Giáo án môn Ngữ văn khối 11 - Tiết 97: Từ ấy

<span class='text_page_counter'>(1)</span>: 97 Tªn bµi : TiÕt thø. Gi¸o ¸n ng÷ v¨n 11 n©ng cao Ph©n m«n: §äc v¨n. Tõ Êy ( Tè H÷u ). A. môc tiªu bµi häc : Gióp häc sinh:. - Cảm nhận được niềm vui lớn của nhà thơ khi được giác ngộ lí tưởng cộng sản và nhờ đó biết gắn cá nhân mình với quần chúng nhân dân để tạo cho mình sức mạnh tinh thÇn to lín - Hiểu được nghệ thuật diễn tả tâm trạng vui sướng, tin tưởng, sau mê bằng nnhững hình ảnh tươ sáng, giọng thơ sảng khoái, nhịp thơ dồn dập, hăm hở. B. kiÓm tra bµi cò : - §äc thuéc lßng vµ diÔn c¶m b¶n phiªn ©m ch÷ H¸n vµ b¶n dÞch th¬ bµi Lai t©n cña Hå ChÝ Minh - Phân tích nghệ thuật châm biếm đặc sắc của tác giả trong bµi th¬ Lai t©n. C. Phương tiện dạy học : D. Hướng dẫn bài mới. SGK, SGV, thiÕt kÕ bµi d¹y. Hoạt động của GV và H. Kiến thức cần đạt. I. T¸c gi¶ H§1: T×m hiÓu kh¸i qu¸t vÒ t¸c gi¶, t¸c phÈm H: Tr×nh bµy nh÷ng hiÓu biÕt cña em vÒ nhµ th¬ Tè H÷u? KÓ tªn nh÷ng bµi th¬ của Tố Hữu đã học ở THCS. H§2: §äc- hiÓu v¨n b¶n. §äc diÔn c¶m: giäng phÊn khởi, vui tươi, hồ hởi. - Tè H÷u tªn khai sinh lµ NguyÔn Kim Thµnh, quª Huế, học trường Quốc học. Giác ngộ cách mạng từ n¨m1937, trë thµnh nhµ th¬ céng s¶n trÎ tuæi. §Õn víi th¬ vµ c¸ch m¹ng cïng mét lóc; con ®­êng th¬ cña Tè H÷u g¾n liÒn vµ song hµnh víi c¸c chÆng ®­êng cña c¸ch m¹ng ViÖt Nam 60 n¨m qua. Tè Hữu là nhà thơ của lí tưởng cộng sản; là tác giả của c¸c tËp th¬: Tõ Êy, ViÖt B¾c, Giã léng, Ra trËn, M¸u và hoa, Một tiếng đờn. ông được xem là ngọn cờ ®Çu cña th¬ ca c¸ch m¹ng ViÖt Nam ®Çu thÕ kØ XX. - Tõ Êy - tËp th¬ ®Çu tay cña Tè H÷u, lµ tiÕng h¸t trong trẻo, phấn chấn , say mê của người thanh niên céng s¶n; gåm 71 bµi th¬, chia lµm 3 phÇn: (1) M¸u löa, (2) XiÒng xÝch (viÕt trong thêi gian nhµ th¬ bÞ tï đày (1939-1942), (3) Giải phóng. Bµi th¬ më ®Çu lµ Må c«i, bµi cuèi tËp th¬ lµ Hå ChÝ Minh Bµi th¬ Tõ Êy trÝch trong phÇn 1: M¸u löa II. §äc- hiÓu bµi th¬ Tõ Êy 1- ThÓ th¬ vµ bè côc - ThÓ th¬ b¶y ch÷/c©u, mçi khæ 4 c©u, toµn bµi cã 3 khæ th¬ - Bố cục: Khổ 1: Niềm vui sướng say mê khi gặp lí tưởng của Đảng, cách mạng. Khæ 2: NhËn thøc vÒ lÏ sèng Khæ 3: Sù chuyÓn biÕn trong t×nh c¶m 2-Gi¸ trÞ néi dung vµ nghÖ thuËt. Lª ThÞ V©n Hång - THPT §µo Duy Tõ. 1 Lop11.com.

