<span class='text_page_counter'>(1)</span><div class='page_container' data-page=1>

Giáo viên: Khơng Thị Hảo

Đơn vị: Trung tâm GDTX Đông Anh
Ngày:24/02/2009

<b>Tit 74: Phong cỏch ngôn ngữ nghệ thuật</b>
<b>A. Mục tiêu cần đạt.</b>

<i> Gióp häc sinh:</i>

<i>1. Nắm đợc khái niệm ngôn ngữ nghệ thuật, phong cách ngôn ngữ nghệ thuật với các </i>
<i>đặc trng cơ bản của nó.</i>

<i>2. Cã kĩ năng phân tích và sử dụng ngôn ngữ theo phong cách ngôn ngữ nghệ thuật.</i>
<b>B. Phơng tiện thực hiện.</b>

<i>Sách giáo khoa + sách giáo viên + thiết kế bài giảng và các tài liệu tham khảo khác.</i>
<b>C. Phơng pháp.</b>

<i>Đọc và phân tích các ngữ liệu rồi rút ra nhận xét về ngôn ngữ nghệ thuật và tính hình </i>
<i>tợng trong phong cách ngôn ngữ nghệ thuật.</i>

<b>D. Tin trỡnh bi dạy.</b>
<i>1. Ơn định lớp.</i>

2. Bµi míi.

<b> Hoạt động của GV và HS</b> <b> Nội dung cần đạt</b>

<i>Theo em hai ví dụ trên thông tin nội </i>
<i>dung gì? Nó giống và khác nhau ở điểm </i>

<i>nào?</i>

<i>- Học sinh phát hiện trả lời</i>
<i>- GV nhận xét, nhấn mạnh:</i>

<b>I. Ngôn ng÷ nghƯ tht:</b>
<b>VÝ dơ 1:</b>

(1). Trong đầm có một bơng sen đẹp.
(2). Trong đầm gì đẹp bằng sen

Lá xanh bông trắng lại chen nhị vàng
Nhị vàng bông trắng lá xanh

Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn
( Ca dao)

<i><b>* Gièng:</b></i>

<i> Cả 2 ví dụ đều thơng tin về một lồi </i>
<i>sen.</i>

<i><b>* Kh¸c</b>: ở VD2: - Gợi hình về:</i>

<i>+ Nơi sinh sống, cấu tạo, hơng vị và sự </i>
<i>trong sạch của sen.</i>

</div>
<span class='text_page_counter'>(2)</span><div class='page_container' data-page=2>

<i>mét c¶m xóc thÈm mÜ.</i>

<i>+ Vẻ đẹp của thiên nhiên và con ngời</i>

<i>+ Vẻ đẹp ấy có thể hiện hữu và bảo tồn </i>
<i>ngay trong mơi trờng có nhiều cỏi xu.</i>

<i>Em hÃy phát hiện những tín hiệu nghệ </i>
<i>thuật trong đoạn văn trên? tác dụng của</i>
<i>nó?</i>

<i>(Gợi ý: Chú ý vào các từ in đậm trong </i>
<i>đoạn văn).</i>

<i>- HS : làm việc cá nhân trả lời.</i>
<i>- GV: nhận xét, nhấn mạnh</i>

<i>Từ hai ví dụ trên em hÃy rút ra khái </i>
<i>niệm ngôn ngữ nghệ thuật?</i>

<i>Nhìn vào 2 ví dụ trên em thấy ngôn ngữ </i>

<b>Ví dụ 2:</b>

<b>Chúng lập ra nhà tù nhiều hơn trờng </b>
<b>học.Chúng thẳng tay chém giết những </b>
ngời yêu nớc thơng nòi của ta.Chúng
<b>tắm các cuộc khởi nghĩa của ta trong </b>
<b>những bể m¸u.</b>

( Tun ngơn độc lập -Hồ Chí Minh)
<i>- Những chữ in đậm gợi :</i>

<i>=> NhiỊu loại tội ác của giặc:</i>

<i> + Thực hiện chính sách ngu dân</i>
<i> + GiÕt ngêi</i>

<i> + Tắm - trong những bể máu</i>
<i>=> Tội ác nào cũng dà man.</i>

<b>1. Khái niệm: </b>

<i>Ngôn ngữ nghệ thuật là ngôn ngữ gợi </i>
<i>hình, gợi cảm dùng trong các văn bản </i>
<i>nghệ thuật.</i>

<b>2. Phân loại:</b>
<i>- Có 3 loại:</i>

<i>+ Ngôn ngữ tự sự trong( truyện, tiểu </i>
<i>thuyết, bút ký, tuỳ bút...).</i>

<i>+ Ngôn ngữ thơ trong( thơ, ca dao, vè..).</i>
<i>+ Ngôn ngữ sân khấu trong( kịch, chèo, </i>
<i>tuồng...).</i>

<b>3. Chức năng:</b>

</div>
<span class='text_page_counter'>(3)</span><div class='page_container' data-page=3>

