<span class='text_page_counter'>(1)</span><div class='page_container' data-page=1>

<b>phối hợp giữa gia đình và nhà trờng trong việc </b>
<b>giáo dục đạo đức học sinh ở lứa tuổi thcs</b>

<b>i. đặt vấn đề.</b>

Một thực tế mà dẫu không muốn chúng ta cũng phải công nhận: Trong
những năm gần đây tình hình về đạo đức của các em học sinh (đặc biệt là học
sinh ở cấp THCS) còn nhiều vấn đề cần đợc giải quyết. (Nếu nh chúng ta
khơng muốn nói là: Có sự xuống cấp về mặt đạo đức ở lứa tuổi học trò).

Đối với chúng ta - Những ngời làm công tác giáo dục, những ngời đợc
Đảng và Nhà nớc tin tởng giao cho trọng trách “Trồng ngời” thì thực tế đó quả
là một điều nhức nhối. Không nhức nhối sao đợc khi hàng ngày, hàng giờ,
chúng ta phải chứng kiến những cảnh tợng thiếu văn hố xẩy ra khơng những
ngồi xã hội mà ngay cả trong nhà trờng. Tình trạng học sinh lời học, bỏ học,
lêu lổng, sống tự do buông thả dẫn đến vi phạm pháp luật ở lứa tuổi vị thành
niên đang là mối quan tâm của các bậc làm cha, làm mẹ, của các thầy giáo, cơ
giáo và của tồn xã hội.

Nguyên nhân nào dẫn đến tình trạng học sinh cá biệt về mặt đạo đức có
chiều hớng gia tăng. Làm thế nào để môi trờng giáo dục thực sự là mơi trờng
trong sạch lành mạnh? Đó là những vấn đề bức xúc đặt ra trớc mắt chúng ta,
nó vừa mang tính thời sự vừa mang tính lâu dài.

Nh chúng ta đã biết: Sự sa sút về mặt đạo đức của học sinh (đặc biệt là
học sinh lứa tuổi THCS) có thể quy tụ làm 3 ngun nhân chính:

1, Vai trß, trách nhiệm của các bậc làm cha, làm mẹ trong viƯc gi¸o dơc
con c¸i.

2, Vai trị của nhà trờng đợc thể hiện ở chỗ: Thông qua dạy chữ để dạy

ngời.

3, Vai trị của các tổ chức đồn thể ngồi trờng cũng ảnh hởng không nhỏ
đến đạo đức học sinh (gia đình - nhà trờng - xã hội).

Trong 3 nguyªn nhân này thì nguyên nhân nào là cơ bản ?

Cú nhiều ý kiến cho rằng việc giáo dục đạo đức cho học sinh thì trách
nhiệm chính thuộc về nhà trờng và xã hội. Nói nh vậy kể ra khơng sai, song
cha đủ và có lẽ là cha đúng. Vì nh vậy vơ hình chung trách nhiệm của những
ngời làm cha, làm mẹ đối với những đứa con của mình hồn tồn phó mặc cho
nhà trờng và xã hội hay sao ? Tơng lai của con cái - niềm hi vọng của cha mẹ
hoàn toàn phụ thuộc vào nhà trờng và xó hi hay sao ?

Môi trờng giáo dục

</div>
<span class='text_page_counter'>(2)</span><div class='page_container' data-page=2>

Trong phạm vi đề tài này, tôi muốn đa ra một thực trạng về bức tranh các
gia đình hiện nay, khẳng định vai trò hết sức to lớn của gia đình trong việc
giáo dục đạo đức học sinh. Đồng thời nêu lên một số biện pháp về sự phối hợp
giữa gia đình và nhà trờng trong việc giáo dục đạo đức ở lứa tuổi THCS của
đơn vị mình bớc đầu áp dụng đã thu đợc kết quả tốt.

<b>II. giải quyết vấn đề.</b>

<b>1, Bức tranh về các gia đình hiện nay.</b>

Một thực tế phổ biến hiện nay là: Sự cách biệt giữa thế hệ cha mẹ và con
cái dờng nh ngày càng rộng ra. Tuy phải chung sống trong một mái nhà song
các thành viên trong gia đình có những xu hớng, sở thích và lối sống rất khác
nhau. Giữa ông bà cha mẹ và con cháu trong gia đình khơng có sự hồ thuận

cần thiết - khơng tìm đợc tiếng nói chung. thiếu thơng cảm cho nhau dẫn đến
khó chấp nhận nhau. Nhiều gia đình cha mẹ bị con cái coi nh “đồ cổ” (“ơng
bơ”, “bà già”) thậm chí bị con cái coi rẻ rúng, tất cả những giá trị mà ơng bà
cha mẹ để lại đều khơng có nghĩa lý gì.

