Giáo án Vật lý 10 nâng cao

<span class='text_page_counter'>(1)</span>PhÇn mét: C¬ häc Chương I: Động học chất điểm Bài 1: Chuyển động cơ Ngµy so¹n: TiÕt thø: 1 I- môc tiªu 1. VÒ kiÕn thøc - Hiểu được khái niệm cơ bản: tính tương đối của chuyển động, chất điểm, quỹ đạo, hÖ quy chiÕu. - Biết cách xác định vị trí của một chất điểm bằng toạ độ - Xác định thời gian bằng đồng hồ, phân biệt khoảng thời gian và thời điểm. - HiÓu râ tÇm quan träng cña viÖc chän hÖ quy chiÕu khi gi¶i c¸c bµi to¸n vÒ chuyển động của chất điểm. - Nắm vững các xác định hệ toạ độ và thời điểm tương ứng của một chất điểm trên hệ trục toạ độ. 2. VÒ kÜ n¨ng - Xác định được vị trí của một điểm trên một quỹ đạo cong hoặc thẳng. - Vận dụng các kiến thức đã học để giải các bài toán về hệ quy chiếu, đổi mốc thời gian. II. chuÈn bÞ Gi¸o viªn - Một số ví dụ về cách xác định vị trí của một chất điểm nào đó (có thể vẽ phóng to h×nh 1.4 SGK) - Một số tranh ảnh minh hoạ cho chuyển động tương đối. - Một số loại đồng hồ đo thời gian. III. thiết kế hoạt động dạy học Hoạt động của học sinh Hoạt động1: Kiểm tra, chuẩn bị điều kiÖn xuÊt ph¸t C¸ nh©n tr¶ lêi c©u hái cña GV. Tuú häc sinh. Cã thÓ lµ: - Một đoàn tàu đang đi từ Hà Nội đến Tp Hå ChÝ Minh. - Mét qu¶ bãng ®ang l¨n trªn s©n cá, ... C¸ nh©n tiÕp thu, ghi nhí Hoạt động 2: Tìm hiểu khái niệm chất điểm và cách xác định vị trí của một chất điểm, cách xác định thời gian chuyển động. C¸ nh©n tr¶ lêi: - Khi kích thước vật nhỏ so với phạm vi chuyển động của nó thì vật được coi là. Lop11.com. Trî gióp cña gi¸o viªn. GV yªu cÇu HS nh¾c l¹i kh¸i niÖm chuyển động cơ học (đã được học ở líp 8) vµ nªu mét vµi vÝ dô vÒ chuyÓn động cơ học. GV chÝnh x¸c ho¸ kh¸i niÖm: chuyÓn động cơ và khái niệm vật mốc. GV yêu cầu HS đọc SGK mục 2 để tìm hiểu khái niệm chất điểm, quỹ đạo và tr¶ lêi c©u hái: - Khi nµo vËt ®­îc coi lµ mét chÊt ®iÓm? - Quỹ đạo chuyển động là gì?.

