Một số biện pháp giúp học sinh lớp 4 luyện tập quan sát cây cối

<span class='text_page_counter'>(1)</span>TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI TRUNG TÂM GIÁO DỤC TỪ XA. ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU NGHIỆP VỤ SƯ PHẠM. MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP HỌC SINH LỚP 4 LUYỆN TẬP QUAN SÁT CÂY CỐI. Người hướng dẫn: GS-TS -Lê Phương Nga Người thực hiện: Nguyễn Đức Tuyến SBD: 88 Lớp: Đại học Tiểu học từ xa khoá I. Quảng Ninh: 2008. Lop4.com.

<span class='text_page_counter'>(2)</span> LỜI CẢM ƠN Em xin trân thành cảm ơn Ban giám hiệu ,Tập thể giáo viên trường Tiểu học Cẩm Trung Cẩm Phả - Quảng Ninh , đặc biệt là GS-TS Lê Phương Nga – giáo viên hướng dẫn -Trường Đại Học Sư Phạm Hà Nội , đã quan tâm giúp đỡ , tận tình hướng dẫn ,chuyển tải những kinh nghiệm quý báu và động viên khích lệ em trong quá trình nghiên cứu ,thực hiện đề tài này . Do điều kiện thời gian và phạm vi nghiên cứu có hạn , đề tài không tránh khỏi những thiếu sót .Kính mong các thầy cô giáo nhiệt tình góp ý , bổ sung để đề tài của em hoàn thiện hơn. Em xin trân thành cảm ơn./. Cẩm Phả Ngày 1 tháng 10 năm 2008 Người viết. Nguyễn Đức Tuyến. 2 Lop4.com.

<span class='text_page_counter'>(3)</span> A. PHẦN MỞ ĐẦU I. Lí do chọn đề tài 1. Để nâng cao chất lượng giảng dạy trong nhà trường nói chung và bậc Tiểu học nói riêng, hiện nay vấn đề cải cách giáo dục không phải là mối quan tâm của một cá nhân nào, mà đó là nhiệm vụ của toàn xã hội, Đã có rất nhiều những cải cách giảng dạy được đưa vào giảng dạy ở Tiểu học. Chính sự đổi mới phương pháp giáo dục ở bậc Tiểu học sẽ góp phần quan trọng cho việc thực hiện mục tiêu đào tạo của ngành Giáo dục là đào tạo con người mới một cách có hệ thống và vững chắc từ bé đến lớn. Trong giai đoạn hiện nay, để thực hiện được chương trình và phương pháp giáo dục đổi mới, cần cải tiến những điều kiện như: Giáo viên, cơ sở vật chất, thiết bị dạy học, tổ chức quản lí... và tiến hành phải đấu tranh tư tưởng và cải tiến tổ chức trong ngành giáo dục và cũng như ngoài xã hội. Xu hướng chung của việc đổi mới phương pháp dạy học ở bậc Tiểu học là làm sao giáo viên không phải chỉ là người truyền thụ kiến thức mà còn coi là người tổ chức, định hướng cho học sinh hoạt động, để học sinh huy động vốn hiểu biết và kinh nghiệm của bản thân vào việc chiếm lĩnh chí thức mới, làm sao giáo viên giảng giải ít nhưng thường xuyên làm việc với từng học sinh. Về phía học sinh phải học tập cá nhân, học tập nhóm, tham gia giải quyết tình hướng do giáo viên nêu ra dưới các hình thức khác nhau và giáo viên giải quyết một cách linh hoạt các tình huống ngoài dự kiến. Có như vậy thì mới phát huy được những bản lĩnh cá nhân của từng học sinh. Nhiệm vụ quan trọng của phân môn tập đọc là hình thành năng lực đọc cho học sinh. Năng lực đọc được tạo nên từ bốn kỹ năng cũng như bốn yêu cầu về chất lượng đọc: Đọc đung, đọc nhanh (đọc lưu loát, trôi chảy), đọc có ý thức (hiểu nội dung những điều mình đọc hay còn gọi là đọc hiểu), đọc diễn cảm. Chúng được rèn luyện hỗ trơn nhau. 2. Trong thực tế, khi dạy trương trình mới học sinh được làm việc nhiều, giáo viên chỉ là người tổ chức hoạt động học. Nhưng trong quá trình dạy học tôi thấy nhiều em học sinh còn đọc sai. Muốn đọc đúng 3 Lop4.com.