Cơ chế thị trờng đã làm đảo lộn các giá trị và quan niệm về lối sống đạo
đức, tình cảm ơng bà, cha mẹ, con cái có thể đợc đa ra để cân đo đong đếm !
Hầu hết trẻ em trong lứa tuổi học sinh THCS đều sinh ra sau chiến tranh, hởng
một cuộc sống vật chất khá đầy đủ, một đời sống văn hoá hết sức phong phú,
khác và khác xa với cuộc sống của bố mẹ chúng nó trớc đây: Đầu tắt mặt tối,
một nắng hai sơng, tần tảo lăn lộn vì cuộc sống thờng nhật, vì sự tồn tại của cá
nhân và gia đình. Trong khi lớp trẻ đang háo hức chạy theo những giá trị mới
mẻ (cả tốt lẫn xấu) thì hầu hết các bậc cha mẹ không chuyển động kịp, họ vẫn
bảo thủ mối quan hệ phong kiến giữa cha mẹ và con cái mà họ đã đợc nhập
tâm từ ngàn đời. Sự “khập khiễng” này dẫn đến khoảng cách giữa con cái và
cha mẹ ngày càng cách xa, khó gần gũi nhau. Nhiều gia đình suốt cả ngày cha
mẹ con cái khơng hề thốt ra một lời, tình trạng nh vậy thử hỏi bằng cách nào
để cha mẹ giáo dục đợc con mình.

Với nền kinh tế thị trờng phát triển có nhiều mặt tốt làm cho con ngời
sống năng động hơn, thực tế hơn và tất nhiên nó cũng mang lại một cuộc sống
vật chất đầy đủ hơn. Chúng ta đã đợc tiếp cận với thế giới văn minh nhiều hơn,
chất lợng cuộc sống về mọi mặt đợc nâng lên rõ rêt, nhng mặt trái của nền
kinh tế thị trờng đã len lỏi vào các ngõ ngách của cuộc sống hàng ngày. Đặc
biệt, mặt tiêu cực của cơ chế thị trờng tác động mạnh mẽ vào quan hệ gia đình
và nền giáo dục mà đối tợng bị tác động không nhỏ chính là học sinh (nhất là
lứa tuổi THCS).

</div>
<span class='text_page_counter'>(3)</span><div class='page_container' data-page=3>

Thọ đã sám hối, song e rằng quá muộn màng. Và chính anh - anh phải nhận
trách nhiệm của mình, trách nhiệm của ngời làm cha - trụ cột gia đình. Khơng

những khơng có biện pháp, khơng quan tâm đến việc giáo dục con cái; mà bản
thân anh thiếu gơng mẫu cho các con (vợ ốm đau bệnh tật nằm bất động trên
giờng mà chồng đã có ý “thăm ván” từ lâu).

Tại địa bàn thị trấn, nhiều bậc cha mẹ mãi chạy theo đồng tiền, khơng
cịn xứng đáng làm gơng cho con em mình, bản thân họ cũng bị đồng tiền làm
méo mó, lệch lạc, cịn đâu uy tín để giáo dục con cái trong nhà. Và cũng vì
cha mẹ nh vậy mà nhiều em học sinh ở lứa tuổi THCS trong ví lúc nào cũng
xúng xính tiền mà gia đình đâu có biết. Có tiền (khơng biết tiền lấy đâu ra) các
cu cậu tìm đến các quầy hàng, quán bi-a, thậm chí cả qn karaoke (ơ tay)
nữa. Vì mãi làm tiền, để có nhiều tiền mà cha mẹ đã quên đi nhiệm vụ giáo
dục con cái, khi biết đợc con mình đã h hỏng thì e là quá muộn. Khổ đau thay
đồng tiền mà họ kiếm đợc dẫu bằng sự vất vả hay sự dễ dàng đều bị con cái
coi thờng và trở nên vô nghĩa. Nhiều em học sinh ở tuổi THCS mà đã có tình
trạng khơng muốn về nhà - nơi ln xảy ra sự bất hồ, nơi ln xảy ra sự cãi
vã nhau, chẳng cịn đâu sự yêu thơng, êm ấm của mái ấm tình thơng thực thụ.
Chính vì vậy mà con cái càng trở nên lạc lõng và mất niềm tin vào gia đình, bố
mẹ.

Những trờng hợp này nếu không đợc ngăn chặn kịp thời thì nó dễ trở
thành những “tấm gơng” tai hại và có thể biến thành trào lu, trở thành một nạn
dịch rất dễ lây lan trong giới trẻ.

Bên cạnh, tình trạng li hôn của các ông bố, bà mẹ cũng là nguyên nhân
dẫn đến trẻ em đến với vòng tội lỗi (Qua điều tra tại địa bàn thị trấn có 3 gia
đình bố mẹ bỏ nhau có con đang đi học THCS thì cả 3 học sinh này đều ở
trong dạng có vấn đề về vi phạm đạo đức, trong đó có 1 em là nữ). Điều này
chẳng có gì khó hiểu cả: Sự chia tay của bố mẹ đã làm đảo lộn trật tự của gia
đình làm tổn thơng đến tinh thần non nớt của những đứa trẻ. Chúng ta thử
nghĩ: những em gái thiếu mẹ điều gì sẽ dẫn đến khi kiến thức cuộc sống còn

chập chững, khi xung quanh bao nhiêu tệ nạn tiêu cực đang xẩy ra. Những em
trai thiếu bố ở lứa tuổi 14, 15 sẽ làm gì khi “cái gì cũng muốn biết” ?

</div>
<span class='text_page_counter'>(4)</span><div class='page_container' data-page=4>

tự chủ mà nhanh chóng muốn thoát khỏi gọng kìm của bố mẹ đi tìm tự do ở
bên ngoài.

