<span class='text_page_counter'>(1)</span><div class='page_container' data-page=1>

03/26/21 1

<b>Bài 43</b>

<b>I. TRAO ĐỔI VẬT CHẤT TRONG QUẦN XÃ SINH VẬT</b>

<b> 1. Chuỗi thức ăn</b>
<b> 2. Lưới thức ăn</b>
<b> 3. Bậc dinh dưỡng</b>

</div>
<span class='text_page_counter'>(2)</span><div class='page_container' data-page=2>

<b>I. TRAO ĐỔI VẬT CHẤT TRONG QUẦN XÃ SINH VẬT:</b>

<b>Bài 43:</b> <b>TRAO ĐỔI VẬT CHẤT TRONG HỆ SINH THÁI</b>
<b>1. Chuỗi thức ăn:</b>

<b>VD1: Một QXSV có các lồi sau:</b>
<b>Hãy dùng mũi tên thể hiện </b>

<b>mối quan hệ dinh dưỡng </b>
<b>giữa các lồi sinh vật trên?</b>

<b>Cây ngơ</b> <b>_{Sâu ăn lá ngô}</b>

<b> Nhái</b>
<b> Rắn hổ mang</b>

</div>
<span class='text_page_counter'>(3)</span><div class='page_container' data-page=3>

<b>I. TRAO ĐỔ VẬT CHẤT TRONG QUẦN XÃ SINH VẬT:</b>

<b>Bài 43:</b> <b>TRAO ĐỔI VẬT CHẤT TRONG HỆ SINH THÁI</b>
<b>1. Chuỗi thức ăn:</b>

<b>Chuỗi thức ăn là gì?</b>

<b>* Khái niệm: </b>Chuỗi thức ăn là một dãy gồm nhiều loài sinh
vật có mối quan hệ dinh dưỡng với nhau và mỗi lồi là một
mắt xích của chuỗi. Trong đó, một mắt xích vừa có nguồn
thức ăn là mắt xích phía trước vừa là nguồn thức ăn của mắt
xích phía sau.

<b> Diều hâu</b>
<b>Cây ngơ</b> <b>Sâu ăn lá ngô Nhái</b> <b>Rắn hổ mang</b>

</div>
<span class='text_page_counter'>(4)</span><div class='page_container' data-page=4>

<b>?</b>

<b>?</b>

<b>?</b>

<b>I. TRAO ĐỔI VẬT CHẤT TRONG QUẦN XÃ SINH VẬT</b>

<b>ĐV phù du</b> <b>Cá chép</b> <b>cò</b>

<b>VSV</b>

<b>Tảo</b>

<b>1. Chuỗi thức ăn.</b>

<b>Vd: Chuỗi thức ăn trong 1 ao cá</b>

<b>Sinh vật </b>

<b>sản xuất </b>

<b>Sinh vật </b>

<b>_{tiêu thụ}</b>

<b>Sinh vật </b>

<b>phân hủy </b>

<b>Sinh vật </b>

<b>tiêu thụ </b>

<b>bậc 1</b>

<b>Sinh vật </b>

<b>tiêu thụ </b>

<b>bậc 3</b>

<b>Sinh vật </b>

</div>
<span class='text_page_counter'>(5)</span><div class='page_container' data-page=5>

<b>I. TRAO ĐỔ VẬT CHẤT TRONG QUẦN XÃ SINH VẬT:</b>

<b>Bài 43:</b> <b>TRAO ĐỔI VẬT CHẤT TRONG HỆ SINH THÁI</b>
<b>1. Chuỗi thức ăn:</b>

<b> Chuỗi A:</b>

<b>Chuỗi B:</b>

</div>
<span class='text_page_counter'>(6)</span><div class='page_container' data-page=6>

<b>I. TRAO ĐỔ VẬT CHẤT TRONG QUẦN XÃ SINH VẬT:</b>

<b>Bài 43:</b> <b>TRAO ĐỔI VẬT CHẤT TRONG HỆ SINH THÁI</b>
<b>1. Chuỗi thức ăn:</b>

<b> Có hai chuỗi thức ăn :</b>

<b>-</b>

<b>Chuỗi thức ăn bắt đầu bằng SV tự dưỡng, sau đến động vật</b>
<b>ăn SV tự dưỡng, kế tiếp là động vật ăn thịt các cấp.</b>

