chapter_2_qua_trinh_nc_2017.pdf

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (502.87 KB, 29 trang )

(1)<div class='page_container' data-page=1>

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM
BỘ MÔN KẾ HOẠCH VÀ ĐẦU TƯ

QUÁ TRÌNH NGHIÊN CỨU

Hồ Ngọc Ninh

()

Các nội dung

• Cấu trúc của nghiên cứu

• Giai đoạn kế hoạch NC

• Giai đoạn thực hiện NC
• Xây dựng đề cương nghiên cứu

• Tính khả thi của nghiên cứu

</div>
(2)<div class='page_container' data-page=2>

Cấu trúc của nghiên cứu

Tổng quan, các câu hỏi rộng,
lĩnh vực NC
Tên đề tài NC

Mục tiêu, giả thiết, giả

thuyết, câu hỏi, hướng
tiếp cận, phương pháp NC

Phân tích
Kết quả, thảo luận

Trở lại câu hỏi – Tổng quát hoá

QUÁ TRÌNH

NGHIÊN CỨU

Q trình nghiên cứu

• Có nhiều cách phân chia quá trình nghiên cứu khác
nhau – cho nên có thể có các bước khác nhau
• Mỗi ngành có thể có sự khác biệt nhỏ

– Theo sự phát triển của luận điểm
– Theo giai đoạn

</div>
(3)<div class='page_container' data-page=3>

7
[Takeda,1990]

Nhận thức

vấn đề Khuyến cáo Đánh giá Kết luận

Tìm kiếm

Suy luận

+ Hoạt động và mục tiêu kiến 
thức

Giới hạn

Dòng kiến 
thức
Các bước 
của quá 
trình
Hình thức 
logic

Thiết kế quá trình theo luận điểm

NHẬN THỨC VẤN ĐỀ

Phát triển

Quá trình nghiên cứu theo các bước

BƯỚC I LỰA CHỌN ĐỀ TÀI KHOA HỌC

BƯỚC II HÌNH THÀNH LUẬN ĐIỂM KHOA HỌC

BƯỚC III CHỨNG MINH LUẬN ĐIỂM KHOA HỌC

BƯỚC IV TRÌNH BÀY LUẬN ĐIỂM KHOA HỌC

Theo: Vũ Cao Đàm, 2005

Quá trình nghiên cứu

Kinh tế & Quản lý

QUAN SÁT

Xác định lĩnh
vực rộng của
nghiên cứu

XÁC ĐỊNH
VẤN ĐỀ

Mơ tả
vấn đề NC
THU THẬP

THƠNG TIN BAN
ĐẦU
Phỏng vấn &
Tổng quan tài liệu

KHUNG LÝ
THUYẾT
Xác định
các biến số

XÂY DỰNG
CÁC GIẢ
THUYẾT

THU THẬP SỐ LIỆU,
PHÂN TÍCH VÀ

GIẢI THÍCH
QUI NẠP

Liệu giả thuyết đã
được chứng minh?
Liệu câu hỏi NC đã
được trả lời?

</div>
(4)<div class='page_container' data-page=4>

“Đặc tính” của q trình nghiên cứu

• NC ln bắt đầu bằng đặt câu hỏi hay nêu

vấn đề;

• NC địi hỏi phải có mục tiêu rõ ràng;

• NC cứu tuân theo một kế hoạch cụ thể;

• NC thường chia vấn đề chính thành những

vấn đề nhỏ có thể giải quyết;

“Đặc tính” của q trình nghiên cứu

• NC được định hướng bởi vấn đề nghiên cứu

cụ thể, các câu hỏi NC và giả thuyết NC;

• NC chấp nhận một số giả thuyết then chốt;

• NC địi hỏi thu thập và phân tích dữ liệu nhằm
giải quyết vấn đề nêu ra ban đầu;

• Về bản chất, NC là “đường phát triển xoắn

ốc”.

NC là

“đường

</div>
(5)<div class='page_container' data-page=5>

Các thành phần quan trọng của nghiên cứu

• Phát biểu vấn đề, Câu hỏi nghiên cứu, Mục tiêu
NC, Lợi ích NC

• Lý thuyết, Giả thiết, Tài liệu tổng quan
• Các biến, Thơng số, và Giả thuyết
• Định nghĩa, Chỉ tiêu, Thước đo

• Thiết kế nghiên cứu và Phương pháp luận
• Cơng cụ nghiên cứu, Chọn mẫu
• Phân tích số liệu

• Kết luận, Phân tích, đề xuất

Chữ đỏ có thể cần bổ sung???