<b>2, Nhng bin phỏp ch yu nhm tng c ờng sự phối hợp giữa gia</b>
<b>đình và nhà tr ờng trong việc giáo dục đạo đức học sinh ở lứa tui THCS.</b>

Về nhận thức và quan điểm, trớc hết chúng ta thÊy r»ng:

- Giáo dục đạo đức cho học sinh là một yêu cầu hết sức quan trọng (đặc
biệt trong điều kiện hiện nay), nếu khơng đặt đúng vị trí cơng tác giáo dục đạo
đức cho giới trẻ thì e rằng đó là một thảm hoạ cho tơng lai. Nh Bác Hồ mn
vàn kính u đã từng dạy: “Muốn xây dựng CNXH trớc hết phải có những con
ngời XHCN”.

- Mối quan hệ giữa đạo đức và văn hoá (đức và tài):

Một hiện tợng nh trở thành phổ biến trong cuộc sống là: Đại bộ phận
những em học sinh học lực vào loại khá, giỏi thì thơng thờng đều là những em
học sinh ngoan ngoãn, biết vâng lời cha mẹ, thầy cô, và cũng biết vâng lời
ng-ời lớn, các em lại càng có ý thức tốt trong học tập, cố gắng hết mình để đạt đợc
kết quả cao nhất. Ngợc lại những em học sinh có học lực ở dới mức trung bình
(đặc biệt là những em học lực vào loại yếu kém)thì thơng thờng khơng ngoan,
khơng biết vâng lời ngời lớn, thậm chí nghịch ngộ, vơ lễ, có khi cịn vi phạm
pháp luật. Nh vậy việc giáo dục đạo đức và cung cấp kiến thức về văn hố cho
học sinh có mối quan hệ hữu cơ, khăng khít gắn bó, tạo điều kiện cho nhau
cùng phát triển. Việc giáo dục đạo đức cho học sinh không những đơn thuần
nâng cao nhận thức về đạo đức cho các em mà trên cơ sở đó làm cho mơi trờng

sống của chúng ta ngày càng lành mạnh hơn, xã hội ngày càng văn minh hơn.
Cũng trên cơ sở đó các em có khả năng tiếp thu các tri thức khoa học một cách
dễ dàng hơn, tâm hồn các em thoải mái, nhẹ nhàng hơn.

Thực tế những năm đứng trên bục giảng, chúng tôi đã đề ra một số biện
pháp chủ yếu nhằm tăng cờng sự phối hợp giữa gia đình và nhà trờng trong
việc giáo dục đạo đức học sinh ở lứa tuổi THCS đó là:

<i>2.1. Nâng cao trách nhiệm của gia đình trong việc giáo dục đạo đức học</i>
<i>sinh ở lứa tuổi THCS trong nhà trờng.</i>

</div>
<span class='text_page_counter'>(5)</span><div class='page_container' data-page=5>

thành nhân cách con ngời. Sự giáo dục riêng của từng gia đình tạo cho con em
mình những chuẩn mực về nhận thức và hành vi trong cuộc sống. Nếu nền
nếp gia đình bị coi thờng, bị sa sút thiếu sự chăm lo là nguyên nhân dẫn đến
những hậu quả đau lịng. Sự quan tâm của gia đình, nhân cách tốt của bố mẹ
trong mắt lớp trẻ là vô cùng quan trọng. Chỉ cần cha mẹ sống lành mạnh, lơng
thiện, mẫu mực, nhân hậu, yêu thơng, có trách nhiệm duy trì và bảo vệ những
truyền thống tốt đẹp của gia đình, chấp nhận những cái mới lành mạnh của
thời đại chắc chắn sẽ tạo đợc niềm tin cho con cái. Đó chính là biện pháp tốt
nhất trong giáo dục. Một gia đình ấm êm hạnh phúc, chắc chắn là liều thuốc
có sức đề kháng mạnh nhất với những ảnh hởng xấu ngồi xã hội, cứu đợc các
em sớm thốt khỏi vòng tội lỗi.

Thực tế hiện nay, ở địa phơng trờng đóng nh phần đầu đã trình bày do
nhận thức không đúng hoặc lúng túng trong biện pháp giáo dục mà khơng biết
gia đình đã phó mặc, khốn trắng việc giáo dục con cái cho nhà trờng và xã
hội. Có ai hiểu hơn bố mẹ đối với những đứa con thân u của mình, bố mẹ
nào mà khơng thơng con cái, chỉ tội cha hiểu hoặc hiểu cha thấu đáo nên đành
“trăm sự nhờ thầy cô” mà thôi.Trớc tình hình đó, một trong những biện pháp
nhằm nâng cao nhận thức về trách nhiệm của gia đình đối với con cái mà

chúng tơi đã tiến hành có hiệu quả tốt là tổ chức các cuộc họp phụ huynh trong
năm.

* Họp phụ huynh lần thứ nhất vào đầu năm học (cuộc họp lần này chủ
yếu do Hiệu trởng chủ trì và chịu trách nhiệm về nội dung). Vì trờng lớn (20
lớp gần 900 học sinh) nên chúng tôi tổ chức thành 2 buổi (theo các khối lớp).
Ngồi việc thơng qua với toàn thể các bậc cha mẹ học sinh về những đặc điểm
cơ bản của trờng trong năm học, những chỉ tiêu lớn và các biện pháp để thực
hiện, thì điều không thể thiếu là nhà trờng đặt vấn đề rất cao về vai trị, trách
nhiệm của gia đình trong việc giáo dục con cái (đặc biệt về mặt đạo đức) thông
qua nội quy đối với học sinh của nhà trờng và gia đình. Đồng thời thống nhất
một số quan điểm để thực hiện sự phối hợp giữa nhà trờng và gia đình. Phần
thời gian cịn lại trong cuộc họp phụ huynh đầu năm do đ/c GVCN lớp điều
hành (GVCN lớp làm quen với phụ huynh, thông báo các thầy cô giáo dạy bộ
môn của lớp và tất nhiên thực hiện một số nội dung của lớp).

