Giáo án Ngữ văn khối 11 - Tiết 73 đến tiết 86

<span class='text_page_counter'>(1)</span>Nguyễn Văn Sơn - Trường THPT Đức Hợp - Hưng Yên. Ngµy so¹n: 27/ 12/ 2009 TiÕt 73. lưu biệt khi Xuất dương. ( Phan Béi Ch©u ). A. Môc tiªu bµi häc. Gióp HS: - Cảm nhận được vẻ đẹp lãng mạn, hào hùng của nhà chí sĩ cách mạng đầu thế kỉ XX - Thấy được những nét đặc sắc về nghệ thuật và giọng thơ tâm huyết của Phan Bội Châu. - Giáo dục lòng yêu nước, ý thức tự cường dân tộc. B. Phương tiện thực hiện. - SGK Ng÷ v¨n 11. - ThiÕt kÕ bµi häc. C. C¸ch thøc tiÕn hµnh. - Đọc hiểu, đọc diễn cảm. Phân tích và bình giảng, kết hợp nêu vấn đề gợi mở, so sánh qua hình thức trao đổi, thảo luận nhóm. - TÝch hîp ph©n m«n Lµm v¨n, TiÕngViÖt, §äc v¨n. D. TiÕn tr×nh giê häc. 1. ổn định tổ chức: 2. KiÓm tra bµi cò: Kh«ng 3. Bµi míi. Hoạt động của GV và HS. Yêu cầu cần đạt I. tiÓu dÉn.. (1867-1940) * Hoạt động 1. 1/ Tác giả: HS đọc tiểu dẫn SGK. Tóm tắt - Phan Bội Châu tên là Phan Văn San (1867 - 1940), ý. hiệu Sào Nam, người huyện Nam Đàn, anh Nghệ An, đậu GV chuÈn x¸c kiÕn thøc. giải nguyên năm 1990. - Trước năm 1905, ông hoạt động cách mạng trong. Gi¸o ¸n V¨n 11 - Häc k× II - N¨m häc 2009 -2010 Lop11.com.

<span class='text_page_counter'>(2)</span> Nguyễn Văn Sơn - Trường THPT Đức Hợp - Hưng Yên. nước, 1905-1925 hoạt động cách mạng ở nước ngoài. - PhÇn tiÓu dÉn SGK tr×nh bµy Ông lập hội Duy Tân, phong trào Dông Du, Việt Nam nh÷ng néi dung chÝnh nµo? Quang Phục hội. Năm 1952 bị thực dân Pháp giam lỏng ở Huế cho đến lúc mất. - PBC vừa là một lãnh tụ cách mạng, vừa là nhà văn lớn. Thơ văn của ông là lời tâm huyết chứa chan lòng yêu nước, là vũ khí tuyên truyền vận động cách mạng sắc bén. - Tác phẩm tiêu biểu: Hải ngoại huyết thư, Ngục trung thư, Trùng Quang tâm sử... 2/ Bài thơ: a) Hoàn cảnh sáng tác: Năm 1905, trước lúc lên đường sang Nhật Bản, ông làm bài thơ này để từ giã bạn bè, đồng chí. b) Chủ đề: Bài thơ thể hiện quyết tâm ra đi tìm đường cứu nước, thực hiện lý tưởng cao cả vì dân vì nước của PBC. c) Bố cục: (như phần đọc hiểu) II. ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN: *Hoạt động 2. GV hướng dẫn 3 HS đọc văn 1/ Hai cõu đề: Là tuyờn ngụn về chớ làm trai: “Làm trai phải ở trên đời  điều kỳ lạ, việc lạ  sự bản theo 3 phần. Sau đó nhận xét và hướng dẫn HS đối chiếu nghiệp phi thường phÇn dÞch th¬ víi phÇn dÞch Há để càn khôn tự chuyển dời.” nghĩa và phiên âm để bước đầu - Câu thơ đầu bộc lộ chí làm trai vốn là một lí tưởng hiÓu néi dung v¨n b¶n.( c©u 6-8) nhân sinh trong thời đại phong kiến: o đã là trang nam nhi thì phải tạo dựng sự nghiệp phi thường để lưu danh thiên cổ. o chí làm trai phải gắn với sự nghiệp cứu nước giải * Hoạt động 3. Trao đổi thảo luận nhóm. phóng quê hương  tư tưởng tiến bộ của PBC. GV chuÈn x¸c kiÕn thøc. - Câu thứ hai: Tầm vóc của con người trong vũ trụ : o Sống không tầm thường, không thụ động  sống - Nhãm 1. tích cực. Đọc hai câu đề và cho biết quan o Phải tự mình xoay chuyển đất trời, xoay chuyển niÖm vÒ chÝ lµm trai cña t¸c gi¶ tình thế, quyết định thời cuộc, thực hiện khát vọng ®­îc béc lé nh­ thÕ nµo? lớn lao. - Công danh nam tử còn vương  Giọng thơ rắn rỏi + nhịp 2/4 rồi 4/2  ý tưởng táo nî bạo bạo, một quyết tâm cao và niềm tự hào của đông nam Luèng thÑn tai nghe chuyÖn Vò nhi HÇu 2/ Hai câu thực: Ý thức trách nhiệm cá nhân giữa cuộc ( Ph¹m Ngò L·o ) - ChÝ lµm trai Nam B¾c §«ng đời: “Trong khoảng trăm năm cần có tớ, T©y Cho phØ søc vÉy vïng trong bèn Sau này muôn thuở, há không ai?”. Gi¸o ¸n V¨n 11 - Häc k× II - N¨m häc 2009 -2010 Lop11.com.

<span class='text_page_counter'>(3)</span> Nguyễn Văn Sơn - Trường THPT Đức Hợp - Hưng Yên. bÓ - Làm trai đứng ở trong trời dất Ph¶i cã danh g× víi nói s«ng ( NguyÔn C«ng trø ) - Nhãm 2. §äc hai c©u thùc vµ cho biÕt ý thøc tr¸ch nhiÖm c¸ nh©n cña t¸c gi¶ ®­îc béc lé nh­ thÕ nµo?. - Nhãm 3. §äc hai c©u luËn vµ cho biÕt thái độ của tác giả trước tình cảnh nước mất nhà tan?. - Nhãm 4. §äc hai c©u kÕt vµ ph©n tÝch kh¸t väng, t­ thÕ lªn ®­êng cña nhµ chÝ sÜ c¸ch m¹ng?. - Dịch nghĩa: Trong cuộc đời trăm năm phải có ta. Chẳng lẽ nghìn năm sau trong lịch sử dân tộc không có ai để lại tên tuổi hay sao? - Nguyên tắc: “hữu ngã”  “có ta”, bản dịch: “tớ”  sự trẻ trung, hóm hỉnh  thái độ hăm hở của nhân vật trữ tình ra đi tìm đường cứu nước. - Câu hỏi tu từ  niềm tự hào lớn lao + lời giục giã những người có ý chí lớn lao phải biết nắm lấy thời cơ hành động để tự khẳng định mình. - Nghệ thuật bình đối : “bách niên” >< “thiên tải”  sự tương phản giữa cái hữu hạn của đời người với cái vô hạn của lịch sử  khẳng định vai trò của cá nhân đối với lịch sử: kẻ làm trai phải sẵn sàng gánh vác mọi trách nhiệm mà đất nước giao phó.  Giọng thơ đĩnh đặc, rắn rỏi thể hiện một cái “tôi “ tích cực, một cái “tôi” trách nhiệm cao cả với khát vọng và quyết tâm cao trong buổi lên đường cứu nước. 3/ Hai câu luận: Quan niệm sống đúng, sống đẹp của kẻ sĩ trước thời cuộc: “Non sông đã chết, sống thêm nhục, Hiền thánh còn đâu, học cũng hoài!” - Thủ pháp nhân hóa: “non sông đã chết”  giang sơn nữ một sinh mệnh có hồn. Đất nước mất chủ quyền thì con người cũng không yên ổn. Nỗi nhục lớn xuất phát từ chỗ con người trở thành nô lệ  PBC thức tỉnh, cổ vũ lòng yêu nước của nhân dân. - Theo PBC, buổi nước mất nhà tan, sách vở thánh hiền cũng chẳng có ích gì, có nấu sử sôi kinh thì cũng trở nên vô nghĩa. Ông đặt sự nghiệp giải phóng lên hàng đầu, kêu gọi xếp bút nghiên, cầm lấy gươm súng dành lại nước nhà và kêu gọi từ bỏ lối học cũ  Tư tưởng mới mẻ này xuất phát từ tinh thần dân tộc, nhiệt huyết cứu nước của PBC.  Nhịp thơ 4/3 + phép đối chuẩn  thái độ quyết liệt của PBC trước tình cảnh đất nước và những tín điều xưa cũ 4/ Hai câu kết: Khát vọng hành động và tư thế buổi lên đường: "Muốn vượt bể Đông theo cánh gió, Muôn trùng sóng bạc tiễn ra khơi”. Gi¸o ¸n V¨n 11 - Häc k× II - N¨m häc 2009 -2010 Lop11.com.

