Giáo án Văn 10 - Năm học 2009 - 2010

<span class='text_page_counter'>(1)</span>Giaùo aùn Vaên 10 -Naêm hoïc 2009-2010 Tieát: 1,2 I. MUÏC TIEÂU :. TOÅNG QUAN VAÊN HOÏC VIEÄT NAM Ngaøy soïan : 20-8-09. * Qua baøi hoïc : - Nắm được một cách đại cương hai bộ phận lớn của VHVN : văn học dân gian và văn học viết. - Nắm được một cách khái quát quá trình phát triển của văn học viết Việt Nam. - Hiểu được những nội dung thể hiện con người Việt Nam trong văn học. * Phöông phaùp : - Phaùt vaán - Thuyeát giaûng . II. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY HỌC : * Ổn định – kiểm tra bài cũ: Giới thiệu học tập bộ môn đầu năm học. * Giới thiệu vào bài học: * Hướng dẫn đọc – Tìm hiểu bài. T/gian. Hoạt động của thầy và trò. Toùm taét baøi hoïc. Tiết1 H. Bài học Tổng quan VHVN có mấy vđề lớn ? Mỗi vđề nêu những nội dung chính gì ? - GV.hướng dẫn trên tổng thể toàn bài để học sinh trả lời.. H. Các bộ phận hợp thành của VHVN ? - 2 boä phaän : VH daân gian vaø VH vieát. H. Trình bày những hiểu biết cơ bản về VHDG? Em có thể cho một vài dẫn chứng .. H. Trình bày những hiểu biết cơ bản về nền VH viết?. H. Các loại chữ viết đã được sử dụng chính thức ở nước ta? H. Kể tên từng thể loại, loại hình được sử dụng trong từng bộ phận chữ viết? VH chữ Hán : Văn xuôi như Hịch, Cáo, Phú, Văn tế, Chiếu, Biểu . . . Thơ như Cổ phong, Từ, thơ tứ tuyệt, bát cú luật Đường. VH chữ Nôm : thơ Lục bát, thơ Song thất lục bát. VH chữ Quốc ngữ : trữ tình như thơ, tùy bút, trường ca… tự sự nhö truyeän ngaén, tieåu thuyeát, caùc theå kí… kòch nhö kòch noùi, kòch thô… - GV minh họa thêm cho từng thể loại, loại hình. H. Coù nhaän xeùt gì veà quaù trình phaùt trieån cuûa VH vieát VN?. -Hsinh trả lời theo nhận xét của SGK. Có ba thời kỳ : VH từ tkỉ X đến hết tkỉ XIX. VH từ đầu tkỉ XX đến Cách mạng tháng Tám năm 1945. VH từ sau Cách mạng tháng Tám năm 1945 đến hết tkỉ XX. -GV boå sung.. H. Kể tên một số thành tựu lớn của VH chữ Hán? Lop11.com Trang. 1. - Trải qua hàng ngàn năm l.sử, nh.dân VN stạo nên nhiều gtrị vchất và tthần to lớn, đáng haøo. - Nền VHVN là một trong những bằng chứng t biểu cho năng lực stạo tthần ấy. I. CÁC B.PHẬN HỢP THAØNH CỦA VHVN Có hai bộ phận đó là VHDG và VHViết. 1. VHDG: - Là stác tập thể và tr miệng của ndân lđộng. - Gồm nhiều thể loại. - Có những đặc trưng tiêu biểu: tính tr miệng, t tập thể, gắn bó với các shoạt của đsống cđồng. 2. VH Vieát: - Là stác của trí thức PK, được ghi lại bằng c viết, mang dấu ấn cá nhân người stác. a/ Chữ viết: viết bằng chữ Hán, chữ Nôm và c Quốc ngữ. b/ Hệ thống thể loại: -VH chữ Hán : vay mượn các thể loại văn chươ của chữ Hán như văn xuôi biền ngẫu, các thể cổ phong, Đường luật. -VH chữ Nôm : chủ yếu là các thể thơ dân tộc, nguồn từ ca dao. -VH chữ Quốc ngữ : bao gồm loại hình tự sự, l hình trữ tình và loại hình kịch. II. Q.TRÌNH PH.TRIEÅN CUÛA VH VIEÁT VN Qúa trình phtriển của VHVN gắên chặt với chtrị, vhóa, xhội của đất nước. Tổng quát, VHV đãõ trải qua ba thời kì lớn. -VH X – heát XIX phtrieån trong boái caûnh vh vhoïc vuøng Ñoâng AÙ, Ñoâng Nam AÙ; coù giao löu ñ biệt với VH Trung Quốc. -Hai thkì sau phtriển theo xhướng chung c qtrình hiện đại hóa, tiếp nhận thêm nhiều tinh h của vhọc thgiới. 1.VH TRUNG ĐẠI ( từ tkỉ X đến hết tkỉ XIX Bao goàm hai boä phaän: VH chHaùn vaø VH chNoâm -Về VH chữ Hán : từ khi dtộc giành lại c.

<span class='text_page_counter'>(2)</span> Nguyễn Chí Cường -Giáo án văn 10- Năm học 2008-2009. Tieát2. -Về tác giả :Lý Thường Kiệt, Trần Hưng Đạo, Trương Hán Sieâu, Nguyeãn Traõi, Leâ Thaùnh Toâng, Nguyeãn Bænh Khieâm, Nguyeãn Du, Hoà Xuaân Höông, Cao Baù Quaùt, Nguyeãn Coâng Trứ… -Về tác phẩm :Bài thơ Thần, Hịch tướng sĩ, Bình Ngô đại cáo, Truyền kì mạn lục, Thượng kinh ký sự, Hoàng Lê nhất thống chí… H. Kể tên một số thành tựu lớn của VH chữ Nôm? -Về tác giả :Những tác giả lớn của VH chữ Hán đều có sang tác chữ Nôm. -Về tác phẩm : Quốc âm thi tập (Nguyễn Trãi), Hồng Đức quốc âm thi tập (Lê Thánh Tông), những bài hát nói của Nguyễn Công Trứ, Cao Bá Quát …. Nổi bật là những truyện thơ Nôm khuyết danh (Phạm Công – Cuùc Hoa, Thaïch Sanh – Lyù Thoâng, Löu Bình – Döông Leã…) , vaø Truyeän Kieàu cuûa Nguyeãn Du; caùc khuùc ngaâm nhö Chinh phuï ngâm, Cung oán ngâm…. H. Kể tên một số thành tựu lớn của VH hiện đại? HS có thể kể bất kì, miễn là chứng tỏ được có kiến thức, hiểu biết nhất định về tác giả, tác phẩm hiện đại.. H. T.kì từ CM 8-1945 đến hết th.kỉ XX, VHVN đã ph.triển ntn?. H. Nêu những nét đặc sắc của con người VN qua VH?  Phân nhóm chuẩn bị để trình bày 4 vấn đề.  Cho học sinh đọc, phát biểu tóm tắt.  GV đúc kết, nhận xét.. quyền, xdựng nhà nước PKVN, mô phỏng th hthức nhà nước PKTQ. Vay mượn chHán làm v tự qgia, kéo theo việc vay mượn các thl vchương của chHán. Lấy ttưởng Nho Phật L làm nền tảng. Nhiều tphẩm lớn, đáng tự hào đư viết bằng chHán. Có nhiều tgia lớn của bộ ph vhoïc naøy. -Về VH chữ Nôm : ptriển mạnh vào tkỉ XV, đ cao vào cuối tkỉ XVIII đầu XIX. Thành tựu chy ở thơ ca. Bắt đầu là thơ Nôm Đường luật rồi c thể thơ dtộc để viết truyện thơ Nôm, các kh ngâm… chịu ahưởng của vhọc dgian toàn diện sâu sắc, gắn liền với các trthống lớn của vh trđại như lòng ynước, tthần nhđạo, tính hthực paùnh qtrình dtoäc hoùa vaø dchuû hoùa cuûa vhoïc trña 2.VH HIỆN ĐẠI(đầu tkỉ XX đến CMT8 -1945 Trải qua gđọan giaothời ngắn đầu tkỉ, VHV bước vào qđạo của vhọc hđại, chyếu là vh pTây. Vhọc hđại được viết bằng chữ Qngữ . N sự tiện lợi mà chữ Qngữ ptriển nhchóng,kéo th sự ptriển nhanh của vhọc. VH hđại có một số khác biệt lớn : -Veà tgiaû : chuyeân nghieäp hoùa. -Về đsống vhọc : nhanh, sôi nổi, năng động. -Về thloại : thơ mới, tiểu thuyết, kịch nói … -Về thi pháp : lối viết hiện thực, đề cao cá t stạo, đề cao “cái tôi” cá nhân … Từ sau CMT8, nền vhọc mới ra đời ptriển dưới lđạo toàn diện của Đảng, phvụ đắc lực c snghieäp cm cuûa dtoäc, theo pphaùp staùc cuûa CN XHCN, có nhiều thành tựu xuất sắc. Sau khi nước nhà tnhất, đbiệt là từ tkì đmới, vh pánh sâu sắc công cuộc xdựng CNXH, sngh cnghiệp hóa, hđại hóa đnước sôi động và đ ptaïp. III. CON NGƯỜI VN QUA VĂN HỌC : 1. Con người VN trong qhệ với tgiới tự nhiên: 2. Con nguời VN trong qhệ qgia, dtộc: 3. Con nguời VN trong qhệ xã hội: 4. Con nguời VN và ý thức về bản thân :. KEÁT LUAÄN ( Xem phần ghi nhớ của SGK, trang 13 ). -. CUÛNG COÁ Lập sơ đồ hệ thống nền VHVN . – Trình bày lí do phân kì lịch sử của nền VHVN. Những nét đặc sắc của con người VN qua VH. -. HƯỚNG DẪN HỌC - SOẠN BAØI MỚI Xem các câu hỏi trong SGK và trả lời.. -. Soạn bài mới: Họat động giao tiếp bằng ngôn ngữ Lop11.com Trang. 2.