<span class='text_page_counter'>(2)</span> mét chÊt ®iÓm. - Nh÷ng ®­êng mµ chÊt ®iÓm v¹ch ra trong kh«ng gian trong qu¸ tr×nh chuyÓn Yªu cÇu HS hoµn thµnh yªu cÇu C1 SGK động gọi là quỹ đạo chuyển động. Lµm viÖc c¸ nh©n, tr¶ lêi: RT § Th«ng b¸o: ChÊt ®iÓm lµ mét kh¸i  0, 4.10 4 (rÊt nhá) niệm trừu tượng không có trong thực tế Rq®  Có thể coi Trái đất là một chất điểm nhưng rất thuận tiện trong việc nghiên trong chuyển động trên quỹ đạo quanh cứu chuyển động của các vật. Trên quỹ đạo chuyển động, làm thế nào có thể MÆt trêi. xác định được vị trí của một chất điểm: Cá nhân nhận thức được vấn đề cần GV sử dụng hình vẽ 1.4 để hướng dẫn HS cách xác định toạ độ điểm M trên nghiªn cøu. trục toạ độ. - Mét chiÕc xe xuÊt ph¸t tõ Hµ néi lôc Dù ®o¸n c©u tr¶ lêi cña HS: 7h, đến Hải phòng lúc 9h, hãy xác - HS1: Thêi gian xe ch¹y lµ 7h. định thời gian xe chạy: - HS2: Thêi gian xe ch¹y lµ 2h. Th«ng b¸o: Trong c©u hái trªn cÇn x¸c định thời gian hay chính là xác định Cá nhân tiếp thu, ghi nhớ. Phân biệt hai khoảng thời gian, và do đó câu trả lời ®­îc gäi lµ gèc thêi gian, chÝnh lµ thêi kh¸i niÖm thêi gian vµ thêi ®iÓm. ®iÓm xe b¾t ®Çu ®i, vµ 9h lµ thêi ®iÓm mà xe đến Hải phòng. - Dông cô ®o thêi gian? §¬n vÞ ®o thêi gian chuÈn? GV chÝnh x¸c ho¸ c©u tr¶ lêi cña HS Th«ng b¸o: mét vËt mèc g¾n víi Hoạt động 3: Tìm hiểu khái niệm hệ một hệ toạ độ và một gốc thời gian quy chiếu và chuyển động tịnh tiến cùng với một đồng hồ hợp thành một hÖ quy chiÕu. Tøc lµ: C¸ nh©n tiÕp thu, ghi nhí Hệ quy chiếu = Hệ toạ độ gắn với lµm viÖc c¸ nh©n. vËt méc + §ång hå vµ gèc thêi gian C¸ nh©n quan s¸t vµ thèng nhÊt c©u tr¶ GV yªu cÇu HS hoµn thµnh yªu cÇu lêi: C3: trong SGK và đọc phần thông tin về phương trình chuyển động. GV dïng mét chiÕc xe l¨n trªn mÆt bàn và cho HS quan sát quỹ đạo cảu - Các điểm trên khung xe có quỹ đạo là các điểm bất kỳ trên khung xe (chú ý: nh÷ng ®­êng th¼ng song song víi mÆt mçi häc sinh cã thÓ cho quan s¸t c¸c ®­êng. ®iÓm kh¸c nhau) - Hãy nhận xét về quỹ đạo của các - HS1: C¸c ®iÓm cña khoang ngåi cã ®iÓm trªn khung xe khi xe chuyÓn quỹ đạo là một vòng tròn. động trên đường thẳng: - HS2: C¸c ®iÓm cña khoang ngåi cã - H·y quan s¸t h×nh vÏ ë H4 vµ cho quỹ đạo là những vòng tròn có độ dài biết quỹ đạo các điểm của khoang ngồi b»ng nhau. A khi đu quay hoạt động?. Lop11.com.

<span class='text_page_counter'>(3)</span> HS cã thÓ kh«ng tr¶ lêi ®­îc hoÆc tr¶ lời “không” vì thông thường HS nghĩ - Chuyển động của khung xe ô tô đang rằng cứ chuyển động tịnh tiến là phải được coi là một dạng của chuyển động tịnh tiến. Vậy chuyển động của chuyển động thẳng. khoang ngßi trªn ®u quay cã ph¶i lµ chuyển động tịnh tiến không?. C¸ nh©n tiÕp thu, ghi nhí.. Cá nhân nêu ví dụ về chuyển động tịnh tiÕn trßn: - Chuyển động của một điểm ở đầu kim đồng hồ. - Chuyển động của một điểm ở đầu cánh quạt khi quay ổn định.. Hoạt động 4: Tổng kết bài học. Định hướng nhiệm vụ tiếp theo. C¸ nh©n tÝnh ®­îc: t = 33h HS nhËn nhiÖm vô häc tËp. Lop11.com. GV chÝnh x¸c ho¸ c©u tr¶ lêi cña HS và giới thiệu hai loại chuyển động tịnh tiến: Chuyển động tịnh tiến thẳng (là chuyển động của khung xe ôtô) và chuyển động tịnh tiến tròn (là chuyển động cảu khoang ngồi của đu quay) Nhấn