<span class='text_page_counter'>(4)</span> Nguyễn Văn Sơn - Trường THPT Đức Hợp - Hưng Yên.. * Hoạt động 4. GV hướng dẫn HS tổng kết. §äc ghi nhí SGK.. - Không gian : biển Đông rộng lớn có thể sánh với chí lớn của nhà cách mạng. Câu thơ là sự hăm hở của người ra đi qua khát vọng muốn vượt theo cánh gió dài trên biển rộng để thực hiện lí tưởng cách mạng của mình. - Lối nói nhân hóa: “sóng bạc tiễn ra khơi”  trách nhiệm đè nặng trên vai nhưng tâm hồn thanh thản, thả sức cho ước mà bay cao, bay xa. - Hình tượng thơ: vừa kì vĩ ; vừa lãng mạn, thơ mộng: những cánh gió dài và ngàn con sóng bạc cùng cùng lúc như bay lên (nhất tề phi) chắp cánh cho những khát vọng cao đẹp của PBC.  Hai câu thơ thể hiện quyết tâm cao trong buổi lên đường thực hiện ý chí lớn laolàm nên nghiệp lớn. III. TỔNG KẾT: 1/ Nghệ thuật: - Thể thơ thất ngôn bát cú luật bằng truyền đạt trọn vẹn hoài bão, khát vọng của con người có chí lớn PBC. - Bài thơ mang một giọng điệu rất riêng: hăm hở, đầy nhiệt huyết. - Ngôn ngữ thơ bình dị mà có sức lay động mạnh mẽ . .. 2/ Nội dung: - Bài thơ chứa đựng nội dung tư tưởng lớn lao: làm trai phải “xoay chuyển vũ trụ” và có trách nhiệm với non sông đất nước. Qua đây ta thấy được lòng yêu nước mãnh liệt và chí làm trai hăm hở nhiệt tình của PBC. - “Lưu biệt khi xuất dương” là một tác phẩm có giá trị giáo dục to lớn đối với thanh niên nhiều thế hệ .. 4. Hướng dẫn về nhà - Häc thuéc lßng bµi th¬. DiÔn xu«i. N¾m néi dung bµi häc. - Soạn bài theo phân phối chương trình. ************************************** Ngµy so¹n: 29/ 12/ 2009. TiÕt 74.. NghÜa cña c©u.. A. Môc tiªu bµi häc. Gióp HS: - N¾m ®­îc nh÷ng néi dung c¬ b¶n vÒ hai thµnh phÇn nghÜa cña c©u. - Nhận dạng và phân tích đựơc hai thành phần nghĩa của câu.. Gi¸o ¸n V¨n 11 - Häc k× II - N¨m häc 2009 -2010 Lop11.com.

<span class='text_page_counter'>(5)</span> Nguyễn Văn Sơn - Trường THPT Đức Hợp - Hưng Yên. - Rèn kĩ năng đặt câu và diễn đạt được nội dung cần thiết của câu phù hợp với ngữ cảnh. B. Phương tiện thực hiện. - SGK Ng÷ v¨n 11. - ThiÕt kÕ bµi häc. C. C¸ch thøc tiÕn hµnh. - Đọc hiểu, phân tích, kết hợp nêu vấn đề gợi mở, so sánh qua hình thức trao đổi, thảo luËn nhãm. D. TiÕn tr×nh giê häc. 1. ổn định tổ chức: 2. KiÓm tra bµi cò: Kh«ng 3. Bµi míi. Hoạt động của GV - HS * Hoạt động 1. HS đọc mục 1 SGK và trả lời câu hỏi. GV định hướng và chuẩn xác kiÕn thøc.. - So s¸nh c¸c cÆp c©u ?. - Tõ sù sã s¸nh trªn em rót ra nhËn định gì?. * Hoạt động 2. HS đọc mục II SGK và phân tích nh÷ng biÓu hiÖn cña nghÜa sù viÖc. GV chuÈn x¸c kiÕn thøc.. Yêu cầu cần đạt I. Hai thµnh phÇn nghÜa cña c©u. 1. Kh¶o s¸t bµi tËp. + cặp câu a1/ a2 đều nói đến một sự việc. Câu a1 có từ h×nh nh­: Ch­a ch¾c ch¾n. C©u a2 kh«ng cã tõ h×nh như: thể hiện độ tin cậy cao. + cặp câu b1/ b2 đều đề cập đến một sự việc. Câu b1 bộc lộ sự tin cậy. Câu b2 chỉ đề cập đến sự việc. 2. KÕt luËn. - Mỗi câu thường có hai thành phần nghĩa: Thành phần nghÜa sù viÖc vµ thµnh phÇn nghÜa t×nh th¸i. - Các thành phần nghĩa của câu thường có quan hệ gắn bó mật thiết. Trừ trường hợp câu chỉ có cấu tạo bằng từ ng÷ c¶m th¸n. II. NghÜa sù viÖc. - NghÜa sù viÖc cña c©u lµ thµnh phÇn nghÜa øng víi sù việc mà câu đề cập đến. - Mét sè biÓu hiÖn cña nghÜa sù viÖc: + Biểu hiện hành động. + Biểu hiện trạng thái, tính chất, đặc điểm. + BiÓu hiÖn qu¸ tr×nh. + BiÓu hiÖn t­ thÕ. +BiÓu hiÖn sù tån t¹i. + BiÓu hiÖn quan hÖ. - Nghĩa sự việc của câu thường được biểu hiện nhờ nh÷ng thµnh phÇn nh­ chñ ng÷, vÞ ng÷, tr¹ng ng÷, khëi ng÷ vµ mét sè thµnh phÇn phô kh¸c. III. NghÜa t×nh th¸i. 1. NghÜa t×nh th¸i lµ g×? - Nghĩa tình thái biểu hiện thái độ, sự đánh giá của người nói đối với sự việc hoặc đối với người nghe. 2. Các trường hợp biểu hiện của nghĩa tình thái. a/ Sự nhìn nhận đánh giá và thái độ của người nói đối. Gi¸o ¸n V¨n 11 - Häc k× II - N¨m häc 2009 -2010 Lop11.com.