* Họp phụ huynh học sinh lần thứ hai sau khi đã hoàn thành sơ kết học
kì I (lần này do GVCN lớp điều hành, tất nhiên trớc đó Hiệu trởng có hội ýhọp
toàn thể GVCN các lớp nhằm thống nhất những nội dung cần thiết sẽ triển
khai trong cuộc họp). Những vấn đề mà tất cả GVCN các lớp cần đạt đó là:
Ngồi việc thơng báo về kết quả học tập tu dỡng của từng em trong học kì I thì
một việc hết sức quan trọng là biểu dơng những em đạt kết quả cao về mọi
mặt. Đồng thời trao đổi cụ thể với từng phụ huynh về đạo đức của từng học
sinh (chú ý những em cịn có vấn đề về đạo đức), những chuyển biến về mặt
đạo đức của từng em trong học kì vừa qua.

</div>
<span class='text_page_counter'>(6)</span><div class='page_container' data-page=6>

Trờng hợp phụ huynh có học sinh cá biệt, ngồi tham dự những cuộc họp
mà nhà trờng đã quy định, họ còn “đợc” nhà trờng mời đến gặp riêng (thông
thờng đ/c Hiệu trởng chịu trách nhiệm do sự đề xuất của GVCN) và tất nhiên
có những bậc phụ huynh “đợc” dự 5 - 6 cuộc họp trong năm.

Bên cạnh việc tổ chức chu đáo, có chất lợng các kì họp phụ huynh trong
năm, nhà trờng cịn sử dụng có hiệu quả “Sổ liên lạc học sinh”. Kinh nghiệm
cho thấy: Nếu quản lí khơng chặt chẽ thì “Sổ liên lạc học sinh” khơng mấy
hiệu quả có khi cịn phản giáo dục nữa. Ngồi những nội dung ghi chép định
kì, thơng báo định kì theo quy định của sổ, đối với những em học sinh “có vấn
đề” về các mặt (đặc biệt về mặt đạo đức) đều đợc GVCN lớp trao đổi kịp thời
với gia đình thơng qua sổ. Đồng thời nhà trờng u cầu cha mẹ học sinh thông
qua “Sổ liên lạc học sinh” có sự phản hồi bằng cách bố mẹ (hoặc những ngời
có trách nhiệm trong gia đình) trực tiếp ghi, trực tiếp mang đến gặp GVCN.
Làm nh vậy thời kì đầu nhiều ngời cho rằng: nhà trờng quá gây khó khăn.
Song sau một vài lần đợc gặp gỡ trao đổi cụ thể với GVCN lớp (mà thông qua
sổ không thể diễn đạt hết). Các bậc phụ huynh đều rất hài lịng, họ đồng tình
về cách làm việc của nhà trờng, về tinh thần trách nhiệm của giáo viên chủ
nhiệm.

Trong thời gian qua do tổ chức tốt các cuộc họp phụ huynh của mỗi năm
học, sử dụng có hiệu quả “Sổ liên lạc học sinh” mà mối quan hệ giữa phụ
huynh học sinh với nhà trờng, với giáo viên ngày càng gắn bó. Điều làm chúng
tơi vơ cùng phấn khởi là hiện tợng “phụ huynh cá biệt” của trờng thực sự đã
khơng cịn. Hơn thế nữa những ngời làm cha, làm mẹ dần dần đã nhận ra vai
trò trách nhiệm của mình trong việc giáo dục con cái, họ sẵn sàng cùng với
nhà trờng phối hợp để vì một mục đích chung: Sự trởng thành về mọi mặt của
con em mình.

<i>2.2. Nâng cao vai trị, trách nhiệm của nhà trờng nhằm tạo nên sứcmạnh</i>
<i>trong việc giáo dục đạo đức cho học sinh.</i>

Một điều phải khẳng định: Nhà trờng là môi trờng giáo dục tốt nhất, có
đủ điều kiện nhất trong việc thực hiện các mục tiêu giáo dục. Nhà trờng là nơi

để lại dấu ấn đậm nét nhất trong mỗi cuộc đời của chúng ta. Ai mà chẳng trải
qua những năm tháng cắp sách tới trờng, kỉ niệm về trờng lớp, bạn bè, thầy cô
chắc chắn là những kỉ niệm đẹp nhất theo suốt cả cuộc đời họ. Xuất phát từ đó,
mà trong thời gian qua, chúng tơi đã hết sức chú ý đến việc xây dựng tập thể s
phạm của trờng thành tập thể s phạm kiểu mẫu, mỗi thầy cô giáo thực sự là
tấm gơng sáng, là niềm tin và là chuẩn mực về đạo đức cho học sinh. Mọi
hành vi cử chỉ của thầy cô giáo phải có tác dụng giáo dục và sức thuyết phục
đối với các em. Mọi thành viên trong nhà trờng phải thờng xuyên có ý thức
giáo dục đạo đức cho học sinh bằng chính tấm gơng của bản thân mình.