<i>nghệ thuật thể hiện chức năng gì? </i>

<i>Bài ca dao trên thơng báo nội dung gì? </i>

<i>Để làm rõ điều đó tác giả dân gian sử </i>
<i>dụng ngh thut no?</i>

<i>- HS làm việc cá nhân trả lời.</i>
<i>- GV: nhận xét, nhấn mạnh</i>

<i>mÃn nhu cầu thẩm mĩ. </i>
<b> </b>

<b>* Ghi nhí:</b>

<i>Ng«n ng÷ nghƯ tht:</i>

<i>+ Chủ yếu đợc dùng trong các tác phẩm</i>
<i>văn chơng.</i>

<i>+ Th«ng tin- thÈm mÜ.</i>

<i>+ Đợc tổ chức xắp đặt, lựa chọn tinh </i>
<i>luyện từ ngôn ngữ thông thờng và đạt </i>
<i>đ-ợc giá trị nghệ thuật - thẩm m.</i>

<b>II. Phong cách ngôn ngữ nghệ thuật.</b>
1. Tính hình tợng.

Ví dô:

" Khăn thơng nhớ ai
Khăn rơi xuống đất
Khăn thơng nhớ ai

Khăn vắt lên vai "

( Ca dao)
<i>- Sư dơng nghƯ tht ho¸n dơ:</i>
<i> Khăn - ngời phụ nữ</i>

<i> - Các ĐT: rơi xuống, vắt lên -> gợi về </i>
<i>một nỗi nhớ không yên lòng. </i>

<i>- Hình tợng khăn nh một tín hiệu thẩm </i>
<i>mĩ về tình yêu da diết của ngời phụ nữ. </i>

<i>Bài thơ trên nữ sĩ Hồ Xuân Hơng thông </i>
<i>báo nội dung gì? Qua nghệ thuật nào và</i>
<i>tác dụng của nó?</i>

<i>- HS phát hiện trả lời</i>

<b>Ví dụ 2:</b>

Thân em vừa trắng lại vừa tròn
Bảy nổi ba chìm với nớc non
Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn
Mà em vẫn giữ tấm lòng son.

( Hồ Xuân Hơng )

</div>
<span class='text_page_counter'>(4)</span><div class='page_container' data-page=4>

<i>Tõ 2 VD trªn em h·y nhËn xét về tính </i>
<i>hình tợng?</i>

<i>Bài ca dao trên thông báo nội dung gì? </i>
<i>Qua nghệ thuật nào và tác dụng của nó?</i>
<i>- HS: phát hiện trả lời</i>

<i>- GV: nhấn mạnh</i>

<i>+ Gợi - thân phận ngời phụ nữ trong xà </i>
<i> héi xa</i>

<i> - Khẳng định vẻ đẹp bên ngoài và </i>
<i>phẩm chất bên trong của họ.</i>

<b> </b>

<b> * Nhận xét về tính hình tợng.</b>

<i><b>T</b>ớnh hỡnh tng của phong cách ngôn </i>
<i>ngữ nghệ thuật là khái niệm chỉ ra cách </i>
<i>diễn đạt cụ thể, hàm súc và gợi cảm </i>
<i>trong một ngữ cảnh( văn cảnh nhất </i>
<i>định)</i>

<b>* Luyện tập:</b>

Phân tích tính hình tợng trong bài ca dao
sau:

Thân em nh tấm la o

Phất phơ giữa chợ biết vµo tay ai
( Ca dao)

<i>- Nghệ thuật so sánh: Thân em- tấm lụa </i>
<i>đào -> có sức gợi về vẻ đẹp thanh cao </i>
<i>của ngời phụ nữ nhng sống trong xã hội </i>
<i>cũ nên khụng dc coi trng</i>

<b>Câu hỏi :</b>

<i>Câu 1: Ngôn ngữ nghệ thuật còn gọi là?</i>

<i>Câu 2: Chức năng chính của ngôn ngữ </i>
<i>nghệ thuật là gì?</i>

<b>* Bài Tập củng cố:</b>
<i>A. Ngôn ngữ văn chơng</i>
<i>B. Ngôn ngữ văn học</i>
<i>C. Ngôn ngữ thơ</i>
<i>D. C¶ A & B</i>

§¸p ¸n: D

</div>
<span class='text_page_counter'>(5)</span><div class='page_container' data-page=5>

<i>Câu 3: Ngơn ngữ nghệ thuật đợc sử </i>
<i>dụng trớc hết trong các lĩnh vực no?</i>

<i>D. Giáo dục và tuyên truyền</i>

Đáp án: B
<i>A. Các văn bản hành chính, pháp luật</i>

<i>B. Các văn bản báo chí, tuyên truyền</i>
<i>C. Các văn bản thơ, văn xuôi, sân khấu</i>
<i>D. Các văn bản khoa học chính luận</i>
Đáp án: C

<b>* Bài tập về nhà và dặn dò:</b>

<i><b>- Học thuộc phần ghi nhớ</b></i>
<i>- Làm bài tập cô giao</i>

</div>

<!--links-->