Các câu hỏi trong q trình nghiên cứu

Trong tồn bộ q trình nghiên cứu phải suy nghĩa đến các câu hỏi
(đây không phải là câu hỏi nghiên cứu):

–Ai:Ai là người NC, Ai tham gia vào đề tài NC, Ai là người
hưởng lợi từ NC, ...

–Cái gì, cái nào? NC cần quan tâm đến cái gì? Lý thuyết nào,..
–Ở đâu? Thực hiện NC ở đâu? (cả theo nghĩa rộng)
–Khi nào? Là khoảng thòi gian (số liệu và thời gian NC)
–Tại sao? Tại sao lại làm NC này? Tại sao lựa chọn địa điểm

kia, v.v

–Như thế nào? NC được thực hiện thế nào? - Phương pháp NC

</div>
(6)<div class='page_container' data-page=6>

C¸c b

ư

íc cđa quá trình nghiên cứu

1. Xỏc nh lnh vc cn nghiờn cứu
2. Lựa chọn tên đề tài nghiên cứu
3. Phát biểu vấn đề, câu hỏi, mục tiêu,
hướng tiếp cận, P.pháp, và giả thiết/thuyết

4. Xây dựng kế hoạch & nội dung NC
5. Thu thập dữ liệu, số liệu, thông tin
6. Phân tích dữ liệu và kết quả, thảo luận

7. ViÕt, tr×nh bày kết quả, phổ biến kết quả

Giai
đoạn
kế
hoạch

Giai
đoạn
thực
hiện

GIAI ON K HOCH

NGHIÊN CỨU

Xác định

lĩnh vực và

</div>
(7)<div class='page_container' data-page=7>

Xác định lĩnh vực cần nghiên cứu

• Lĩnh vực thường rộng và bao trùm, có nhiều vấn

đề và đề tài nghiên cứu chỉ giải quyết 1 hay một số

vấn đề trong đó

• Lĩnh vực ưa thích thì khi NC mới có kết quả tốt

• Xác định lĩnh vực hay ý tưởng nghiên cứu cần
– Dựa vào khả năng của người/cán bộ nghiên cứu

(những mặt mạnh, sự ưa thích, v.v)

– Dựa vào yêu cầu của cơ quan tài trợ hoặc cấp trên

Ý tưởng nghiên cứu (lĩnh vực) từ đâu?

• Những vấn đề và nhu cầu thực tế

• Những nghiên cứu trước đây

• Cuộc sống hàng ngày

• Lý thuyết

Vấn đề nghiên cứu

• Vấn đề khoa học = Vấn đề nghiên cứu

• Ln tồn tại 2 lớp vấn đề khoa học:

– Lớp vấn đề (câu hỏi) về : Bản chất sự vật cần
làm sáng tỏ

</div>
(8)<div class='page_container' data-page=8>

Phương pháp phát hiện

vấn đề nghiên cứu

Ø Nhận dạng bất đồng trong tranh luận

Ø Nhận dạng các vướng mắc trong hoạt động thực

tế

Ø Nghĩ ngược quan niệm thông thường

Ø Lắng nghe người không am hiểu

Ø Những câu hỏi xuất hiện bất chợt

Ø Phân tích cấu trúc logic các cơng trình khoa học

Nêu vấn đề nghiên cứu

• Cần ngắn gọn, rõ ràng
• Có tính thời sự

• Có ý nghĩa về mặt thực tiễn

• Có ý nghĩa đối với tổng thể nghiên cứu
• Bổ sung những “thiếu hụt” trong nghiên cứu

Phát biểu vấn đề nghiên cứu

• Quan sát hiện tượng, sau đó phát biểu vấn
đề nghiên cứu

- Ví dụ: Sản xuất rau theo quy trình VietGap –
Mặc dầu SX mang lại HQKT cho nơng dân, nhưng
vì sao ít được nơng dân hưởng ứng và thực hiện?
Vấn đề là gì?

• Xây dựng lý thuyết để giải thích hiện tượng
hay hành vi

</div>
(9)<div class='page_container' data-page=9>

Phát biểu vấn đề nghiên cứu

• Vấn đề nghiên cứu không phải là tên đề tài hay sự
cần thiết của đề tài

• Mỗi một đề tài thường có từ 1-2 vấn đề.
• Phát hiện và phát biểu vấn đề thường khó

• Lưu ý: do có vấn đề nên LÀM NGHIÊN CỨU 
NÀY

Các bước tiến hành

• Tìm kiếm tài liệu (trên mạng, thư viện, ...)