</div>
<span class='text_page_counter'>(7)</span><div class='page_container' data-page=7>

đối với đồng nghiệp đã khó, uy tín đối với học sinh lại càng khó hơn. ở lứa
tuổi học sinh trung học sự nhận thức đã không đơn thuần là cảm tính nữa. Các
em biết phân biệt đúng sai, ngời tốt, ngời xấu khá chính xác và tinh tế. Cũng
chính vì lẽ đó mà trong cuộc sống hàng ngày, ngồi trách nhiệm của ngời quản
lí tơi cịn sống với các em bằng chính trái tim mình, bằng sự thành thật và lịng
bao dung của mình. Bởi vậy học sinh (kể cả những em có khuyết điểm bị trách
phạt) đối xử với tơi khơng những bằng tình cảm của những học trị ngoan mà
cịn là tình cảm của những đứa em, đứa con thực sự. Có lẽ đó là niềm hạnh
phúc, là sự động viên lớn nhất đối với tôi trong công tác.

+ Đối với các giáo viên của trờng: Chúng tôi đã làm cho anh chị em nhận
thức đợc rằng: Nghề dạy học là nghề mà đối tợng quan hệ trực tiếp là con
ng-ời, nghề mà công cụ giáo dục chủ yếu là nhân cách, tài năng của chính bản
thân mình, ngồi năng lực cảm hố học sinh thầy giáo còn gây ảnh hởng trực
tiếp với học sinh về mặt tình cảm, ý chí. Cái đó có thực hiện đợc hay khơng
phụ thuộc hồn tồn vào nhân cách, tinh thần trách nhiệm của ngời thầy.

Thực tế ở trờng chúng tôi trong thời gian qua về chất lợng đội ngũ (nhất
là về mặt đạo đức) không phải là khơng có vấn đề. Đã có đ/c từng làm Hiệu
tr-ởng ở đây phát biểu: “Hội đồng chúng ta cịn có những đ/c chọn nhầm nghề”.

Đứng trớc tình hình đó, thời gian qua nhà trờng đã hết sức quan tâm cơng tác
chính trị, t tởng trong nội bộ. Qua tìm hiểu ở thời gian mới về cơng tác, tôi
thấy: Một vài trờng hợp do đã gần đến tuổi về hu cho nên t tởng “chợ chiều”
bng xi, có trờng hợp do không đợc thoả mãn trong vài nhu cầu nên có
hiện tợng “phá đám”. Tìm hiểu đợc ngun nhân chúng tôi đã họp các tổ chức
trong trờng lại (những ngời có vấn đề ở tổ chức nào mời dự họp tổ chức đó).
Các tổ chức trực tiếp lắng nghe nguyện vọng, trực tiếp trao đổi với lãnh đạo
tr-ờng. Sau khi phân tích, tìm biện pháp đáp ứng những nhu cầu (trong phạm vi
có thể), đồng thời xác định với mọi thành viên trong hội đồng: Muốn giáo dục
ngời khác thì trớc hết phải tự giáo dục mình. Tôi đã tâm sự với đồng nghiệp:
Chắc các đ/c cịn nhớ những hình ảnh của các thầy các cơ dạy ta hồi cịn nhỏ
-đáng kính, -đáng u lắm phải khơng các đ/c ? Ta kính, ta u các thầy vì năng
lực, trí tuệ, ta kính ta u các thầy vì đức độ của một ngời thầy chân chính.
Cịn bây giờ làm thế nào để học sinh của chúng ta có sự ngỡng mộ nh chúng ta
ngày trớc. Muốn học sinh tin, yêu nghe theo mình thì trớc hết thầy giáo phải
đạt những chuẩn mực về kiến thức,về đạo đức.

Bên cạnh đó với phơng châm: dân chủ, cơng bằng, công khai trong thời
gian cha lâu (gần 3 năm) chúng tơi đã tạo đợc khối đồn kết nội bộ thực sự đã
lấy lại đợc niềm tin từ phụ huynh và đặc biệt là từ học sinh. Đến nay tuyệt đại
bộ phận giáo viên của trờng là “tấm gơng sáng” về mặt đạo đức để học sinh
noi theo.

<i>2.3. Phát huy vai trị của tổ chức đồn đội trong việc giáo dục đạo đức</i>
<i>cho học sinh.</i>

</div>
<span class='text_page_counter'>(8)</span><div class='page_container' data-page=8>

việc của ngời lớn. Thờng xuyên coi trọng các hình thức hoạt động ngồi giờ
lên lớp (những buổi đầu có thể do đồng chí Tổng đội cùng với các huynh trởng
phụ trách, sau đó tập cho ban chỉ huy liên đội chủ trì). Phải biết tôn trọng ban
chỉ huy liên đội, chi đội bồi dỡng các em công tác, hớng dẫn các em lập kế

hoạch, thống nhất nhận xét đội viên. Riêng đối với các phân
đoàn lớp 9, giáo viên chủ nhiệm lớp lại càng phải có trách nhiệm nặng nề hơn,
phải gần gũi các em hơn, phải chú ý bồi dỡng lí tởng trở thành ngời đồn viên
thanh niên cộng sản cho các em, phải biết hớng cho các em xây dựng tình cảm
bạn bè trong sáng (chú ý sự phát triển tình cảm sau tình bạn cho các em).