<span class='text_page_counter'>(4)</span> được trước hết học sinh phải phát âm chính xác các âm, vần, tiếng .... Chính vì để nâng cao chất lượng dạy học, giáo viên cần phải tích cực cải tiến phương pháp. Học sinh học tập trung hơn, đạt hiệu quả cao hơn. Xuất phát từ mục đích đó mà ở tùng môn học, tiết học, bài học cần phải biết tận dụng, kết hợp đưa vào những phương pháp dạy học mới sao cho phù hợp. Riêng với phần môn Tập đọc để dạy học sinh đọc được đúng là việc làm rất cần thiết ở bậc Tiểu học, Muốn đọc được đúng các em phải phát âm chuẩn, chính xác. Để làm được điều đó thì ngay ở những lớp đầu cấp giáo viên phải hướng dẫn các em cách đọc đúng ở từng văn bản, phân biệt được phụ âm đầu hay phát âm sai như: n/l, ch/tr,... và các dấu thanh: dấu hỏi, dấu ngã, ... như vậy các em mới hiểu nội dung van bản và tiến tới đọc diễn cảm một cách tốt hơn. Ngoài ra, muốn đọc được đúng học sinh cũng phải ngắt hơi, nghỉ hơi sau các dấu câu sao cho chính xác và biết ngắt hơi ở một số câu dài phù hợp. 3. Qua một số năm giảng dạy ở bậc Tiểu học, tôi thấy phân môn tập đọc là phân môn rất cần thiết trong đời sống con người. Nó hình thành những kiến thức cơ bản đầu cho học sinh. Từ đó nắm bắt được các kiến thức của các môn khác. Thông qua các bài tập giàu giá trị tư tươửng và nghệ thuật đã tác động đến trái tim và khối óc của học sinh. Làm sao để mỗi “lời nói” cuỉa các em phát ra thực sự là “gói vàng” để người khác tiếp nhận. Đọc giúp các em hiểu biết hơn, bồi dưỡng các em lòng yêu cái thiện, cái đẹp và suy nghĩ một cacvhs lô gíc cúng như tư duy co hính ảnh. Ở trương trình lớp 4 mới đọc đúng là một yêu cầu quan trọng nó thể hiện năng lực đọc của học sinh. Trong thực tế lớp tôi cho thấy, học sinh coi rằng: Giờ tập đọc chỉ cần đọc to, rõ ràng, trôi chảy là được. Đó là chưa kể đến một số em đọc còn chậm và chưa rõ ràng. Các em không phân biệt được giọng đọc và giọng nói, giọng đọc và giọng kẻ, cách đọc tên riêng nước ngoài chưa chính xác, câu dài còn ngắt nghỉ chưa đúng chỗ.. 4 Lop4.com.

<span class='text_page_counter'>(5)</span> Nhận thức được tầm quan trọng của việc rèn đọc thành tiếng đúng cho học sinh lớp 4 nên tôi đã chọn đề tài này để nghiên cứu với hy vọng giúp học sinh đọc đúng và hay hơn.. II. Xác định đối tượng, mục đích nghiên cứu: 1. Đối tượng nghiên cứu: Học sinh lớp 4 A trường Tiểu học Cẩm Trung - thị xã cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh. Đối tượng học sinh thuộc diện đại trà.. 2. Mục đích nghiên cứu: Tìm hiểu yêu cầu nhiệm vụ và thực trạng dạy học phân môn Tập đọc ở lớp 4. Góp phần hoàn thiện và cải tiến phương pháp giờ dạy tập đọc nhằm nâng cao chất lượng phân môn Tập đọc lớp 4 theo hướng đổi mới có hiệu quả nhất trong giờ tập đọc. Đề xuất một số phương pháp dạy tập đọc theo hướng lấy học sinh làm trung tâm ở lớp 4.. III. Nhiệm vụ nghiên cứu: - Nghiên cứu lí luận dạy môn tiếng vịêt nói chung và phân môn Tập đọc nói riêng. - Nghiên cứu lí luận dạy học theo hướng lấy học sinh làm trung tâm. - Đề xuất giải pháp. - Dạy học thực nghiệm.. IV.Phương pháp nghiên cứu: 1.Thu thập, nghiên cứu và phân tích các tài liệu: Thông qua đọc scáh như: Sách giáo khoa, sách hướng dẫn giảng dạy, vở bài tập và các tài liệu phục vụ giảng dạy khác có liên quan đến vấn đề đọc. 5 Lop4.com.

<span class='text_page_counter'>(6)</span> đúng. Nhằm thực hiện tốt chương trình lớp 4 và tiếp cận chương trình mới ở lớp 5.. 2.Khảo sát thực tế: Tôi đã lựa chọn các biện pháp sau: + Điều tra giảng dạy tại trường Tiểu học Cẩm Trung + Trao đổi với Ban giám hiệu về phương pháp giảng dạy mới ở lớp 4. + Dự giờ, trao đổi với các giáo viên. + Khảo sát chất lượng học sinh bằng nhiều hình thức. Kiểm tra đọc miệnh với nhiều hình thức như: Đọc nối tiếp từng cá nhân, đọc nối tiếp theo nhóm, đọc phân vai.... Kiểm tra đọc thầm như: Đọc thầm một đoạn văn rồi nêu cách ngắt, nghỉ hơi đoạn văn đó cho hợp lí, đọc thầm để tìm hiểu nội dung.. 3. Dạy thực nghiệm: Đây là hình thức kiểm tra để vận dụng những kiến thức đã nêu ra để dạy vào thực tiễn, từ đó xác định được tính khả thi “rèn kỹ năng đọc thành tiếng đúng cho học sinh lớp 4”. Với lí do trên của đề tài này tôi đã tiến hành dạy thực nghiệm bài: Ga víôt ngoài chiến luỹ (1 tiết).. 4. Kiểm tra đánh giá: Để đánh giá được kết quả trong quá trình tiến hành đề tài này được thực thi tôi đã ra một số đề kiểm tra (có thang điểm cụ thể) để đánh giá quá trình đọc đúng của các em theo hai dạng bài kiểm tra: - Kiểm tra đọc thành tiếng - Kiểm tra đọc thầm để học sinh tự tìm hiểu nội dung bài và phát hiện ra cách đọc.. 6 Lop4.com.