<span class='text_page_counter'>(3)</span> Nguyễn Chí Cường -Giáo án văn 10- Năm học 2008-2009. HỌAT ĐỘNG GIAO TIẾP BẰNG NGÔN NGỮ. Tieát: 3 , 5. Ngày soạn : 23-8-08 I. MUÏC TIEÂU : *Qua bài học : Giúp HS nắm được kiến thức cơ bản về hoạth động giao tiếp bằng ngôn ngữ. Từ đó nâng cao kĩ năng phân tích, lĩnh hội, tạo lập văn bản trong giao tiếp. * Phöông phaùp : - Phát vấn - Tổng hợp - Làm bài tập ứng dụng. II. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY HỌC : * Ổn định – kiểm tra bài cũ: Kiểm tra bài tập và các câu hỏi hướng dẫn tìm hiểu bài trong sgk tr.14, 15 và 20, 21. * Giới thiệu vào bài học: * Hướng dẫn đọc – Tìm hiểu bài. T/gian Tieát1. Tieát2. Hoạt động của thầy và trò. Toùm taét baøi hoïc. I.THẾ NAØO LAØ H.ĐỘNG G.TIẾP BẰNG N.NG 1.Hsinh đọc văn bản và trả lời theo SGK. 1.Khái niệm : HĐGT bằng ngngữ là hđộng trao đ YÊU CẦU : Hsinh phải xác định được : thông tin của con người trong xã hội, được tiến ha Nhaân vaät giao tieáp : Vua vaø caùc boâ laõo. chyếu bằng ptiện ngngữ (dạng nói và viết) nhằm Hoàn cảnh giao tiếp : Tại hội nghị Diên Hồng, khi giặc Nguyên hiện những mục đích về nhận thức, về tình cảm, v Mông sang xâm lược nước ta. hành động… Nội dung giao tiếp : Bàn về việc chống giặc xâm lược. 2.Hai quaù trình giao tieáp : moãi hñgt coù 2 quaù trìn Mục đích giao tiếp : Thể hiện sự đồng tâm nhất trí của triều -Tạo lập văn bản (do người nói, viết thực hiện). ñình vaø nhaân daân. -Lĩnh hội văn bản (do người nghe, đọc thực hiện). Hai qtrình naøy dieãn ra trong qheä töông taùc. 2.Qua baøi hoïc Toång quan vaên hoïc Vieät Nam, hsinh ruùt ra được : 3.Sự chi phối của các nhân tố : đó là các nhân to Họat động giao tiếp diễn ra giữa Thầy và trò. -nhaân vaät giao tieáp. Diễn ra theo kế hoạch, tổ chức của nhà trường. -hoàn cảnh giao tiếp. Nội dung có tính tổng hợp, khái quát về VHVN, có 3 vấn đề. -noäi dung giao tieáp. Nhằm cung cấp kiến thức cơ bản, chung nhất về VHVN. -muïc ñích giao tieáp. Phương tiện ngôn ngữ và cách tổ chức văn bản (SGK) giúp -phương tiện và cách thức giao tiếp. Hsinh lĩnh hội vấn đề cụ thể, rõ ràng, khoa học. II. LUYEÄN TAÄP : theo SGK 1. phaân tích caùc nhaân toá giao tieáp theå hieän trong c 3. Hsinh trả lời câu hỏi của từng bài luyện tập trong SGK. ca dao : Đêm trăng thanh anh mới hỏi n -Tre non đủ lá đan sàng nên chăng 2. Đọc đoạn đối thoại và trả lời câu hỏi. 3. Đọc bài thơ Bánh trôi nước của Hồ Xuân Hươn trả lời câu hỏi. Gv hướng dẫn cho hsinh trả lời. 4. Viết một đoạn thông báo ngắn theo chủ đề. Chuû yeáu theo phöông phaùp phaùt vaán. 5. Xác định các nhân tố giao tiếp khi viết một bức Uốn nắn, chỉnh sửa nội dung phần trả lời của từng em Từ đó xác định các nhân tố giao tiếp qua bức thư Bác Hồ gửi học sinh cả nước nhân ngày khai g năm học đầu tiên của nước VNDCCH, tháng 9 1945. CUÛNG COÁ. -. Xaùc ñònh caùc quaù trình giao tieáp. Nắm vững các nhân tố chi phối của họat động giao tiếp. Lop11.com Trang. 3.