• Suy nghĩ xem vấn đề mình quan tâm là gì, mình thích
làm gì (khơng phải là sở thích của GV hướng dẫn)
• Suy nghĩ về khả năng lựa chọn của mình (từ vấn đề mà

mình quan tâm, thích)

• Nếu được đề nghị lĩnh vực mà phù hợp với mình thì có
thể quyết định

• Chia xẻ sự lựa chọn của mình với đồng nghiệp, bạn bè,
hoặc giáo viên, ...

• Bắt đầu ghi chép lại

27
VD: Quá trình xác định vấn đề quản lý & Marketing

Thảo luận với 
nhà hoạch định 
chính sách

Phỏng vấn
chuyên gia
Phân tích 
số liệu 
thứ cấp
Nghiên cứu
định tính

Vấn đề ra quyết định quản lý
Vấn đề nghiên cứu marketing

Các nhiệm vụ

Bối cảnh của vấn đề
Bước I: Xác định và định nghĩa vấn đề

Bước II: Tiếp cận vấn đề
Mục tiêu/
Cơ sở 
lý thuyết
 Câu hỏi
nghiên cứu
 Giả 
thuyết

Bước III: Thiết kế nghiên cứu
Mơ hình phân

tích: Chiều 
dọc; Đồ thị; 
Tốn

</div>
(10)<div class='page_container' data-page=10>

28
Vấn đề ra quyết định quản lý và

NGHIÊN CỨU Marketing

Vấn đề ra quyết định quản lý Vấn đề nghiên cứuMarketing

Liệu có nên giới thiệu Xác định sở thích người tiêu dùng
sản phẩm mới? và khả năng mua đối với SF mới
Liệu chiến dịch quảng cáo Xác định hiệu lực của
có cần thay đổi? chiến dịch quảng cáo hiện hành.
Liệu giá của sản phẩm có nên tăng? Xác định độ co giãn giá của cầu

và ảnh hưởng đến lượng bán
và lợi nhuận ở các mức giá thay
đổi khác nhau

Xác định

đề tài

nghiên cứu

Xác định tên đề tài nghiên cứu

Khái niệm Đề tài: Là một hình thức tổ chức nghiên

cứu:

- Một nhóm nghiên cứu
- Một nhiệm vụ nghiên cứu

Các loại “Đề tài”

</div>
(11)<div class='page_container' data-page=11>

Các loại đề tài

¾ Đề tài

Nghiên cứu mang tính học thuật là chủ yếu

¾ Dự án

Đề tài áp dụng với thời hạn, địa điểm ấn định

¾ Chương trình

Đề tài lớn, gồm một số đề tài, dự án

¾ Đề án

Nghiên cứu nhằm đề xuất một đề tài, dự án, chương
trình

Ngun tắc xác định đề tài

• Ngắn gọn

• Mang tính khoa học hay học thuật
• Đơn giản, dễ hiểu, và hiểu một nghĩa
• Phản ánh nội dung và vấn đề nghiên cứu
• Có tính hấp dẫn (thực tế)

• Có giá trị/đóng góp về Khoa học

Tên đề tài xác định nên dựa vào

• Tầm cỡ của vấn đề nghiên cứu
• Sự quan tâm của cộng đồng, xã hội
• u cầu của đầu ra, sản phẩm NC
• Tính khả thi: lực lượng NC, thời gian NC,

kinh phí, kỹ thuật…

</div>
(12)<div class='page_container' data-page=12>

Tiêu chuẩn xác định tên đề tài

cần trả lời một số câu hỏi

• Đã có NC tương tự triển khai hay chưa, nếu có
có thể ứng dụng kết quả hay khơng? Mức độ?
• NC có cần triển khai ngay khơng? Có tài trợ hay

khơng?