<span class='text_page_counter'>(7)</span> B. PHẦN NỘI DUNG CHƯƠNG I: Cơ sở lí luận của đề tài. 1. Vị trí, tính chất và ý nghĩa của phân môn tập đọc: Tập đọc được coi là một phân môn riêng biệt trong bộ môn Tiếng việt. Phân môn tập đọc rèn cho học sinh các kĩ năng đọc, nghe và nói. Trong quá trình dạy tập đọc, giáo viên phải chú ý đến việc luyện đọc đúng (đọc thành tiếng không phát âm sai) và đọc thầm (đọc hiểu nội dung bài đọc). Do vậy trong mỗi tiết tập đọc người giáo viên sau khi giúp học sinh đọc được bài tốt thì cần giúp học sinh hiểu nội dung bài đọc cần giúp học sinh phát hiện ra cách đọc đúng như: phát âm đúng, nhấn giọng, ngắt nghỉ hơi đúng theo giọng điệu của bài thơ hay bài văn. Những dấu hiệu chính để học sinh đọc đúng được văn bản là học sinh phát âm đúng những phụ âm đầu hay phát âm sai, những vần khó đọc...Ngoài ra học sinh phải ngắt nghỉ đúng nhịp điệu của từng bài cho phù hợp với giọng điệu của bài đó. Biết đọc, con người nói chung và học sinh nói riêng sẽ biết tìm hiểu đánh giá cuộc sống, nhận thức được các mối quan hệ tự nhiên, xã hội, tư duy biết đọc, giúp học sinh giao tiếp với thế giới bên trong của người khác. Thông hiểu tư tưởng, tình cảm của người khác. Qua đó rung động tình cảm, nảy nở những ước mơ tốt đẹp, khơi dậy năng lực hành động, sức mạnh sáng tạo cũng như được bồi dưỡng tâm hồn. Ngược lại không biết đọc con người sẽ không có điều kiện hưởng thụ sự giáo dục mà xã hội dành cho. Không thể hình thành được nhân cách toàn diện nhất là trong giai đoạn hiện nay. Đối với bậc Tiểu học, phân môn tập đọc có ý nghĩa hết sức to lớn. Trẻ không biết đọc thì không thể học các môn khác. Biết đọc sẽ giúp các em tự tìm hưởng trí thức khoa học và xã hội của loài người. Do đó đọc được sẽ giúp các em chiếm lĩnh ngôn ngữ dùng trong giao tiếp và học tập.. 2. Nhiệm vụ của phân môn tập đọc: Nhiệm vụ quan trọng của phân môn tập đọc là hình thành cho học sinh năng lực đọc: đọc đung, đọc thanh (đọc lưu loát và trôi chảy), đọc có ý thức (thông hiểu được nội dung những điều mình đọc hay còn gọi là đọc hiểu và đọc diễn cảm). Bốn kỹ năng này được hình thành trong hai hình thức đọc là:. 7 Lop4.com.

<span class='text_page_counter'>(8)</span> Đọc thầm. và đọc thành tiếng. Trong đó đọc thành tiếng là một hình thức không thể thiếu được của dạy tập đọc. Đó còn là điều kiện để rèn luyện tính tự giác trong quá trình đọc. Đọc thầm là loại đọc văn bản bằng mắt. Khi học sinh đọc thầm giáo viên nêu câu hỏi – có thể là câu hỏi nhận diện và có thể kiểm tra dưới hình thức trắc nghiệm. - Dạy đọc là giáo dục lòng tham đọc sách , hình thành thói quen làm việc với văn bản và sách cho học sinh. Phân môn Tập đọc lớp 4 có nhiệm vụ trau dồi kiến thức văn học và đời sống giúp học sinh tích luỹ kiến thức nhiều mặt đa dạng và phong phú qua các bài văn, bài thơ hay trong kho tàng văn hoá dân tộc và thế giới.. 3. Nội dung, chương trình và phương pháp của phân môn Tập đọc: Phân môn Tập đọc rèn cho học simh các kĩ năng đọc, nghe và nói thông qua hệ thống bài đọc theo chủ điểm và những câu hỏi tìm hiểu bài. Thời gian luyện đọc đúng trong tiết tập đọc ở chương trình mới chiếm nhiều thời gian hơn là phần tìm hiểu văn bản. Học sinh được luyện đọc dưới nhiều hình thức như: hỏi đáp, tổ chức trò chơi, cuộc thi, nhóm,hai em hoặc nhiều em luyện đọc với nhau hoặc luyện đọc cá nhân. Tất cả được thông qua các chủ đề cụ thể khác nhau, mỗi chủ đề là một bức tranh hiện thực về cuộc sống con người và thời đại, giúp học sinh hiểu quá khứ, hiện tại và tương lai. Nâng cao hiểu biết mà học sinh đã có và mở rộng vốn sống, làm giàu trí thức cho các em, bồi dương tư tưởng, tình cảm và nhân cách con người. Các bài tập đọc thuộc các loại hình văn bản nghệ thuật, báo trí, khoa học. Phân môn Tập đọc ở lớp 4 tiếp tục củng cố, nâng cao kĩ năng đọc trơn, đọc thầm, phát triển từ các lớp dưới đồng thời rèn luyện một kĩ năng mới là đọc diễn cảm. Nội dung và phương pháp dạy học bao giờ cũng gắn bó với nhau, mỗi nội dung đòi hỏi một phương pháp thích hợp. Tất cả phải hướng vào học sinh, cac em phải được hoạt động trong môi trường giao tiếp dưới sự hướng dẫncủa giáo viên để hoạt động một cách có ý thức. Đó là phương pháp tích cực hoá hoạt động của người học (hay phương pháp dạy học lấy học sinh làm trung tâm), Các hoạt động đó có thể được hoạt động theo các hình thức khác nhau trong giờ học nói chung và giờ tập đọc nói riêng. Người giáo viên: giao việc 8 Lop4.com.