<span class='text_page_counter'>(4)</span> Nguyễn Chí Cường -Giáo án văn 10- Năm học 2008-2009 HƯỚNG DẪN HỌC - SOẠN BAØI MỚI. - Học thuộc các nhân tố chi phối của họat động giao tiếp . - Soạn bài mới : sau tiết 1 : Khái quát Văn học dân gian Việt Nam; sau tiết 2 : Văn Bản.. Mỗi em sưu tầm một Quyết định, một bài Xã luận trên báo Nhân Dân và một Giấy Khai sinh để làm tài liệu baøi Vaên baûn.. Tieát: 4. KHAÙI QUAÙT VAÊN HOÏC DAÂN GIAN VIEÄT NAM. I. MUÏC TIEÂU : Ngày soạn 24-8-08 * Qua baøi hoïc : Nắm được các đặc trưng cơ bản của VHDG và khái niệm về các thể loại của VHDGVN. - Từ đó hiểu rõ vị trí, vai trò và những giá trị to lớn của VHDG trong mối qhệ với VH viết và đời sống văn hóa daân toäc. * Phöông phaùp : - Phát vấn - tổng hợp – minh họa. II. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY HỌC : * Ổn định – kiểm tra bài cũ: Nội dung cơ bản của văn học trung đại và văn học hiện đại VN. * Giới thiệu vào bài học: * Hướng dẫn đọc – Tìm hiểu bài T.gian Hoạt động của thầy và trò Toùm taét baøi hoïc 1tieát. H. Hãy nêu những đặc trưng cơ bản của VHDGVN? Coù hai ñaëc tröng cô baûn : -là những tác phẩm nghệ thuật ngôn từ truyền miệng. -laø saûn phaåm cuûa quùa trình saùng taùc taäp theå. H. Tính truyền miệng được thể hiện ntn? Truyền từ người này sang người khác, thế hệ này sang thế heä khaùc, ñòa phöông naøy sang ñòa phöông khaùc. Quaù trình này vẫn được tiếp tục kể cả khi tác phẩm VHDG đã được ghi cheùp laïi thaønh vaên baûn. H. Tính tập thể được thể hiện ntn? Ban đầu được tiếp nhận và lưu truyền bằng trí nhớ. Do sự sửa đổi, thêm bớt cho phù hợp với tâm lí tiếp nhận cá nhân, với từng thế hệ, từng địa phương…làm cho tác phẩm biến đổi dần và trở thành tài sản của tập thể. Đó cũng là nguyeân nhaân taïo ra tính dò baûn cuûa VHDG.. Học sinh đọc SGK và phát biểu : H. Định nghĩa từng thể loại ? cho ví dụ?. H. Nêu những giá trị cơ bản của VHDGVN? (Toùm taét noäi dung caùc giaù trò theo baøi hoïc cuûa SGK). Lop11.com Trang. 4. -VHDG là những tphẩm ngthuật ngôn từ trmiệng phaåm cuûa qtrình staùc taäp theå. -VHDG phục vụ trtiếp cho các shọat của đsống cđồng I .ÑAËC TRÖNG CÔ BAÛN CUÛA VHDG: 1.Tính truyeàn mieäng : VHDG toàn taïi, löu haønh theo ph truyền miệng. Quá trình diễn xướng VHDG rất sinh (kết hợp với nhiều loại hình ngthuật khác). Thông qu được lưu truyền từ người này sang người khác, qua n theá heä vaø ñòa phöông khaùc nhau. 2.Tính tập thể : Ban đầu là do cá nhân stác. Trong q löu truyeàn vaø tieáp nhaän, caùc theá heä sau staùc laïi laøm tphẩm biến đổi dần, thường là phphú hơn, hoàn thiện Dần dần VHDG trở thành tài sản chung của cđồng. người điều có thể tiếp nhận, sử dụng, sửa chữa, bổ theo khaû naêng ngheä thuaät vaø quan nieäm cuûa mình. Tính trmiệng và tính tthể là những đặc trưng cbản phoái, xuyeân suoát qtrình staïo vaø löu truyeàn tphaåm VHD Shọat cđồng là môi trường sinh thành, lưu truyền, đổi của VHDG, nó chi phối cả ndung và hthức của tph II. HỆ THỐNG THỂ LOẠI CỦA VHDGVN: 1. Thần thoại : 7. Tục ngữ : 2. Sử thi : 8. Câu đố : 3. Truyeàn thuyeát : 9. Ca dao : 4. Truyeän coå tích : 10. Veø : 5. Truyeän nguï ngoân : 11. Truyeän thô : 6. Truyện cười : 12. Cheøo : III. NHỮNG GIÁ TRỊ CƠ BẢN CỦA VHDGVN: 1.Kho tri thức phong phú về đsống của các dân tộc. 2.Có gtrị giáo dục sâu sắc về đạo lí làm người. 3.Có gtrị thẩm mỹ to lớn, góp phần qtrọng tạo nên.

<span class='text_page_counter'>(5)</span> Nguyễn Chí Cường -Giáo án văn 10- Năm học 2008-2009 saéc rieâng cho neàn vaên hoïc dtoäc. KEÁT LUAÄN : Học sinh chép phần ghi nhớ của SGK tr.19 vào vở. CUÛNG COÁ -Trình bày những đặc trưng cơ bản, kể tên các thể loại, định nghĩa và cho ví dụ từng thể loại. HƯỚNG DẪN HỌC - SOẠN BAØI MỚI - Hoïc thuoäc noäi dung caùc giaù trò cuûa vaên hoïc daân gian VN. - Chuẩn bị các văn bản đã sưu tầm để học bài Văn bản. Lop11.com Trang. 5.

<span class='text_page_counter'>(6)</span> Nguyễn Chí Cường -Giáo án văn 10- Năm học 2008-2009. Tieát 6 , 10. VAÊN BAÛN. I. MUÏC TIEÂU : Ngày soạn : 25-8-08 * Qua baøi hoïc : Giúp học sinh nắm được khái niệm văn bản, các đặc điểm cơ bản và các loại văn bản. Từ đó nâng cao năng lực phân tích và thực hành tạo lập được các kiểu văn bản. * Phöông phaùp : - Phát vấn - Minh họa - Tổng hợp - Làm bài tập ứng dụng. II. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY HỌC : * OÅn ñònh – kieåm tra baøi cuõ: * Giới thiệu vào bài học: * Hướng dẫn đọc – Tìm hiểu bài. T.gian Hoạt động của thầy và trò Toùm taét baøi hoïc Tieát1. -Học sinh đọc các văn bản và trả lời câu hỏi hướng daãn cuûa SGK. -GV căn cứ vào nội dung để nhận xét, sửa chữa và bổ sung kiến thức. H. Nêu khái niệm, những đặc điểm cơ bản của vbản? (Học sinh căn cứ vào phần ghi nhớ để trả lời). H. Em hãy cho ví dụ cụ thể từng loại văn bản theo từng phong cách ngôn ngữ khác nhau?. Tieát2. H.Bằng những hiểu biết về phong cách học đã học ở cấp 2, em hãy phân biệt các loại văn bản theo phương thức biểu đạt? * Có 6 kiểu vbản – dựa vào đặc điểm của ph.thức biểu đạt để xác định. H. Trong một v.bản có thêû kết hợp nhiều phương thức biểu đạt được không? Khi có sự kết hợp thì ta cần phaûi laøm gì? * Có thể kết hợp nhiều phthức nhưng trong đoạn văn ấy phải có phương thức biểu đạt chính.. Học sinh về nhà soạn bài luyện tập theo hướng dẫn cuûa SGK. Trên lớp cho học sinh thảo luận và hướng dẫn thực haønh.. Lop11.com Trang. 6. I.KHAÙI NIEÄM – ÑAËC ÑIEÅM: 1.Khái niệm: Văn bản là sphẩm của họat động gtiếp ngngữ, gồm một hay nhiều câu, nhiều đoạn. 2..Những đặc điểm cơ bản: Có bốn đặc điểm sau : -Một vbản tập trung thể hiện một chủ đề trọn vẹn. -Các câu trong vbản có sự liên kết chặt chẽ, cả vbản xdựng theo một kết cấu mạch lạc. -Có dấu hiệu riêng thể hiện sự hoàn chỉnh về nội dun -Moãi vbaûn coù moät muïc ñich giao tieáp nhaát ñònh. II.CÁC LOẠI VĂN BẢN: Tùy theo lĩnh vực và mục đích gtiếp, phbiệt sáu loại -Vbản thuộc phcách ngôn ngữ sinh họat (thư, nhật kí… -Vbản thuộc phcách ngôn ngữ nghệ thuật (thơ, truyện thuyeát, kòch…) -Vbản thuộc phcách ngôn ngữ khoa học (luận văn, án, SGK, bài báo khoa học, công trình nghiên cứu…) -Vbản thuộc phcách ngôn ngữ hành chính (đơn, biên nghò quyeát, quyeát ñònh, luaät…) -Vbản thuộc phcách ngôn ngữ chính luận (bài bình lời kêu gọi, bài hịch, tuyên ngôn…) -Vbản thuộc phcách ngôn ngữ báo chí (bản tin, bài p sự, bài phỏng vấn, tiểu phẩm…) III.LUYEÄN TAÄP: 1.Học sinh đọc đoạn văn và thực hiện theo yêu cầu 2.Sắp xếp các câu thành một vbản hoàn chỉnh va cho vbản một nhan đề phù hợp. 3.Viết tiếp một số câu đẻ hoàn chỉnh vbản và đặt đề cho vbản này. 4.Xác định những yêu cầu của một đơn xin phép học. Viết một lá đơn đáp ứng các yêu cầu trên..

