Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (1.89 MB, 30 trang )
<span class='text_page_counter'>(1)</span><div class='page_container' data-page=1></div>
<span class='text_page_counter'>(2)</span><div class='page_container' data-page=2>
<b>Câu 1: So sánh là gì? Lấy ví dụ về so sánh?</b>
<b> - So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương </b>
<b>đồng để làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt.</b>
<b>Câu 2: Cho biết mơ hình cấu tạo đầy đủ của một phép so sánh gồm mấy yếu </b>
<b>tố?</b>
<i>(Hồ Chí Minh)</i>
<b>I. CÁC KIỂU SO SÁNH</b>
<b>1. Xét VD.I (Sgk 41)</b>
<i><b> Em hãy xác định phép so sánh trong ví </b></i>
<i><b>dụ trên ?</b></i>
<b> “Những ngơi sao thức ngồi kia</b>
<b>Chẳng bằng mẹ đã thức vì chúng con</b>
<b>Đêm nay con ngủ giấc trịn</b>
<b>Mẹ là ngọn gió của con suốt đời”</b>
<i><b>(Trần Quốc Minh)</b></i>
<b> “Những ngơi sao thức ngồi kia</b>
<b>Chẳng bằng mẹ đã thức vì chúng con</b>
<b>Đêm nay con ngủ giấc trịn</b>
<b>Mẹ là ngọn gió của con suốt đời”</b>
<i><b>(Trần Quốc Minh)</b></i>
<b>I. CÁC KIỂU SO SÁNH</b>
<b>1. Xét VD.I (Sgk 41)</b>
<i><b>Em hãy chỉ ra phép so sánh và từ ngữ </b></i>
<i><b>so sánh trong đoạn thơ trên ?</b></i>
<i><b>Em hãy chỉ ra phép so sánh và từ ngữ </b></i>
<i><b>so sánh trong đoạn thơ trên ?</b></i>
<b>Vế A</b> <b><sub>Phương diện so </sub></b>
<b>sánh</b>
<b>Từ so sánh</b> <b>Vế B</b>
<b>(1)Những ngơi sao</b> <b>thức ngồi kia</b> <b>chẳng bằng</b> <b> mẹ đã thức vì chúng </b>
<b>con</b>
<b>(2) Mẹ</b> <b>ngọn gió của con suốt </b>
<b>đời</b>
<b>là</b>
<b>2. Nhận xét:</b>
<b>Chẳng bằng</b>
<b>Chẳng bằng</b>
<b>là</b>
<b>là</b>
<b> “Những ngơi sao thức ngồi kia</b>
<b>Chẳng bằng mẹ đã thức vì chúng con</b>
<b>Đêm nay con ngủ giấc trịn</b>
<b>Mẹ là ngọn gió của con suốt đời”</b>
<i><b>(Trần Quốc Minh)</b></i>
<b> “Những ngôi sao thức ngồi kia</b>
<b>Chẳng bằng mẹ đã thức vì chúng con</b>
<b>Đêm nay con ngủ giấc trịn</b>
<b>Mẹ là ngọn gió của con suốt đời”</b>
<i><b>(Trần Quốc Minh)</b></i>
<b>I. CÁC KIỂU SO SÁNH</b>
<b>1. Xét VD.I (Sgk 41)</b>
<b>Vế A</b> <b><sub>Phương diện so </sub></b>
<b>sánh</b>
<b>Từ so sánh</b> <b>Vế B</b>
<b>(1) Những ngơi sao</b> <b>thức ngồi kia</b> <b>chẳng bằng</b> <b> mẹ đã thức vì chúng </b>
<b>con</b>
<b>(2) Mẹ</b> <b>ngọn gió của con suốt </b>
<b>đời</b>
<b>là</b>
<b>2. Nhận xét:</b>
<i><b> * Từ ngữ chỉ ý so sánh trong các </b></i>
<i><b> phép so sánh trên có gì khác nhau ?</b></i>
<i><b> * Từ ngữ chỉ ý so sánh trong các </b></i>
<i><b> phép so sánh trên có gì khác nhau ?</b></i>
<b>Chẳng bằng</b>
<b>Chẳng bằng</b>
<b>là</b>
<b>là</b>
<b>-Từ so sánh: +</b><i><b>Chẳng bằng</b></i><b>: so </b>
<b>sánh không ngang bằng.</b>
<b>+ </b><i><b>là</b></i><b>: so sánh ngang bằng</b>
<b>-Từ so sánh: </b> <b>+</b><i><b>Chẳng bằng</b></i><b>: so </b>