<span class='text_page_counter'>(9)</span> cho học sinh, kiểm tra học sinh, tổ chức báo cáo kết quả làm việc và cuối cùng là tổ chức đánh giá kết quả làm việc của học sinh. Đối với phân môn Tập đọc, đặc thù chính là: Dạy theo phương pháp tích cực thì giáo viên phải đọc mẫu tốt, đọc hay để thu hút sự chú ý của học sinh. Dẫn dắt các em theo các giai đoạn của bài tập đọc: đọc đúng, đọc nhanh, đọc hiểu và đọc hay. sau một tiết tập đọc học sinh có thể đọc tốt và nắm từng nội dung của bài tập đọc. Có thể dạy bàng nhiều hình thức: Đọc cá nhân, đọc theo nhóm, thảo luận nhóm, nhận xét bạn đọc, đọc tiếp sức, đọc phân vai. Để học sinh học được môn tập đọc tốt đạt hiệu quả cao đòi hỏi mỗi giáo viên phải có lòng tâm huyết; phải thực sự yêu nghề mễn trẻ, phải cí trình độ nghiệp vụ vững vàng. Từ đó có sự ninh hoạt sánh tạo trong việc sử dụng phương pháp sao cho phù hợp với thực tế và đối tượng học sinh.. CHƯƠNG II: Cơ sở thực tiễn của đề tài. Hiểu được tầm quan trọng của việc đọc đúng và so sánh vơúi tình hình đọc của lớp tôi, tôi rất băn khoăn, mong muốn tìm ra một biện pháp giải quyết kịp thời trước mắt là để rèn luyện hướng dẫn các em học tốt. Nhưng trong thực tế và trong quá trình thực hiện đề tài cũng có một số thuận lợi và khó khăn sau: * Thuận lợi: -Được sự giúp đỡ nhiệt tình của Ban giám hiệu, của đồng nghiệp trong và ngoài trường. -Học sinh biết nghe lời, dễ bảo, dễ uốn nắn hơn về cách đọc thành tiếng đúng. Bởi các em rất thích đọc trước lớp. * Khó khăn: -Đa số học sinh trong lớp là con em công nhân, mà vùng này hầu như cả địa bàn đều phát âm klhông chính xác những tiếng có phụ âm đầu l,n. Nên việc sửa sai cho các em về việc phát âm cúng rất khó. Vì vậy phải có một quá trình rèn luyện nâu dài mới có thể thay đổi được các em.. 9 Lop4.com.

<span class='text_page_counter'>(10)</span> Hầu hết phụ huynh của các em làm công nhân nên nhiều phụ huynh phải đi làm cả ngày nên việc quan tâm đến các em rất ít. Vì thế việc giao cho học sinh về đọc trước bài không đạt hiệu quả cao. Trong lớp nhiều em phát âm sai nên những em đọc đúng, phát âm chuẩn cũng bị ảnh hưởng nhiều. Từ thực tế của lớp 4A trường Tiêủ học Cẩm Trung thị xã Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh tôi tiến hành làm các công việc sau:. 1.Trao đổi với Ban giám hiệu và các đồng nghiệp trong khối và trong trường: - Trao đổi với Ban giám hiệu về phương pháp và hình thức tổ chức dạy phân môn Tập đọc theo chương trình mới ở lớp 4 như các câu hỏi: + Theo đồng chí trong quá trình rèn kĩ năng đọc thành tiếng đúng cho học sinh lớp 4 thì tổ chức đọc theo nhóm khi nào? Trong khi đọc theo nhóm thì nhiều học sinh gây mất trật tự giải quyết như thế nào ? + Để rèn luyện học sinh đọc theo nhóm thì tổ chức hoạt động theo nhóm mấy để giáo viên có thể kiểm tra chất lượng đọc của cả lớp ? + Theo đồng chí muốn học sinh tiếp cận với chương trình mới lớp 5 sau này thì từ lớp 4 cần phải rèn cho học sinh đọc thành tiếng đúng như thế nào để có chất lượng ?. Kết quả: + Ở lớp 4 việc rèn đọc theo nhóm là rất cần thiết, nó được tổ chức khi cho học sinh luyện đọc đúng và có thể cả khi luyện đọc diễn cảm. Nhưng trong quá trình rèn đọc với những em mất trật tự giáo viên có thể cho những em đó vào một nhóm và giáo viên là người trực tiếp kiểm tra nhóm đó. Sau khi học sinh chia nhóm để luyện đọc thì giáo viên có thể kiểm tra bằng cách cho một vài nhóm nên đọc một đoạn hay cả bài. Nhóm khác nghe nhận xét và bổ sung. + Giáo viên nên chia học sinh thành các nhóm (mỗi nhóm 4 – 5 em) thì khi đó giáo viên dề kiểm tra chất lượng đọc của học sinh hơn.. 10 Lop4.com.