Đoàn - Đội phải tổ chức tốt việc thi đua khen thởng, nêu gơng ngời tốt,
việc tốt trong địa phơng ở nhà trờng. Thời gian qua với cách làm nhẹ nhàng mà
có tác dụng to lớn đối với sự phấn đấu của mọi thành viên trong nhà tr ờng.
Buổi chào cờ đầu tuần nào phút hồi hộp nhất cũng là khi Ban chỉ huy liên đội
lên công bố kết quả thi đua trong tuần. Chi đội (hoặc phân đoàn) nào xuất sắc
nhất đợc nhận một lá cờ đỏ có thêu dịng chữ “Tập thể xuất sắc nhất trong
tuần”. Chi đội (hoặc phân đồn) nào cịn cha cố gắng, cũng “đợc” nhận một lá
cờ, nhng là màu xanh với dòng chữ thêu “Tập thể thiếu cố gắng trong tuần” (lá
cờ đó đợc treo suốt cả tuần tại phịng học). Hoạt động Đồn Đội trong nhà
tr-ờng có vai trị hết sức to lớn trong việc góp phần giáo dục đạo đức cho học
sinh. Nó lại càng có ý nghĩa to lớn hơn khi biết tổ chức hoạt động một cách
phong phú linh hoạt, cần chú ý lấy các hình thức vui chơi, giải trí, lấy sinh
hoạt văn nghệ, thể dục thể thao để thi đua giữa các lớp, để tâm hồn các em đợc
hồn nhiên hơn, trong sáng hơn để lấn át đi những thói h tật xấu đang rỡnh rp
cỏc em.

<i>2.4. Coi trọng tiết học: Giáo dục công dân trong nhà trờng.</i>

Mt thc t hiện nay, hầu hết các trờng THCS đều cha có giáo viên
chuyên trách môn Giáo dục công dân, mà phần lớn là do các giáo viên dạy
kiêm nhiệm. Hơn nữa do nhận thức sai lệch của học sinh (có khi có cả thầy cơ
nữa) xem bộ mơn này là môn “phụ”. Bởi vậy, với bộ môn bản thân nó đã nặng
về thuyết lí khơ khan lại càng trở nên khô cứng. Rất may cho trờng chúng tôi
trong số giáo viên dạy Giáo dục cơng dân có một đ/c đợc đào tạo bài bản (tốt

nghiệp Cao đẳng Văn - GDCD). Đồng thời khi thực hiện chơng trình sách giáo
khoa thí điểm, tất cả các đ/c tham gia dạy các mơn (trong đó có mơn GDCD)
đều đợc dự tập huấn ở Bộ. Điều đó đã giúp nhà trờng tổ chức dạy - học mơn
học này có hiệu quả. Thơng qua môn học này mà đã giúp các em biết “gạn đục
khơi trong”, biết sống với bạn bè đoàn kết thân ái hơn.

<i>2.5. Phát huy vai trò của Ban đại diện cha mẹ học sinh trong việc giáo</i>
<i>dục đạo đức.</i>

</div>
<span class='text_page_counter'>(9)</span><div class='page_container' data-page=9>

mặt, hội thực sự là cầu nối, sợi dây liên lạc đáng tin cậy đối với các gia đình
học sinh. Hoạt động của hội thực sự có nền nếp và hiệu quả. Thông thờng ngày
mồng năm hàng tháng ban thờng trực hội (gồm 3 ngời) lại tổ chức giao ban với
Ban giám hiệu trờng. Đây là cuộc họp hữu ích, lãnh đạo thờng đợc nghe tiếng
nói chân thực của các bậc phụ huynh thông qua hội, những trăn trở trong việc
giáo dục con em về thời cơ chế mở. Cũng qua cuộc họp giao ban hàng tháng
này, nhà trờng sẽ cung cấp cho hội danh sách những em học sinh có nhiều cố
gắng, đạt kết quả cao về mọi mặt trong tháng. Điều quan trọng hơn là hội nắm
đợc cụ thể từng em học sinh của các lớp cịn có vấn đề về đạo đức rồi từ đó
trực tiếp xuống tận gia đình các em để trao đổi, đề bàn bạc giúp họ tìm cách
giáo dục con em. Ngồi hoạt động có nền nếp của Ban thờng trực hội, thì các
bác, các anh chi hội trởng của các lớp khơng vì “ăn cơm nhà, vác tù và hàng
tổng” mà quên đi trách nhiệm của mình đã đợc cuộc họp phụ huynh đầu năm
bầu ra. Đều đặn cứ vào tiết sinh hoạt ngày thứ 7 của tuần cuối trong tháng dẫu
có bận rộn đến đâu, các bác, các anh cũng về dự sinh hoạt với các em. Các
bác, các anh khơng những đợc nghe tiếng nói hồn nhiên, chân thực của con em
mình mà thơng qua tiết sinh hoạt lớp mà các bác, các anh càng hiểu thêm nội
tình của lớp, của các em. Bác Sáng, bác Toàn, anh Tuẩn, anh Quang … ở các
lớp 6A, 7B, 8C, 9E v.v… thực sự là những ngời “cha” chung của cả lớp. Các
bác, các anh trong ban thờng trực hội thực sự đã rút ngắn khoảng cách giữa
nhà trờng với gia đình học sinh, làm cho cha mẹ học sinh càng thêm tin tởng

nhà trờng, các thầy, các cô trong trờng, làm cho uy tín của trờng ngày càng
đ-ợc nâng cao.

