Giáo án môn Ngữ văn lớp 11 - Chữ người tử tù

<span class='text_page_counter'>(1)</span>TiÕt 41+ 42-42 / §äc v¨n GV d¹y: Hå §×nh KiÕm. Ngµy so¹n19/10/2010 Ngµy d¹y:21/10/2010. Chữ người tử tù - NguyÔn Tu©n-. A. Mục tiêu cần đạt. 1. KiÕn thøc Gióp häc sinh : - Cảm nhận được vẻ đẹp của hình tượng nhân vật Huấn Cao, đồng thời hiểu thêm quan ®iÓm nghÖ thuËt cña NguyÔn Tu©n qua nh©n vËt nµy. - Hiểu và phân tích được nghệ thuật của thiên truyện: tình huống truyện độc đáo, không khí cổ xưa, thủ pháp đối lập, ngôn ngữ góc cạnh, giàu giá trị tạo hình. 2. Kĩ năng: Rèn kĩ năng đọc - hiểu văn bản văn học. 3. Thái độ:Học sinh biết yêu quí, trân trọng cái tài, cái đẹp, cái thiên lương B.ChuÈn bÞ cña GV vµ HS: - SGK, SGV ng÷ v¨n 11 chuÈn - Gi¸o ¸n. - B¶ng phô C. C¸ch thøc tiÕn hµnh - Phương pháp đọc – hiểu, đọc diễn cảm kết hợp phân tích, so sánh qua hình thức nêu vấn đề, trao đổi và thảo luận. - Tích hợp phân môn Làm văn, Tiếng việt và đọc văn D.TiÕn tr×nh d¹y häc 1.ổn định tổ chức 2. Kiểm tra bài cũ: Cảm nhận của em về bức tranh đời sống nơi phố huyÖn nghÌo? 3. Bµi míi Hoạt động của GV và HS *Hoạt động1: GV gọi HS đọc phần tiểu dẫn SGK sau đó tóm tắt nội dung chÝnh GV chèt l¹i. Nội dung cần đạt i.TiÓu dÉn 1.T¸c gi¶ ( 1910- 1987) - Quê quán: làng Mọc, nay thuộc phường Nhân ChÝnh, quËn Thanh Xu©n, Hµ Néi - Hoàn cảnh xuất thân:trong một gia đình nhà nho khi Hán học đã tàn - Cuộc đời ( SGK) 1 Lop11.com.

<span class='text_page_counter'>(2)</span> - Nguyễn Tuân là nhà văn lớn, một nghệ sĩ suốt đời đi tìm cái đẹp - Năm 1996 Nguyễn Tuân được nhà nước tặng giải thưởng HCM về văn học nghệ thuật 2.S¸ng t¸c - T¸c phÈm chÝnh - Truyện ngắn “ Chữ người tử tù” + XuÊt xø: trÝch trong tËp “ Vang bãng mét thêi” + TËp truyÖn “ Vang bãng mét thêi” *Hoạt động2 ii.§äc- hiÓu v¨n b¶n HS đọc diễn cảm đoạn đầu 1.Đọc văn bản vµ c¶nh cho ch÷ - Gi¶i thÝch tõ khã GV giới thiệu qua về nghệ - Nghệ thuật thư pháp và thú chơi chữ của người xưa thuËt th­ ph¸p vµ thó ch¬i chữ của người xưa T×m hiÓu bè côc - Bè côc: GV ph¸t vÊn HS tr¶ lêi (1) Tõ ®Çu.......råi sÏ liÖu: Cuéc trß truyÖn gi÷a qu¶n ngôc vµ thÇy th¬ l¹i vÒ tö tï HuÊn Cao vµ t©m tr¹ng cña thÇy th¬ l¹i (2) TiÕp..... trong thiªn h¹: Cuéc nhËn tï; c¸c c­ xö đặc biệt của quản ngục với ông Huấn trong nửa tháng ë nhµ lao (3) Cuèi cïng: c¶nh cho ch÷ *Hoạt động3: Hướng dẫn HS 2. Đọc - hiểu chi tiết t×m hiÓu v¨n b¶n a.T×nh huèng truyÖn -ThÕ nµo lµ t×nh huèng? Nªu - T×nh huèng lµ c¸i t×nh thÕ x¶y ra truyÖn; kho¶nh tình huống trong truyện ngắn khắc sự sống hiện ra đậm đặc, có khi chứa đựng cả “ Chữ người tử tù” một đời người, thể hiện mâu thuẫn hoặc quan hệ giữa HS trao đổi thảo luận trả lời nhân vật này với nhân vật khác hoặc mâu thuẫn trong câu hỏi sau đó cử người trình lòng một nhân vật, quan hệ giữa nhân vật và xã hội, bày trước lớp môi trường...góp phần thể hiện sâu sắc tư tưởng tác GV chèt l¹i phÈm - Trong “ Chữ người tử tù” Nguyễn tuân đã xây dựng được một tình huống truyện độc đáo: Hai nhân vật HuÊn Cao vµ Qu¶n ngôc, trªn b×nh diÖn x· héi hoµn toàn đối lập với nhau. Nhưng cả hai nhân vật này đều là những con người có tâm hồn nghệ sĩ, trên bình diện nghÖ thuËt hä lµ tri ©m, tri kØ víi nhau. Tác giả đã đặt những nhân vật này trong một tình thế đối địch: tử tù và quản ngục, tạo nên cuộc gặp gỡ kì lạ trong chèn ngôc tï tèi t¨m, nh¬ bÈn=> mèi quan hÖ 2 Lop11.com.