-<b>_{Chuỗi thức ăn bắt đầu bằng}_{SV phân giải mùn bã hữu cơ}_{, sau}</b>

</div>
<span class='text_page_counter'>(7)</span><div class='page_container' data-page=7>

<b>I. TRAO ĐỔ VẬT CHẤT TRONG QUẦN XÃ SINH VẬT:</b>

<b>Bài 43:</b> <b>TRAO ĐỔI VẬT CHẤT TRONG HỆ SINH THÁI</b>

<b>Vd2: Một QXSV có các lồi SV sau:</b>

<b>Hãy thiết lập </b>
<b>các chuỗi thức </b>

</div>
<span class='text_page_counter'>(8)</span><div class='page_container' data-page=8>

<b>I. TRAO ĐỔ VẬT CHẤT TRONG QUẦN XÃ SINH VẬT:</b>

<b>Bài 43</b> <b>TRAO ĐỔI VẬT CHẤT TRONG HỆ SINH THÁI</b>
<b>1. Chuỗi thức ăn:</b>

<b>Em có nhận xét </b>
<b>gì về các mắt </b>
<b>xích(Cây Cỏ, con </b>

<b>thỏ...) của các </b>
<b>chuỗi thức ăn </b>

</div>
<span class='text_page_counter'>(9)</span><div class='page_container' data-page=9>

<b>I. TRAO ĐỔ VẬT CHẤT TRONG QUẦN XÃ SINH VẬT:</b>

<b>Bài 43:</b> <b>TRAO ĐỔI VẬT CHẤT TRONG HỆ SINH THÁI</b>
<b>1. Chuỗi thức ăn:</b>

<b>Từ nhận xét trên, chúng </b>
<b>ta có thể hình thành nên </b>
<b>mối quan hệ dinh dưỡng </b>
<b>của các sinh vật trong </b>
<b>quần xã theo sơ đồ sau:</b>

<b>Lưới thức </b>
<b>ăn là gì?</b>

</div>
<span class='text_page_counter'>(10)</span><div class='page_container' data-page=10>

<b>I. TRAO ĐỔ VẬT CHẤT TRONG QUẦN XÃ SINH VẬT:</b>

<b>Bài 43:</b> <b>TRAO ĐỔI VẬT CHẤT TRONG HỆ SINH THÁI</b>
<b>1. Chuỗi thức ăn:</b>

<b>2. Lưới thức ăn:</b>

<b>- Lưới thức ăn là tập hợp các chuỗi thức ăn trong hệ sinh </b>
<b>thái, có những mắt xích chung</b> .

<b>- Mức độ phức tạp của lưới thức ăn phụ thuộc vào yếu tố </b>
<b>nào của quần xã sinh vật?</b>

<b>A</b>

<b>B</b>

- Lưới thức ăn phức tạp hay đơn giản phụ thuộc vào cấu trúc
của quần xã.

- QXSV càng đa dạng về thành phần lồi thì lưới thức ăn trong
quần xã càng phức tạp (quần xã càng ổn định).

</div>
<span class='text_page_counter'>(11)</span><div class='page_container' data-page=11>

<b>Bài 43:</b> <b>TRAO ĐỔI VẬT CHẤT TRONG HỆ SINH THÁI</b>

<b>Hãy xác định </b>
<b>đâu là SV sản </b>

<b>xuất, SV tiêu </b>
<b>thụ, SV phân </b>
<b>giải trong lưới </b>

<b>thức ăn sau?</b>

<b>Bậc dinh dưỡng là gì?</b>

SV sản

xuất

_{Sinh vật tiêu thụ}

SV phân
giải

SVTT
bậc 1

SVTT

bậc 2 SVTT _{bậc 3}

</div>
<span class='text_page_counter'>(12)</span><div class='page_container' data-page=12>

<b>I. TRAO ĐỔ VẬT CHẤT TRONG QUẦN XÃ SINH VẬT:</b>

<b>Bài 43:</b> <b>TRAO ĐỔI VẬT CHẤT TRONG HỆ SINH THÁI</b>
<b>1. Chuỗi thức ăn:</b>

<b>2. Lưới thức ăn:</b>
<b>3. Bậc dinh dưỡng:</b>

* Trong lưới thức ăn, tất cả các lồi có cùng mức dinh dưỡng
hợp thành một bậc dinh dưỡng.

