HÀNH VI sức KHỎE, QUÁ TRÌNH THAY đổi HÀNH VI sức KHỎE (TRUYỀN THÔNG GIÁO dục sức KHỎE SLIDE)
Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (195.01 KB, 40 trang )
HÀNH VI SỨC KHỎE, QUÁ
TRÌNH THAY ĐỔI HÀNH VI
SỨC KHỎE
MỤC TIÊU
1. Trình bày khái niệm về hành vi và hành vi
SK.
2. Phân tích được các yếu tố tác động đến hành
vi SK.
3. Trình bày các bước của quá trình thay đổi
hành vi SK.
4. Trình bày được các điều kiện cần thiết cho
thay đổi hành vi SK
1. HÀNH VI
• Một hành động hay nhiều hành động phức tạp
biểu hiện sự tương tác qua lại giữa con người
với con người hay con người với mơi trường
xung quanh.
• Chịu ảnh hưởng bởi các yếu tố bên trong và bên
ngồi.
• HV của mỗi người là biểu hiện của các KT-TĐTH của người đó trong 1 hồn cảnh cụ thể
• Các yếu tố tác động đến hành vi: trình độ văn
hóa, tập qn, nguồn lực, thơng tin…
Hãy nhận xét và sắp xếp các hành vi sức khỏe dưới đây thành 3 nhóm
- Tập thể dục thường xun
- Uống nước chín
- Đeo vịng bạc tránh gió
cho trẻ em
- Dùng phân tươi bón ruộng
- Dùng chung bơm/kim tiêm
- Tiêm chủng đầy đủ cho trẻ
- Rửa tay trước khi ăn
- SD nhà tiêu hợp VS
- Hút thuốc/uống rượu
- Sử dụng ma túy
- Đeo bùa hộ mệnh
- Không cho bú sữa non
- Nằm màn khi ngủ
- Chọn ngày tốt
- Phóng uế bừa bãi
Các loại hành vi sức khỏe
Hành vi
lành mạnh
(có lợi cho
sức khỏe)
- Tập thể dục
- Uống nước chín
- SD nhà tiêu hợp VS
- Tiêm chủng
- Nằm màn khi ngủ
- Rửa tay trước khi ăn
Hành vi
trung gian
(khơng có lợi
khơng có hại
cho sức khỏe)
Hành vi
khơng
lành mạnh
(có hại cho
sức khỏe)
- Đeo vịng bạc tránh
gió cho trẻ em
- Đeo bùa hộ mệnh
- Chọn ngày tốt
- Dùng phân tươi
- Hút thuốc/uống rượu
- Sử dụng ma túy
- Phóng uế bừa bãi
- Dùng chung bơm/kim
- Ko cho bú sữa non
HÀNH VI SỨC KHỎE
• HV của con người có ảnh hưởng TỐT
hoặc XẤU đến SK của chính bản thân họ,
những người xung quanh và CĐ.
• HV SK:
– HV có lợi cho SK: HV thúc đẩy để
phòng, bảo vệ và NCSK
– HV có hại cho SK: HV tác động xấu và
làm tổn hại đến SK.
– HV trung gian
2. Các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi sức khỏe
Y tố bên
trong Suy nghĩ
và tình
cảm
Hành vi
sức khỏe
Yếu tố
bên
ngồi
2. Các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi sức khỏe
Y tố bên
trong Suy nghĩ
và tình
cảm
Kiến
Thức
Hành vi
sức khỏe
Yếu tố
bên
ngồi
• Kiến thức:
- Có KT về SK-bệnh tật và bảo vệ/NCSK cơ
sở thực hành các HVSK lành mạnh.
- KT có được từ nhiều nguồn
- KT được tích lũy trong suốt cuộc đời
Cung cấp KT cho người dân thông qua việc
thực hiện TT-GDSK.
2. Các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi sức khỏe
Ytố bên
trong Suy nghĩ
và tình
cảm
Kiến
Thức
Niềm
tin
Hành vi
sức khỏe
Yếu tố
bên
ngồi
Niềm tin
- Là sản phẩm XH của nhận thức cá nhân
hay KN của nhóm
- Có niềm tin ảnh hưởng đến SK. C
- CĐ nào, nước nào cũng có những niềm
tin riêng.