<span class='text_page_counter'>(6)</span> Nguyễn Văn Sơn - Trường THPT Đức Hợp - Hưng Yên. * Hoạt động 3. . - NghÜa t×nh th¸i lµ g× ?. với sự việc được đề cập đến trong câu. - Khẳng định tính chân thực của sự việc - Phỏng đoán sự việc với độ tin cậy cao hoặc thấp. - Đánh giá về mức độ hay số lượng đối với một phương diện nào đó của sự việc. - Đánh giá sự việc có thực hay không có thực đã x¶y ra hay ch­a x¶y ra. - Khẳng định tính tất yếu, sự cần thiết hay khả - Các trường hợp biểu hiện của n¨ng cña sù viÖc. nghÜa t×nh th¸i? b/ Tình cảm, thái độ của người nói đối với người nghe. - T×nh c¶m th©n mËt, gÇn gòi. - Thái độ bực tức, hách dịch. - Thái độ kính cẩn. * Hoạt động 4. IV. LuyÖn tËp. LuyÖn tËp. Th¶o luËn nhãm. Bµi tËp 1. §¹i diÖn nhãm tr×nh bµy. GV nhËn NghÜa sù viÖc NghÜa t×nh th¸i xÐt vµ cho ®iÓm. a. N¾ng Chắc: Phỏng đoán độ tin cËy cao b. ảnh của mợ Du và Rõ ràng là: Khẳng định sù viÖc th»ng Dòng - Nhãm 1: Bµi tËp 1 - 4 c©u ®Çu c. c¸i g«ng Thật là: Thái độ mỉa mai - Nhãm 2: Bµi tËp 1- 4 c©u cuèi d. Giật cướp, mạnh vì Chỉ: nhấn mạnh; đã liÒu đành: Miễn cưỡng. Bµi tËp 2. - Nói của đáng tội: Rào đón đưa đẩy. - Nhãm 3: Bµi tËp 2. - Cã thÓ: Phãng ®o¸n kh¶ n¨ng - Những: Đánh giá mắc độ( tỏ ý chê đắt). - Kia mµ: Tr¸ch mãc( tr¸ch yªu, nòng nÞu ) - Nhãm 4: Bµi tËp 3. Bµi tËp 3. - c©u a: H×nh nh­ - c©u b: DÔ - c©u c: TËn + Bµi tËp1(PhÇn thùc hµnh) - c©u 1: Sù viÖc - câu 2: Sự vịêc - đặc điểm - c©u 3: Sù viÖc - qu¸ tr×nh - c©u 4: Sù viÖc - qu¸ tr×nh - câu 5: Trạng thái - đặc điểm - c©u 6: §Æc ®iÓm - t×nh th¸i - c©u 7: T­ thÕ - câu 8: Sự việc - hành động 4. Hướng dẫn về nhà. - N¾m néi dung bµi häc. - Soạn bài theo phân phối chương trình.. Gi¸o ¸n V¨n 11 - Häc k× II - N¨m häc 2009 -2010 Lop11.com.

<span class='text_page_counter'>(7)</span> Nguyễn Văn Sơn - Trường THPT Đức Hợp - Hưng Yên. Ngày soạn 30/12/2009. Tiết 75. BÀI VIẾT SỐ 5 I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: Giúp HS Biết vận dụng các thao tác lập luận đã học(phân tích, so sánh) để làm một bài NLXH. Biết trình bày và diễn đạt nội dung bài viết một cách sáng sủa, đúng quy cách. II. PHƯƠNG TIỆN THỰC HIỆN: - Sách giáo khoa Ngữ văn 11 - Sách giáo viên Ngữ văn 11. III. CÁCH THỨC TIẾN HÀNH: GV tổ chức giờ dạy theo cách kết hợp các phương pháp: gợi tìm, kết hợp các hình thức trao đổi thảo luận, trả lời các câu hỏi. IV. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC 1. Đề bài: Anh (chị) hãy trình bày suy nghĩ của mình về “ bệnh thành tích”một căn bệnh gây tác hại không nhỏ đến sự phát triển của xã hội hiện nay. 2. Đáp án: HS:phải đảm bảo các ý chính sau: Giải nghĩa từ “ thành tích”: những kết quả, thành quả xuất sắc đã đạt được đối với một công việc cụ thể sau một thời gian nhất định. Bệnh thành tích là việc báo cáo không đúng sự thật về kết quả làm việc, cụ thể là làm được ít hoặc không đạt yêu cầu nhưng báo cáo thì bịa đặt ra là làm được rất nhiều việc hoặc vượt mức.” Làm thì láo báo cáo thì hay”. Căn bệnh này không chỉ lừa dối cấp trên, lừa dối xã hội mà còn lừa dối chính bản thân mình, gây ra một thói xấu khác là chủ quan, tự mãn một cách vô lối. Cách khắc phục là phải tôn trọng sự thật, nghiêm túc với bản thân mình, làm việc có lương tâm, trách nhiệm. 3. Thang điểm điểm 8 trở lên: bài làm có bố cục tốt, lí luận sắc sảo, luận điểm rõ ràng, chứng cớ xác đáng, không mắc lỗi. điểm 5, 6: bố cục rõ, diễn đạt khá tốt, mắc một số lỗi chính tả, đôi chỗ trình bày chưa tốt. điểm 3,4: có nắm được ý chung, ý tưởng rõ, nhưng chưa trình bày tốt, thiếu chứng cớ hoặc lí lẽ còn “non”; mắc hơn 5,6 lỗi chính tả, một số lỗi diễn đạt. điểm 1,2 : bài viết có ý nhưng còn khá sơ sài, mắc khá nhiều lỗi chính tả và diễn đạt. Gi¸o ¸n V¨n 11 - Häc k× II - N¨m häc 2009 -2010 Lop11.com.

<span class='text_page_counter'>(8)</span> Nguyễn Văn Sơn - Trường THPT Đức Hợp - Hưng Yên. Ngày soạn:4/1/2010 Tiết 76. HẦU TRỜI ( Tản Đà) I. MỤC TIÊU. Giúp HS: - Cảm nhận được tâm hồn lãng mạn độc đáo của thi sĩ Tản Đà( tư tưởng thoát li, ý thức về cái tôi, cá tính ngông) và những dấu hiệu đổi mới theo hướng hiện đại của thơ ca VN vào đầu những năm hai mươi của thế kỉ trước - Thấy được giá trị nghệ thuật đặc sắc của thơ T Đ. II. PHƯƠNG TIỆN . SGK, SGV,... III- PHƯƠNG PHÁP: Đọc, tóm tắt.Vấn đáp, trao đổi. IV. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC. 1. Kiểm tra: Kiểm tra việc soan bài của HS. 2. Bài học: HOẠT ĐỘNG CỦA THẤY VÀ TRÒ NỘI DUNG BÀI HỌC H đ1: Tìm hiểu chung. I. GIỚI THIỆU. + HS:đọc tiểu dẫn và nêu những thông tin 1. Tác giả( 1889_ 1940) Quê: Hà Tây (nay là Hà Nội) chính về tg. + GV: chốt lại những ý chính. - Là con “người của hai thế kỉ” cả về học vấn, lối sống và sự nghiệp văn chương. - Thơ văn của ông là gạch nối giữa hai thời đại văn học của dân tộc: trung đại và hiện đại. - Các tp chính: Khối tình con I,II, Giấc mộng con I, II, Còn chơi… 2. Tác phẩm. In trong tập Chơi xuân, xuất bản năm 1921. H đ 2: Đọc hiểu VB. II. ĐỌCHIỂU TP + GV: xác định mô típ nt của T Đ về đối 1. Cách vào đề của tg. tượng “ trời” mà tg hay thể hiện - Hư cấu về một giấc mơ.Nhưng tg muốn người đọc cảm nhận điều cơ bản ở đây là + HS:đọc VB. Nhận xét cách mở đầu của tg? Câu đầu gợi mộng mà như tỉnh, hư mà như thực. không khí gì?điệp từ thật khẳng định ý gì? Đ êm qua ch ẳng bi ết c ó hay kh ông. ... Cách tả cảnh thi sĩ hạ giới đọc thơ văn cho trời nghe như thế nào? Qua cách đọc ấy ta thấy điều gì ở nhá thơ? Thái độ và tình cảm cảu người nghe như thế nào? + HS:lần lượt phân tích trả lời.. Th ật đ ựơc l ên ti ên s ư ớng l ạ l ùng - Gây mối nghi ngờ, gợi trí tò mò của người đọc. 2. Chuyện tác giả đọc thơ cho Trời và chư tiên nghe. - Cách kể tả rất tỉ mỉ, cụ thể. - Trời sai pha nước nhấp giọng rồi mới truyền. Gi¸o ¸n V¨n 11 - Häc k× II - N¨m häc 2009 -2010 Lop11.com.