• Ai là người hưởng lợi hay sử dụng kết quả ý
nghĩa

• Mức độ rủi ro như thế nào

Phương pháp xác định tên đề tài

• Cho điểm các chỉ tiêu

• So sánh điểm các tiêu chuẩn của một số ý

tưởng đề tài đề xuất

• Tên đề tài nên có:

CỤM TỪ KHĨA LÝ THUYẾT + Ứng dụng

Ví dụ: Từ khóa

• Quản lý rủi ro trong nuôi trồng thủy sản của các
hộ nông dân xã An Thanh, huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải
Dương

• Quản lý rủi ro trong ni trồng thủy sản xã An
Thanh, huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương

• Giải pháp quản lý rủi ro trong ni trồng thủy
sản của các hộ nông dân xã An Thanh, huyện Tứ
Kỳ, tỉnh Hải Dương

• Giải pháp phát triển nuôi trồng thủy sản trên địa
bàn xã Mỹ Trung, huyện Mỹ Lộc, tỉnh Nam Định
• Phát triển ni trồng thủy sản trên địa bàn xã

</div>
(13)<div class='page_container' data-page=13>

Chú ý khi chọn tên đề tài

• Tên đề tài = bộ mặt của tác giả

Ø Tên đề tài phải thể hiện được tư tưởng khoa học của đề tài

Ø Tên đề tài phải được hiểu một nghĩa

• Tránh dùng những cụm từ bất định để đặt tên đề tài,
chẳng hạn:

Ø Phá rừng: Thực trạng và giải pháp

Ø Hội nhập – Thách thức và thời cơ

• Tránh dùng từ “Một số”, “chủ yếu”, “thực trạng” (vì
thừa), từ chỉ mục đích “Nhằm”, “để”.

Lưu ý khóa luận

• Tên đề tài phải gắn với chuyên ngành đào tạo.
• Tên đề tài phải đảm bảo nhà NC có khả năng

hồn thành, nhưng nó cũng phải có tính mới
(nhất là khóa luận);

• Ít rủi ro;

• Phù hợp với nguồn lực cho phép (chủ yếu về
kỹ thuật);

• Số liệu/thơng tin có thể tiếp cận (thu thập được)

Phương pháp?

• Suy nghĩ điểm mạnh, khả năng và sở thích của
mình là gì?

• Đọc các NC trước đây.

• Thảo luận với đồng nghiệp, bạn bè, thầy, cơ giáo
• Tìm kiếm tài liệu;

• Ghi lại các ý tưởng (từ tài liệu);

• Phát triển các ý tưởng của mình từ các NC trước
đây (giả sử mình là nhà NC đó) –Phát triển cây
vấn đề;

• Phát triển ý tưởng của mình (Brainstorming).

</div>
(14)<div class='page_container' data-page=14>

Một số điểm suy nghĩ khi xác định tên đề tài

• Tên đề tài có trước hay số liệu có trước?

– Anh/Chị có cho rằng mình chọn đề tài sau đó thu thập số
liệu?

– Liệu có thể quyết định đề tài khi biết số liệu có thể tồn tại??

• Tên đề tài có trước hay một số phương pháp (kinh

tế lượng, mơ hình hóa, v.v) có trước?

– Anh/Chị có cho rằng mình chọn đề tài sau đó đi học các
phương pháp?

– Một số phương pháp đòi hỏi phải có thời gian, kinh phí, khả
năng và cơ sở VCKT. Theo Anh/Chị?

Mục tiêu

nghiên cứu

Mục tiêu nghiên cứu

M

ục tiêu

(objectives) nghiên cứu

– Bản chất sự vật cần làm rõ
– Trả lời câu hỏi: Làm cái gì?

– Mục tiêu phải cụ thể, rõ ràng, nêu rõ được nghiên cứu
sẽ làm cái gì

Mục đích nghiên cứu

</div>
(15)<div class='page_container' data-page=15>

Lưu ý:

• Tiêu chuẩn S.M.A.R.T được áp dụng trong xây

dựng mục tiêu của dự án (kể cả dự án NC);
• Trong NC nói chung chỉ áp dụng 1 phần
S.M.A.R.T = Specific (cụ thể)

Measurable (có thể đo lường)
Attainable/available (đạt được)
Realistic (Thực tế) và
Timely (đúng hạn)

Mục tiêu NC

• Mục tiêu về lí thuyết ??

• Mục tiêu về thực trạng vấn đề??

• Mục tiêu về giải pháp??

• ???