• Suy nghĩ và cho ví dụ về những
niềm tin có lợi/có hại cho sức
khoẻ của người Việt Nam?
2. Các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi sức khỏe
Y tố bên
trong Suy nghĩ
và tình
cảm
Kiến
Thức
Niềm
tin
Hành vi
sức khỏe
Thái
độ
Yếu tố
bên
ngồi
• Thái độ
Thích/khơng thích
Mong muốn/khơng mong muốn
Tin hay khơng tin
Đồng ý/không đồng ý
Thái độ bắt nguồn từ niềm tin, kinh nghiệm hoặc ảnh hưởng của người xung
quanh
Thái độ rất quan trọng dẫn đến hành vi của mỗi người
2. Các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi sức khỏe
Y tố bên
trong Suy nghĩ
và tình
cảm
Kiến
Thức
Niềm
tin
Hành vi
sức khỏe
Thái
độ
Giá
trị
Yếu tố
bên
ngồi
Giá trị
• Tiêu chuẩn: vai trị quan trọng suy nghĩ & tình cảm.
• Một tiêu chuẩn nào đó được coi là có giá trị sẽ động
cơ thúc đẩy các HV liên quan để đạt được giá trị đó
• Mỗi người, GĐ, CĐ có quan niệm giá trị khác nhau.
• Quan niệm về giá trị có thể thay đổi.
• SK là một trong số các giá trị quan trọng
• TT-GDSK cần làm cho mọi người hiểu được giá trị
của cuộc sống khỏe mạnh, giá trị của SK
2. Các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi sức khỏe
Y tố bên
trong Suy nghĩ
và tình
cảm
Kiến
Thức
Những
người
có a/h
Niềm
tin
Hành vi
sức khỏe
Thái
độ
Giá
trị
Yếu tố
bên
ngồi
- Những người có ảnh hưởng quan
trọng:
+ Cha/mẹ/người thân trong gia đình
+ Thày/cơ giáo
+ Bạn bè
+ Lãnh đạo
...
2. Các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi sức khỏe
Y tố bên
trong –
Suy nghĩ
và tình
cảm
Kiến
Thức
Những
người
có a/h
Niềm
tin
Hành vi
sức khỏe
Thái
độ
Giá
trị
Nguồn lực
Yếu tố
bên
ngoài
- Nguồn lực:
+ Thời gian
+ Nhân lực
+ Tiền
+ Cơ sở vật chất, TTB, phương tiện
2. Các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi sức khỏe
Y tố bên
trong Suy nghĩ
và tình
cảm
Kiến
Thức
Những
người
có a/h
Niềm
tin
Thái
độ
Giá
trị
Yếu tố
bên
ngồi
Nguồn lực
Văn hóa
Yếu tố
bên
ngoài
-Yếu tố văn hóa cộng đồng :
Là tổng hợp của nhiều yếu tố:
+ niềm tin,
+ kiến thức,
+ phong tục tập qn,
+ thói quen,
+ đạo đức,
+ luật pháp,
+ truyền thống
+ tơn giáo
3. MƠ HÌNH BASNEF VỀ KHUYNH HƯỚNG VÀ CÁC YẾU TỐ
CÓ THỂ TÁC ĐỘNG ĐẾN THAY ĐỔI HÀNH VI
Niềm tin
Thái độ
TC chủ thể
(áp lực XH)
Beliefs, attitude, subject norms,
enabling factors
Khuynh
Hướng
hành vi
Thay đổi
hành vi
Yếu tố có thể:
- Thời gian
- Nguồn lực, tiền, VC
- Yêu cầu KN cần thiết
- KN tiếp cận DV
Bài tập:
• Áp dụng mơ hình BASNEF để phân tích hành vi
uống rượu của sinh viên đại học Y Hà Nội năm
thứ 3.
• Thời gian: 14h30-15h00
• Xác định mọi niềm tin có ảnh hưởng
đến thái độ
• Phân tích các áp lực xã hội
• Xác định yếu tố ảnh hưởng đến hành vi
ở mức cá nhân, gia đình, cộng đồng
hay mức độ cao hơn để đối tượng thay
đổi hành vi
• Cung cấp các "Yếu tố có thể" cần thiết