<span class='text_page_counter'>(9)</span> Nguyễn Văn Sơn - Trường THPT Đức Hợp - Hưng Yên.. Qua cảnh trời hỏi và T.Đà tự xưng tên tuổi, quê quán, đoạn trời xét sổ nhận ra trích tiên Khắc Hiếu bị đày vì tội ngông, tg muốn nói điều gì về bản thân? + HS:trao đổi trả lời.. Từ “ thiên lương” mà tg dùng trong bài có nghĩa là gì? Việc chen vào đoạn thơ giàu màu sắc hiện thực trong bài thơ lãng mạn có ý gì? + HS:lí giải, phát biểu, Những biểu hiện của cái tôi ngông trong tp là gì? + HS:suy nghĩ, trả lời. Về nghệ thuật, tp có những điểm gì nổi bật?( giọng thơ, nhịp điệu, thể loại…) + HS:trao đổi, trả lời. Thử liên hệ so sánh những việc làm biểu hiện cái ngông của các nho sĩ thể hiện trong các tp : Bài ca ngất ngưởng, Chữ người tử tù, Hầu trời? + HS:trao đổi, thảo luận, trả lời.. đọc. - Thi sĩ trả lời trịnh trọng, đúng lễ nghi. - - Thi sĩ đọc rất nhiệt tình, cao hứng và có phần tự hào, tự đắc vì văn thơ của mình. - Người nghe vừa khâm phục vừa sợ hãi như hòa cùng cảm xúc của tác giả. - Trời khen văn thơ phong phú, giàu có lại lắm lối đa dạng. - Giọng kể đa dạng, hóm hỉnh và có phần ngông nghênh, tự đắc. 3. Chuyện đối thoại giữa trời và tác giả về thân thế, quê quán. - Niềm tự hào và khẳng định tài năng của bản thân tác giả. - Phong cách lang mạn tài hoa, độc đáo, tự ví mình như một vị tiên bị trời đày. - Hành động lên trời đọc thơ, trò chuyện với trời, định bán văn ở chợ trời của T Đ thật khác thường, thật ngông.Đó là bản ngã, tính cách độc đáo của Tản Đà. - Xác định thiên chức của người nghệ sĩ là đánh thức, khơi dậy, phát triển cái thiên lương hướng thiện vốn co của mỗi con người. - Tản Đà không chỉ muốn thoát li cuộc đời bằnh những ước mơ lên trăng, lên tiên. Ông vẫn muốn cứu đời, giúp đời. Nên có đoạn thơ giàu tính hiện thực xen vào bài thơ lãng mạn. III. TỔNG KẾT 1. Cái “tôi” cá nhân tự biểu hiện: cái tôi ngông phóng túng; tự ý thức về tài năng và giá trị đích thực của mình;khao khát được khẳng định bản thân giữa cuộc đời. 2. Thể thơ thất ngôn trường thiên, vần nhịp, khổ thơ khá tự do;giọng điệu thoải mái tự nhiên, hóm hỉnh; lời kể tả giản dị, sống động. 3. Ngông trong Bài ca ngất ngưởng là những việc làm khác người(đeo đạc ngựa cho bò, dẫn lên chùa đôi dì); trong Chữ người tử tù là một Huấn Cao :tính khoảnh, ít chịu cho chữ ai , coi rthường quản ngục, cái chết, nhận ra người chết sẵn sàng cho chữ;trong Hầu Trời: đọc thơ cho trời và tiên nghe, tự hào về tài thơ văn của mình, về nguồn gốc quê hương đất nước của mình, về sứ mạng vẻ vang đi. Gi¸o ¸n V¨n 11 - Häc k× II - N¨m häc 2009 -2010 Lop11.com.

<span class='text_page_counter'>(10)</span> Nguyễn Văn Sơn - Trường THPT Đức Hợp - Hưng Yên. khơi dậy cái thiên lương của mọi người bằng thơ. 3. Hướng dẫn + HS:học tập ở nhà Luyện tập củng cố bài cũ : kể lại câu chuyện Tản Đà lên trời đọc thơ Chuẩn bị bài mới: Soạn bài Vội vàng *************************************. Ngµy so¹n: 5/ 1/ 2010. TiÕt77-78. véi vµng.. Xu©n DiÖu.. A. Môc tiªu bµi häc. - Giúp học sinh cảm nhận nét đẹp trong tâm hồn nhà thơ và một quan niệm sống yêu đời, khao kh¸t giao c¶m, cèng hiÕn cña Xu©n DiÖu. - Hoàn thiện chân dung một nhà thơ với phong cách nghệ thuật độc đáo. - Giáo dục một thái độ sống, một nhân cách sống trong sáng, yêu đời, biết cống hiến tuổi trẻ cho lý tưởng và xã hội. B. Phương tiện thực hiện. - SGK, SGV Ng÷ v¨n 11. - ThiÕt kÕ bµi häc. C. C¸ch thøc tiÕn hµnh. - Phương pháp đọc hiểu, đọc diễn cảm. Phân tích, bình giảng, kết hợp nêu vấn đề và so sánh qua hình thức trao đổi, thảo luận nhóm. -TÝch hîp ph©n m«n Lµm v¨n, TiÕng ViÖt, §äc v¨n. D. TiÕn tr×nh giê häc. 1.ổn định tổ chức: 2. KiÓm tra bµi cò: §äc thuéc lßng vµ diÔn c¶m mét ®o¹n th¬ ( tèi thiÓu 8 c©u ) g©y Ên tượng mạnh đối với em trong bài thơ Hầu trời ( Tản Đà), nói rõ ấn tượng đó? 3. Bµi míi. Hoạt động của GV và HS. Yêu cầu cần đạt.. * Hoạt động 1. I. §äc hiÓu tiÓu dÉn. HS đọc tiểu dẫn SGK và tóm tắt nội 1. Tác gia Xuân Diệu. dung chÝnh. Ngoài SGK; lưu ý thêm:  Cha đàng ngoài, mẹ đàng trong, lại là con vợ lẽ, đẹp trai, đa tình, đa tài. Trước cách mạng là thµnh viªn cña nhãm Tù lùc v¨n ®oµn. Sau c¸ch m¹ng lµ mét trong nh÷ng nhµ th¬ hµng ®Çu cña thơ ca Việt Nam hiện đại. Lao động sáng tạo nghệ cÇncï, sù nghiÖp v¨n häc phong phó ®a d¹ng. ¤ng lµ nhµ th¬, nhµ v¨n, nhµ nghiªn cøu phª PhÇn tiÓu dÉn tr×nh bµy nh÷ng néi dung. Gi¸o ¸n V¨n 11 - Häc k× II - N¨m häc 2009 -2010 Lop11.com.