mạnh: Khi vật chuyển động tịnh tiến, mọi điểm trên nó có quỹ đạo gièng hÖt nhau, thËm chÝ cã thÓ chång khÝt lªn nhau ®­îc. V× thÕ khi kh¶o s¸t chuyển động tịnh tiến của một vật, ta chỉ cần xét chuyển động cảu một điểm bÊt k× trªn nã. Để hiểu rõ hơn về chuyển động tịnh tiÕn, GV cã thÓ cho HS nªu thªm vÝ dô về chuyển động tịnh tiến, đặc biệt là chuyển động tịnh tiến tròn. Thông báo: Quỹ đạo của một vật chuyển động tịnh tiến có thể coi là một ®­êng cong chø kh«ng nhÊt thiÕt ph¶i lµ th¼ng hay trßn (GV cã thÓ dïng h×nh ¶nh trôc cña b¸nh xe l¨n trªn mét đoạn đường cong để minh hoạ) GV nhËn xÐt giê häc. Yªu cÇu HS hoµn thµnh bµi tËp 1 t¹i líp. Gîi ý: Cã thÓ tÝnh thêi gian tµu ch¹y tõ Hà nội đến Vinh và thời gian tàu chạy từ Vinh đến Sài gòn. Khi tính tổng thời gian tàu chạy từ Hà nội đến Sài gòn cÇn tÝnh thªm thêi gian tµu nghØ t¹i Vinh. Bµi tËp vÒ nhµ: - Lµm bµi tËp cuèi bµi. - Ôn lại kiến thức về chuyển động đều và các yếu tố của lực đã học ở bài 3, bµi 4 – VËt lý 8. - Các kiến thức về hệ toạ độ, hệ quy chiÕu..

<span class='text_page_counter'>(4)</span> Bài 2: Vận tốc trong chuyển động thẳng Chuyển động thẳng đều Ngµy so¹n: TiÕt thø: 2 I- môc tiªu 1. VÒ kiÕn thøc - Hiểu rõ hơn về khái niệm vận tốc trung bình. Phân biệt các khái niệm: độ dời và quang đường đi, tốc độ và vận tốc. - Hiểu được các khái niệm về véc tơ độ dời (trong chuyển động thẳng và chuyển động cong), véc tơ vận tốc tức thời. Nêu được định nghĩa đầy đủ về chuyển động thẳng đều. - Hiểu rằng khi thay thế các véc tơ độ dời, véc tơ vận tốc trung bình, véc tơ vận tốc tức thời (của chuyển động thẳng) bằng các giá trị đại số của chúng không làm mất đi đặc trưng véc tơ của chúng. - Nêu được các đặc điểm của chuyển động thẳng đều như: tốc độ, phương trình chuyển động, đồ thị toạ độ, đồ thị vận tốc. 2. VÒ kÜ n¨ng - Nêu được ví dụ về chuyển động thẳng đều trong thực tế. Nhận biết được chuyển động thẳng đều trong thực tế gặp phải. - VËn dông linh ho¹t c¸c c«ng thøc trong c¸c bµi to¸n kh¸c nhau. - Biết cách phân tích đồ thị để thu thập thông tin, xử lý thông tin về chuyển động. ví dụ như từ đồ thị có thể xác định được: vị trí và thời điểm xuất phát, thời gian đi, II. chuÈn bÞ Gi¸o viªn - Một ống thuỷ tinh dài đựng nước với một bọt không khí. - H×nh vÏ 2.2, 2.4, 2.6 phãng to (nÕu cã ®iÒu kiÖn) - Một số bài tập về chuyển động thẳng đều. Häc sinh - Ôn lại kiến thức về chuyển động đều, các yếu tố của véc tơ đã học ở bài 3, 4 Vật lý 8. - Các kiến thức về hệ toạ độ, hệ quy chiếu. - Ôn lại các kiến thức về đồ thị của hàm bậc nhất trong toán học. III. thiết kế hoạt động dạy học Hoạt động của học sinh Hoạt động 1:Kiểm tra kiến thức cũ. Đặt vấn đề C¸ nh©n tr¶ lêi c©u hái cña GV - Chuyển động thẳng đều là chuyển động có tốc độ không đổi. - Chuyển động thẳng đều là chuyển động trên đường thẳng có vận tốc không đổi. - Chuyển động thẳng đều là chuyển động trên đường thẳng có vận tốc trung bình không đổi không đổi - Một đại lượng có hướng và độ lớn thì gọi là Lop11.com. Trî gióp cña gi¸o viªn GV cã thÓ kiÓm tra kiÕn thøc cña HS nh­ sau: - Chuyển động thẳng đều là gì? Thế nào là chuyển động thẳng đều? Biểu thức tính vận tốc của chuyển động thẳng đều?. - Một đại lượng như thế nào thì.

