Giáo án Ngữ văn 11 tiết 97: Đọc văn Từ ấy - Đọc thêm Nhớ đồng ( Tố Hữu)

<span class='text_page_counter'>(1)</span>TuÇn 25 §äc v¨n từ ấy - Đọc thêm nhớ đồng ( tè h÷u) TiÕt 97,98. Ngµy so¹n: 01/3/2008. I - Mục tiêu cần đạt. Gióp häc sinh: - Cảm nhận được niềm vui lớn của nhà thơ khi được giác ngộ lí tưởng cộng sản và nhờ đó biết gắn cá nhân mình với quần chúng nhân dân để tạo cho mình sức mạnh tinh thÇn to lín. - Thấy được nghệ thuật diễn tả tâm trạng vui sướng, tin tưởng, say mê bằng hình ảnh tươi sáng, giọng thơ sảng khoái, nhịp thơ dồn dập, hăm hở. II - Phương pháp, phương tiện. 1,Phương pháp. -D¹y häc theo h×nh thøc gi¶ng gi¶i, thuyÕt tr×nh, ph¸t vÊn, chia nhãm th¶o luËn. 2,Phương tiện. -Sö dông SGK,SGV,S¸ch tham kh¶o. III - TiÕn tr×nh d¹y häc. 1,ổn định lớp. 2,KiÓm tra bµi cò.: 3,D¹y bµi míi. Hoạt động của GV vµ Häc Sinh. Yêu cầu cần đạt. I/ TiÓu dÉn. - Tè H÷u ( 1920 - 20020 xuÊt th©n trong mét gia đình nhà nho nghèo tỉnh Thừa Thiên Huế. Xuất thân CH: Nªu néi dung phÇn trong một gia đình và vùng quê rất giàu truyền thống tiÓu dÉn? v¨n ho¸, v¨n häc. - Lµ mét t¸c gia lín cña nÒn v¨n häc ViÖt Nam. Chú ý đến nội dung của tập - Tố Hữu để lại cho nền văn học một sự nghiệp thơ ca giµu gi¸ trÞ vÒ néi dung, nghÖ thuËt víi c¸c tËp th¬ th¬ Tõ Êy. tiªu biÓu: Tõ Êy, ViÖt B¾c, Giã léng, Ra trËn, m¸u vµ hoa... + Néi dung th¬ TH: thÓ hiÖn kh¸ ch©n thùc vµ ®Çy đủ những sự kiện lịch sử trọng đại của dân tộc, thơ cña «ng thÓ hiÖn nh÷ng lÏ sèng lín, t×nh c¶m lín cña người công dân, chiến sĩ, cán bộ, cách mạng đối với §¶ng, Tæ quèc, nh©n d©n vµ víi B¸c Hå. + NghÖ thuËt th¬ TH thÓ hiÖn ë phong c¸ch th¬ tr÷ tình chính trị, đậm đà tính dân tộc 1 Lop11.com.