<span class='text_page_counter'>(11)</span> Nguyễn Văn Sơn - Trường THPT Đức Hợp - Hưng Yên. chÝnh nµo ?. b×nh, nhµ dÞch thuËt, nhµ v¨n ho¸ lín cña ViÖt Nam thÕ kû XX. 2. Bµi th¬ : Véi vµng. - TrÝch trong tËp th¬ ®Çu tay : Th¬ th¬ ( 1938 ), mét trong nh÷ng bµi th¬ tiªu biÓu nhÊt cña Xu©n Diệu trước cách mạng tháng Tám.. * Hoạt động 2. GV hướng dẫn 1-2 HS đọc diễn cảm. Sau đó GV nhận xét và đọc lại.. *Hoạt động 3. Trao đổi cặp. Gv chuÈn x¸c kiÕn thøc.. II. §äc hiÓu v¨n b¶n. 1. §äc. 2. Gi¶i thÝch tõ khã. - SGK 3. ThÓ lo¹i vµ bè côc. - ThÓ th¬ tr÷ t×nh, tù do. - Chia 4 ®o¹n: + §o¹n 1: 4 c©u ®Çu: ¦íc muèn k× l¹ + §o¹n 2: 9 c©u tiÕp theo: C¶m nhËn thiªn ®­êng trên mặt đất. + §o¹n 3: 17 c©u tiÕp theo: Lý lÏ vÒ t×nh yªu, tuæi trÎ, mïa xu©n, h¹nh phóc. + Đoạn 4: còn lại: Sự đắm say đến cuồng nhiệt khi tận hưởng hạnh phúc của tuổi trẻ, tình yêu nơi trần thÕ.. - Cã thÓ chia bµi th¬ theo mÊy ®o¹n ? Néi dung tõng ®o¹n? 4. Néi dung vµ nghÖ thuËt cña v¨n b¶n. 4.1. §o¹n 1: Bèn c©u th¬ ®Çu.. * Hoạt động 4. - NiÒm ­íc muèn k× l¹, v« lÝ: GV hướng dẫn HS tìm hiểu văn bản qua + tắt nắng trao đổi cặp + buéc giã GV chuÈn x¸c kiÕn thøc.  Mục đích : Giữ lại sắc màu, mùi hương. Thùc chÊt: Sî thêi gian tr«i ch¶y, muèn nÝu kÐo - Em có nhận xét gì về niềm ước muốn thời gian, muốn tận hưởng mãi hương vị của cuộc cña t¸c gi¶ qua 4 c©u th¬ ®Çu? - Môc sèng đích và thực chất trong cách nói bộc lộ niÒm ­íc muèn Êy lµ g×? - ThÓ th¬ ngò ng«n ng¾n gän, râ rµng nh­ lêi khẳng định, cố nén cảm xúc và ý tưởng. - T¹i sao t¸c gi¶ l¹i më ®Çu b»ng 4 c©u th¬ ngò ng«n? - §iÖp ng÷: T«i muèn / t«i muèn  mét c¸i t«i c¸ nhân khao khát giao cảm và yêu đời đến tha thiết. - NhËn biÕt c¸c gi¸ trÞ nghÖ thuËt cã trong 4 c©u th¬ ®Çu? 4.2. §o¹n 2: ChÝn c©u th¬ tiÕp theo. * Hoạt động 5.. Gi¸o ¸n V¨n 11 - Häc k× II - N¨m häc 2009 -2010 Lop11.com.

<span class='text_page_counter'>(12)</span> Nguyễn Văn Sơn - Trường THPT Đức Hợp - Hưng Yên. HS đọc đoạn 2.Trao đổi thảo luận nhóm.GV hướng dẫn HS tìm hiểu nội - Các câu thơ kéo dài thành 8 chữ để dễ dàng vẽ dung. bøc tranh cuéc sèng thiªn ®­êng chÝnh ngay trªn mặt đất, ngay trong tầm tay của mỗi chúng ta. - Nhãm 1: C¶m nhËn chung cña em khi đọc đoạn thơ? Nhận xét hình thức, kết - Hình ảnh đẹp đẽ, tươi non, trẻ trung: cÊu so víi ®o¹n 1? + đồng nội xanh rì + cµnh t¬ ph¬ phÊt +ong bướm + hoa l¸ +yÕn anh. Nhãm 2: Nh÷ng h×nh ¶nh, mµu s¾c, ©m + hµng mi chíp s¸ng thanh trong đoạn thơ đều có đặc điểm + thần Vui gõ cửa. g×?  C¶nh vËt quen thuéc cña cuéc sèng, thiªn nhiªn qua con mắt yêu đời của nhà thơ đã biến thành chèn thiªn ®­êng, thÇn tiªn. - NhÞp th¬ nhanh, gÊp. §iÖp tõ: Ng¹c nhiªn, vui sướng, như trình bày, mời gọi chúng ta hãy thưởng thức. - So sánh cuộc sống thiên nhiên như người đang yêu, như tình yêu đôi lứa đắm say, tràn trề hạnh phóc. - Nhãm 3: T×m c¸c gi¸ trÞ nghÖ thuËt cã - Th¸ng giªng ngon nh­ mét cÆp m«i gÇn: So s¸nh trong đoạn thơ? Câu thơ nào theo em là mới mẻ, độc đáo và táo bạo  . Gợi cảm giác liên mới mẻ và hiện đại nhất? Vì sao? tưởng, tưởng tượng rất mạnh về tình yêu đôi lứa, h¹nh phóc tuæi trÎ. - Thiên đường đẹp nhất là mùa xuân và tuổi trẻ.Yêu cuộc sống đến cuồng nhiệt bởi cảm nhận được cuộc sống trần thế cái gì cũng đẹp, cũng mê say, ®Çy søc sèng.  lÝ do muèn nÝu kÐo sù tr«i ch¶y cña thêi gian. - Nhãm 4: Quan niÖm sèng cña Xu©n - T©m tr¹ng ®Çy m©u thuÉn nh­ng thèng nhÊt: Diệu là gì qua đoạn thơ đó? Hiểu 2 câu Sung sướng >< vội vàng: Muốn sống gấp, sống cuèi ®o¹n nh­ thÕ nµo? nhanh, sèng véi tranh thñ thêi gian. 4.3. Đoạn 3: Mười bảy câu thơ tiếp theo. * Hoạt động 6. - Xuân Diệu đưa tiêu chuẩn: Con người hồng hào Thảo luận nhóm. GV chuẩn xác kiến mơn mởn là vẻ đẹp chuẩn mực trên thế gian. thøc. Nhưng đời người có hạn, thời gian một đi không trở lại, thế giới luôn luôn vận động: + Xu©n tíi - xu©n qua. Gi¸o ¸n V¨n 11 - Häc k× II - N¨m häc 2009 -2010 Lop11.com.

