm tra hạn sử dụng của thuốc để tránh các thuốc hết hạn dùng, cảnh giác với những
17
Vấn đề thuốc giả Vinaca
Nhóm 5_Đạo đức kinh doanh
thuốc có giá thấp bất thường, tìm hiểu và sử dụng các công nghệ xác minh, tem chống hàng
giả để tránh mua phải thuốc giả, chủ động bảo vệ sức khỏe của bản thân và gia đình.
4.3.3. Trách nhiệm của các dược sĩ
Người dược sĩ đóng vai trị rất quan trọng trong việc đảm bảo sự an toàn của thuốc cho bệnh
nhân sử dụng. Hơn nữa, họ là người chịu trách nhiệm về tính tồn vẹn của chuỗi cung ứng,
thực hiện những công đoạn cuối cùng trong hệ thống đưa thuốc từ nhà sản xuất đến nhà
phân phối, và cuối cùng là bán lẻ hoặc cấp phát thuốc cho bệnh nhân. Vai trò của người
Dược sĩ trong việc ngăn ngừa phân phối thuốc giả được thể hiện như sau:
Đảm bảo rằng thuốc được mua từ các nhà cung ứng rõ ràng và tin cậy
Nhận thức về việc gian lận và thuốc giả
Cảnh báo cho bệnh nhân biết về tác hại khi mua thuốc qua mạng Internet
Theo dõi các cảnh báo về thuốc giả của các cơ quan quản lý
Giám sát chặt chẽ để phát hiện những lỗi bất thường trong đóng gói và nhãn thuốc
Báo cáo các trường hợp nghi ngờ thuốc giả đến các cơ quan chức năng
Trao đổi các thông tin và nguy cơ của thuốc giả với các cán bộ y tế liên quan
4.3.4. Các trung tâm kiểm nghiệm
Các trung tâm hoặc viện kiểm nghiệm nên tăng cường lấy mẫu kiểm tra đánh giá chất lượng
thuốc, phát hiện và thu hồi kịp thời thuốc giả, thuốc kém chất lượng để đảm bảo quyền lợi
chính đáng của người bệnh, đặc biệt chú ý đến vấn đề tiền kiểm bên cạnh việc hậu kiểm đã
được thực hiện thường xuyên lâu nay. Ngồi ra, việc thơng tin về thuốc giả, thu hồi các thuốc
kém chất lượng cần được thực hiện nhanh chóng và hiệu quả. Hệ thống sổ sách quản lý dữ
liệu khách hàng tại các cơ sở bán lẻ cần được thực hiện nghiêm túc và tiến tới số hoá quản
lý thơng qua các chương trình phần mềm. Tháng 5/2018 vừa qua, trong cuộc họp giữa Chính
phủ và tập đồn viễn thông Viettel, đã thống nhất sớm triển khai hệ thống quản lý chuỗi cung
ứng thuốc quốc gia, kết nối tất cả các nhà thuốc bệnh viện, nhà thuốc đạt tiêu chuẩn GPP và
tủ thuốc tại các trạm y tế trên tồn quốc, sau khi tiến hành thí điểm tại một số tỉnh là Hưng
Yên, Vĩnh Phúc và Phú Thọ. Hệ thống này được hy vọng sẽ giúp ngành y tế dễ quản lý được
tồn bộ tình hình thuốc, chất lượng đầu vào, đầu ra và giá thuốc. Về phía người dân sẽ biết
được thông tin rõ ràng về xuất xứ và hạn sử dụng của thuốc mình mua, đảm bảo tốt hơn
quyền lợi chính đáng của người sử dụng
18
Vấn đề thuốc giả Vinaca
Nhóm 5_Đạo đức kinh doanh
4.4. Bài học kinh nghiệm cho các doanh nghiệp Việt Nam
- Để bảo vệ lợi ích khách hàng và uy tín của mình, nhiều cơng nghệ chống hàng giả đang
được các cơng ty Dược phẩm áp dụng, trong số đó là việc sử dụng các hình ảnh ba chiều,
mực chuyển màu, mã nhúng, sử dụng mã xác minh bằng tin nhắn hoặc xác minh trực tuyến,
mã vạch...
- Các doanh nghiệp Dược cũng cần chủ động đưa ra chính sách, quy trình nội bộ về bảo vệ
quyền sở hữu, chống hàng giả; cung cấp cho các cơ quan chức năng đầy đủ thông tin về
hàng thật, hàng giả, các thông số kỹ thuật, phương tiện để kiểm tra, hỗ trợ giám định... khi có
vấn đề phát sinh.
- Xây dựng nhà thuốc đạt chuẩn GPP nhằm tạo dựng uy tín đối với người tiêu dùng, đảm bảo
rằng nguồn cung ứng thuốc chất lượng, người bán cần nắm rõ lượng thuốc tồn kho và cận
date để tránh gây tổn hại đến sức khỏe người bệnh.
- Đặt chất lượng sản phẩm lên hàng đầu, không ngừng nghiên cứu và phát triển , đầu tư dây
chuyền sản xuất hiện đại để các sản phẩm làm ra vừa có chất lượng tốt vừa có giá thành
hợp lý giúp cho nhiều người bệnh có cơ hội dùng thuốc. Cần xây dựng các chiến dịch truyền
thông, marketing trung thực, gần gũi để từng bước tiếp cận với khách hàng. Ngoài ra doanh
nghiệp cũng cần chú trọng việc tuyển dụng, đào tạo những nhân viên có tay nghề cao, trung
thực để đảm bảo chất lượng dược phẩm làm ra.
19
Vấn đề thuốc giả Vinaca
Nhóm 5_Đạo đức kinh doanh
KẾT LUẬN
Một doanh nghiệp khi hoạt động có thể ln hướng đến việc tối đa hóa lợi nhuận của cơng ty
mà bỏ qua vấn đề đạo đức trong kinh doanh và trách nhiệm đối với xã hội. Đó cũng là một
trong những nguyên nhân chính dẫn đến vấn đề thuốc giả Vinaca. Vụ việc này đã gây ra làn
sóng phẫn nộ, tẩy chay các sản phẩm của Vinaca của công chúng. Để khơng xảy ra việc
tương tự thì khơng những cần sự tự giác của các doanh nghiệp trong vấn đề đạo đức kinh
doanh và trách nhiệm xã hội mà còn cần sự kiểm tra, rà soát kỹ càng của các cơ quan chức
năng trong việc cấp phép hoạt động cho doanh nghiệp. Vấn đề thuốc giả Vinaca được đưa ra
ánh sáng chính là một bài học kinh nghiệm quý báu cho cả các doanh nghiệp Việt Nam và cơ
quan chính quyền.
20
Vấn đề thuốc giả Vinaca
Nhóm 5_Đạo đức kinh doanh
DANH MỤC HÌNH ẢNH
Hình 1: Các giấy chứng nhận của Vinaca................................................................................5
Hình 2: Các loại thuốc Vinaca..................................................................................................5
Hình 3: Thuốc giả Vinaca làm từ bột tro than ..........................................................................6
Hình 4: Vinaca khởi nghiệp......................................................................................................7
21
Vấn đề thuốc giả Vinaca
Nhóm 5_Đạo đức kinh doanh
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. />2. />3. />4. />5. />6. />7. />
22