Ví dụ: Một đề tài cao học

• Tên đề tài: “Quản lý rủi ro trong nuôi trồng thủy sản của
các hộ nông dân trên địa bàn xã An Thanh, huyện Tứ
Kỳ, tỉnh Hải Dương”

</div>
(16)<div class='page_container' data-page=16>

Đánh giá thực trạng

quản lý rủi ro trong nuôi trồng 
thủy sản của các hộ nông dân ở 
xã An Thanh, huyện Tứ Kỳ, 
từ đó đề xuất giải nhằm tăng 
cường khả năng quản lý rủi ro 
trong nuôi trồng thủy sản của 
hộ nông dân ở địa bàn nghiên

cứu thời gian tới

Mục tiêu chung Mục tiêu cụ thể

Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về rủi ro và quản lý rủi
ro trong nuôi trồng thủy sản

Đánh giá thực trạng rủi ro và quản lý rủi ro trong nuôi trồng thủy
sản của các hộ nông dân trên địa bàn xã An Thanh, huyện Tứ

Kỳ, tỉnh Hải Dương.

Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng quản lý rủi ro trong
nuôi trồng thủy sản của các hộ nông dân ở xã.

Đề xuất giải pháp giải nhằm tăng cường khả năng quản lý rủi ro
trong nuôi trồng thủy sản của hộ nông dân ở địa bàn nghiên cứu

Mục tiêu nghiên cứu

Bài tập

Viết mục tiêu nghiên cứu chung và

cụ thể cho 2 đề tài:

• Giải pháp

phát triển nuôi trồng thủy sản

trên địa bàn xã Mỹ Trung, huyện Mỹ Lộc, tỉnh

Nam Định

• Phát triển nuôi trồng thủy sản

trên địa bàn

xã Mỹ Trung, huyện Mỹ Lộc, tỉnh Nam Định

Phát triển nuôi trồng thủy sản trên địa bàn xã Mỹ
Trung, huyện Mỹ Lộc, tỉnh Nam Định

• Mục tiêu chung:

Đánh giá thực trạng phát triển nuôi trồng thủy sản trên địa bàn xã Mỹ Trung,
từ đó đề xuất giải pháp nhằm thúc đẩy phát triển nuôi trồng thủy sản trên
địa bàn xã thời gian tới

• Mục tiêu cụ thể:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về phát triển nuôi trồng thủy
sản;

2. Đánh giá thực trạng phát triển nuôi trồng thủy sản trên địa bàn xã Mỹ
Trung

3. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển nuôi trồng thủy sản trên

địa bàn xã Mỹ Trung

</div>
(17)<div class='page_container' data-page=17>

Giải pháp phát triển nuôi trồng thủy sản trên địa
bàn xã Mỹ Trung, huyện Mỹ Lộc, tỉnh Nam Định

• Mục tiêu chung:

Đánh giá thực trạng thực hiện các giải pháp phát triển nuôi trồng thủy sản
trên địa bàn xã Mỹ Trung, từ đó đề xuất hồn thiện các giải pháp phát triển
ni trồng thủy sản trên địa bàn xã thời gian tới

• Mục tiêu cụ thể:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về giải pháp phát triển nuôi
trồng thủy sản;

2. Đánh giá thực trạng thực hiện các giải pháp phát triển nuôi trồng thủy
sản trên địa bàn xã Mỹ Trung

3. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến thực hiện các giải pháp phát triển
nuôi trồng thủy sản trên địa bàn xã Mỹ Trung

4. Đề xuất hoàn thiện các giải pháp phát triển nuôi trồng thủy sản trên địa
bàn xã thời gian tới

Câu hỏi

nghiên cứu

Câu hỏi nghiên cứu là gì?

1. Câu hỏi nghiên cứu là cách để giúp người nghiên
cứu có thể “tiếp cận” từng chủ đề cụ thể theo quan
điểm của người nghiên cứu.

</div>
(18)<div class='page_container' data-page=18>

Không nên đặt câu hỏi nghiên cứu theo kiểu?

1) Phát biểu chủ đề/đề tài nghiên cứu duới dạng một
câu hỏi duy nhất

2) Chia từng khái niệm – mỗi khái niệm là một câu hỏi
NC

3) Mô tả từng điểm của khái niệm/nội dung: Mỗi khái
niệm/nội dung đưa ra 1 câu hỏi

53
Câu hỏi cấp IV

“Cây câu hỏi”

Câu hỏi cấp III
Câu hỏi cấp II

Câu hỏi cấp I

Các dạng câu hỏi trong 1 nghiên cứu

Câu hỏi về chủ đề Mức 5

Mức 4
Mức
3
Mức

2
Mức

1
Câu hỏi về thước đo

</div>
(19)<div class='page_container' data-page=19>

Lưu ý khi xây dựng câu hỏi NC

• Xác định vấn đề nghiên cứu và sự thiếu hụt của

nhận thức về vấn đề đó

• Ví dụ khi nghiên cứu về thị trường quyền sử

dụng đất

– Tại sao nơng dân “ngại” tích tụ đất đai?