<b>sánh không ngang bằng.</b>
<b>+ </b><i><b>là</b></i><b>: so sánh ngang bằng</b>
<b>Dựa vào sự phân tích ví dụ ở trên em hãy cho biết so sánh có mấy kiểu và </b>
<b>rút ra mơ hình của các kiểu so sánh đó?</b>
<b>- Có hai kiểu so sánh:</b>
<b>+So sánh ngang bằng (A là B).</b>
<b>+So sánh không ngang bằng (A hơn </b>
<b>B).</b>
<b>th ng dùng các từ so sánh: là, nh , nh </b>
<b>bao nhiªu</b> <b> bÊy nhiªu .</b>
<b>“</b> <b>…</b> <b>”</b>
<b>1. Ví dụ II (Sgk/ 42) </b>
<b>I. CÁC KIỂU SO SÁNH</b>
<b>1. Xét VD.I (Sgk 41)</b>
<b>2. Nhận xét:</b>
<b>-Từ so sánh: +</b><i><b>Chẳng bằng</b></i><b>: so </b>
<b>sánh không ngang bằng.</b>
<b>+ </b><i><b>là</b></i><b>: so sánh ngang bằng</b>
<b>-Từ so sánh: </b> <b>+</b><i><b>Chẳng bằng</b></i><b>: so </b>
<b>sánh không ngang bằng.</b>
<b>+ </b><i><b>là</b></i><b>: so sánh ngang bằng</b>
<b>- Có hai kiểu so sánh:</b>
<b>+So sánh ngang bằng (A là B).</b>
<b>+So sánh không ngang bằng (A </b>
<b>hơn B).</b>
<b>II. TÁC DỤNG CỦA SO SÁNH</b>
<b> </b><i><b>Mỗi chiếc lá rụng có một linh hồn riêng, một </b></i>
<i><b>tâm tình riêng, một cảm giác riêng. Có chiếc tựa mũi </b></i>
<i><b>tên nhọn, tự cành cây rơi cắm phập xuống đất </b></i>
<i><b>như cho xong chuyện, cho xong một đời lạnh </b></i>
<i><b>lùng, thản nhiên, không thương tiếc, không do dự </b></i>
<i><b>vẩn vơ. Có chiếc lá như con chim bị lảo đảo mấy </b></i>
<i><b>vịng trên khơng, rồi cố gượng ngoi đầu lên, hay giữ </b></i>
<i><b>thăng bằng cho chậm tới. Các giây nằm phơi trên </b></i>
<i><b>mặt đất. Có chiếc lá nhẹ nhàng khoan khoái, đùa </b></i>
<i><b> bỡn, múa may với làn gió thoảng, như thầm bảo </b></i>
<i><b>rằng sự đẹp của vạn vật chỉ ở hiện tại: cả một </b></i>
<i><b>thời quá khứ dài dằng dặc của chiếc lá trên cành </b></i>
<i><b>cây, không bằng một vài giây bay lượn, nếu sự bay </b></i>
<i><b>lượn ấy có vẻ đẹp nên thơ. Có chiếc lá như sợ hãi, </b></i>
<i><b>ngần ngại rụt rè, rồi như gần tới mặt đất, còn cất </b></i>
<i><b>mình muốn bay trở lại cành. Có chiếc lá đầy âu yếm </b></i>
<i>(Khái Hưng)</i>
<b>1. Tìm phép so sánh trong đoạn văn dưới đây:</b>
<b> Mỗi chiếc lá rụng có một tâm hồn riêng, một tâm tình riêng, một cảm </b>
<b>giác riêng. Có chiếc tựa mũi tên nhọn, tự cành cây rơi cắm phập xuống đất </b>
<b>như cho xong chuyện, cho xong một đời lạnh lùng, thản nhiên, không </b>
<b>thương tiếc, không do dự vẩn vơ. Có chiếc lá như con chim bị lảo đảo mấy </b>
<b>vịng trên khơng, rồi cố gượng ngoi đầu lên, bay giữ thăng bằng cho chậm </b>
<b>tới cái giây nằm phơi trên mặt đất. Có chiếc lá nhẹ nhàng, khoan thai, đùa </b>
<b>bỡn, múa may với làn gió thoảng như thầm bảo rằng sự đẹp của vạn vật chỉ </b>
<b>ở hiện tại: Cả một thời quá khứ dài dằng dặc của chiếc lá trên cành cây </b>
<b>không bằng một vài giây bay lượn, nếu sự bay lượn ấy có vẻ đẹp nên thơ. </b>