<span class='text_page_counter'>(11)</span> + Để tiếp cận với chương trình lớp 5 mới thì ngay từ bây giờ học sinh phải thực hiện tốt việc đọc đúng, đọc thật tốt thì mới tiếp cận được chương trình mới ở lớp 5. - Trao đổi với đồng nghiệp trong khối và trong trường: + Theo đồng chí làm thể nào để chất lượng học sinh đọc đúng được tốt ? + Theo đồng chí những em ngắt nghỉ đoạn văn chưa đúng thì đồng chí sẽ luyện đọc cho những em đó như thế nào ? + Theo đồng chí để kết hợp với phụ huynh trong quá trình rèn đọc đúng cho học sinh ở lớp mình thì đồng chí cần trao đổi với phụ huynh những vấn đề gì để kết quả đọc đúng của học sinh đạt tốt ?. Kết quả: + Để đạt chất lượng đọc tốt thì trong quá trình dạy đọc ở tiết tăng cường buổi chiều, giáo viên nên chia học sinh theo từng đối tượng như : Những em phát âm sai l/n, phát âm sai âm, vần, ... sau đó giáo viên có thể đưa ra những bài luyện tập để luyện đọc đúng cho các em. + Với những em ngắt nghỉ đoạn văn chưa đúng thì giáo viên có thể dùng thước kẻ gõ cho học sinh đọc theo dấu câu, theo cách ngắt nghỉ đoạn văn để học sinh đọc theo tiếng thước của cô. Muốn chất lượng đọc của học sinh đạt kết quả tốt thì giáo viên cần kết hợp với phụ huynh chặt chẽ. Ví dụ: Trong buổi họp phụ huynh đầu năm giáo viên trao đổi về cách học tập (đặc biệt là việc rèn đọc đúng) để phụ huynh có thể kiểm tra kết quả của các em ở lớp để nhắc nhở và uốn nắn con em mìmh (nếu em đọc sai, nói sai khi ở nhà). - Sau khi điều tra có 90% giáo viên đồng ý luyện đọc cho học sinh ở các tiết học tăng cường cho học sinh đọc thêm các sách báo... -85% giáo viên chia học sinh thành đối tượng để luyện đọc cho các em... 2. Dự giờ: Tôi đã dự giờ của các giáo viên trong khối và trong trường để tìm hiểu cách dạy của đồng nghiệp nhằm mục đích rút ra kinh nghiệm thông qua bài dạy của đồng nghiệp để nâng cao kiến thức cho bản thân để rèn đọc đúng cho bản thân học sinh ở lớp mình.. 11 Lop4.com.

<span class='text_page_counter'>(12)</span> 3. Khảo sát học sinh: - Qua quá trình giảng dạy những giờ tập đọc ở lớp 4 và qua hai bài kiểm tra đọc thành tiếng: Bài 1: Mỗi em đọc 1 đoạn văn trong bài” “Vẽ trứng” Bài 2: Mỗi em đọc một khổ thơ trong bài: “Nếu chúng mình có phép lạ” - Qua khảo sát thực tế đầu năm học, tôi thấy học sinh đọc các bài tập đọc còn rất khó khăn. Nhiều học sinh đọc chưa lưu loát (đọc từng tiếng), ngắt nghỉ không đúng dấu chấm, dấu phẩy. Nhiều em phát âm sai, nhất là đọc những bài có tên riêng nước ngoài còn rất kém, khó phát âm ... Trong quá trình luyện đọc thì đa số học sinh thích luyện đọc theo nhóm 4 người, đọc nối tiếp và đọc phân vai. Số học sinh đầu năm học đọc tốt theo hướng dẫn của cô chỉ chiếm một phần rất nhỏ so với tỉ lệ của lớp. Còn phần lớn các em dều có hạn chế về đọc như: + Học sinh nhận thức nhanh nhưng phát âm sai dẫn đến viết chính tả sai và hiểu sai của từ. Ví dụ: Nghe theo tiếng gọi thiênh liêng của Tổ Quốc thiên liên Mới thực là nỗi niềm bông phượng lỗi liềm + Ngắt nghỉ hơi còn tuỳ tiện không theo ngữ, nghĩa văn bản, đọc không đúng ngữ điệu do chưa nắm được nội dung bài. Ví dụ: Ngày sưa có một ông vua / cao tuổi muốn tìm người nối ngôi // Vua ra lệnh phát cho mỗi người / dân một thúng thóc về gieo trồng và giao hẹn: // ai thu được nhiều thóc nhất sẽ được truyền ngội / ai không có thóc nộp sẽ bị trừng phạt.// (Những hạt thóc giống - Truyện dân gian KHMER). -Kết quả khảo sát cụ thể là:. 12 Lop4.com.

<span class='text_page_counter'>(13)</span> Sĩ số HS 32. HS đọc từng tiếng. HS ngắt nghỉ không đúng. SL. %. SL. %. SL. %. SL. 4. 12,5. 12. 37,5. 8. 25. 8. HS phát âm sai. HS đọc tốt % 25. CHƯƠNG III. Đề xuất giải pháp. Dưới đây là một vài biện pháp rèn kĩ năng đọc thành tiếng đúng cho học sinh lớp 4.. 1. Để học sinh có thể đọc tốt ngay từ đầu tiết học giáo viên phải khơi sự tò mò hứng thú đọc cho các em bằng chính lời giới thiệu của mình. - Có các cách giới thiệu bài như: + Giới thiệu trực tiếp: + Giới thiệu gián tiếp: Bằng lời hoặc bằng tranh. Nhưng cách để gợi sự tò mò hứng thú đọc cho học sinh đó là giới thiệu gián tiếp thông qua lời nói hoặc tranh ảnh liên quan đến bài học. Ở lớp 4, các em được học theo từng chủ đề được học trong ba tuần. Bài tập đọc đầu chủ đề có những bài các em được học trong hai tiết. Giáo viên nên giới thiệu cả chủ đề qua những bài đó để các em biết nội dung chủ đề mình được học. Ví dụ: Truyện đọc mở đầu chủ điểm “Thương người như thể thương thân” có tên gọi “Dế mèn bênh vực kẻ yếu”. Đây cũng là bài đầu tiên ở lớp 4, giáo viên có thể giới thiệu: Chương trình, chủ đề, bài mới hôm nay học băng lời và bằng tranh như sau: Ở lớp 3 các em đã được đọc nhiều bài văn, bài thơ hay. Lên lớp 4 các bài tập đọc sẽ dài hơn, nội dung phong phú hơn, sẽ giúp các em mở rộng vốn hiểu biết về bản thân mình, con người và thế giới xung qanh. - Giáo viên treo tranh minh hoạ và hỏi. 13 Lop4.com.