- Bậc dinh dưỡng cấp 1: Sinh vật sản xuất.
* Các bậc dinh dưỡng:

- Bậc dinh dưỡng cấp 2: Sinh vật tiêu thụ bậc 1.
- Bậc dinh dưỡng cấp 3: Sinh vật tiêu thụ bậc 2.
- Bậc dinh dưỡng cao nhất: Bậc cuối cùng.

</div>
<span class='text_page_counter'>(13)</span><div class='page_container' data-page=13>

<b>Bài 43:</b> <b>TRAO ĐỔI VẬT CHẤT TRONG HỆ SINH THÁI</b>

<b>Sâu ăn lá ngô là sinh </b>

<b>vật tiêu thụ bậc mấy ?</b>

<b>Cây ngô</b> <b>Sâu ăn lá ngô Nhái</b> <b>_rắn</b> <b>_{Diều hâu}</b>

</div>
<span class='text_page_counter'>(14)</span><div class='page_container' data-page=14>

<b>Bài 43:</b> <b>TRAO ĐỔI VẬT CHẤT TRONG HỆ SINH THÁI</b>

<b>Hãy ghi chú </b>

<b>tên các bậc </b>
<b>dinh </b> <b>dưỡng </b>
<b>thay cho các </b>
<b>chữ a, b, c …</b>

<b>SVSX</b> <b>_{SVTT 1}</b> <b>SVTT 2</b> <b>SVTT 3</b> <b>SVTT4</b>

</div>
<span class='text_page_counter'>(15)</span><div class='page_container' data-page=15>

<b>Bài 43:</b> <b>TRAO ĐỔI VẬT CHẤT TRONG HỆ SINH THÁI</b>
<b>1. Khái niệm:</b>

<b>Thực vật</b>
<b>Chuột</b>

<b>Rắn</b>
<b>Đại bàng</b>

<b>Thế nào là </b>
<b>tháp sinh thái?</b>

<b>Nghiên cứu tháp </b>

<b>sinh thái để làm gì?</b>

- Tháp sinh thái là sự xếp chồng các hình chữ nhật biểu thị <b>độ </b>
<b>lớn</b> của từng bậc dinh dưỡng lên nhau. Các hình chữ nhật có
chiều cao bằng nhau, chiều dài khác nhau

- Người ta xây dựng các tháp sinh thái để xem xét mức độ
dinh dưỡng ở từng bậc và toàn bộ quần xã.

<b>II. THÁP SINH THÁI</b>

</div>
<span class='text_page_counter'>(16)</span><div class='page_container' data-page=16>

<b>Bài 43:</b> <b>TRAO ĐỔI VẬT CHẤT TRONG HỆ SINH THÁI</b>

<b>Tháp số lượng</b> <b>Tháp sinh khối</b> <b>Tháp năng lượng</b>

<b>Có những loại tháp </b>

</div>
<span class='text_page_counter'>(17)</span><div class='page_container' data-page=17>

Khái niệm

Đặc điểm

Tháp số

lượng

Tháp

sinh

khối

Tháp

năng

lượng

Được xây dựng dựa trên số
lượng cá thể sinh vật ở mỗi bậc

Được xây dựng dựa trên khối
lượng tổng số của tất cả các
sinh vật trên một đơn vị diện tích
hay thể tích ở mỗi bậc dinh dưỡng

Được xây dựng dựa trên số năng
lượng được tích lũy trên một đơn vị
diện tích hay thể tích, trong một đơn

vị thời gianở mỗi bặc dinh dưỡng.

- Dễ xây dựng.

-ít có giá trị vì kích thước và
chất sống của mỗi cá thể
khơng đồng nhất.

-So sánh khơng chính xác

-Có giá trị cao hơn tháp SL: so

sánh các bậc về số lượng chất sống
-Thành phần hóa học ,giá trị

NL của chất sống trong các bậc
dd là khác nhau

- Ko quan tâm về mặt thời gian
- Tháp hoàn thiện nhất.