<b>3, Những kết quả đã đạt đ ợc. </b>

Một điều phải nói là trờng chúng tơi, đóng tại trung tâm của Huyện, có
bề dày lịch sử, đặc biệt là truyền thống tôn s trọng đạo. Bởi vậy, so với các
tr-ờng trong huyện, chúng tơi có những thuận lợi hơn. Đó là thtr-ờng xuyên nhận
đ-ợc sự quan tâm chỉ đạo của các cấp, các ngành, của các tổ chức đồn thể, trình
độ dân trí ở khu vực trờng đóng có thể hơn nhiều địa phơng khác trong huyện.
Tuy nhiên do là trung tâm, đầu mối cho mọi sự giao lu, tại đây vừa có đờng sắt
Bắc - Nam chạy qua, vừa có tuyến đờng bộ, đờng thuỷ hết sức thuận lợi. Chính
vì lẽ đó mà giới trẻ dễ dàng chịu ảnh hởng của những tai, tệ nạn xã hội.

</div>
<span class='text_page_counter'>(10)</span><div class='page_container' data-page=10>

Bên cạnh kết quả về mặt giáo dục đạo đức mà chúng tôi đã đạt đợc, chất
lợng văn hố cũng từ đó đợc nâng lên. Cụ thể:

- Năm học 2001 - 2002 có 8 em học sinh giỏi tỉnh và 80 em là học sinh
giỏi huyện, hơn 200 em đạt học sinh tiên tiến và học sinh tiên tiến xuất sắc.

- Năm học 2002 - 2003 có 9 em là học sinh giỏi tỉnh và 99 em là học sinh
giỏi huyện. Gần 250 em đạt học sinh tiên tiến và học sinh tiên tiến xuất sắc.

- Đội ngũ học sinh giỏi của trờng đợc xếp thứ 3 của toàn huyện.

- Các tổ chức trong trờng đều đạt chỉ tiêu thi đua đã đề ra từ đầu năm: Chi
bộ đạt trong sạch vững mạnh - Cơng đồn đạt vững mạnh xuất sắc (đạt 99/100
điểm). Đoàn Đội đạt xuất sắc (104/115 điểm). Trờng đợc UBND tỉnh cấp bằng
khen về công tác PC GD THCS…

<b>iii. kÕt luËn - kiÕn nghÞ . </b>
<b>1, KÕt luËn:</b>

Việc giáo dục đạo đức cho học sinh ở lứa tuổi THCS trong tình hình hiện
nay quả là một việc không hề dễ chút nào, nhng khơng phải là điều hồn tồn
khơng thể làm đợc. Vấn đề cơ bản là các bậc làm cha, làm mẹ cần ý thức đợc
vai trị trách nhiệm của mình trong việc giáo dục đạo đức cho các em phải chịu
trách nhiệm với tơng lai của con em mình.

Mặt khác, cần kết hợp một cách chặt chẽ, nhuần nhuyễn hơn nữa giữa
nhà trờng và gia đình trong việc giáo dục đạo đức cho học sinh ở lứa tuổi
THCS. Sự nghiệp giáo dục thực sự đa lại hiệu quả khi chúng ta biết tạo nên sức
mạnh tổng hợp từ nhà trờng và gia đình, đây là nhân tố tích cực tạo nên mọi
thắng lợi cho sự nghiệp giáo dục, với tinh thần tất cả “Vì lợi ích trăm năm
trồng ngời”.

<b>2, KiÕn nghÞ:</b>

- Giáo dục đạo đức cho học sinh là trách nhiệm khơng của riêng ai.

- Các cấp có thẩm quyền cần tạo điều kiện thêm về cơ sở vật chất (sân
chơi bãi tập) nhằm thu hút các em tham gia có hiệu quả những hoạt động lành
mạnh (thể dục, thể thao, văn nghệ…)

- Cần chú ý hơn nữa đến những ngời làm cơng tác Đồn - Đội trong các
nhà trờng (đặc biệt là trờng THCS) nhất là chất lợng của đội ngũ này.

- Sớm bổ sung giáo viên dạy môn Giáo dục công dân cho các trờng đủ về
số lợng v cht lng.

- Cần có chính sách khen, chê hợp lí và kịp thời mới có tác dụng giáo
dục./.

</div>
<span class='text_page_counter'>(11)</span><div class='page_container' data-page=11>

Thực tế ở địa phơng trờng đóng hiện nay, có thể thấy: Bức tranh các gia
đình đang có vấn đề, tuy khơng thiếu những gia đình tốt dù cuộc sống đời
th-ờng cịn gặp nhiều khó khăn nhng vẫn giữ đợc nền nếp, nuôi dạy con cái thành
đạt, nên ngời, xứng đáng là những gia đình mẫu mực, góp phần làm trong sạch
và lành mạnh xã hội. Nhng vẫn cịn nhiều vấn đề nổi cộm khơng ít nhức nhối
trong giáo dục gia đình khiến cho chúng ta phải quan tâm lo lắng. Trong
khuôn khổ bài này, ngời viết chỉ muốn đa ra nguyên nhân chủ yếu dẫn đến sự
sa sút về đạo đức của học sinh ở lứa tuổi THCS (còn 2 nguyên nhân đã đa ra ở
phần đầu, sẽ giành một dịp khác) và kiến nghị đôi điều với mong muốn mỗi
ngời (nhất là các ông bố, bà mẹ) thấy đợc vai trị, vị trí của mình đối với tơng
lai của con cái (ngời viết không hề trút bỏ trách nhiệm của nhà trờng và xã hội.
Đặc biệt là nhà trờng trong việc giáo dục thế hệ trẻ trở thành những chủ nhân
có ích cho nớc nhà).