<span class='text_page_counter'>(3)</span> 5.Cñng cè, dÆn dß tiÕt1. đặc biệt éo le, đầy trớ trêu giữa những tâm hồn tri âm, tri kØ => Tình huống độc đáo này làm nổi bật vể đẹp của hình tượng Huấn Cao, làm sáng tỏ tấm lòng biệt nhỡn liên tài của viên quản ngục đồng thời cũng thể hiện sâu sắc tư tưởng chủ đề của tác phẩm HS häc bµi Giờ sau học tiếp bài “ Chữ người tử tù”. TiÕt 42. 1.ổn định tổ chức 2.Kiểm tra bài cũ: Nêu tình huống truyện ngắn “ Chữ người tử tù” của NguyÔn Tu©n? 3.Bµi míi Hoạt động của GV và HS. Nội dung cần đạt. b. Hình tượng nhân vật Huấn Cao - Hình tượng nhân vật Huấn Cao được khắc hoạ bằng bút pháp lãng mạn lí tưởng hoá bằng biện pháp đối lập tương phản, đặt trong một tình huống đặc biệt  vẻ đẹp trên nhiều phương diện: * Tµi hoa, nghÖ sÜ - Thể hiện gián tiếp qua những lời nói, thái độ của - Vẻ đẹp HC được tác giả thầy trò quản ngục.. là người văn võ toàn tài kh¾c ho¹ nh­ thÕ nµo? - Có tài viết chữ nhanh và rất đẹp. Chữ ông đẹp HS chia 6 nhãm l¾m, vu«ng l¾m, “cã ®­îc ch÷ «ng HuÊn mµ treo lµ +Nhóm1,2: tìm hiểu về vẻ đẹp có một báu vật trên đời” tµi hoa, nghÖ sÜ? nªu nhËn xÐt - ThÓ hiÖn trùc tiÕp qua lêi nãi cña «ng HuÊn “ nÐt +Nhãm3,4 t×m hiÓu vÒ khÝ chữ vuông tươi tắn nó nói lên hoài bão tung hoành phách hiên ngang, bất khuất? một đời con người” nªu nhËn xÐt  Một người nhất mực tài hoa +Nhãm5,6: t×m hiÓu vÒ nh©n *KhÝ ph¸ch hiªn ngang bÊt khuÊt c¸ch trong s¸ng, cao c¶? nªu - Chống lại triều đình mà ông căm ghét nhËn xÐt - Hành động rỗ gông, khinh bỉ bọn tiểu nhân đắc HS trao đổi thảo luận trả lời chÝdï bÞ xiÒng xÝch nh­ng «ng vÉn hoµn toµn tù bằng bảng phụ sau đó cử do vÒ tinh thÇn người trình bày trước lớp - Thản nhiên nhận rượu thịt  ung dung,tự do coi GV chèt l¹i thường cái chết. * Hoạt động1: - Hình tượng nhân vật HC ®­îc kh¾c ho¹ b»ng bót ph¸p nµo víi nghÖ thuËt nµo lµ chñ yÕu? GV ph¸t vÊn HS tr¶ lêi. 3 Lop11.com.