• Tên đề tài: “Quản lý rủi ro trong nuôi trồng thủy sản của các hộ

nông dân trên địa bàn xã An Thanh, huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải
Dương”

• Câu hỏi nghiên cứu:

- Thực trạng nuôi trồng thủy sản và rủi ro trong nuôi trồng thủy sản ở
xã An Thanh, huyện Tứ Kỳ đang diễn ra như thế nào? Có những loại
rủi ro nào và tần suất xuất hiện của nó? Mức độ ảnh hưởng của các loại
rủi ro đến hoạt động nuôi trồng thủy sản của hộ ra sao?

- Thực trạng công tác quản lý rủi ro trong nuôi trồng thủy sản của các
hộ nông dân ở xã An Thanh, huyện Tứ Kỳ diễn ra như thế nào?
- Những yếu tố ảnh hưởng đến khả năng quản lý rủi ro trong nuôi trồng

thủy sản của các hộ nông dân ở xã An Thanh, huyện Tứ Kỳ là gì?
- Những giải pháp giúp các hộ nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro trong
ni trồng thủy sản là gì?

Ví dụ: Một số đề tài KLTN

</div>
(20)<div class='page_container' data-page=20>

Phạm vi nghiên cứu

Lựa chọn phạm vi nghiên cứu quyết định tới:
• Tính tin cậy của kết quả nghiên cứu
• Quỹ thời gian cần thiết cho nghiên cứu

• Kinh phí đầu tư cho nghiên cứu.

Các loại phạm vi nghiên cứu

Các loại phạm vi cần xác định:
• Phạm vi của khách thể (mẫu khảo sát)

• Phạm vi quãng thời gian diễn biến của sự kiện
(đủ nhận biết quy luật)

• Phạm vi giới hạn của nội dung vì hạn chế
về chuyên gia và kinh phí

Phạm vi nghiên cứu

• Phạm vi về thời gian

– Th.gian của số liệu NC (Phạm vi quãng thời gian diễn
biến của sự kiện (đủ nhận biết quy luật))

– Th.gian làm NC

• Phạm vi về khơng gian

</div>
(21)<div class='page_container' data-page=21>

Đối tượng nghiên cứu

Là bản chất sự vật hoặc hiện tượng cần được

xem xét và làm sáng rõ trong nghiên cứu.

Ví dụ: Đề tài “Quản lý rủi ro nuôi trồng thủy

sản của các hộ nông dân trên địa bàn xã An

Thanh, huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương”

Đối tượng: Các vấn đề lý luận và thực tiễn về

quản lý rủi ro nuôi trồng thủy sản.

Đối tượng khảo sát

• Đối tượng khảo sát là bộ phận đủ đại diện

của khách thể nghiên cứu được người

nghiên cứu lựa chọn để xem xét.

VD: Đề tài “Quản lý rủi ro nuôi trồng thủy sản

của các hộ nông dân trên địa bàn xã An Thanh,

huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương”

Đối tượng khảo sát: các hộ nuôi trồng thủy sản,

cán bộ khuyến nông, khuyến ngư, cán bộ chính

quyền địa phương.

</div>
(22)<div class='page_container' data-page=22>

Giả thuyết nghiên cứu

Khái niệm:

ỉGiả thuyết là “một mệnh đề phỏng đoán về mối quan
hệ giữa hai hay nhiều biến số mà ta dự cảm sẽ xuất
hiện trong NC

ØLà câu trả lời sơ bộ vào câu hỏi nghiên cứu
ØLà nhận định sơ bộ/Kết luận giả định về bản chất sự

vật

Phân biệt giả thuyết và giả thiết

• Giả thuyết (Hypothesis) ¹Giả thiết (General

Hypothesis or Assumption – giả định)

(Giả thiết = Điều kiện giả định của nghiên cứu)

• Giả thuyết sẽ phải kiểm định, cịn giả thiết thì
khơng

• Trong các NC về lĩnh vực kinh tế có thể đồng thời
cần có cả giả thuyết và giả thiết.