<span class='text_page_counter'>(13)</span> Nguyễn Văn Sơn - Trường THPT Đức Hợp - Hưng Yên. + Xu©n non - xu©n giµ - Nhóm 1. Tìm hệ thống tương phản thể + Xuân hết - tôi mất. hiện tâm trạng tiếc nuối của tác giả về + lòng rộng - đời chật. thêi gian, tuæi trÎ, t×nh yªu?  Một hệ thống tương phản để khẳng định một ch©n lý: tuæi xu©n kh«ng bao giê trë l¹i, ph¶i biÕt qói träng tuæi xu©n. - Người buồn  cảnh buồn : + N¨m th¸ng ….chia ph«i + S«ng nói…tiÔn bÞªt. - Nhãm 2. H×nh ¶nh thiªn nhiªn ®­îc + Giã…hên miªu t¶ nh­ thÕ nµo? cã g× kh¸c víi c¶m + Chim…sî nhËn trong khæ th¬ trªn?  Nói thiên nhiên nhưng là nói lòng người: tâm tr¹ng lo l¾ng, buån b·, tiÕc nuèi khi xu©n qua. + Mau ®i th«i! Mïa ch­a ng¶ chiÒu h«m : vÉn trÎ trung, vẫn đủ sức sống cống hiến tuổi xuân cho cuộc đời. - §iÖp tõ : NghÜa lµ…: §Þnh nghÜa, gi¶i thÝch, mang tính khẳng định tính tất yếu qui luật của thiªn nhiªn - Nhãm 3. Gi¶i thÝch ý nghÜa cña nh÷ng - KÕt cÊu: Nãi lµm chi…nÕu..cßn…nh­ng ch¼ng ®iÖp tõ vµ nh÷ng quan hÖ tõ cã trong cßn…nªn…; ®iÖp ng÷: ph¶i ch¨ng…: Sù lÝ lÏ, biÖn minh về chân lí mà nhà thơ đã phát hiện ra. ®o¹n th¬? * Hoạt động 7. HS đọc đoạn cuối. Trao đổi cặp GV chuÈn x¸c kiÕn thøc..  Muèn nÝu kÐo thêi gian nh­ng kh«ng ®­îc. Vậy chỉ còn một cách là hãy sống cao độ giây phót cña tuæi xu©n. 4.4. §o¹n 4: ChÝn c©u th¬ cuèi.. - T©m tr¹ng Xu©n DiÖu ®­îc béc lé qua h×nh ¶nh, ng«n tõ, giäng ®iÖu trong ®o¹n - Lêi giôc gi· h·y sèng véi vµng, h·y ra søc tËn hưởng tuổi trẻ, mùa xuân, tình yêu đắm say, cuồng th¬ ? nhiÖt, hÕt m×nh. - Bộc lộ sự ham hố, yêu đời, khao khát hòa nhập cña t¸c gi¶ víi thiªn nhiªn vµ t×nh yªu tuæi trÎ. - Ph©n tÝch t¸c dông cña c¸c ®iÖp tõ ? - §iÖp tõ: vµ… cho..: c¶m xóc µo ¹t, d©ng trµo. - Điệp ngữ: Ta muốn: bộc lộ sự ham hố, yêu đời, ®iÖp ng÷ ? khao kh¸t hßa nhËp cña t¸c gi¶ víi thiªn nhiªn vµ t×nh yªu tuæi trÎ. - Tôi  Ta : Sự hòa nhập đồng điệu trong tâm hån nhµ th¬, mang tÝnh phæ qu¸t. - NghÖ thuËt v¾t dßng víi 3 tõ vµ: Sù mª say vå. Gi¸o ¸n V¨n 11 - Häc k× II - N¨m häc 2009 -2010 Lop11.com.

<span class='text_page_counter'>(14)</span> Nguyễn Văn Sơn - Trường THPT Đức Hợp - Hưng Yên. vập trước cảnh đẹp, tình đẹp. - §éng tõ: «m…riÕt…say…th©u…h«n...c¾n… - Phân tích ý nghĩa của các động từ ? từ  Mức độ tăng dần – càng mạnh càng mê đắm, cuång nhiÖt. chỉ mức độ tình cảm ? - Từ chỉ mức độ: Chếnh choáng…đã đầy…no Anh xin lµm sãng biÕc nª…: Sù hßa nhËp cña mét søc sèng nång nµn, mª H«n m·i c¸t vµng em say. H«n thËt khÏ thËt ªm Hôn êm đềm mãi mãi.  Sèng véi vµng, cuèng quÝt kh«ng cã nghÜa lµ ích kỷ, tầm thường, thụ động, mà đó là cách sống biết cống hiến, biết hưởng thụ §· h«n råi h«n l¹i  Quan niÖm nh©n sinh cña thi sÜ. Đến tan cả đất trời 5. KÕt luËn. Anh míi th«i dµo d¹t - Một quan niệm sống nhân văn cao đẹp. Một trái Còng cã khi µo ¹t tim sôi nổi, trẻ trung, khát vọng hưởng thụ và cống Nh­ nghiÕn n¸t bê em hiến cho đời. Xuân Diệu đã khẳng định được cái tôi trong quan bệ gắn bó với đời. HS đọc ghi nhớ SGK. III. Ghi nhí. - SGK. 4. Cñng cè. - §äc l¹i bµi th¬: §äc diÔn c¶m. DiÔn xu«i. 5. Hướng dẫn về nhà. - Thuéc lßng bµi th¬. - N¾m néi dung bµi häc. - Soạn bài theo phân phối chương trình. *********************** Ngµy so¹n: 6/ 1 /2010 TiÕt 79.. Trµng Giang. ( Huy CËn ). A. Mục đích yêu cầu. - Giúp HS cảm nhận được nỗi buồn cô đơn trước vũ trụ rộng lớn, nỗi sầu nhân thế, niềm khao khát hoà nhập cuộc đời và tình cảm đối với quê hương đất nước của tác giả. - Thấy được màu sắc cổ điển và hiện đại trong bài thơ mới. - RÌn kü n¨ng ph©n tÝch t©m tr¹ng trong th¬ tr÷ t×nh. B. Phương tiện thực hiện. - SGK Ng÷ V¨n 11. - ThiÕt kÕ bµi häc. .C. C¸ch thøc tiÕn hµnh - Phương pháp đọc hiểu - đọc diễn cảm.. Gi¸o ¸n V¨n 11 - Häc k× II - N¨m häc 2009 -2010 Lop11.com.

<span class='text_page_counter'>(15)</span> Nguyễn Văn Sơn - Trường THPT Đức Hợp - Hưng Yên. Phân tích, giảng bình kết hợp so sánh, nêu vấn đề qua hình thức trao đổi thảo luận nhóm. D. TiÕn tr×nh giê häc . ổn định tổ chức: 2. Kiểm tra bài cũ: Thuộc lòng và phân tích lòng yêu đời khao khát hoà nhập của Xuân DiÖu trong Véi Vµng. 3. Bµi míi: Hoạt động của GV và HS. Yêu cầu cần đạt. I. tiÓu dÉn. * Hoạt động 1. 1. T¸c gi¶. HS đọc tiểu dẫn SGK và tóm tắt nội dung Lưu ý các vấn đề sau: chÝnh. - Tên đầy đủ, năm sinh, năm mất. - Quª qu¸n. - Cuộc đời và sự nghiệp. - PhÇn tiÓu dÉn tr×nh bµy nh÷ng néi dung - C¸c t¸c phÈm tiªu biÓu. chÝnh nµo ? 2. Bµi th¬. - Bµi th¬ viÕt mïa thu 1939, ®­îc in trong tËp löa thiªng- tËp th¬ tiªu biÓu vµ næi tiÕng cña * Hoạt động 2. ông trước cách mạng tháng tám 1945. GV hướng dẫn HS tìm hiểu văn bản. II. §äc hiÓu v¨n b¶n. - Gọi HS đọc bài thơ: Giọng trầm lắng, 1. §äc. ung dung, th­ th¸i, chó ý ng¾t nhÞp 4-3, 22. Gi¶i thÝch tõ khã. 2-3. GV nhận xét, đọc lại. - SGK. - NhËn xÐt thÓ th¬ vµ bè côc bµi th¬? 3. ThÓ th¬ vµ bè côc. - ThÓ th¬ thÊt ng«n - 4 khæ = bøc tranh tø b×nh: cã c¶nh cã t×nh 4. Gi¸ trÞ néi dung vµ nghÖ thuËt cña v¨n b¶n. * Hoạt động 3. 4.1. Nhan đề và lời đề từ. Trao đổi thảo luận nhóm. - Nhan đề. Chiều trên sông Tràng giang GV chuÈn x¸c kiÕn thøc. + Chiều trên sông: Cụ thể, bình thường không gây ấn tượng. +Trµng giang: Kh¸i qu¸t, trang träng, võa cæ điển vừa hiện đại, gợi âm hởng lan toả, ngân - Em có suy nghĩ gì về nhan đề bài thơ? vang. - Lời đề từ: Cảm hứng chủ đạo được tác giả nói râ: - Cảm nhận của em về câu thơ đề từ? + Mét thiªn nhiªn bao la, rîn ngîp + Mét dßng s«ng dµi, réng mªnh m«ng. + Mét nçi niÒm b©ng khu©ng, tha thiÕt nhí khi đứng trước trời rộng sông dài. - Toµn bé c¶m xóc chi phèi c¶m høng s¸ng t¸c của tác giả  chìa khoá để hiểu bài thơ. 4.2. Khæ th¬ 1. Th¶o luËn nhãm. + Sãng gîn: NhÑ, tõng líp mét nh­ lan to¶.. Gi¸o ¸n V¨n 11 - Häc k× II - N¨m häc 2009 -2010 Lop11.com.