<span class='text_page_counter'>(2)</span> Yêu cầu đọc bài thơ với giäng hå hëi, phÊn khëi, vui tươi phù hợp với tâm tr¹ng cña nh©n vËt tr÷ t×nh. CH: Chia bè côc bµi th¬?. CH: NiÒm say mª n¸o nøc của người thanh niên cách m¹ng trÎ tuæi khi gi¸c ngé lí tưởng cách mạng được thÓ hiÖn nh­ thÕ nµo? - Chó ý thêi gian: Tõ Êy - H×nh ¶nh Èn dô mÆt trêi ch©n lÝ. - C¸c tõ ng÷ cã t¸c dông biÓu c¶m cao: n¾ng h¹, chói, đậm hương, rộn tiếng chim. Người rực rỡ là mặt trời c¸ch m¹ng Mà đế quốc là loài dơi hốt ho¶ng §ªm tµn bay chËp cho¹ng dưới chân người. ( Tè H÷u) §©y lµ nh÷ng c©u th¬ míi lạ độc đáo. Đặc biệt là nh÷ng t×nh c¶m ch©n thµnh. + Cảm hứng chủ đạo trong thơ ông là cảm hứng lãng mạn kết hợp với khuynh hướng sử thi. - Tõ Êy lµ tËp th¬ ®Çu tay cña TH ( s¸ng t¸c tõ 1937 -> 1946) tập thơ này thể hiện niềm say mê lí tưởng và niềm khao khát được chiến đấu và hi sinh cho c¸ch m¹ng trªn tinh thÇn l¹c quan chiÕn th¾ng cña người thanh niên cộng sản, bao gồm 3 phần: Máu löa, XiÒng xÝch, Gi¶i phãng. Bµi th¬ Tõ Êy n»m trong phÇn M¸u löa. II/ §äc - bè côc. 1. §äc. 2. Bè côc: 3 phÇn - PhÇn I: khæ th¬ ®Çu: NiÒm say mª n¸o nøc cña người thanh niên cách mạng trẻ tuổi khi giác ngộ lí tưởng cách mạng. - PhÇn II: Khæ 2: Lêi tù nguyÖn cña nhµ th¬ khi gi¸c ngộ lí tưởng của Đảng. - Phần III: khổ 3: Sự khẳng định của nhà thơ khi giác ngộ lí tưởng Đảng. III/ §äc hiÓu. 1. Khổ thơ đầu: Niềm say mê náo nức của người thanh niên cách mạng trẻ tuổi khi giác ngộ lí tưởng c¸ch m¹ng. - Thời gian: từ ấy là khoảng thời gian đánh dấu mốc quan trọng trong cuộc đời hoạt động cách mạng của nhà thơ. Trước thời gian này TH cũng như những nhà thơ khác đang băn khoăn tìm kiếm lẽ yêu đời, từ bước chân bơ vơ ấy TH đã bắt gặp được lí tưởng c¸ch m¹ng soi s¸ng. - H×nh ¶nh : + Èn dô mÆt trêi ch©n lÝ: lµ ¸nh s¸ng c¸ch m¹ng cña §¶ng rùc rì vµ chãi chang soi räi t©m hån non nít cña nhµ th¬ nh­ thø n¾ng h¹ m¹nh mÏ soi räi. MÆt trêi Êy nã bõng s¸ng nh­ lµ mét sù ph¸t hiÖn bÊt ngê và đột ngột. Nhà thơ đón nhận mặt trời cách mạng b»ng c¶ t©m hån yªu cuéc sèng tù do vµ c¶ tr¸i tim sôc s«i nhiÖt huyÕt c¸ch m¹ng cña m×nh. Víi nhµ th¬ lí tưởng của Đảng đã xua tan mọi tăm tối, giúp cho nhà thơ nhận thức được rõ ràng về con đường đi tươi sáng trong tương lai. - T©m tr¹ng: + Hình ảnh so sánh Hồn tôi là vườn hoa lá, rất đậm hương và rộn tiếng chim -> Tâm hồn tác giả khi bắt gặp lí tưởng cách mạng trở lên rạo rực, sôi nổi và say mê. Tâm hồn ấy trở lên xanh tươi và ngập tràn sức sống như một mảnh vườn đầy hoa lá, vừa ngọt ngào lại đầy hương sắc và âm thanh rộn ràng. Nhà thơ 2 Lop11.com.