Giả thuyết

Vai trị

• Định hướng các nội dung NC

• Xác định các yếu tố/minh chứng phù hợp
• Hướng các dạng NC phù hợp

• Cung cấp giới hạn các kết quả NC
Các loại

• Giả thuyết chung: Giả định –khơng phải kiểm định
hay chứng minh

</div>
(23)<div class='page_container' data-page=23>

Giả thuyết tốt

• Cần phù hợp với mục tiêu NC
• Có thể kiểm định/chứng minh

• Tốt hơn những nhận định khác (giả thuyết khác)

Yêu cầu khi xây dựng giả thuyết

• Theo một dạng

• Phản ánh mối quan hệ giữa các biến

• Phản ánh về một lý thuyết hoặc nội dung chính
của tài liệu (khơng trái với lý thuyết)

• Ngắn gọn

• Có thể kiểm định.

Các loại giả thuyết

• Có 2 loại giả thuyết

– Giả thuyết khơng, H0

– Giả thuyết đối, H1 hay HA

• H0 thường là mệnh đề phản ánh

</div>
(24)<div class='page_container' data-page=24>

Ví dụ 1: giả thiết &giả thuyết

Ý tưởng NC Câu hỏi Giả thiết & giả thuyết
Hành vi của

người tiêu
dùng

- Tại sao có
người thích
hoặc khơng
thích hàng
hóa/dịch vụ
A?

- Làm thế nào
đo được “độ
thích’ của
người TD?

Giải thiết

-Người TD tối đa hóa lợi
ích của mình;

-Người TD có thể cung
cấp thơng tin chính xác.
Giải thuyết:

-Người TD thích hàng
hóa A

Ví dụ 2: giả thiết &giả thuyết

Ý tưởng NC Câu hỏi Giả thiết và giả thuyết

Sử dụng lao
động trong
nơng hộ

Nơng thơn có
dư thừa LĐ
khơng và khi
nào?

Mối quan hệ
giữa LĐ NN &
Phi NN?

Giải thiết:

- Tổng LĐ chỉ gồm LĐ NN và
Phi NN

- Thị trường LĐ tồn tại

Giả thuyết

-Lao động trong nông hộ chủ
yếu tham gia các hoạt động phi
NN lúc nông nhàn

</div>
(25)<div class='page_container' data-page=25>

Xây dựng kế hoạch nghiên cứu

Tại sao?

Bắt đầu

Thời gian

Kết thúc
Các hoạt động khơng

có kế hoạch
Hoạt động
có kế hoạch

Các mức

hoạt động

Xây dựng kế hoạch nghiên cứu

Các giai đoạn của kế hoạch (5 bước)

1) Quyết định mục tiêu chung
2) Xác định sản phẩm cuối cùng

3) Xác định các hoạt động

4) Mô tả mối quan hệ tương hỗ giữa các nhiệm vụ

5) Xây dựng thời gian cho các nhiệm vụ và chi phí
tương ứng

Xây dựng kế hoạch nghiên cứu

Xây dựng mục tiêu:

• Mục đích

• Giới hạn về thời gian
• Ngân sách/chi phí
• Cái gì cần kèm theo?

</div>
(26)<div class='page_container' data-page=26>

Xây dựng kế hoạch nghiên cứu

Sản phẩm cuối cùng

Sản phẩm đòi hỏi đáp ứng mục tiêu

Xây dựng bảng sản phẩm – chi tiết (Logframe hay khung
logic)

Thiết bị hỗ trợ
Được cung cấp
Cán bộ
Báo cáo
………….

Sản phẩm cuối cùng cần được xác định trước khi các
nhiệm vụ triển khai

Xây dựng kế hoạch nghiên cứu

• Xác định các hoạt động

Hoạt động — là những điểm quan trong
trong khung thời gian

Dự báo các thời điểm cần kiểm tra
Các thước đo sản phẩm

Làm cho cơng viêc trơi chảy
“Chu trình” trách nhiệm

Xây dựng kế hoạch nghiên cứu

Mối quan hệ tương hỗ giữa các nhiệm vụ

• Liên kết các hoạt động/nhiệm vụ

• Nhiệm vụ làm cho các hoạt động xảy ra!