<span class='text_page_counter'>(7)</span> Nguyễn Chí Cường -Giáo án văn 10- Năm học 2008-2009 CUÛNG COÁ -Mỗi phương thức biểu đạt chính tạo nên một kiểu văn bản. -Phân loại văn bản theo mục đích giao tiếp. HƯỚNG DẪN HỌC - SOẠN BAØI MỚI - Học thuộc các đặc điểm của phương thức biểu đạt. - Soạn bài : Chiến thắng M’Tao M’Xây (sau tiết 1) và Truyện An Dương Vương (sau tiết 2). Cần chú ý đặc điểm của thể loại Sử thi dân gian và Truyền thuyết dân gian. - Chuẩn bị để viết bài làm văn số 1.. Lop11.com Trang. 7.

<span class='text_page_counter'>(8)</span> Nguyễn Chí Cường -Giáo án văn 10- Năm học 2008-2009. Tieát : 7. BAØI LAØM VAÊN SOÁ 1 Ngaøy soïan : 27-8-08.. I. MUÏC TIEÂU : *Qua phần hướng dẫn : - Học sinh viết được một bài văn bộc lộ những cảm nghĩ chân thực của bản thân về một đề tài quen thuộc, gần gũi, hoặc về một tác phẩm văn học đã học hay đọc thêm. - Rèn luyện kỹ năng hành văn, diễn đạt. *Phöông phaùp : - Gợi mở - Phát vấn - Thực hành – Thảo luận nhóm. II. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY HỌC : * OÅn ñònh – kieåm tra baøi cuõ: * Giới thiệu vào bài học: * Hướng dẫn đọc – Tìm hiểu bài T.gian Họat động của thầy và trò Toùm taét phaàn lyù thuyeát 1 tieát Hướng dẫn hsinh giải quyết từng vđề của SGK. H. Nêu những khác biệt cơ bản của văn biểu cảm và vaên nghò luaän ? -Biểu cảm : ngôn ngữ, dọng điệu giàu chất cảm xúc, nhận thức cảm tính. -Nghị luận : giàu chất trí tuệ, nhận thức lí tính.. H.Những cảm nghĩ phải đáp ứng được những yêu cầu gì ? -Phù hợp. -Chaân thaønh. -Roõ raøng, tinh teá…. H.Boá cuïc baøi vaên phaûi ntn? Bao goàm maáy phaàn? Yeâu caàu cuûa moãi phaàn laø gì ? H.Khi làm văn cần tránh những khuyết điểm gì ?. I.HƯỚNG DẪN CHUNG : 1.Oân lại những kỹ năng đã học ở lớp dưới, đặc bi vaên bieåu caûm vaø vaên nghò luaän. 2.Oân luyện những kiến thưc và kỹ năng về tiếng Vi 3.Tìm cách diễn đạt những xúc cảm, suy gẫm. 4.Đọc lại những tác phẩm văn học yêu thích. II. GỢI Ý ĐỀ BAØI : 1.Ghi lại những cảm nghĩ chân thật về : -Những ngày đầu tiên bước vào trường THPT. -Thiên nhiên và đời sống trong thời khắc chuyển mu -Về một người thân yêu, ruột thịt. 2.Nêu cảm nghĩ sâu sắc về một câu chuyện đã đọc. 3.Phaùt bieåu caûm nghó veà moät baøi thô, nhaø thô yeâu th III. GỢI Ý CÁCH LAØM BAØI : 1.Tìm hiểu kĩ đề bài để xác định : -Yeâu caàu boäc loä caûm xuùc, suy nghó veà ñieàu gì ? -Những cảm nghĩ đó cần phù hợp, chân thành, đượ loä roõ raøng, tinh teá,… 2.Tìm những cảm nghĩ đáp ứng các yêu cầu đã xác 3.Xây dựng bố cục rõ ràng, hợp lý, theo trình tự. 4.Chú ý tránh các lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp… dụng các phép tu từ hợp lí, sáng tạo, giàu biểu cảm. IV.RA ĐỀ VỀ LAØM Ở NHAØ : Đề: Phát biểu cảm nghĩ của em về những ngày đầu bước vào trường trung học phổ thông. (Thời gian làm ở nhà : 1 tuần). CUÛNG COÁ : - Học sinh nhắc lại những yêu cầu cơ bản khi làm văn và của đề bài. - Xem phần đọc thêm của SGK. HƯỚNG DẪN HỌC - SOẠN BAØI MỚI và BAØI TẬP - Soạn bài : Chiến thắng M’Tao M’Xây (trích sử thi Đăm Săn) - Tóm tắt nội dung của Sử thi Đăm Săn. Lop11.com Trang. 8.

<span class='text_page_counter'>(9)</span> Nguyễn Chí Cường -Giáo án văn 10- Năm học 2008-2009. Tieát : 8 , 9. CHIEÁN THAÉNG M’TAO M’XAÂY ( trích : Sử thi Đăm Săn – Dân tộc Ê Đê ). I. MUÏC TIEÂU : Ngày soạn : 28-8-08 *Qua baøi hoïc : - Nhận thức được qua bài học : lẽ sống và niềm vui của người anh hùng sử thi chỉ có được trong cuộc chiến đấu vì danh dự, hạnh phúc và sự thịnh vượng cho cộng đồng. - Nắm được đặc điểm nghthuật của sử thi anh hùng về cách xdựng nhân vật, ngthuật miêu tả và sử dụng ngôn từ. * Phöông phaùp : - Đọc sáng tạo - Thảo luận – Phát vấn. II. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY HỌC : * Ổn định – kiểm tra bài cũ: Nêu những giá trị cơ bản của VHDGVN. * Giới thiệu vào bài học: * Hướng dẫn đọc – Tìm hiểu bài Tgian Họat động của thầy và trò Noäi dung toùm taét baøi hoïc Tieát 1. I.Giới thiệu chung : -Có hai loại sử thi : sử thi thần thoại và sử thi anh hùng. -Tóm tắt sử thi Đăm Săn : (theo 3 phần chính). II.Đọan trích “Chiến thắng M’Tao M’Xây”: 1.Đại ý : Miêu tả cuộc chiến đấu giữa Đăm Săn vớiø M M’Xây và niềm tự hào của buôn làng về người anh hùn Hướng dẫn hsinh đọc đoạn trích, có thể đọc công lao to lớn trong sự phát triển của cộng đồng. phân vai, theo dọng điệu sử thi. 2.Noäi dung : a.Đăm San thách thức : Đăm Săn đến tận nhà để thách nhưng M’Tao M’Xây vẫn ngạo nghễ. Thái độ của Đăm H. Ban đầu thái độ của hai bên ntn ? càng quyết liệt hơn đã buộc M’Tao M’Xây phải xuống H. Lần thứ 2 thái độ của Đăm Săn ntn ? H. Cuộc chiến đấu xãy ra ntn ? Em có nhận xét gì b.Cuộc chiến đấu : Cả hai đều múa kiếm. M’Tao M’X ra keùm coûi hôn. về quá trình chiến đấu của hai nhân vật này ? Được H’Nhị vứt miếng trầu, Đăm Săn khỏe hơn n H. Có sức mạnh siêu nhiên nào giúp Đăm Săn ? không đâm thủng được M’Tao M’Xây. Nhờ ông trời giúp, Đăm Săn đánh ngã và cắt đầu địch th H.Không khí ăn mừng chiến thắng diễn ra ntn ? c.Aên mừng chiến thắng : Không khí vui mừng của cả làng. “Nhà Đăm Săn đông nghịt khách, Tôi tớ chật níc nhà”. Uống rượu, nhảy múa suốt cả mùa khô. 3.Ngheä thuaät : H. Có nhận xét gì về nghệ thuật của sử thi ? -Miêu tả hành động của nhân vật theo lối so sánh và p đại quen thuộc của sử thi. -Trí tưởng tượng bay bổng, phong phú. -Aâm ñieäu huøng traùng. -Hiện thực mang tính lí tưởng hóa. H. Đọan trích có ý nghĩa gì ? 4.Ý nghĩa của đoạn trích : -Đòi vợ chỉ là cái cớ làm nảy sinh mâu thuẩn giữa ca tộc, dẫn đến chiến tranh mỡ rộng bờ cõi làm nổi uy cuûa buoân laøng mình. -Chiến thắng của Đăm Săn có ý nghĩa to lớn, khẳng đị phtriển mạnh mẽ của các buôn làng, bộ tộc trên đất TN Kết luận : theo phần Ghi nhớ trang 36 của SGK. Học sinh đọc SGK. H. Phần tiểu dẫn trình bày những nội dung gì ? H. Em hãy tóm tắt thật ngắn gọn sử thi Đăm Săn? Coù 3 phaàn : - Ñaêm Saên chaët caây thaàn. -Chiến đấu với các M’Tao. -Đi bắt Nữ thần Mặt trời.. Tieát 2. Lop11.com Trang. 9.