<b>Có chiếc lá như sợ hãi, ngần ngại, rụt rè, rồi như gần tới mặt đất, cịn cất </b>
<b>mình muốn bay trở lại cành. Có chiếc lá đầy âu yếm rơi bám vào một bông </b>
<b>hoa thơm, hay đến mơn trớn một ngọn cỏ xanh mềm mại .</b>
<b> </b><i>(Khái Hưng)</i>
<b>*Đáp án:</b>
<b>+ Có chiếc lá tựa như mũi tên … như cho xong chuyện …</b>
<b>+ Có chiếc lá như con chim lảo đảo …</b>
<b>+ Có chiếc lá nhẹ nhàng … như thầm bảo …</b>
<b>2. Trong đoạn văn trên phép so sánh có tác dụng gì?</b>
<b>- Đối với việc miêu tả sự vật, sự việc?</b>
<b>- Đối với việc thể hiện tư tưởng, tình cảm của người viết?</b>
<b>H i:ỏ</b>
<b>ĐÁP ÁN:</b>
<b> Mỗi chiếc lá rụng có một tâm hồn riêng, một tâm tình riêng, một cảm giác riêng. </b>
<b>Có chiếc tựa mũi tên nhọn, tự cành cây rơi cắm phập xuống đất như cho xong chuyện, </b>
<b>cho xong một đời lạnh lùng, thản nhiên, không thương tiếc, không do dự vẩn vơ. Có chiếc </b>
<b>lá như con chim bị lảo đảo mấy vịng trên khơng, rồi cố gượng ngoi đầu lên, bay giữ </b>
<b>thăng bằng cho chậm tới cái giây nằm phơi trên mặt đất. Có chiếc lá nhẹ nhàng, khoan </b>
<b>thai, đùa bỡn, múa may với làn gió thoảng như thầm bảo rằng sự đẹp của vạn vật chỉ ở </b>
<b>hiện tại: Cả một thời quá khứ dài dằng dặc của chiếc lá trên cành cây không bằng một </b>
<b>vài giây bay lượn, nếu sự bay lượn ấy có vẻ đẹp nên thơ. Có chiếc lá như sợ hãi, ngần </b>
<b>ngại, rụt rè, rồi như gần tới mặt đất, cịn cất mình muốn bay trở lại cành. Có chiếc lá đầy </b>
<b>âu yếm rơi bám vào một bông hoa thơm, hay đến mơn trớn một ngọn cỏ xanh mềm mại.</b>
<b> </b><i>(Khái Hưng</i><b>)</b>
<b>- Đối với việc miêu tả sự vật, sự việc: Tạo ra những hình ảnh cụ thể, sinh động, giúp </b>
<b>người đọc, người nghe hình dung ra được sự vật, sự việc được miêu tả (Hình dung ra </b>
<b>các cách rụng khác nhau của lá).</b>
<b> - Đối với việc thể hiện tư tưởng, tình cảm của người viết: Tạo ra những lối nói hàm </b>
<b>- Đối với việc miêu tả sự vật, sự việc: Tạo ra những hình ảnh cụ thể, sinh động, giúp </b>
<b>người đọc, người nghe hình dung ra được sự vật, sự việc được miêu tả (Hình dung ra </b>
<b>các cách rụng khác nhau của lá).</b>
<b>1. Ví dụ II (Sgk/ 42) </b>
<b>I. CÁC KIỂU SO SÁNH</b>
<b>1. Xét VD.I (Sgk 41)</b>
<b>2. Nhận xét:</b>
<b>-Từ so sánh: +</b><i><b>Chẳng bằng</b></i><b>: so sánh không </b>
<b>ngang bằng.</b>
<b>+ </b><i><b>là</b></i><b>: so sánh ngang bằng</b>
<b>-Từ so sánh: +</b><i><b>Chẳng bằng</b></i><b>: so sánh khơng </b>
<b>ngang bằng.</b>
<b>+ </b><i><b>là</b></i><b>: so sánh ngang bằng</b>
<b>- Có hai kiểu so sánh:</b>
<b>+So sánh ngang bằng (A là B).</b>
<b>+So sánh không ngang bằng (A hơn B).</b>
<b>II. TÁC DỤNG CỦA SO SÁNH</b>
<b>2. Nhận xét: </b>
- Gợi hình, giúp cho việc miêu tả sự
vật, sự việc được cụ thể, sinh động
-Tạo ra lối nói giàu hàm súc thể hiện
quan niệm của tác giả về sự sống và cái
chết.