</div>
(27)<div class='page_container' data-page=27>

Xây dựng kế hoạch nghiên cứu

Ước lượng thời gian và chi phí cho các nhiệm vụ

• Khung thời gian
• Chi phí

• Trách nhiệm quản lý cho từng nhiệm vụ
• Ước lượng thời gian và chi phí nếu có rủi ro
(khả năng điều chỉnh)

• Nếu khơng chắc chắn, các mức
Lạc quan nhất

Bình thường
Bi quan

Ví dụ

• Xây dựng theo các hoạt động của nghiên cứu

Mục tiêu Hoạt động Kết quả/SP đạt được Thời gian

XXX

</div>
(28)<div class='page_container' data-page=28>

Giai đoạn thực hiện

1. Thu thập thông tin, số liệu, dữ liệu

2. Phân tích, xử lý số liệu, thơng tin

3. Trình bày và phổ biến kết quả nghiên cứu

Giai đoạn này sẽ được trình bày kỹ hơn 
ở các chương sau

Phổ biến kết quả nghiên cứu

• Dạng viết:

– Bài báo trong tạp chí chuyên ngành (thẩm
định và không thẩm định)

– Working papers, discussion papers
– Thông báo khoa học

– Các báo cáo (cho cơ quan, dự án, nghiệm thu
đề tài)

– Sách
– Luận văn, ....

Phổ biến kết quả nghiên cứu

• Dạng trình bày (nói):

– Báo cáo tại hội nghị, hội thảo
– Báo cáo luận văn, nghiệm thu đề tài
– Poster

</div>
(29)<div class='page_container' data-page=29></div>

chapter_2_qua_trinh_nc_2017.pdf

<b>QUÁ TRÌNH NGHIÊN CỨU</b>

<b>Hồ Ngọc Ninh</b>

Các nội dung

Cấu trúc của nghiên cứu

<b>QUÁ TRÌNH </b>

<b>NGHIÊN CỨU</b>

Q trình nghiên cứu

Tìm kiếm

Suy luận

Giới hạn

Thiết kế quá trình theo luận điểm

Quá trình nghiên cứu theo các bước

Quá trình nghiên cứu

Kinh tế & Quản lý

“Đặc tính” của q trình nghiên cứu

“Đặc tính” của q trình nghiên cứu

<b>NC là </b>

<b>“đường </b>

Các thành phần quan trọng của nghiên cứu

Các câu hỏi trong q trình nghiên cứu

C¸c b

ư

íc cđa quá trình nghiên cứu

<b>GIAI ON K HOCH </b>

<b>NGHIÊN CỨU</b>

<b>Xác định </b>

<b>lĩnh vực và </b>

Xác định lĩnh vực cần nghiên cứu

Ý tưởng nghiên cứu (lĩnh vực) từ đâu?

•

<b>Những vấn đề và nhu cầu thực tế</b>

•

<b>Những nghiên cứu trước đây</b>

• Cuộc sống hàng ngày

• Lý thuyết

Vấn đề nghiên cứu

Phương pháp phát hiện

vấn đề nghiên cứu

Nêu vấn đề nghiên cứu

Phát biểu vấn đề nghiên cứu

Phát biểu vấn đề nghiên cứu

Các bước tiến hành

Xác định

đề tài

nghiên cứu

Xác định tên đề tài nghiên cứu

Các loại đề tài

Ngun tắc xác định đề tài

Tên đề tài xác định nên dựa vào

Tiêu chuẩn xác định tên đề tài

cần trả lời một số câu hỏi

Phương pháp xác định tên đề tài

Ví dụ: Từ khóa

Chú ý khi chọn tên đề tài

Lưu ý khóa luận

Phương pháp?

Một số điểm suy nghĩ khi xác định tên đề tài

Mục tiêu

nghiên cứu

Mục tiêu nghiên cứu

<b>ục tiêu</b>

Lưu ý:

Mục tiêu NC

Ví dụ: Một đề tài cao học

Bài tập

Viết mục tiêu nghiên cứu chung và

cụ thể cho 2 đề tài:

• Giải pháp

<b>phát triển nuôi trồng thủy sản </b>

trên địa bàn xã Mỹ Trung, huyện Mỹ Lộc, tỉnh

Nam Định

•

<b>Phát triển nuôi trồng thủy sản </b>

trên địa bàn

xã Mỹ Trung, huyện Mỹ Lộc, tỉnh Nam Định

<b>Câu hỏi </b>

<b>nghiên cứu</b>

Câu hỏi nghiên cứu là gì?

Không nên đặt câu hỏi nghiên cứu theo kiểu?