<span class='text_page_counter'>(10)</span> Nguyễn Chí Cường -Giáo án văn 10- Năm học 2008-2009 CUÛNG COÁ :. - Nắm được tóm tắt cốt truyện sử thi Đăm Săn. - Nghệ thuật cơ bản của Sử thi dân gian. HƯỚNG DẪN HỌC – SOẠN BAØI MỚI : - Trả lời theo các câu hỏi của sách giáo khoa. - Soạn bài : Truyền thuyết An Dương Vương và Mị Châu – Trọng Thủy.. Lop11.com Trang. 10.

<span class='text_page_counter'>(11)</span> Nguyễn Chí Cường -Giáo án văn 10- Năm học 2008-2009. Tieát : 11 , 12. TRUYEÄN AN DÖÔNG VÖÔNG VAØ MÒ CHAÂU – TROÏNG THUÛY. I. MUÏC TIEÂU : Ngày soạn : 29-8-08 * Qua baøi hoïc : - Giúp học sinh nắm được đặc trưng cơ bản của truyền thuyết qua tìm hiểu một tác phẩm cụ thể kể về thành Cổ Loa, mối tình Mị Châu – Trọng Thủy và nguyên nhân mất nước Aâu Lạc. - Nhận thức được bài học kinh nghiệm giữ nước ngụ trong câu chuyện tình yêu, về cách xử lí các mối quan heä. * Phương pháp : - Đọc sáng tạo - Thảo luận – Phát vấn. II. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY HỌC : * Ổn định – kiểm tra bài cũ: Ý nghĩa của đoạn trích Chiến thắng M’Tao M’Xây. * Giới thiệu vào bài học: * Hướng dẫn đọc – Tìm hiểu bài Tgian Họat động của thầy và trò Noäi dung toùm taét baøi hoïc Tieát 1. Học sinh đọc tiểu dẫn của SGK H. Phần tiểu dẫn trình bày những nội dung gì ? Coù 2 noäi dung : -Ñaëc tröng cuûa truyeàn thuyeát. -Giói thiệu cụm di tích lịch sử văn hóa Cổ Loa.. H. Tìm boá cuïc cuûa taùc phaåm ? H. Em haõy toùm taét thaät ngaén goïn taùc phaåm?. Tieát 2 H. Em hãy nêu chủ đề của tác phẩm ?. H. Việc xây thành, chế nỏ thể hiện ý thức gì ? Dựng nước và giữ nước. H. Việc thần linh giúp sức có ý nghĩa gì ? Lí tưởng hóa sự nghiệp của ADV. H. Em có suy nghĩ gì về việc ADV kết thân với Triệu Đà ? Ngăn chận chiến tranh, xây dựng hòa bình, hữu nghò laâu daøi. H. Khuyết điểm lớn nhất của ADV là gì ? Chuû quan, maát caûnh giaùc, khinh ñòch, khoâng phoøng bò. H. Khuyết điểm lớn nhất của Mị Châu là gì ? Đặt tình riêng lên trên lợi ích của quốc gia, dân toäc.. H. Ý nghĩa của hình tượng nghệ thuật ngọc trai? An ủi cho tấm lòng ngây thơ, bị người lừa dối. Được sáng ngời lên khi kẻ thù phải đền tội.. H.Neâu baøi hoïc chung qua taùc phaåm ?. Lop11.com Trang. I.Giới thiệu chung : 1.Đặc trưng của truyền thuyết : là loại trkể DG có lquan lsử, ph.ánh lịch sử, được khúc xạ qua lời kể của nhiều t.he tinh thành h.tượng ngthuật độc đáo, nhuốm màu sắc thần k 2.Giới thiệu nguồn gốc : S.thành, l.truyền và b.đổi của tr là Cổ Loa, Đông Anh, HN, nơi có q.thể di tích lsử vho đời. 3.Boá cuïc cuaû truyeän : Coù 3 phaàn : -An Dương Dương xây thành và chế nỏ để bảo vệ đất nước -Cảnh nước mất nhà tan. -Thái độ của dân gian qua câu chuyện. II.Taùc phaåm truyeän : 1.Chủ đề : Miêu tả qtrình xây thành, chế nỏ và bi kịch maát nhaø tan cuûa ADV, neâu leân baøi hoïc k.nghieäm xg.maùu qtrình giữ nước và thđộ, tcảm của dgian đối với từng nhva 2. Noäi dung : a.Quá trình xây thành, chế nỏ : Được lí tưởng hóa với sư đỡ của sứ Thanh Giang, thể hiện công lao của ADV và trt của dtộc : dựng nước phải gắn liền với giữ nước. b.Cảnh nước mất nhà tan : Sự chủ quan, mất cảnh gia kết thân với Triệu Đà, khinh địch khi giặc đến đánh đe nước. Nhà vua thẳng tay trừng trị kẻ thù là đứng trên qlơ qgia, dtoäc. MC voâ tình tieát loä bí maät quoác gia, raéc loâng n cho giặc truy đuổi, để phải chịu tiếng là “giặc” và chị cheùm. c.Thái độ của dân gian : -Đối với ADV : Nhà vua không chết mà đi về với biển, vơ nguồn tổ tiên, bước vào thế giới vĩnh cửu của thần linh. -Đối với MC : Phải chịu trách nhiệm chính về việc mất n Cho dù nàng vô tình, bị người lừa dối. Hình ảnh ngọc tr chút an ủi cho nổi oan của một người ngây thơ, nặng ve riêng mà quên nghĩa vụ, trách nhiệm với tổ quốc. -Đối với TT : là tên gián điệp đội lốt, lừa dối MC để đán nỏ thần. Hắn đã gây ra cái chết của cha con ADV nên phải tìm đến cái chết với xót thương, ân hận, dày vò… 3. Kết luận : theo phần Ghi nhớ trang 43 của SGK.. 11.

<span class='text_page_counter'>(12)</span> Nguyễn Chí Cường -Giáo án văn 10- Năm học 2008-2009 CUÛNG COÁ : - Truyền thuyết An Dương Vương là bài học lịch sử về tinh thần cảnh giác với kẻ thù. - Thấy được phần cốt lõi của lịch sử với phần tưởng tượng của dân gian. HƯỚNG DẪN HỌC – SOẠN BAØI MỚI : - Theo phần hướng dẫn học bài của sách giáo khoa. - Sọan bài mới : Lập dàn ý bài văn tự sự.. Lop11.com Trang. 12.