<span class='text_page_counter'>(14)</span> + Bức tranh vẽ những gì ? (Tranh vẽ Dế Mèn và chị nhà Trò ở một vùng cỏ xước). + Những con vật trong tranh đang làm gì ? (Chị nhà Trò đang khóc và tâm sự chuyện của mình với Rế Mèn) Muốn biết chị Nhà Trò tâm sự chuyện gì của mình với Rế Mèn ?. Chúng ta sẽ đọc và tìm hiểu “Rế Mèn bênh vực kẻ yếu” ý nghĩa của truyện cũng chính là nội dung ý nghĩa của chủ đề “Thương người như thể thương thân” Với những bài không giới thiệu chủ đề, giáo viên cũng cần có những lời giới thiệu gây hứng thú cho học sinh của mình. Sau khi đã giới thiệu bài, giáo viên cần chú ý đến bước đọc mẫu. Giáo viên phải đọc thật đúng, hay, giọng đọc truyền cảm phù hợp với nội dung và giọng điệu của bài. Bài đọc mẫu của giáo viên chính là cái đích, cái mẫu hình thành kĩ năng đọc mà học sinh cần đạt được. Nhất là với những bài có tên riêng nước ngoài và các bài có giọng riêng biệt của các nhân vật. Do đó yêu cầu đọc thành tiếng của giáo viên phải đảm bảo chất lượng đọc chuẩn.. 2. Phân loại từng đối tượng học sinh: a. Đọc chưa đúng: - Học sinh đọc chưa đúng giáo viên phải chia ra xem học sinh phát âm sai ở chố nào: + Sai phụ âm l/n. + Sai âm, vần: “o” = “oo”; “ươu”= iêu” “inh =ưn”; “ương” = “ươn” + Sai thanh: Giọng khi phát âm thanh “~” = “//” Sau đó phải tìm hiểiu xem nguyên nhân đọc sai’ - Sai phụ âm đầu l/n: Họ sinh ở địa phượng tôi dạy thường phát âm sai. Ví dụ: Trong bài “Chú Đất Nung” của nhà văn “Nguyễn Kiên” học sinh đọc là: “Chắt còn một đồ chơi jữa là chú bé bằng đất em lặn júc đi chăn trâu”. Cũng có một số em đọc như sau: “Chắt còn một đồ chơi nữa nà chú bé bằng đất em nặn lúc đi chăn trâu”. 14 Lop4.com.

<span class='text_page_counter'>(15)</span> - Khi dạy tôi hướng dẫn cách đọc phát âm sao cho đúng và tôi đã thự hiện các việc sau: + Giáo viên gọi học sinh khá đọc, các học sinh khác dùng bút chì gạch chân những tiếng từ có âm, vần và phụ âm đầu đọc dễ lẫn. + Giáo viên cho cả lớp đọc nối tiếp theo từng câu, đoạn (lần 1) + Học sinh nhận xét cách phát âm những từ, tiếng dễ lẫn. + Giáo viên ghi bằng những tiếng đó, từ đó. Rồi đó gọi học sinh hay phát âm sai để luyện đọc đúng. + Sau đó cho cả lớp đọc nối tiếp (lần 2) kết hợp giải nghĩa từ khó. + Học sinh luyện đọc theo nhóm đội và nhận xét cách đọc của bạn. + Giáo viên đọc mẫu sao cho chính xác, phát âm đúng và ngắt nghỉ đúng dấu câu. + Giáo viên có thể cho cả lớp đọc thầm, rồi gọi học sinh đọc để kiểm tra việc đọc thầm của học sinh. Giáo viên lắng nghe và sửa sai kịp thời. +Sau mỗi lần học sinh luyện đọc, giáo viên cần phải tổ chức cho cả lớp nhận xét và sửa sai, rồi yêu cầu các em đọc lại cho đúng. Việc sửa gịng cũng phải thường xuyên và thật kiên trì hướng dẫn cho học sinh thì mới có hiệu quả * Sai âm và vần: - Với những đối tươựng đọc sai âm và vần là do bản năng thói quen từ bé. Một phần do yếu tố khác tác động đến như: lưỡi hơi dài, hơi nhắn, do tiếng điạ phương và phát âm không tròn tiếng... + Sai âm: “oc” = “ooc” ; đi học = đi hoặc “ong” = “oong” đá bóng = đá boóng long đong = loong đoong + Sai vần: ươu = iêu ; con hươu = con hiêu ương = ươn ; trường học = trườn học inh = ưn ; học sinh = học sưn + Sai thanh:. 15 Lop4.com.