<span class='text_page_counter'>(3)</span> trong trÎo vµ hÕt søc nång nhiÖt cña nhµ th¬. - Hình ảnh thơ sống động míi mÎ, nghÖ thuËt so s¸nh, Èn dô.... sung sướng đón nhận lí tưởng cách mạng của Đảng như cỏ cây đón nhận ánh sáng mặt trời. Lí tưởng cộng sản đã mang lại sức sống và niềm tin yêu cuộc đời và con người cho nhà thơ. 2. Khæ II: Lêi tù nguyÖn cña nhµ th¬ khi gi¸c ngé lÝ tưởng của Đảng. - TH lµ mét trÝ thøc tiÓu t­ s¶n cho nªn mang trong mình lối sống cá nhân, lẽ sống ấy đã thay đổi khi nhà thơ bắt gặp lí tưởng cách mạng: CH: NhËn thøc míi vÒ lÏ + Sù g¾n bã c¸i t«i riªng víi c¸i ta chung cña nh©n sèng cña nhµ th¬ thÓ hiÖn dân của quần chúng, đặc biệt là với những người lao nh­ thÕ nµo? động nghèo khổ, thể hiện một sự đoàn kết gắn bó thân thiết chặt chẽ để làm nên sức mạnh trong tranh đấu cách mạng. " Tôi buộc lòng tôi với mọi người" + ý thức tự nguyện và thái độ rất chân thành, buộc, trang tr¶i, lßng t«i, t×nh, hån t«i...víi tr¨m n¬i, bao hồn khổ, mọi người thể hiện một sự gắn bó mật thiết sự đồng cảm sâu xa của tấm lòng nhà thơ với mọi người nhất là những con người lao khổ. - Hình ảnh khối đời là một ẩn dụ về sức mạnh đoàn kÕt cña tËp thÓ, nh©n d©n. 3.Khổ 3: Sự khẳng định của nhà thơ khi giác ngộ lí CH: Lời tâm nguyện chân tưởng Đảng. thành của nhà thơ thể hiện - Khẳng định mình là con người gần gũi, thân thiết, ntn? là thành viên của đại gia đình lao khổ - Cách xưng hô khá đặc biệt gần gũi: con, em, anh - Sù g¾n bã th©n thuéc vµ réng kh¾p: + Là vạn nhà: quần chúng đông đảo + Vạn kiếp: những con người sống mòn mỏi đáng thương, dầu dãi mưa nắng + V¹n ®Çu em nhá: nh÷ng kiÕp sèng lang thang ®Çu đường xó chợ, cuộc đời không có nơi nương tựa cuộc sèng cß bÊt cß b¬. -> ThÓ hiÖn mét sù chuyÓn biÕn, nhËn thøc m¹nh mÏ của tâm hồn nhà thơ, càng đồng cảm yêu thương con người bao nhiêu thì càng căm ghét những bất công ngang trái của cuộc đời bấy nhiêu và càng say mê hoạt động cách mạng để thoát khỏi kiếp sông nô lệ nghÌo khæ mÊt tù do. CH: NghÖ thuËt c¬ b¶n cña IV/ Tæng kÕt. 1. NghÖ thuËt. t¸c phÈm? - BiÖn ph¸p tu tõ: so s¸nh, Èn dô - Tõ l¸y, ®iÖp tõ 4. Cñng cè. - H×nh ¶nh th¬ phong phó, giµu søc biÓu c¶m - NhÞp ®iÖu bµi th¬ khi th× s«i næi khi th× da diÕt, s©u l¾ng... 3 Lop11.com.

<span class='text_page_counter'>(4)</span> 5. DÆn dß.. 2. Néi dung. - Vẻ đẹp trong tâm hồn của người thanh niên khi được giác ngộ lí tưởng cách mạng của Đảng. - Thể hiện nhiệt tình yêu nước của nhà thơ. - N¾m ®­îc néi dung cña bµi - Lµm bµi tËp n©ng cao - So¹n bµi tiÕp theo. §äc thªm: Nhí §ång. I/ TiÓu dÉn: Bµi th¬ thuéc phÇn XiÒng xÝch trong CH: §äc phÇn tiÓu dÉn vµ tËp th¬ Tõ Êy ®­îc viÕt vµo th¸ng 7/1939 trong nhµ lao Thõa Phñ ë HuÕ. tãm t¾t néi dung? II/ Chủ đề. - Bài thơ thể hiện nỗi niềm nhớ thương đồng quê, CH: Đọc bài thơ? Chia bố cảnh vật, con người đồng bào, đồng chí của người tù cục? Nêu chủ đề của bài cộng sản trẻ tuổi trong những tháng ngày đầu bị giam ë nhµ lao phñ Thõa Thiªn. th¬? III/ Bè côc. Chia lµm 3 ®o¹n. - §o¹n I: §Çu -> Khoai s¾n ...: Nçi nhí da diÕt víi cuéc sèng bªn ngoµi nhµ tï. - §o¹n II: .....b¸t ng¸t trêi: Nçi nhí vÒ chÝnh m×nh trong nh÷ng ngµy ch­a bÞ giam cÇm. - §o¹n III: Trë l¹i víi thùc t¹i giam cÇm, lßng trÜu nÆng víi nçi nhí triÒn miªn.. 4 Lop11.com.

<span class='text_page_counter'>(5)</span>