<span class='text_page_counter'>(16)</span> Nguyễn Văn Sơn - Trường THPT Đức Hợp - Hưng Yên. - Nhóm 1. Đọc khổ thơ 1, tìm và xác định ý nghÜa c¸c gi¸ trÞ nghÖ thuËt cã trong khæ thơ đó?. - Nhóm 2. Đọc khổ thơ 2, tìm và xác định ý nghÜa c¸c gi¸ trÞ nghÖ thuËt cã trong khæ thơ đó?. + Trµng giang: s«ng réng, dµi, lín… + §iÖp ®iÖp: Liªn tôc, nhiÒu lÇn. + Thuyền về nước lại: Buồn, chia ly, xa cách + Cñi l¹c dßng: Tr«i næi trªn s«ng, c¶nh chia l×a trèng v¾ng, gîi sù chÕt chãc.  Cảnh cô đơn, buồn vắng vô tận, nỗi buồn nh­ ngÊm vµo tËn da thÞt. 4.3. Khæ th¬ 2. - l¬ th¬ - cån nhá - đìu hiu - lµng xa - v·n chî chiÒu - c« liªu  Kh«ng gian buån v¾ng. NghÖ thuËt dïng tõ l¸y gîi t¶ sù h¾t hiu, thª th¶m... - Không một âm thanh, không một tiếng động, có vẳng hơi tiếng con người ở một phiên chợ chiều đã vãn nhưng mơ hồ - càng gợi sự tàn tạ, vắng vẻ, cô đơn. - Kh«ng gian hai chiÒu: + n¾ng xuèng/ trêi lªn/ s©u chãt vãt + s«ng dµi/ trêi réng/ bÕn c« liªu  Nghệ thuật đối, sự đối lập giữa con người với vũ trụ: con người càng nhỏ bé trước không gian réng lín Êy. H×nh ¶nh th¬ mang mµu s¾c cæ ®iÓn. 4.4 Khæ th¬ 3. - Cảnh cô đơn, buồn, trống vắng được nhấn mạnh hơn bởi hai lần phủ định: + kh«ng cÇu. + không đò  Không bóng người, không sự giao lưu.. + BÌo d¹t: h×nh ¶nh chia l×a, tan t¸c.  gợi hình ảnh con người mất quyền lợi, mất tự do, mÊt chñ quyÒn, kiÕp sèng l­u l¹c trªn dßng đời, thân phận bèo bọt, vô nghĩa, cô đơn trước đất trời. 4.5. Khæ th¬ 4. + líp líp + đùn + nghiªng + sa  Cảnh hoàng hôn u ám, nặng nề, tưởng chõng như đặc quánh lại. - Nhãm 4. §äc khæ th¬ 4 vµ cho biÕt c¶nh - Nhãm 3. §äc khæ th¬ 3 vµ nhËn xÐt c¶nh vật ở thổ thơ có gì đáng chú ý? H×nh ¶nh BÌo d¹t gîi cho em suy nghÜ g×? ý nghĩa dùng từ phủ định hai lần?. Gi¸o ¸n V¨n 11 - Häc k× II - N¨m häc 2009 -2010 Lop11.com.

<span class='text_page_counter'>(17)</span> Nguyễn Văn Sơn - Trường THPT Đức Hợp - Hưng Yên. vËt vµ c¶m xóc cña nhµ th¬ trong khæ th¬ có gì đặc biệt? B¶n th¶o Huy CËn viÕt: Dên dîn. Do sù v« tình của người sắp chữ in mà thành dợn dợn. Tác giả cảm ơn sự vô tình đó của anh thî s¾p ch÷ m¸y in. C©u th¬ ®­îc gîi ra tõ hai c©u th¬ trong Hoàng Hạc lâu của Thôi Hiệu: Quê hương khuÊt bãng hoµng h«n/ Trªn s«ng khãi sãng cho buån lßng ai.. Trao đổi cặp.. - Em hiểu thế nào là vẻ đẹp cổ điển và hiện đại trong bài thơ?. * Hoạt động 4. HS đọc phần ghi nhớ SGK.. +Dîn dîn: Gîi c¶m gi¸c bªn trong, buån v« hạn, nhớ quê hương. + Kh«ng khãi …nhí nhµ: nÐt cæ ®iÓn mµ hiÖn đại trong thơ Huy Cận. Nỗi nhớ da diết của một cái tôi lãng mạn. Đó chính là lòng yêu nước thầm kín của Huy Cận trước cảnh ngộ đất nước mÊt chñ quyÒn. 4.6. Vẻ đẹp cổ điển và hiện đại trong bài thơ. YÕu tè cæ ®iÓn. Yếu tố hiện đại. - ThÓ th¬ thÊt ng«n t¶ c¶nh ngô t×nh. - Sö dông nhiÒu tõ H¸n ViÖt, thi liÖu truyÒn thèng. - Mang d¸ng dÊp §­êng thi ë sù hµm súc, cô đọng, tao nhã, s©u s¾c, kh¸i qu¸t. - H×nh ¶nh ­íc lÖ, tượng trưng.. - Nỗi buồn cô đơn nh­ng mang c¶m xóc b©ng khu©ng man m¸c nçi buån thêi đại. - C¶nh vËt quen thuéc gÇn gòi. - Trùc tiÕp béc lé c¸i tôi cô đơn trước vũ trô, lßng yªu quª hương đất nước thầm kÝn. - H×nh ¶nh gÇn gòi th©n thuéc.. III. Ghi nhí. - SGK.. 4. Cñng cè. - §äc diÔn c¶m bµi th¬. - Phát biểu cảm nhận của em về vẻ đẹp cổ điển trong bài thơ? 5. Hướng dẫn về nhà. - Thuéc lßng bµi th¬. - N¾m néi dung bµi häc. - Soạn bài theo phân phối chương trình. *********************** Ngµy so¹n: 2/ 2 / 2009. TiÕt 85+86.. §©y th«n VÜ d¹.. ( Hµn MÆc Tö ). Gi¸o ¸n V¨n 11 - Häc k× II - N¨m häc 2009 -2010 Lop11.com.