<span class='text_page_counter'>(16)</span> Đa số học sinh không phân biệt thanh sắc và thanh ngã. Vì vậy trong giờ tập đọc tôi luôn phát âm chuẩn và thường xuyên, yêu cầu các em phát âm để sửa ngay, phân biệt rõ. Ví dụ: Học sinh đọc: Ông lão = Ông láo Chú ý: + Việc rèn kĩ năng đọc thành tiếng đúng, phát âm chính xác thì giáo viên phải rèn cho học sinh ở những tiết tăng cường (buổi chiều) và mọi lúc, mọi môn học. + Giáo viên có thể cho học sinh làm bài tập điền tiếng có phụ âm đầu dễ lẫn, điền dấu thanh, các âm, vần ... vào chỗ trống. Sau khi học sinh làm các bài luyện tập đó Xong, giáo viên đọc mẫu các từ và luyện đọc cho học sinh các từ vừa điền sao cho các em luyện đọc đúng và chính xác. Ví dụ: (a) Điền vào chỗ trống tiếng có chứa phụ âm l hay n. Ba tiếng trống báo hiệu hết giờ, Hưng ... bài cho cô giáo. Em buồn vì bài kiểm tra lần .... có thể ..... mất danh hiệu học sinh tiên tiến mà .... nay em vẫn giữ vững. (b) Ghi vào chữ trong ngoặc đơn dấu ngã (~) hoặc dấu (/); Tôi (sững) sờ, (dưng) im như (phỗng). (Ngược) nhìn ba, tôi đợi một: trận cuồng phong. Nhưng ba tôi chỉ buồn sầu rồi bảo. - Các con (rang) bảo ban nhau mà học cho nên người. + Giáo viên cho học sinh chữa bài, chốt ý đúng sau đó cho học sinh đọc những từ vừa điền. Tất cả những việc làm trên giáo viên phải hướng dẫn thường xuyên cho học sinh trong các giờ để học sinh nhẩm nói đúng.. b. Rèn đọc cho những em đọc từng tiếng một: + Rèn đọc cho những em này phải hết sức kiên trì và tỉ mỉ. Trong giờ tập đọc và tiết tăng cường tôi thường phải đứng bên cạnh những em đó để cho đọc tốt hơn. + Ngoài ra, tôi phân công đội bạn cùng tiến, nhóm bạn cùng tiến. Phân công em giỏi kèm những em yếu vào những giờ ra chơi, truy bài. Mặt khác giúp tôi kiểm tra chất lượng đọc của bạn từng ngày xem có tiến bộ không. Nếu có tiến bộ cần khen ngợi kịp thời.. 16 Lop4.com.

<span class='text_page_counter'>(17)</span> c. Rèn đọc cho những em ngắt nghỉ hơi sai: Đọc đúng bao gồm cả đọc đúng tiết đầu, ngắt hơi, nhỉ hơi, ngữ điệu của câu. - Trong thực tế cho thấy, ở những bài văn xuôi, các em thường mắc lỗi ngắt giọng khi đọc những câu văn dài có cấu trúc ngữ pháp phức tạp hoặc mắc lỗi ngay cả những câu văn ngắn. Các em chưa nắm được quan hệ ngữ pháp giữa các từ nên thường ngắt giọng để lấy hơi một cách tuỳ tiện mà không để ý đến ngữ nghĩa. Ví dụ: Mỗi lần có kỳ thi ở trường, chú làm bài vào lá/ chuối khô và nhờ bạn xin thầy chấm hộ. Bài của chú chữ / tốt văn hay, vượt xã các học trò của thầy. (Ông Trạng thả diều – Trinh Đường) - Đối với những bài thơ,. học sinh mắc lỗi ngắt sai nhịp là do không tính đến nghĩa. Dường như một cách tự nhiên, nếu không được lưu ý về nghĩa học sinh (và cả người lớn cũng vậy) sẽ ngắt nhịp tạo ra sự cân đối về âm thanh và nhịp thơ.Với thơ 4 tiếng các em sẽ ngắt nhịp 2 / 2, thơ 5 tiếng ngắt nhịp 2/3 hoặc 3/2, thơ 7 tiếng ngắt nhịp 4/3 hoặc 3/4 hoặc 2/2/3, thơ lục bát sẽ ngắt nhịp 2/4 và 4/4. Các em thường ngắt nhịp sai như sau: Ví dụ: +Thơ 5 tiếng:. Tuổi con là / tuổi Ngựa Nhưng mẹ ơi /đừng buồn Dẫu cách núi cách rừng / Dẫu cách sông / cách biển Con tìm về /với mẹ Ngựa con vẫ / nhớ đường. (Tuổi Ngựa – Xuân Quỳnh). +Thơ lục bát: Nhác trông vắt /vẻo trên cành Anh chàng gà trống/ tinh nhanh lõi đời Cáo kia đon/ đả ngỏ lời Kìa anh bạn quý/xin mời xuống đây (Gà Trống và Cáo - La Phông Ten) - Do vậy với bài dạy cụ thể, giáo viên cần dự tính những chỗ học sinh hay ngắt giọng sai để hướng dẫn cách ngắt giọng đúng cho một bài đọc. Giáo viên có thể đọc mẫu nhóm học sinh đọc và cá nhân đọc.. 17 Lop4.com.

