Giáo án dạy Ngữ văn 11 tiết 79, 80: Vội vàng - Xuân Diệu

<span class='text_page_counter'>(1)</span>Tieát: 79- 80. Ngày soạn:…………….. Ngày dạy:………... VỘI VÀNG. Xuân Diệu. I. MỤC TIÊU. - Giúp học sinh cảm nhận được niềm khao khát sống mãnh liệt, hết mình và quan niệm về thời gian, tuổi trẻ và hạnh phúc của Xuân Diệu. Thấy được sự kết hợp nhuần nhị giữa mạch cảm xúc dồi dào và mạch luận lí sâu sắc, những sáng tạo độc đáo về nghệ thuật của nhà thơ. - Rèn luyện kĩ năng đọc- hiểu, phân tích một bài thơ hiện đại. - Có ý thức về cuộc sống, về tuổi trẻ. II.PHƯƠNG PHÁP: phát vấn , thuyết giảng , thảo luận.. III. PHƯƠNG TIỆN THỰC HIỆN:SGK,SGV IV. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC 1. Kieåm tra baøi cũ :5p Cảm nhận của em về cái tôi ngông của nhà thơ Tản Đà qua bài Hầu Trời. 2.Giảng bài mới *Lời vào bài:Thơ XD là nguồn sống dào dạt chưa từng thấy ….XD say đắm tình yêu ,say đắm cảnh trời ,sống vội vàng sống cuốn quýt muốn tận hưởng cuộc đời ngắn ngủi của mình .Khi vui cũng như khi buồn người đều nồng nàn tha thiết .Nhận định trên đây của nhà phê bình văn học Hoài Thanh rất đúng với hồn thơ XD càng đúng hơn với bài thơ vội vàng . TL Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Mục tiêu cần đạt 10 Hoạt động 1: Hướng dẫn Hoạt động 1:Đọc tiểu dẫn I. Tìm hiểu chung: học sinh đọc- hiểu khái SGK, tóm tắt. 1. Tác giả. quát. - Xuân Diệu ( 1916- 1985), quê cha ở Can Lộc- Hà Tĩnh, quê mẹ ở Tuy Phước- Bình GV:Yêu cầu học sinh đọc tiểu dẫn SGK, sau đó giúp Định. học sinh tóm tắt về tác giả - Xuân Diệu là nhà thơ mới nhất trong các và tác phẩm. nhà thơ mới. -Là nhà thơ của tình yêu của mùa xuân và GV: Thuyết giảng: Phép tuổi trẻ với giọng thơ sôi nổi đắm say và yêu biện chứng tâm hồn. Tâm đời thắm thiết. hồn con người là một lĩnh -Xuân Diệu đóng góp cho nền văn học Việt vực tinh tế, sinh động, Nam hiện đại trên nhiều lĩnh vưc: Thơ ca, không đơn giản theo một văn xuôi, tiểu luận phê bình, nghiên cứu văn học, … lôgic thông thường. Vui- buồn - Trước Cách mạng tháng Tám, thơ Xuân Lạc quan- bi quan Diệu thể hiện hai tâm trạng trái ngược nhau: Yêu đời- yếm thế. Vừa rất yêu đời, rất thiết tha với cuộc sống; vừa hoài nghi, chán nản, cô đơn. 2.Tác phẩm: Bài Vội vàng được in trong tập Thơ thơ. Đây là bài thơ thể hiện rõ tâm trạng của Xuân Diệu trước Cách mạng tháng Tám. 70 Hoạt động 2: Hướng dẫn Hoạt động 2: Đọc diễn II. Đọc – hiểu văn bản: học sinh đọc- hiểu chi cảm bài thơ SGK. 1.Tiếng reo vui trước dáng vẻ tươi đẹp của tiết. HS: Đọc bốn câu thơ đầu, thiên nhiên : GV: Yêu cầu học sinh đọc thảo luận trả lời. - Mở đầu bài thơ là một ước muốn hết sức diễn cảm bài thơ. táo bạo mãnh liệt :muốn ngự trị thiên nhiên, tước đoạt quyền của tạo hóa: GV:Ngay đầu bài thơ là một ước muốn của tác giả, vậy tác giả ước muốn điều Ước muốn ngăn thời gian chặn sự già nua tàn tạ để tận hưởng hết hương sắc của mùa gì? Điều ước muốn đó có xuân. khác thường không? Lop11.com.