<span class='text_page_counter'>(2)</span> H: ý chung cña khæ th¬ lµ g×? c¸c h×nh ¶nh th¬ cã ph¶i lµ h×nh ¶nh thùc kh«ng? c¸c biÖn ph¸p Èn dô vµ so s¸nh trùc tiÕp cã t¸c dông g×? ý nghÜa thÈm mÜ cña c¸c tõ bõng, chãi, c¸c h×nh ¶nh n¾ng h¹, mÆt trê ch©n lÝ ?. H:Lẽ sống mà người đảng viªn trÎ Tè H÷u nhËn thøc lµ g×? ý nghÜa tõ buéc? Giải thích từ khối đời. H:Khæ th¬ cuèi tiÕp tôc cô thÓ ý khæ 2 nh­ thÕ nµo? t¸c dông cña lèi kÕt cÊu khæ th¬? G¶i thÝch c¸c tõ, côm tõ kiÕp ph«i pha, cï bÊt cï b¬?. a- Khæ 1 - Từ ấy- thời điểm đặc biệt quan trọng trong cuộc đời và sự nghiệp của Tố Hữu: một thanh niên trường Quèc häc HuÕ ®­îc gi¸c ngé c¸ch m¹ng, gi¸c ngé lÝ tưởng cộng sản, được kết nạp vào Đảng cộng sản Đông Dương. - Tác giả không dùng từ đó, từ khi ấy mà dùng từ từ Êy rÊt ng¾n gän , gi¶n dÞ mµ tao nh· - ý chung cña khæ th¬: diÔn t¶ niÒm say mª, h¹nh phóc trµn ngËp t©m hån cña t¸c gi¶ trong thêi ®iÓm tõ Êy. - C¸ch thÓ hiÖn: dïng Èn dô vµ so s¸nh trùc tiÕp: n¾ng h¹, mÆt trêi ch©n lÝ. N¾ng h¹-> gîi sù m¹nh mÏ, chãi rùc ( kh¸c víi n¾ng cña c¸c mïa kh¸c) phï hợp với động từ bừng và vầng mặt trời chân lí. Mặt trêi ch©n lÝ lµ h×nh ¶nh Èn dô míi l¹, hÊp dÉn. Kh¼ng định chân lí của Đảng, của cách mạng, của chủ nghÜa M¸c-Lª Nin s¸ng rùc, chãi läi, cÇn thiÕt nh­ mặt trời, đúng đắn như chân lí. Từ chói thể hiện ánh sáng mạnh mẽ, hấp dẫn không thể cưỡng nổi. - Hai câu trên tả niềm vui sướng, say mê khi bắt gặp lí tưởng mới. Hai câu dưới tả tâm trạng, tâm hồn sau khi đã tiếp nhận lí tưởng ấy, tiếp tục sử dụng nghệ thuật ẩn dụ và so sánh trực tiếp hồn tôi- vườn hoa lá, đậm hương, rộn tiếng chim b- Khæ 2: - LÏ sèng míi ë ®©y lµ nhËn thøc mèi quan hÖ gi÷a cá nhân, bản thân cái tôi của nhà thơ với mọi người, víi nh©n d©n, quÇn chóng, dÆc biÖt lµ víi nh÷ng người lao động nghèo khổ. Đó là quan niệm đoàn kết gắn bó thân thiết, chặt chẽ để làm nên sức mạnh trong đấu tranh cách mạng. - Từ buộc không có nghĩa là băt buộc, miễn cưỡng mµ tù rµng buéc, g¾n bã tù gi¸c. - Tõ Êy, c¸i t«i c¸ nh©n cña nhµ th¬ hoµ chung víi cái ta của tập thể nhân dân, xã hội, những người nghÌo khæ. - Từ khối đời là hình ảnh ẩn dụ trừu tượng hoá sức m¹nh cña tËp thÓ nh©n d©n ®oµn kÕt chÆt chÏ. c. Khæ 3 - TiÕp tôc ghi nhËn nh÷ng chuyÓn biÕn nhËn thøc vµ hành động của nhà thơ về lẽ sống thể hiện trong quan hÖ víi c¸c tÇng líp kh¸c nhau cña quÇn chóng nhân dân lao động. - §ã lµ v¹n nhµ: tËp thÓ lín lao, réng r·i, v¹n kiÕp ph«i pha ( nghÌo khæ, sa sót, vÊt v¶, c¬ cùc, phai tµn), v¹n em nhá cï bÊt cï b¬. Lª ThÞ V©n Hång - THPT §µo Duy Tõ. 2 Lop11.com.

<span class='text_page_counter'>(3)</span> - Cách nói trực tiếp trần trụi, xác định rõ ràng vị thế trong gia đình lớn: đã là con, là anh, là em… của vạn… Tác dụng khẳng định ý thức tự giác, chắc ch¾n v÷ng vµng cña t¸c gi¶. §ã lµ ý thøc gi¸c ngé lÏ sống mang tính giai cấp của người cộng sản trong cuộc sống vận động tuyên truyền và đấu tranh cách m¹ng. H§3:Cñng cè tæng kÕt bµi Tæng kÕt: Bài thơ Từ ấy có thể xem là tuyên ngôn về lí tưởng vµ nghÖ thuËt cña nhµ th¬ Tè H÷u: §ã lµ lêi tuyªn bè trang träng vµ ch©n thµnh vÒ niÒm vui gi¸c ngé lÝ tưởng, về lẽ sống, về tương lai…. Bằng giọng điệu c¶m xóc nhiÖt t×nh, trµn trÒ, c¸ch dïng tõ, h×nh ¶nh Èn dô, so s¸nh trùc tiÕp, c¸ch nãi trùc tiÕp, kh¼ng định . Mạch vận động của tâm trạng cái tôi trữ tình diễn ra từ Niềm vui giác ngộ lí tưởng đến Nhận thức míi vÒ lÏ sèng vµ biÕn chuyÓn t×nh c¶m. G. Hướng dẫn học sinh học bài:. Học thuộc bài thơ và phân tích. Soạn bài đọc thêm Nhớ đồng K. Tµi liÖu tham kh¶o, bæ sung kiÕn thøc:. Hµ Minh §øc, Gi¶ngv¨n v¨n häc ViÖt Nam 1930-1945, tËp 3, V¨n häc c¸ch m¹ng. §o¹n in trong sgv ThiÕt kÕ bµi gi¶ng t¹p 2 tr 201-203. Lª ThÞ V©n Hång - THPT §µo Duy Tõ. 3 Lop11.com.

<span class='text_page_counter'>(4)</span>