<span class='text_page_counter'>(13)</span> Nguyễn Chí Cường -Giáo án văn 10- Năm học 2008-2009. Tieát : 13. LẬP DAØN Ý BAØI VĂN TỰ SỰ. I.MUÏC TIEÂU : Ngày soạn : 2-9-08 * Qua baøi hoïc : - Giúp học sinh biết cách lập dàn ý bài văn tự sự ( kể lại một câu chuyện ) tương tự một truyện ngắn. * Phöông phaùp : - Phaùt vaán - Thuyeát giaûng – Thaûo luaän. II. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY HỌC : * Ổn định – kiểm tra bài cũ: Kiểm tra bài soạn. * Giới thiệu vào bài học: * Hướng dẫn đọc – Tìm hiểu bài Họat động của thầy và trò Noäi dung lyù thuyeát & luyeän taäp Tgian. 1 tieát. Học sinh đọc đoạn trích và trả lời câu hỏi SGK. H. Nhà văn Nguyên Ngọc đã nói về việc gì ? H. Để hình thành ý tưởng, dự kiến cốt truyện ta phải tiến hành những công việc gì ?. Cho học sinh đọc yêu cầu của SGK. Lần lượt gọi từng học sinh nêu ý của mình , GV ghi leân baûng: -Phần mở bài : -Phaàn thaân baøi : -Phaàn keát baøi : Hướng dẫn học sinh lựa chọn, sắp xếp ý theo trình tự hợp lí. H. Phần mở bài nêu lên vấn đề gì ? H. Phần thân bài giải quyết những vấn đề gì ? H. Phaàn keát baøi ntn ?. Cho hsinh 10’ để làm vào giấy nháp. GV hướng dẫn thực hiện từng bước theo trình tự của phần ghi nhớ.. H. Em coù nhaän xeùt gì veà daøn yù cuûa baïn ? Coù boå sung, thay đổi điều gì ?. GV nhaän xeùt chung phaàn luyeän taäp cuûa hoïc sinh:. Lop11.com Trang. I.Hình thành ý tưởng, dự kiến cốt truyện : 1.Chọn đề tài : là phạm vi hiện thực cuộc sống, pha gũi, phù hợp với năng lực, trí tưởng tượng, sức stạo của thaân. 2.Cốt truyện : những diễn biến, tình tiết chính. 3.Bố cục : Sắp xếp trình tự của câu chuyện. 4.Các nhân vật chính, phụ : sắp xếp mối qhệ giữa nhvaät. II.Laäp daøn yù : Theo đề nghị của sách giáo khoa: Teân truyeän : Aùnh saùng 1.Mở bài : Chị Dậu hớt hải chạy về nhà trong đêm tối. -Trời đã khuya, thấy 1 người lạ đang nói chuyện với cho -Vợ chồng gặp nhau, mừng mừng tủi tủi. 2.Thân bài : Người khách lạ là cán bộ Việt Minh đến th -Từng bước giảng giải cho vợ chồng chị Dậu nghe vì sao mình khoå, muoán heát khoå phaûi laøm gì? Nhaân daân c quanh đã làm được gì? làm như thế nào?… -Người khách lạ thường ghé thăm, đviên, kể những tin m -Chị Dậu nhận thức được, đã tham gia vận động người quanh ý thức làm cách mạng. -Thời cơ đến, chị đã dẫn đầu đoàn người đi dân công, đ kho thóc của Nhật chia cho người nghèo, nuôi dấu cán b 3.Kết bài : Chị cùng bà con mừng ngày tổng khởi nghĩa -Chị Dậu đi đón cái Tý về, cả nhà sum họp. Học sinh chép phần Ghi nhớ, trang 46 sách giáo khoa III. Luyeän taäp : Teân truyeän : Sau côn gioâng 1.Mở bài : Nam ngồi ở nhà một mình vì bị đình chỉ học 2.Thân bài : Nam nhĩ về những khuyết điểm, những laøm cuûa mình trong phuùt yeáu meàm : Troán hoïc ñi chô lổng với bạn, cúp tiết đi chat … Những chuyện ấy chưa c ích gì . -Gần một tuần trốn học, cúp tiết, bài vở không nắm đươ ñieåm keùm lieân tieáp vaø bò GVCN haï haïnh kieåm. -Nhờ có sự nghiêm khắc của bố mẹ, sự giúp đỡ của tha và các bạn, Nam đã nhận ra lỗi của mình. Cậu thấy ân h -Nam quyết tâm chăm chỉ học hành, tu dưỡng mọi mặt. -Kết quả cuối năm Nam đạt học sinh tiên tiến. 3.Kết bài : Suy nghĩ của Nam sau lễ phát thưởng. -Có bạn nào rủ rê cúp tiết, Nam từ chối khéo.. 13.

<span class='text_page_counter'>(14)</span> Nguyễn Chí Cường -Giáo án văn 10- Năm học 2008-2009 CUÛNG COÁ : Lập dàn ý là một thao tác quan trọng cần thực hiện trước khi viết một bài văn tự sự. HƯỚNG DẪN HỌC – SOẠN BAØI MỚI : - Lập dàn ý về một chuyến thăm quê hoặc đi tham quan di tích lịch sử văn hóa. - Tìm hiểu trường ca Oâđixê và sọan đọan trích Uylítxơ trở về.. Lop11.com Trang. 14.

<span class='text_page_counter'>(15)</span> Nguyễn Chí Cường -Giáo án văn 10- Năm học 2008-2009. UY-LÍT-XƠ TRỞ VỀ. Tieát : 14 , 15. ( Trích Ô-đi-xê – sử thi Hi Lạp ) I. MUÏC TIEÂU : Ngaøy soïan : 5-9-08 * Qua baøi hoïc : - Hiểu được vẻ đẹp trí tuệ và tâm hồn là những phẩm chất cao qúy mà con người cổ đại khao khát vươn tới. - Phân tích, lí giải được các đối thoại và diễn biến tâm lí nhân vật.Nắm được đặc điểm của nghệ thuật sử thi. * Phương pháp : - Đọc sáng tạo - Thảo luận – Phát vấn. II. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY HỌC : * OÅn ñònh – kieåm tra baøi cuõ: YÙ nghóa cuûa truyeàn thuyeát An Döông Vöông. * Giới thiệu vào bài học: * Hướng dẫn đọc – Tìm hiểu bài Họat động của thầy và trò Noäi dung toùm taét baøi hoïc Tgian Tieát 1 Học sinh đọc phần tiểu dẫn của SGK. H. Phần tiểu dẫn trình bày những nội dung gì ? Coù 2 noäi dung : -Sơ lược về Hô-me-rơ. -Giói thiệu về sử thi Ô-đi-xê.. GV giới thiệu Iliát : (bài ca về thành I-li-ông, tieáng Lamaõ laø Tô-roa) Laø baûn anh huøng ca chiến trận, ca ngợi những người anh hùng, dũng sĩ và những cuộc giao tranh dữ dội. Có 15.693 caâu thô. H. Em hãy tóm tắt sử thi Ô-đi-xê?. Tieát 2. Học sinh đọc đọan trích, chú ý tổ chức đọc phân vai, dieãn caûm. H. Đoạn trích có thể chia làm mấy đọan? nội dung chính của từng đọan ? H.Thái độ của Pê-nê-lốp trước lời nhũ mẫu ? H.Tâm trạng của nàng trước lời trách của con ? H.Nhaän xeùt gì veà ngheä thuaät theå hieän taâm traïng của sử thi ? H.Em coù suy nghó gì veà taâm traïng cuûa Peâ-neâ-loáp ?. H.Tại sao thử thách được hai người gián tiếp nói với con trai ? (khéo léo, tế nhị). H. Em hãy kể lại quá trình thử thách và nhận xét cách xây dựng quá trình thử thách của tác giả ?. H.Em có nhận xét gì về đoạn cuối ?. H. Học sinh nêu ý nghĩa của đoạn trích ? Lop11.com Trang. I. GIỚI THIỆU CHUNG : 1.Sơ lược về Hô-me-rơ : -Danh từ chung : là những nghệ nhân hát rong, đi khắ thành bang cổ đại để kể chuyện theo trường ca. -Danh từ riêng : là tên gọi của nghệ nhân nổi tiếng, ngư công sưu tầm và hệ thống hóa 2 sử thi bất hủ. 2. Oâdisseù :(baøi ca veà chaøng Odisseùus, tieáng Lam Uylítxơ) là cuộc thámhiểm bờbiển phíatây ĐịaTrung cangợi những cngười khôn ngoan, đa mưu túc trí trong cuộc mở rộng lãnh thổ, chphục thnhiên, chống lại “ke hai chân lẫn bốn chân” với nhiều gian truân, thử thách 12110 caâu thô. 3.Chủ đề của Ô-đi-xê : (theo SGK) II. Đoạn trích “UY-LÍT-XƠ TRỞ VỀ”: 1.Vị trí đoạn trích : (theo phần đầu của văn bản) 2.Bố cục : Có 3 đoạn. -Những tác động của bà nhũ mẫu với nàng Pê-nê-lốp. -Những tác động của Tê-lê-mac với mẹ. -Cuộc đấu trí giữa Pê-nê-lốp với Uy-lít-xơ để gđình tuï. 3.Noäi dung : a.Taâm traïng cuûa naøng Peâ-neâ-loáp : Khoâng baùc boû lô nhuõ maãu maø suy nghó veà moïi vieäc, traán an nhuõ maãu cu tự trấn an mình. Nàng phân vân, tìm cách ứng xử, do tính toán nhưng không dấu được sự bàng hoàng khi đối với chồng. Trước lời trách cứ của Tê-lê-mac, nàng vô xúc động, không dấu được vẻ lúng túng và kinh ngạc… hiện là con người trí tuệ, thông minh, tỉnh táo biết kìm tình cảm và nhất là sự thận trọng. b.Thử thách và sum họp : Pê-nê-lốp đưa ra thử thách qu nói với con trai rất khéo léo và tế nhị. Uy-lít-xơ “mỉm c nụ cười đồng tình chấp nhận và tự tin nói với con. Lơ của chàng là nguyên cớ để Pê-nê-lốp đưa ra sự thử t Tình thế thử thách buộc Uy-lít-xơ phải lên tiếng. Lời no chàng đã giải mã dấu hiệu riêng. Pê-nê-lốp vô cùng động nhận ra chồng. Đây là sự gặp gỡ của hai tâm hồn trí tuệ. Họ sung sướng ôm chầm lấy nhau trong hạnh ph Đoạn kết miêu tả tâm trạng bằng sự so sánh liên tưởng mảnh đất và người bị đắm thuyền làm nổi bật ngthuật sư. 15.