<i><b>* Ghi nhớ: So sánh vừa có tác dụng gợi </b></i>
<i><b>hình, giúp cho việc miêu tả sự vật, sự </b></i>
<i><b>việc được cụ thể, sinh động, vừa có tác </b></i>
<i><b>dụng biểu hiện tư tưởng, tình cảm sâu </b></i>
<i><b>sắc.</b></i>
<b>Bài tập 1/ 43: Chỉ ra các phép so sánh trong những khổ thơ dưới đây. Cho biết </b>
<b>chúng thuộc kiểu so sánh nào. Phân tích tác dụng gợi hình, gợi cảm của một </b>
<b>phép so sánh mà em thích. </b>
<b>III. LUYỆN TẬP</b>
<b>a. Q hương tơi có con sơng xanh biếc</b>
<b>Nước gương trong soi tóc những hàng tre</b>
<b>Tâm hồn tôi là một buổi trưa hè</b>
<b>Tỏa nắng xuống dịng sơng lấp lống. </b>
<i>(Tế Hanh)</i>
<b>b. Con đi trăm núi ngàn khe</b>
<b>Chưa bằng muôn nỗi tái tê lòng bầm</b>
<b> Con đi đánh giặc mười năm</b>
<b>Chưa bằng khó nhọc đời bầm sáu mươi. </b>
<i>(Tố Hữu)</i>
<b>c. Anh đội viên mơ màng</b>
<b> Như nằm trong giấc mộng</b>
<b> Bóng Bác cao lồng lộng</b>
<i><b> (Tế Hanh)</b></i>
<b>Hãy nêu những câu văn có </b>
<b>sử dụng phép so sánh trong </b>
<b>bài “vượt thác”</b>
<b>- Thuyền rẽ sóng lướt bon bon như đang nhớ núi </b>
<b>rừng phải lướt cho nhanh để về cho kịp.</b>
-<b>Núi cao như đột ngột hiện ra chắn ngang trước </b>
<b>mặt.</b>
-<b>Những động tác thả sào, rút sào rập ràng nhanh </b>
<b>như cắt.</b>
-<b>Dượng Hương Thư như một pho tượng đồng </b>
<b>đúc, các bắp thịt cuồn cuộn, hai hàm răng cắn </b>
<b>chặt, quai hàm bạnh ra, cặp mắt nảy lửa ghì trên </b>
<b>ngọn sào giống như một hiệp sĩ của Trường Sơn </b>
<b>oai linh hùng vĩ.</b>
-<b>Dọc sườn núi, những cây to mọc giữa những bụi </b>
<b>lúp xúp nom xa như những cụ già vung tay hơ </b>
<b>đám con cháu tiến về phía trước.</b>
<b>Em thích hình ảnh so sánh </b>
<b>nào? Vì sao?</b>
<b>Dượng Hương Thư… hùng vĩ.</b>
<b>(Phép so sánh thể hiện trí </b>
<b>tưởng tượng phong phú của </b>
<b>tác giả. Hình ảnh nhân vật </b>
<b>hiện lên đẹp, khỏe, hào hùng. </b>
<b>Thể hiện sức mạnh và khát </b>
<b>vọng chinh phục thiên nhiên </b>
<b>của con người)</b>
<b>I. CÁC KIỂU SO SÁNH</b>
<b>II. TÁC DỤNG CỦA SO SÁNH</b>
<b>III. LUYỆN TẬP</b>
<b>I. CÁC KIỂU SO SÁNH</b>
<b>II. TÁC DỤNG CỦA SO SÁNH</b>
<b>III. LUYỆN TẬP</b>