<span class='text_page_counter'>(2)</span> GV: Cách thể hiện ước HS: Suy nghĩ, trả lời. muốn đó? Mục đích của tác - Điệp từ: Tôi muốn. giả là để làm gì? - Động từ mạnh mẽ: Tắt, buộc. * Ý muốn của nhà thơ có vẻ vô - Giọng thơ dứt khoát với lí nhưng niềm khao khát lại hoàn thể 5 chữ. toàn có lí. Bởi cuộc sống đang bày ra trước mắt nhà thơ những hình ảnh, âm thanh tuyệt đẹp như mời mọc như quyến rũ con người.. GV:Em hãy chỉ ra những hình ảnh, âm thanh, sắc màu của mùa xuân? GV: Hãy phân tích giá trị biểu cảm của các tính từ trong đoạn thơ? Cách thể hiện của tác giả Ngắt câu giữa dòng có gì đặc biệt? . GV: Đoạn thơ thể hiện tâm trạng gì của tác giả?. GV: Vì sao tác giả rơi vào tâm trạng hoài nghi, chán nản? GV: Xuân Diệu đã cảm nhận quy luật của tự nhiên như thế nào?. -Ước muốn của thi nhân xuất phát từ lòng yêu cuộc sống đến tha thiết ,say mê .Nhà thơ dùng mọi giác quan để để đón nhận và hưởng thụ hương sắc trần gian. -Bức tranh thiên nhiên có đủ ong bướm hoa lá yến anh và cả ánh bình minh rực rỡ tràn đầy sinh lực ,ngồn ngộn sắc xuân, hương xuân và tình xuân. - Điệp từ :Này đây, diễn tả tâm trạng vui sướng, say mê kết hợp với phép liệt kê làm cho cảnh mùa xuân thêm rực rỡ, tươi thắm. Đó là một tâm trạng say sưa, mê đắm, yêu đời, yêu cuộc sống của tác giả. 2.Tâm trạng chán nản hoải nghi bi oan trước thực tế : -- Niềm vui phút chốc tan biến, nỗi lo âu xuất hiện: “Tôi sung sướng. Nhưng vội vàng một nửa” -Cách ngắt câu giữa dòng, một tâm trạng trái ngược xuất hiện: Một của khao khát say mê, một của ai hoài, u uất. -- Nhà thơ cảm nhận được sự trôi chảy của thời gian, vạn vật sẽ thay đổi. Niềm vui tan nhanh như một giấc mộng hão huyền trước cái sự thật khắc nghiệt, phũ phàng, cái lạnh lùng nghiệt ngã của quy luật thời gian. Xuân đương tới -> đương qua Còn non -> sẽ già Xuân hết -> tôi mất. -- Thi sĩ cảm nhận cái giới hạn của đời người trước cái vô biên, vĩnh hằng của đất trời, vũ trụ. Còn trời đất – chẳng còn tôi. Tuổi trẻ - chẳng hai lần thắm lại….. - Nghệ thuật : Đối lập Giọng thơ cũng trở + Đối lập giữa còn – mất; con người - thiên GV: Phân tích nghệ thuật nên buồn nhiên; quy luật của đất trời – với quy luật trong đoạn thơ? của đời người,… + Giọng thơ cũng trở nên buồn, ngao ngán, nặng nề u uất. GV: Thiên nhiên bây giờ - Thiên nhiên vì thế nhuốm màu tang như thế nào? Nhuốm màu tang thương, thương, ảm đạm- đối kháng với con Em suy nghĩ gì về câu thơ ảm đạm- đối kháng với con người:Chia phôi, tiễn biệt, hờn, sợ phai của Nguyễn Du: Cảnh nào ngườ tàn,… cảnh chẳng đeo sầu/ Người - Tác giả rơi vào tâm trạng tuyệt vọng: buồn cảnh có vui đâu bao Tâm trạng của Xuân Diệu là tâm Chẳng bao giờ, ôi! Chẳng bao giờ nữa…. trạng chung của các nhà thơ mới Đó là tâm trạng trái ngược của một tâm giờ. GV: Tâm trạng của Xuân bấy giờ: Chế Lan Viên, Huy hồn quá nhạy cảm và không có niềm tin, hi Cận, Hàn Mặc Tử,… Diệu trong bài thơ có phải - Bởi họ đều mang thân phận của vọng trong cuộc sống. Đây cũng là tâm trạng là tâm trạng chung của một người dân mất nước, sống chung của một lớp người đương thời. thanh niên đương thời hay trong cảnh xã hội ngột ngạt tù không? Vì sao họ lại có túng 3.Lòng yêu cuộc sống đến đô cuồng si: tâm trạng như vậy? - Để khắc điều đó, thi sĩ đề ra lối sống gấp gáp, vội vàng: Sống hưởng thụ cái vui trong hiện tại. Mau đi thôi!Mùa chưa ngả chiều hôm. Đoạn thơ thể hiện niềm - Tình yêu cuồng nhiệt với cuộc sống với đời say sưa yêu đời, yêu cuộc Lop11.com.

<span class='text_page_counter'>(3)</span> sống của nhà thơ. . - Thái độ sống rất tích cực, tận hưởng từng giây từng phút hương vị của tuổi trẻ, thiên nhiên. - Thể hiện: Những động từ kết hợp với những tính từ GV: Nhìn toàn bài, tâm liên tiếp thể hiện khát vọng trạng bao trùm tác phẩm là mãnh liệt, vội vàng của tác tâm trạng nào? Yêu đời giả. hay chán nản, bi quan? Hoạt động 3: Hướng dẫn Hoạt động 3: Đọc kĩ phần học sinh tổng kết. ghi nhớ SGK. GV: Yêu cầu học sinh dựa vào ghi nhớ SGK tổng kết. GV: Em nghĩ gì về thái độ sống cuồng nhiệt của Xuân Diệu ở cuối bài thơ? Điều ấy được thể hiện qua những từ ngữ như thế nào?. 5. 3.Cuûng coá: *Thấy được quan niệm sống tích cực của Xuân Diệu. 4. Daën doø -Học bài, học thuộc bài thơ. - Soạn bài Thao tác lập luận bác bỏ.. Lop11.com. được thể hiện qua một loạt các động từ và tính từ mạnh:Ôm, riết, say, thâu, cắn; chếnh choáng, no nê, đã đầy, nhiều,… -Nhịp thơ dồn dập ,sôi nổi hối hả ,cuồng nhiệt. - Điệp khúc ta muốn  khát vọng sống vô cùng táo bạo ,mãnh liệt. Đây là một quan niệm sống tích cực so với hoàn cảnh đất nước bấy giờ.. III. Tổng kết. Bài thơ nổi bật lên tư tưởng nhân văn: Lòng yêu đời, yêu cảnh vật, yêu tuổi trẻ, yêu mùa xuân, là thái độ sống nồng nhiệt, thích sống, thèm sống của Xuân Diệu. Tư tưởng đó được thể hiện qua giọng điệu thơ sôi nổi, nhịp thơ hăm hở và những từ ngữ, hình ảnh táo bạo đầy cảm giác..

<span class='text_page_counter'>(4)</span>