<span class='text_page_counter'>(4)</span> - Trả lời quản ngục bằng câu nói “ khinh bạc đến ®iÒu” - Sự thừa nhận của ngục quan: Huấn Cao là người “chọc trời quấy nước”, “đến trên đầu chẳng biết có ai n÷a”. Mét trang anh hïng dòng liÖt *Tâm hồn trong sáng, cao đẹp - Kh«ng v× tiÒn b¹c hay quyÒn thÕ mµ Ðp m×nh viÕt chữ, cho chữ bao giờ ( cả đời mới chỉ viết tặng ba người bạn thân) Là người trọng nghĩa, khinh lợi chỉ cho chữ những người tri kỷ - Trước khi nhận ra tấm lòng của quản ngục: ông Huấn coi y chỉ là tiểu nhân cặn bã.. nên đối xử rất cao ng¹o - Khi nhËn râ tÊm lßng “ BiÖt nhìn liªn tµi” cña một con người có sở thích cao quí mà chọn nhầm nghÒ th× tõ ng¹c nhiªn b¨n kho¨n, nghÜ ngîi vµ cuèi cùng quyết định cho chữ. Ông Huấn chỉ cho chữ những người biết trân trọng cái tài và yêu quý cái đẹp. - ThiÕu chót n÷a ta phô mét tÊm lßng trong thiªn h¹:  Béc lé lÏ sèng cña HuÊn Cao: sèng lµ ph¶i xøng đáng với tấm lòng, phụ tấm lòng người khác là kh«ng thÓ tha thø. - Khuyên nhủ thực lòng sau khi cho chữ:- hướng quản ngục tới cái đẹp, cái thiên lương  Huấn cao là người vừa có tài vừa có tâm; - Từ nhân Vật ông Huấn Cao hiên ngang bất khuất trước cái ác, cái xấu nhưng trong t¸c phÈm, anh /chÞ cho mềm lòng trước cái thiện, cái đẹp. biết thái độ của nhà văn đối - ThÓ hiÖn t×nh c¶m yªu mÕn, ca ngîi HuÊn cao, víi nh©n vËt? nuối tiếc những người như ông Huấn.  Huấn cao là người kết tinh, lưu giữ vẻ đẹp văn hóa truyền thống của dân tộc, kín đáo thể hiện lòng yêu nước. c. Nh©n vËt qu¶n ngôc HÕt tiÕt 42 - Lµm nghÒ coi ngôc ( C¸i xÊu vµ c¸i ¸c) nh­ng l¹i / là người có tâm hồn nghệ sĩ, coi trọng cái đẹp, có TiÕt 42 (Tù chän) tÊm lßng “BiÖt nhìn liªn tµi” - Say mª kÝnh träng tµi hoa vµ nh©n c¸ch anh hïng *Hoạt động2 Nh©n vËt qu¶n ngôc ®­îc t¸c cña HuÊn Cao 4 Lop11.com.

<span class='text_page_counter'>(5)</span> gi¶ miªu t¶ nh­ thÕ nµo? HS chia nhãm nhá theo bµn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi cử người trình bày trước líp GV nhËn xÐt vµ chèt l¹i. *Hoạt động 3 Gọi HS đọc đoạn văn tả cảnh cho ch÷. C¶nh cho ch÷ ®­îc t¸c gi¶ diÔn t¶ nh­ thÕ nµo? GV ph¸t vÊn HS tr¶ lêi 4.Cñng cè, dÆn dß GV hướng dẫn HS làm bài tập luyÖn tËp. - Dám bất chấp luật pháp, làm đảo lộn trật tự trong nhà tù, biến một kẻ tử tù thành thần tượng để tôn thờ  Ngôc quan cã nh÷ng phÈm chÊt khiÕn HuÊn Cao c¶m kÝch coi lµ “ mét tÊm lßng trong thiªn hạ” và tác giả coi đó là “ một thanh âm trong trÎo....” d. C¶nh cho ch÷ - ViÖc cho ch÷ vèn lµ mét viÖc thanh cao, mét s¸ng t¹o nghÖ thuËt l¹i diÔn ra trong mét c¨n buång tèi t¨m, chËt hÑp.....  cái đẹp lại được sáng tạo giữa chốn hôi hám, như bẩn; thiên lương cao cả lại toả sáng ở chính nơi bãng tèi vµ c¸i ¸c ®ang ngù trÞ - Người nghệ sĩ tài hoa say mê tô từng nét chữ không phải là người được tự do mà “ cổ đeo gông, chân vướng xiềng..” - Trật tự, kỉ cương trong nhà tù bị đảo ngược hoàn toàn: tù nhân trở thành người ban phát cái đẹp, răn d¹y ngôc quan; cßn ngôc quan th× khóm nóm, v¸i l¹y tï nh©n  Trong chốn ngục tù tăm tối đó, không phải cái xấu cái ác đang làm chủ mà chính là cái đẹp, cái thiện cái cao cả đã chiến thắng và toả sáng III.Ghi nhí ( SGK) IV.LuyÖn tËp - HS lµm bµi tËp luyÖn tËp HS lµm tiÕp bµi tËp, häc bµi Giê sau häc lµm v¨n. 5 Lop11.com.

<span class='text_page_counter'>(6)</span>