Trớc hết, nh chúng ta đã biết: Chất lợng giáo dục toàn diện muốn ngày
càng đợc nâng cao, môi trờng giáo dục muốn ngày càng trong sạch khi và chỉ
khi chúng ta biết kết hợp nhuần nhuyễn giữa gia đình, nhà trờng và xã hội. Nh
phần trên đã trình bày: Đối với lứa tuổi học sinh bậc THCS thì vai trị của gia
đình lại càng có ý nghĩa quyết định. Trong thực tế hiện nay mỗi ngày các em
chỉ đến trờng, tối đa là 4 - 5 tiếng đồng hồ, thời gian còn lại trong ngày chịu sự
quản lý giáo dục gia đình. Bởi vậy cần đề cao hơn nữa, cần gắn trách nhiệm cụ
thể hơn nữa đối với cha mẹ trong việc giáo dục con cái, cha mẹ phải là ngời
chịu trách nhiệm chính với sự trởng thành của con cái mình. Đừng và đừng
bao giờ khoán trắng việc giáo dục con cái mình cho nhà trờng và xã hội. Đừng
bao giờ nghĩ rằng: “Trăm sự có các thầy”. Trong thời gian qua tại địa phơng
tr-ờng đóng, những quyết định của địa phơng có tính đột phá, chúng tơi hồn
tồn ủng hộ.

</div>
<span class='text_page_counter'>(12)</span><div class='page_container' data-page=12>

mà bác trở nên nhu nhợc trong việc giáo dục con mình. Lê Kiều Hng - con trai
út của bác hiện nay ở trờng giáo dỡng đã vô tình hất đi chiếc ghế của bố
mình).

- Thứ hai: Cần tạo nên d luận xã hội một cách mạnh mẽ, hơn nữa đối với
mọi hoạt động của giáo dục (thực sự là xã hội hoá giáo dục) các tổ chức, đoàn
thể ở địa phơng phải thực sự vào cuộc. Việc này trong thời gian qua địa bàn thị
trấn đã làm khá tốt, nhng nh thế có lẽ vẫn cha đủ, vấn đề giáo dục phải là một
trong những vấn đề không thể thiếu. Trong nội dung sinh hoạt định kỳ cũng
nh đột xuất của các tổ chức đoàn thể ở địa phơng. Họp xóm cũng nêu, họp phụ
huynh cũng nêu, họp đoàn thanh niên cũng nêu (những vấn đề nêu lên trong
các cuộc họp, điều tất yếu có cả những mặt tốt về đạo đức của từng học sinh
trong địa bàn, song điều quan trọng hơn là những em có những biểu hiện sa sút
về đạo đức thì lại cần đợc nêu lên cụ thể). ở đời ai cũng có lịng tự trọng,
những bạc cha mẹ nếu khơng là cán bộ xã, xóm thì tối thiểu cũng tham gia
sinh hoạt một tổ chức quần chúng nào đó ở địa phơng. Con ngoan học giỏi đợc
nêu dơng, chắc chắn là điều hạnh phúc khôn tả đối với bố mẹ, ngợc lại con h
bị nhắc nhở (thậm chí nhắc nhở nhiều lần) thì điều chắc chắn bố mẹ bị muối
mặt ê chề. Điều tất yếu muốn làm đợc điều này giữa nhà trờng và chính quyền
địa phơng phải có sự phối kết hợp chặt chẽ. Trờng chịu trách nhiệm cung cấp
cho chính quyền địa phơng những số liệu hết sức cụ thể chi tiết trớc lúc chính
quyền “bắn” về các tổ chức thơn xóm trong khu vực (thơng qua hoạt động
th-ờng xuyên của hội cha mẹ học sinh).

- Trong thời gian qua (đặc biệt trong năm qua - năm học 2001 - 2002)
hoạt động của hội phụ huynh học sinh nhà trờng thực sự đa lại hiệu quả rõ rệt,
hội thực sự là ngời bạn đồng hành không thể thiếu của nhà trờng. Ngoài việc
giúp trờng làm tốt cơng tác tham mu với cấp uỷ Đảng chính quyền địa phơng
trên mọi lĩnh vực, hội thực sự là cầu nối, là sợi dây đáng tin cậy giữa nhà trờng

và gia đình học sinh. Trên cơ sở thờng xuyên, đều đặn 1 tháng 1 lần (vào tuần
cuối của tháng) tham gia sinh hoạt cùng lớp, các bác, các anh trong hội phụ
huynh học sinh đã nắm bắt đợc nhiều vấn đề từ học sinh, đặc biệt là về mặt
đức dục. Trên cơ sở đó đề xuất với nhà trờng phơng án giải quyết. Chính các
bác, các anh trong hội đã nhiều lần cùng giáo viên chủ nhiệm lớp, cùng ban
giám hiệu xuống tận gia đình phụ huynh học sinh có lỗi trao đổi, bàn bạc giúp
họ tìm cách giáo dục con em.

</div>

<!--links-->