<span class='text_page_counter'>(18)</span> Việc ngắt nghỉ hơi trong khi đọc phải đảm bảo làm rõ nghĩa của câu, cả đoạn văn. Vì vậy giáo viên cần phải hướng dẫn học sinh ngắt nghỉ hơi phù hợp. Ngắt hơi ở dấu phẩy và nghỉ hơi ở dấu chấm. Đôiư với những câu văn dài không có dấu phẩy, làm cho học sinh khó xác lập được đúng quan hệ ngữ pháp, hoặc một số bài thơ mà nhịp thơ không khớp với ý nghĩa của câu và quan hệ ngữ pháp giữa các các tiếng, từ để ngắt hơi cho đúng. Giáo viên có thể hướng dẫn như sau: + Khi đọc không ngắt từ làm hai: ví dụ không ngắt hơ *Nhác trông vắt /vảo trên cành Anh chàng gà/Trống tinh nhanh lõi đời *Ngày còn bé, có lần tôi đã thấy anh họ tôi đòi/giày ba ta màu xanh nước/biển. (Đôi giày ba ta màu xanh – Hoàng Chức Nguyên) + Không tách các từ chỉ loại với danh từ mà nó đi kèm.. Ví dụ: Đi vài bước nữa tôi gặp chị/Nhà Trò ngồi gục đầu bên tảng đá cuội ... Lại thêm sừng sững giữa lối đi một anh/nhện gộc... Từ trong hốc đá, một mụ/nhện cái cong chân nhảy ra .... (Dế mèn bênh vực kẻ yếu – Tô Hoài) + Không tách các danh từ và giới từ đi sau nó: Ví dụ không ngắt:- Bạch Thái Bưới mở công ti vận tải đường thuỷ vào lúc/những con tàu của người Hoa đã/độc chiếm các đường sông miền Bắc Các/vì sao lấp lánh Trên/ánh sáng bầu trời - Không tách động từ - hệ từ “là” với danh từ đi sau nó. Ví dụ: * Cậu là / học sinh chăm chỉ và giỏi nhất lớp * Còn trên tầng cao là /đàn có đang bay, là trời xanh cao và trong vút. Dạy học sinh đọc chưa đúng đến đúng quả là khó. Chính việc rèn đọc, sửa giọng cho học sinh giúp các em có ý thức đọc tốt hơn. lưu loát hơn.. 18 Lop4.com.

<span class='text_page_counter'>(19)</span> 3. Rèn đọc đúng tốc độ (đọc lưu loát) Đọc đúng tốc độ chính là đọc lưu loát, trôi chảy là nói đến phẩm chất đọc về mặt tốc độ, là đọc không ê, a, ngắc ngứ. - Đối với nhóm học sinh đọc nhanh giáo viên chú ý học sinh không đọc liến thoắng. Cần hướng dẫn học sinh đọc làm chủ tốc độ bằng cách đọc mẫu để học sinh đọc theo tốc độ quy định. - Ngoài ra có biện pháp đọc nối tiếp theo câu hoặc nối tiếp theo đoạn trên lớp, đọc thầm có sự kiểm tra của giáo viên, của bạn để điều chỉnh tốc độ đọc. Giáo viên đo tốc độ đọc bằng cách chọn sẵn bài có số tiếng cho trước và dự định sẽ đọc trong bao nhiêu phút. Tuỳ theo từng khối lớp tốc độ đọc có khác nhau, giáo viên cần nắm vữg để dạy tập đọc theo đúng yêu cầu của các lớp. Lớp 1: Đọc 1 bài khoảng 25 – 30 tiếng trong thời gian 2-3 phút Vẫn trong khoảng thời gian đó: Lớp 2: Đọc 1 bài khoảng 100 tiếng Lớp 3: Đọc 1 bài khoảng 150iếng Lớp 4: Đọc 1 bài khoảng 250tiếng Lớp 5: Đọc 1 bài khoảng 300 tiếng - Xác định tốc độ đọc như thế nào còn phụ thuộc vào khó hay dễ của bài học. Với những bài ca dao đồng dao, những bài thơ có vần có nhịp dễ đọc dế nhớ hơn bài văn xuôi nên các em đọc nhanh hơn.. 4. Để rèn đọc thành tiếng đúng cho học sinh được tốt tôi còn quan tâm đến một số điểm sau: - Ngoài việc rèn đọc cho học sinh, tôi luôn coi trọng việc kiểm tra bài cũ của các em. Đọc bài cũ và chuẩn bị bài mới giúp các em chuẩn bị bài được tốt hơn. + Giảng tốt phần hướng dẫn đọc, cách ngắt, nghỉ hơi và những lỗi mà học sinh hay sai. + Đảm bảo đủ thời gian luyện đọc cho học sinh và chú ý tới lượng học sinh được đọc trong tiết học để rèn luyện được nhiều em. Chú ý tới những học sinh yếu và học sinh bị trí não chậm phát triển để rèn luyện kịp thời.. 19 Lop4.com.

<span class='text_page_counter'>(20)</span> + Chú ý tới với việc mở rộng bài học để học sinh mở mang kiến thức, hăng sy học tập. + Đọc mẫu bài sau để thu hút học sinh và dặn dò chu đáo để các em luyện đọc bài tốt và chuẩn bị bài tốt. + Khuyến khích học sinh đọc sách, báo, truyện đọc ... - Thực hiện tốt các biện pháp cụ thể trên tôi thấy chất lượng môn Tập đọc của lớp tăng lên rõ rệt. Hầu hết các em chú ý và cố gắng đọc đúng để tiến tới đọc hay. Các em có ý thức rèn luyện và tự rèn luyện cho bản thân mình đọc đúng. Do các em đã nhận thức được ý nghĩa và tầm quan trọng của việc đọc đúng, phần nào thấy được những điểm yếu của mình và của bạn trong quá trình luyện đọc. Khi nghe mình và bạn đọc, học sinh đã nhận xét phát hiện rất chính xác. Nên việc đọc thành tiếng của các em có tiến triển tốt. Kết quả của lớp tôi trong môn tập đọc vào thời gian cuối kì I được đánh giá :. Thời gian Phân loại. Đầu năm Số lượng. Giữa học kì %. Cuối học kì. Số lượng. %. Số lượng. %. Tốt. 6. 17.1. 10. 28.6. 15. 42.9. Khá. 12. 34.3. 15. 42.9. 18. 51. 42.9. 9. Trung bình. 15. Yếu. 2. 1 5.7. 20 Lop4.com. 42.9 2.9. 2. 5.7 0.

<span class='text_page_counter'>(21)</span>