</div>
<span class='text_page_counter'>(18)</span><div class='page_container' data-page=18>

Giáp xác

Các trích
Vật kí sinh

<b>A</b>

<b>B</b>

<b>C</b>

Cỏ

ĐV ăn cỏ

ĐV ăn thịt bậc 1
ĐV ăn thịt bậc 2

TV phù du
Cá Thu
Vật chủ

<i><b>Hình 57.2. các dạng tháp sinh thái.</b></i>

</div>
<span class='text_page_counter'>(19)</span><div class='page_container' data-page=19>

Cỏ

ĐV ăn cỏ

ĐV ăn thịt bậc 1
ĐV ăn thịt bậc 2

<i><b>(Tháp năng lượng)</b></i>

<b>Tại sao tháp năng </b>

<b>lượng ln có dạng </b>

<b>chuẩn?</b>



Do năng lượng của vật làm mồi dư thừa để nuôi vật

tiêu thụ mình.

</div>
<span class='text_page_counter'>(20)</span><div class='page_container' data-page=20>

Giáp xác

Các trích
Vật kí sinh

<b>A</b>

<b>B</b>

<b>C</b>

Cỏ
ĐV ăn cỏ

ĐV ăn thịt bậc 1
ĐV ăn thịt bậc 2

TV phù du
Cá Thu

Vật chủ

<i><b>(Tháp năng lượng)</b></i>
<i><b>(Tháp số lượng)</b></i>

<i><b>(Tháp sinh khối)</b></i>

<b>Tại sao tháp số </b>

<b>lượng B và tháp sinh </b>

<b>khối C lại có dạng </b>

<b>khác với tháp năng </b>

<b>lượng A?</b>

<b>Tháp số lượng </b>

có đáy nhỏ là

do số lượng vật kí sinh lớn hơn

nhiều lần số lượng vật chủ.

VD: ruột của người, lợn… có

thể có tới hàng chục con giun

đũa.

</div>
<span class='text_page_counter'>(21)</span><div class='page_container' data-page=21>

<b>Câu 1. Trong hệ sinh thái có các loại chuỗi thức ăn nào?</b>

A. Chuỗi thức ăn trên cạn và chuỗi thức ăn dưới nước.

B. Chuỗi thức ăn mở đầu bằng các sinh vật tự dưỡng và chuỗi
thức mở đầu sinh vật phân giải mùn bã hữu cơ.

C. Chuỗi thức ăn đơn giản và chuỗi thức ăn phức tạp.

D. Chuỗi thức ăn đủ các thành phần cấu trúc và chuỗi thức ăn
thiếu các thành phần cấu trúc.

<b>CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM</b>

</div>
<span class='text_page_counter'>(22)</span><div class='page_container' data-page=22>

<b>CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM</b>

<b>Bài 43:</b> <b>TRAO ĐỔI VẬT CHẤT TRONG HỆ SINH THÁI</b>

<b>Câu 2. Cho chuỗi thức ăn: </b>

<b>Cỏ </b><b> Châu chấu </b><b> Ếch </b><b> Rắn </b><b> Đại bàng. Trong chuỗi </b>

<b>thức ăn trên, rắn thuộc bậc dinh dưỡng cấp mấy?</b>

</div>
<span class='text_page_counter'>(23)</span><div class='page_container' data-page=23>

<b>Câu 3. Quan sát một tháp sinh khối, chúng ta có thể biết </b>
<b>được những thơng tin nào sau đây?</b>

A. Các lồi trong chuỗi và lưới thức ăn.

B. Năng suất của sinh vật ở mỗi bậc dinh dưỡng.

C. Mức độ dinh dưỡng ở từng bậc và toàn bộ quần xã.
D. Quan hệ giữa các loài trong quần xã.

<b>CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM</b>

</div>
<span class='text_page_counter'>(24)</span><div class='page_container' data-page=24>

<b>Cho lưới thức ăn sau đây:</b>

<b>CÂU HỎI TỰ LUẬN</b>

<b>Bài 43:</b> <b>TRAO ĐỔI VẬT CHẤT TRONG HỆ SINH THÁI</b>

Hạt cây

sồi Chuột

Rắn

Vi khuẩn Nấm

Nón
thơng
Rệp
thơng
Chim ăn
rệp
Diều hâu
Kỳ

nhơng

<b>Rắn chết  Chuột  TV  O2</b>

<b>giảm, ô nhiễm môi trường sống,…</b>

<b>Khi rắn bị </b>
<b>tiêu diệt thì </b>

</div>
<span class='text_page_counter'>(25)</span><div class='page_container' data-page=25>

- Học bài, trả lời câu hỏi và bài

tập ở SGK, trang 194.

</div>

<!--links-->
TRAO ĐỔI VẬT CHẤT TRONG HỆ SINH THÁI

• 13
• 1
• 6