<span class='text_page_counter'>(16)</span> Nguyễn Chí Cường -Giáo án văn 10- Năm học 2008-2009. 4.Ý nghĩa của đoạn trích : Đề cao, khđịnh trí tuệ va hồn của người cổ đại, kđịnh hạnh phúc gia đình. Bo thiên tài nghệ thuật của Hô-me-rơ và của sử thi. CỦNG CỐ : Học sinh chép phần Ghi nhớ trang 52 của SGK. - Phẩm chất trí tuệ, lòng thủy chung và tình cảm gia đình của người cổ đại Hy Lạp. HƯỚNG DẪN HỌC – SOẠN BAØI MỚI : - Vẻ đẹp trí tuệ, tâm hồn của hai nhân vật Pê-nê-lốp và Uy-lít-xơ. - Soạn bài : Ra-ma buộc tội, trích trường ca Ra-ma-ya-na, Aán độ.. Lop11.com Trang. 16.

<span class='text_page_counter'>(17)</span> Nguyễn Chí Cường -Giáo án văn 10- Năm học 2008-2009. Tieát : 16. TRAÛ BAØI LAØM VAÊN SOÁ 1. I. MUÏC TIEÂU : Ngày soạn : 2-12-9-08 * Qua baøi hoïc : - Thấy rõ những ưu điểm, nhược điểm trong bài làm văn số 1. - Rút ra được những kinh nghiệm để nâng cao khả năng bộ lộ cảm xúc, suy nghĩ chân thực trước một sự vật, sự việc, hiện tượng quen thuộc của đời sống. * Phöông phaùp : - Phát vấn – Nêu vấn đề - Thuyết giảng . II. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY HỌC : * OÅn ñònh – kieåm tra baøi cuõ: Kieåm tra laïi phaàn lí thuyeát Yeàu caàu cô baûn cuûa baøi laøm vaên. * Giới thiệu vào bài học: * Hướng dẫn đọc – Tìm hiểu bài.. Tgian 1 tieát. Họat động của thầy và trò. Nội dung bài sửa. I.NHAÄN XEÙT CHUNG : Öu ñieåm : -Bài viết nêu được những nhận thức đúng đắn về học tập để nâng cao trình độ, tiếp thu thêm tri thức. -Có nhiều cảm xúc chân thành, đáng trân trọng. -Dàn ý, dùng từ, diễn đạt hợp lí, rõ ràng. Khuyeát ñieåm : -Một số bài còn diễn đạt, hành văn quá yếu. -Cảm xúc chưa cụ thể, hợp lí. Hướng dẫn học sinh xây dựng dàn ý đề nghị. -Nhận thức, suy nghĩ còn vụng về, nông cạn. -Một số chưa theo một trình tự làm bài hợp lí, da H.Em haõy xaùc ñònh laïi noäi dung yeâu caàu cuûa baøi vieát? khoâng roõ raøng, yù choàng cheùo loän xoän. II.ĐỀ NGHỊ DAØN Ý CHI TIẾT : H.Bài viết cần nêu những cảm nghĩ cụ thể nào ? 1.Mở bài : -Sau 9 năm miệt mài phấn đấu học tập, đã lên lớp 10, bậc phổ thông trung học, đánh dấu H. Cần sắp xếp bài viết theo trình tự nào ? cột mốc quan trọng của đời học sinh và sự trư Caàn laøm theo hai phaàn cuï theå : thaønh. -Suy nghó. -Có những cảm xúc, suy nghĩ mới. -Caûm xuùc. 2.Thân bài : -Những bở ngỡ của mình khi vào lớp H.Mở bài nêu những vấn đề gì ? về mái trường, về thầy cô và bạn mới. H. Em có những suy nghĩ gì khi vào học lớp 10 ? H.Em có những cảm xúc gì khi vào học lớp 10 ? -Suy nghĩ : Nêu một số nhận thức về tầm quan tr H.Kết bài phải nêu được những ý tưởng gì ? của việc học tập ở lớp 10, cấp 3. Về trách nhiệm Hướng dẫn học sinh sắp xếp những ý được phát hiện bản thân đối với gia đình và xã hội. Từ có có nhữ thành một hệ thống hợp lí, chặt chẽ. thức, hành động cụ thể trong việc học tập và luyeän. -Cảm xúc : Tự hào khi được học tiếp. Sung sướng v H. Lời văn cần phải đạt những yêu cầu gì ? trưởng thành hơn. Vui mừng vì có thầy cô và bạn m Trong saùng, chaët cheõ, maïch laïc, roõ raøng… và nhất là đã làm cho cha mẹ, gia đình và những n thân hạnh phúc hơn khi mình trưởng thành. 3.Kết bài : -Lời hứa phấn đấu học tập, rèn luyện. -Khaúng ñònh nieàm vui cuûa baûn thaân. CUÛNG COÁ : - Về nhà viết lại bài văn theo dàn ý đã đề nghị. HƯỚNG DẪN HỌC BAØI MỚI : Thực hành theo bài : Chọn sự việc, chi tiết tiêu biểu trong bài văn tự s GV nhaän xeùt baøi laøm cuûa hoïc sinh . Đọc một số bài, đoạn khá. Đọc một số bài, đoạn còn yếu kém. Cần có nhận xét cụ thể ưu, khuyết điểm của từng bài, đoạn được đọc. Nhất là những nhận thức đúng đắn và những cảm xúc chân thành.. Lop11.com Trang. 17.