<span class='text_page_counter'>(5)</span> đại lượng véctơ. ví dụ: lực, vận tốc.. Nhận thức được các vấn đề của bài học.. Hoạt động 2:Tìm hiểu khái niệm vectơ độ dời. Phân biệt khái niệm độ dời và quãng đường đi ®­îc C¸ nh©n tr¶ lêi: - Độ dời có hướng và độ dời lớn nên gọi là đại lượng vectơ. - Giống nhau: đều là vectơ có điểm đầu là vị trí cña vËt ë thêi ®iÓm t1 vµ ®iÓm cuèi lµ vÞ trÝ cña vËt ë thêi ®iÓm t2 - Khác nhau: chỉ trong chuyển động thẳng, vectơ độ dời mới nằm trên đường quỹ đạo.. Dù kiÕn c©u tr¶ lêi cña HS : HS1: Giá trị đại số của vectơ độ dời chỉ cho biết độ lớn của nó. HS2: Giá trị đại số của véc tơ độ dời chỉ cho biết độ lớn và chiều của nó (thông qua xác định dÊu). HS3: Chỉ cần xác định giá trị đại số của véctơ độ dời là biết độ lớn và chiều của nó còn phương thì đã biết.. gọi là đại lượng véc tơ? nêu ví dụ về đại lượng véc tơ. GV chÝnh x¸c ho¸ c©u tr¶ lêi cña häc sinh. L­u ý c¸c sö dụng thuật ngữ: tốc độ và vận tốc. Tốc độ là giá trị đại số của vËn tèc. Đặt vấn đề: Trong chương trình VL THCS chúng ta đã được tìm hiểu sơ lược về chuyển động thẳng đều. Tuy nhiên nếu chỉ dừng ở lại đó thì chưa đủ. Xung quanh kh¸i niÖm chuyÓn động đều còn nhiều điều mà chóng ta ch­a biÕt. Bµi häc h«m nay sÏ gióp c¸c em cã c¸i nh×n chi tiÕt h¬n vÒ d¹ng chuyển động này. GV dùng hình vẽ 2.1 để giới thiệu khái niệm vectơ độ dời. - Tại sao nói độ dời là một đại lượng vectơ? Nêu sự giống và khác nhau giữa độ dời trong chuyển động cong và độ dời trong chuyển động thẳng? GV thông báo: là đại lượng vectơ nên độ dời có giá trị đại số, trong chuểyn động thẳng, giá trị này được xác định bằng biÓu thøc: x – x2 – x1 Trong đó x1, x2 lần lượt là toạ độ các điểm M1, M2 trên trục Ox. - Giá trị đại số x của vectơ độ dời có nói lên đầy đủ các yếu tố của vectơ độ dời không? GV nhËn xÐt c©u tr¶ lêi cña HS, có thể dùng hình 2.2 để minh ho¹. Th«ng b¸o: Độ dời = Độ biến thiên toạ độ = Toạ độ cuối – Toạ độ. C¸ nh©n tiÕp thu, ghi nhí.. C¸ nh©n suy nghÜ, tr¶ lêi. Lop11.com.