<span class='text_page_counter'>(18)</span> Nguyễn Văn Sơn - Trường THPT Đức Hợp - Hưng Yên. A. Mục đích yêu cầu. - Giíi thiÖu t¸c gi¶- mét giäng th¬ l¹ trong phong trµo th¬ míi. - Cảm nhận giá trị độc đáo của bài thơ qua phân tích nội dung, nghệ thuật. - Rèn kỹ năng đọc diễn cảm và phân tích thơ trữ tình. B. Phương tiện thực hiện. - S¸ch gi¸o khoa v¨n 11 - ThiÕt kÕ bµi häc. C. C¸ch thøc tiÕn hµnh. - Phương pháp đọc hiểu-đọc diễn cảm, - Phân tích, bình giảng, kết hợp so sánh, tái hiện, đàm thoại nêu vấn đề bằng hệ thống câu hái th¶o luËn nhãm. D. TiÕn tr×nh giê häc. 1. ổn định tổ chức: 2. KiÓm tra bµi cò: - Thuéc lßng bµi th¬ Trµng giang (Huy CËn) - Ph©n tÝch t©m tr¹ng nh©n vËt tr÷ t×nh. 3. Bµi míi: Hoạt động của GV và HS. Yêu cầu cần đạt.. * Hoạt động 1. HS đọc tiểu dẫn SGK Tãm t¾t néi dung chÝnh GV chuÈn x¸c kiÕn thøc. L­u ý thªm: - Lµm th¬ tõ n¨m 16 tuæi víi nhiÒu bót danh: Phong TrÇn, LÖ Thanh, Minh DuÖ ThÞ. - 1936 lÊy bót danh Hµn MÆc Tö. - Nhµ th¬ tµi n¨ng phong c¸ch nghÖ thuËt kú l¹. - Nhµ nghÌo, cha mÊt sím, khi ®ang lµm viÖc ë së §¹c ®iÒn th× m¾c bÖnh hñi( BÖnh phong) nªn bÞ ®uæi viÖc. Điều trị tại nhà thương Qui Nhơn và mất tại đó. - Bªn c¹nh nh÷ng vÇn th¬ ®iªn lo¹n vÉn xuÊt hiÖn nh÷ng vÇn th¬ trong trÎo: Mïa xu©n chÝn, §©y th«n VÜ Gi¹... I. §äc hiÓu tiÓu dÉn. 1. T¸c gi¶ (1912- 1940) - Tªn thËt: NguyÔn Träng TrÝ - Quª qu¸n: Lµng MÜ LÖ, huyÖn Phong Léc, tØnh §ång Híi, nay lµ tØnh Qu¶ng B×nh. - Cuộc đời và sự nghiệp: SGK - Mét sè t¸c phÈm tiªu biÓu: sgk 2. Giíi thiÖu bµi th¬. - S¸ng t¸c 1938, in trong tËp Th¬ §iªn. - Bµi th¬ ®­îc gîi c¶m høng khi nhµ th¬ nhËn ®­îc tÊm b­u thiÕp phong c¶nh do Hoµng Cóc göi ra tõ HuÕ khi ông đang trên giường bệnh.. II. §äc hiÓu v¨n b¶n. 1. §äc Hàn Mặc Tử : Con người của văn 2. Giải thích từ khó. - SGK chương kẻ đam mê văn chương. 3. ThÓ th¬ vµ bè côc.. Gi¸o ¸n V¨n 11 - Häc k× II - N¨m häc 2009 -2010 Lop11.com.

<span class='text_page_counter'>(19)</span> Nguyễn Văn Sơn - Trường THPT Đức Hợp - Hưng Yên. - Thể thơ: Thất ngôn trường thiên(3 khổ/bài, mỗi khổ 4 c©u) - Bè côc: 3 khæ * Hoạt động 2. + Khổ 1: Vườn tược thôn Vĩ Thảo luận nhóm. Đại diện nhóm + Khổ 2: Sông nước thôn Vĩ tr×nh bµy. GV chuÈn x¸c kiÕn thøc. + Khổ 3: Người xưa thôn Vĩ. 4. Gi¸ trÞ néi dung vµ nghÖ thuËt cña v¨n b¶n. 4.1. Khæ th¬ 1. - C©u th¬ 1: Nhãm 1. T×m c¸c gi¸ trÞ nghÖ thuËt + H×nh thøc: c©u hái. và chỉ ra những nét đẹp của phong + Nội dung: lời mời, lời trách móc. c¶nh trong khæ th¬ 1?  tù ph©n th©n, tù gi·i bµy t©m tr¹ng: nuèi tiÕc, nhí mong. - Bức tranh thôn Vĩ được khắc hoạ tươi đẹp, sống động. Hình ảnh: Nắng hàng cau-Nắng mới. ¸nh n¾ng ban mai tinh khiÕt trong lµnh chiÕu lªn những hàng cau còn ớt đẫm sương đêm. N¾ng cã linh hån riªng. N¾ng mang hån xø HuÕ. - Sù lÆp l¹i 2 lÇn tõ “n¾ng” khiÕn c©u th¬ trµn ngËp ¸nh s¸ng. Thiên nhiên sống động rạng ngời , gợi cảm giác khoÎ kho¾n, Êm ¸p. - Đại từ phiếm chỉ “ai” gợi cái ám ảnh thương nhớ. -“Xanh nh­ ngäc”: BiÖn ph¸p so s¸nh gîi lªn mµu s¾c tươi sáng của vườn cây. - “MÆt ch÷ ®iÒn”: khu«n mÆt hiÒn lµnh phóc hËu. Vẻ đẹp: cảnh và người xứ Huế. Bøc tranh thiªn nhiªn trinh nguyªn, ®Çy ¾p ¸nh s¸ng, có màu sắc, có đường nét.Hình ảnh con người: dịu dµng e Êp. TiÕng nãi b©ng khu©ng r¹o rùc cña mét t©m hån yªu đời, khát sống, hướng về cái trong trẻo, thánh thiện. 4.2. Khæ th¬ 2. Nhãm 2. NhËn xÐt nghÖ thuËt miªu t¶ h×nh ¶nh giã, m©y, s«ng, tr¨ng trong khổ thơ 2 và chỉ ra nét độc đáo có trong khổ thơ đó?. - Gió, mây, sông nước, hoa được nhân cách hoá để nói t©m tr¹ng. - Cái ngược đường của gió, mây gợi sự chia ly đôi ngả -> nçi ®au th©n phËn xa c¸ch, chia l×a.. Gi¸o ¸n V¨n 11 - Häc k× II - N¨m häc 2009 -2010 Lop11.com.

<span class='text_page_counter'>(20)</span> Nguyễn Văn Sơn - Trường THPT Đức Hợp - Hưng Yên.  Kh«ng gian trèng v¾ng, thêi gian nh­ ngõng l¹i, cảnh vật hờ hững với con người. - Hình ảnh thơ không xác định: “Thuyền ai”, “sông tr¨ng”  C¶m gi¸c huyÒn ¶o. Cảnh đẹp như trong cõi mộng. - C©u hái tu tõ Èn chøa mét nçi mong chê tha thiÕt, đồng thời cũng chứa đầy nỗi phấp phỏng hoài nghi. Không gian mênh mông có đủ cả gió, mây, sông, nước, trăng, hoa cảnh đẹp nhưng buồn vô hạn. 4.3. Khæ th¬ 3. - Chñ thÓ: §Çy kh¸t väng trong tiÕng gäi - Kh¸ch thÓ: h­ ¶o, nh¹t nhoµ, xa x«i.  Câu thơ đầy đam mê, hồi hộp, ngưỡng vọng, nhưng hôt hÉng, xãt xa. - §iÖp tõ, ®iÖp ng÷, Nhãm 3. ë khæ th¬ thø 3 nhµ th¬ - Nh¹c ®iÖu s©u l¾ng vµ buån mªnh mang. béc lé t©m tr¹ng cña m×nh nh­ thÕ - C©u hái löng l¬ nöa nghÑn ngµo, nöa tr¸ch mãc, nµo?  Chân dung nội tâm của tác giả: Khao khát yêu thương, đồng cảm. - §¹i tõ phiÕm chØ : ai / t×nh ai ?  Câu thơ cuối dường như chính là câu trả lời cho câu th¬ thø nhÊt. III. Tæng kÕt.. Nhãm 4. NhËn xÐt bót ph¸p miªu t¶ trong 3 khæ th¬ cã g× kh¸c nhau ( Thêi gian, kh«ng gian, khung c¶nh)?. ThÕ giíi thùc -Thêi gian: b×nh minh Khổ Không gian: Miệt vườn 1. khung cảnh tươi sáng, ấm áp, hài hoà giữa con người và thiên nhiên. ThÕ giíi méng Khổ - Thời gian: đêm trăng 2 - Không gian: trời, mây, sông, nước khung c¶nh u buån, hoang v¾ng, chia l×a… Khæ 3. * Hoạt động 3. HS đọc ghi nhớ SGK.. ThÕ giíi ¶o. Thời gian: không xác định. - Không gian: đường xa, sương khói. -khung c¶nh h­ ¶o…  Khát vọng yêu thương, đồng cảm!. IV. Ghi nhí.. 4. Hướng dẫn về nhà. Gi¸o ¸n V¨n 11 - Häc k× II - N¨m häc 2009 -2010 Lop11.com.

<span class='text_page_counter'>(21)</span>