<span class='text_page_counter'>(18)</span> Nguyễn Chí Cường -Giáo án văn 10- Năm học 2008-2009. RAMA BUOÄC TOÄI. Tieát: 17 , 18. ( Trích : RA-MA-YA-NA , sử thi Aán Độ ) I. MUÏC TIEÂU : Ngaøy soïan : 15-9-08 * Qua baøi hoïc : - Thông qua hai nhân vật Rama và Xita cho học sinh hiểu được quan niệm của Aán Độ cổ đại về người anh hùng, đức vua mẫu mực và người phụ nữ lí tưởng. - Thấy được nghệ thuật thể hiện nhân vật của sử thi. * Phương pháp : -- Đọc sáng tạo - Thảo luận – Phát vấn. II. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY HỌC : * OÅn ñònh – kieåm tra baøi cuõ: * Giới thiệu vào bài học:. * Hướng dẫn đọc – Tìm hiểu bài : Tgian Hoạt động của thầy và trò. Noäi dung toùm taét baøi hoïc. Tieát 1 Học sinh đọc phần tiểu dẫn của SGK. H. Phần tiểu dẫn trình bày những nội dung gì ? Coù 2 noäi dung : -Sơ lược về Ramayana -Tóm tắt sử thi Ramayana.. GV giới thiệu Mahabharata : (chuyện về dòng họ Bharata) Kể lại cuộc tranh giành quyền lợi, ñòa vò xaõy ra trong noäi boä doøng hoï Brata, moät dòng họ có quyền lực lớn của Aán Độ cổ đại. Dài hôn 200.000 caâu thô. GV giới thiệu thêm về Ramayana : Nhân vật Rama và Xita biểu tượng cho sự hoàn thiện nhân cách mà con người cổ đại cần vươn tới. Nhiều nước Đông Nam Á lấy đề tài “Hoàng tử Rama” để sáng tác những câu chuyện riêng của Tieát 2 daân toäc mình. Ở VN, chuyện Rama đã được dàn dựng trên nhiều loại hình sân khấu. H. Đoạn trích có thể chia làm mấy đọan? nội dung chính của từng đọan ?. H.Taâm traïng cuûa Rama dieãn bieán ntn ? H.Taïi sao Rama coù taâm traïng nhö vaäy ? Đề cao danh dự, uy tín trước cộng đồng. H.Tâm trạng của Xita trước lời buộc tội ntn ? H.Vì sao Xita chọn cách bước lên dàn lửa ? Theo em, coù coøn caùch naøo khaùc khoâng ? H.Ý nghĩa của thần lửa Anhi trong cổ đại Aán độ ? H. Học sinh nêu ý nghĩa của đoạn trích ? Lop11.com Trang. I. GIỚI THIỆU CHUNG : 1.Văn học Aán Độ cổ đại : phong phú, vĩ đại, lâu đời Ndung hướng về tâm linh, mang màu săc triết lí - tôn gia -Kinh Vêđa : tuyển tập thơ ca với hơn một ngàn bài, là b về vũ trụ, chứa nhiều chuyện thần thoại. -Các tập Upanisad và kinh Phật : chứa đựng những niệm, triết lí nhân sinh cao sâu của cổ đại. *Văn học Aán Độ cổ đại ảnh hưởng rất lớn đến sự phát văn hóa các nước Đông Nam Á. 2..Sử thi Ramayana: (chuyện về hoàng tử Rama và Xi đời khoảng tkỉ III-TCN, được đạo sĩ Va-mi-ki hoàn thiện đầu Công nguyên, bằng tiếng Phạn (Xăng-crít), ngôn ng của người Hindu, gồm 7 khúc ca với khoản 40.000 câu th II. Đọan trích “RAMA BUỘC TỘI”: 1.Vị trí đọan trích : Khúc ca VI. Sau khi tiêu diệt qủy v cứu được Xita, Rama ruồng rẫy cho rằng Xita không thủy chung. Nàng chỉ còn cách bước lên dàn lửa để c minh. 2 .Bố cục : có 2 đoạn . -Tâm trạng của Rama qua cơn giận dữ và lời buộc tội. -Taâm traïng cuûa Xita qua vieäc khaúng ñònh mình. 3. Noäi dung : a.Tâm trạng của Rama : Bộc lộ lí tưởng chđấu và chth với sự giúp đỡ của bè bạn. Cơn ghen tuông, mối ngh nổi lên, tính ích kỉ bộc lộ dần. Nói với vợ bằng những giận dữ, sỉ nhục. Cả hai bchất đối lập xấu/tốt, thiện/ác tương phản trong tcách của Rama. Thản nhiên nhìn vợ lên dàn lửa, R.đã chọn danh dự, uy tín, một ycầu co cđồng cao, bộc lộ ph.chất cao qúy của người ahùng, đứ mẫu mực. b.Tâm trạng của Xita : Từ mừng rỡ đến ngạc nhiên, tin đến thất vọng, bối rối đến điềm tĩnh, đau đớn đến tuyệt vì lời buộc tội của chồng. Nàng thanh minh, khẳng địn lựa chọn cách thể hiện lòng chung thủy. Bước lên dàn l. 18.

<span class='text_page_counter'>(19)</span> Nguyễn Chí Cường -Giáo án văn 10- Năm học 2008-2009. chi tiết huyền thoại. Nhưng chính thần A-nhi sẽ tôn danh dự và đức hạnh của Xita, vị thần mẹ của nhân loại CỦNG CỐ : -Sử thi Aán Độ cổ đại đề cao phẩm chất, nhân cách…Những yêu cầu cao về mặt đạo đức. HƯỚNG DẪN HỌC và SOẠN BAØI MỚI: Dieãn bieán taâm traïng cuûa hai nhaân vaät Rama vaø Xita. - YÙ nghóa cuûa caâu chuyeän - Soạn bài mới : Truyện cổ tích Tấm Cám.. Lop11.com Trang. 19.

<span class='text_page_counter'>(20)</span> Nguyễn Chí Cường -Giáo án văn 10- Năm học 2008-2009. Tieát 19. CHỌN SỰ VIỆC, CHI TIẾT TIÊU BIỂU TRONG BAØI VĂN TỰ SỰ A.Muïc tieâu baøi hoïc: Giuùp hoïc sinh: 1. Nhận biết thế nào là sự việc, chi tiết tiêu biểu trong bài văn tự sự. 2. Bước đầu chọn sự việc, chi tiết tiêu biểu khi viết 1 bài tự sự đơn giản. 3. Có thái độ tích cực phát hiện, ghi nhận những sự việc, chi tiết xảy ra trong cuộc sống để viết bài văn tự sự. B. Phương pháp: trao đổi, thảo luận C. Lên lớp: 1. OÅn ñònh 2. Bài mới. B. Tieán trình daïy hoïc: 1. Oån định lớp: 2.Kieåm tra baøi cuõ: khoâng 3.Bài mới: Hoạt động của GV, HS * HOẠT ĐỘNG1 1. Thế nào là tự sự?(Tự sự là kể chuyeän, laø phöông thöcù duøng nn keå chuyện trình bày 1 chuổi sự việc, tự sự việc này việc kia cuối cùng dẫn đến kết thúc, thể hiẽn 1 ý nghóa.) 2. Thế nào là sự việc?(Là cái xảy ra được nhận thức có ranh giới rõ ràng, phân biệt với những cái xảy khaùc 3. Thế nào là sự việc tiêu biểu? 4. theá naøo laø chi tieát?(Chi tieát laø tiểu tiết của tp mang sức chứa lớn về cảm xúc và tư tưởng) 5. Chi tiết được thể hiện ntn? - GV nhận xét, HS tự ghi bài. * HOẠT ĐỘNG2 - GV chia 2 nhoùm - GV Gọi nhóm 1 trả lời câu 1 1. Taùc giaû daân gian keå chuyeän gì? 2. Lời TT than phiền và lời đáp của MC coù phaûi laø chi tieát tieâu bieåu khoâng? Vì sao?. Yêu cầu cần đạt. I.Khaùi nieäm: -Trong văn bản tự sự, mỗi sự việc được diễn tả bằng mo chi tieát . - Sự việc và chi tiết tiêu biểu có vai trò quan trọng trong v dẫn dắt câu chuyện, tô đậm đặc điểm tính cách nhân vật, sự hấp dẫn, làm nổi bật ý nghĩa văn bản. - Chọn sự việc, chi tiết tiêu biểu là khâu quan trọng trong trình viết hoặc kể lại một câu chuyện.. II.Cách chọn sự việc, chi tiết tiêu biểu : 1.Đọc truyện ADV và MC- TT , trả lời câu hỏi: a. Tác giả dân gian kể lại chuyện (sự việc) + Công việc xây dựng và bảo vệ đất nước ( xây thành, noû) + Tình vợ- chồng ( MC- TT) + Tình cha con ( ADV- MC) b.Cả 2 đều là những chi tiết tiêu biểu vì: vừa dẫn dắt chuyện vừa diễn tả mối tình gắn bó giữa 2 nhân vật. Nếu qua 2 chi tieát treân thì truyeän khoâng lieàn maïch coát truyeän Lop11.com Trang. 20.

<span class='text_page_counter'>(21)</span>