<span class='text_page_counter'>(6)</span> ®©u - Độ lớn của độ dời có bằng qu·ng ®­êng ®i ®­îc cña chÊt ®iÓm kh«ng? H·y dïng vÝ dô ë hình 2.2 để minh hoạ cho câu tr¶ lêi. Thông báo: Chỉ trong trường hợp chất điểm chuyển động theo chiều dương của trục toạ độ thì độ dời trùng với quãng ®­êng ®i ®­îc.. TiÕp thu, ghi nhí.. Hoạt động 3: Xây dựng khái niệm đầy đủ về vËn tèc trung b×nh C¸ nh©n tr¶ lêi: C4: Liên quan đến đại lượng vËn tèc.  . VËn tèc trung b×nh: vtb  . M1 M2 t. Trong đó M1 M2 là vectơ độ dời. Nhận xét: véctơ vận tốc trung bình cơ phương và chiều trùng với vectơ độ dời. Giá trị đại số của vận tốc trung bình: vtb . x2  x1 x  t2  t1 t. Trong đó x1, x2 là toạ độ của chất điểm tại các thêi ®iÓm t1, t2. - Nhìn vào giá trị trên có thể biết được độ lớn cña vËn tèc vµ biÕt ®­îc chÊt ®iÓm ®ang chuyển động cùng chiều hay ngược chiều với chiều dương của trục toạ độ đã chọn.. - ý nghÜa: nÕu chÊt ®iÓm gi÷ nguyªn vËn tèc b»ng vËn tèc trung b×nh th× trong kho¶ng thêi gian t đó nó sẽ đi được đoạn thẳng từ M1 đến M2. - Biểu thức tính tốc độ trung bình: Tốc độ TVB =. Qu·ng ®­êng ®i ®­îc Kho¶ng thêi gian ®i. Nếu chất điểm chỉ chuyển động theo chiều dương của trục toạ độ thì vận tốc trung bình có độ lớn bằng tốc độ trung bình.. GV yªu cÇu HS tr¶ lêi c©u hái C4 - ViÕt biÓu thøc tÝnh vËn tèc trung b×nh cña mét chÊt ®iÓm? - Nếu xét chuyển động của chÊt ®iÓm trong kho¶ng thêi gian từ thời điểm t1 đến thời ®iÓm t2 th× vect¬ vËn tèc trung b×nh ®­îc viÕt nh­ thÕ nµo? - Cã nhËn xÐt g× vÒ vect¬ vËn tèc trung b×nh? Th«ng b¸o: trong chuyÓn động thẳng, vectơ vận tốc trung bình có phương trùng với đường thẳng quỹ đạo. chọn trục toạ độ Ox trùng với đường thẳng quỹ đạo. - Viết biểu thức tính giá trị đại sè cña vËn tèc trung b×nh? - Khi xét chuyển động thẳng, nếu dựa vào giá trị đại số của vËn tèc trung b×nh th× ta cã thÓ biÕt ®­îc ®iÒu g×? Th«ng b¸o: nh­ vËy ta cã c¸ch tÝnh vËn tèc trung b×nh cña chuyển động thẳng: VËn tèc TB =. §é dêi Thời gian thực hiện độ dời. §¬n vÞ cña vËn tèc trung b×nh lµ: m/s, km/h, ... - Theo c¸ch tÝnh trªn, h·y nªu. Lop11.com.

<span class='text_page_counter'>(7)</span> Hoạt động 4: Vận dụng , củng cố. Cá nhân đọc SGK, tìm hiểu khái niệm vận tốc tøc thêi.. ý nghÜa cña kh¸i niÖm vËn tèc trung b×nh cña chÊt ®iÓm? - Có thể đồng nhất khái niệm vËn tèc trung b×nh ë trªn cã giống với tốc độ trung bình đã häc ë THCS kh«ng? ViÕt l¹i biểu thức đó.? - Một xe ôtô chuyển động từ Hà nội đến Hải phòng với vận tèc trung b×nh lµ 50km/h. con số này có cho biết chính xác độ nhanh chậm của chuyển động tại một thời điểm nào đó trong quá trình chuyển động không? GV giíi thiÖu kh¸i niÖm VËn tèc tøc thêi vµ dïng h×nh vÏ 2.5 để cho HS thấy được cách xác định biểu thức tính vận tốc tức thêi.. VËn  tèc tøc thêi:. MM '  vtt  (khi t rÊt nhá) t  Trong đó MM ' là độ dời.. - ViÕt biÓu thøc tÝnh vËn tèc tøc thêi? Th«ng b¸o: NÕu kÝ hiÖu vËn tèc  tức thời là v , thì giá trị đại số cña vËn tèc tøc thêi cña chuyÓn động thẳng được tính bằng biÓu thøc:. c¸ nh©n tiÕp thu,ghi nhí.. v. x (khi t rÊt nhá) t. NÕu xÐt kho¶ng thêi gian t rÊt nhỏ thì độ dời x của chất điểm trong khoảng thời gian đó có độ lớn bằng quãng đường s nã ®i ®­îc. Ta cã: x t. - Biểu thức cho biết: trong chuyển động thẳng, khi t rất nhỏ thì vận tốc tức thời có độ lớn bằng tốc độ tức thời.. (khi t rÊt nhá) =. s (khi t. t rÊt nhá) - Nªu ý nghÜa cña biÓu thøc trªn.. GV dùng hình vẽ 2.6 để thấy được vai trò của việc xác định vËn tèc trong c«ng t¸c dù b¸o thêi tiÕt.. Lop11.com.

<span class='text_page_counter'>(8)</span> Bài 2: Vận tốc trong chuyển động thẳng Chuyển động thẳng đều Tiếp  Ngµy so¹n: TiÕt thø: 3 I- môc tiªu 1. VÒ kiÕn thøc - Hiểu rõ hơn về khái niệm vận tốc trung bình. Phân biệt các khái niệm: độ dời và quang đường đi, tốc độ và vận tốc. - Hiểu được các khái niệm về véc tơ độ dời (trong chuyển động thẳng và chuyển động cong), véc tơ vận tốc tức thời. Nêu được định nghĩa đầy đủ về chuyển động thẳng đều. - Hiểu rằng khi thay thế các véc tơ độ dời, véc tơ vận tốc trung bình, véc tơ vận tốc tức thời (của chuyển động thẳng) bằng các giá trị đại số của chúng không làm mất đi đặc trưng véc tơ của chúng. - Nêu được các đặc điểm của chuyển động thẳng đều như: tốc độ, phương trình chuyển động, đồ thị toạ độ, đồ thị vận tốc. 2. VÒ kÜ n¨ng - Nêu được ví dụ về chuyển động thẳng đều trong thực tế. Nhận biết được chuyển động thẳng đều trong thực tế gặp phải. - VËn dông linh ho¹t c¸c c«ng thøc trong c¸c bµi to¸n kh¸c nhau. - Vẽ được đồ thị toạ độ, đồ thị vận tốc theo thời gian của chuyển động đều trong c¸c bµi to¸n. - Biết cách phân tích đồ thị để thu thập thông tin, xử lý thông tin về chuyển động. ví dụ như từ đồ thị có thể xác định được: vị trí và thời điểm xuất phát, thời gian đi, . II. chuÈn bÞ Gi¸o viªn - Một ống thuỷ tinh dài đựng nước với một bọt không khí. - H×nh vÏ 2.2, 2.4, 2.6 phãng to (nÕu cã ®iÒu kiÖn) - Một số bài tập về chuyển động thẳng đều. Häc sinh -Ôn kiến thức về chuyển động đều, các yếu tố của véc tơ đã học ở bài 3, 4 Vật lý 8. - Các kiến thức về hệ toạ độ, hệ quy chiếu. - Ôn lại các kiến thức về đồ thị của hàm bậc nhất trong toán học. III. thiết kế hoạt động dạy học Hoạt động của học sinh Trî gióp cña gi¸o viªn Hoạt động 1:Kiểm tra kiến thức GV có thể kiểm tra kiến thức của HS như sau: cũ. Đặt vấn đề - Chuyển động thẳng đều là gì? Thế nào là C¸ nh©n tr¶ lêi c©u hái cña GV - Chuyển động thẳng đều là chuyển động thẳng đều? Biểu thức tính vận chuyển động có tốc độ không đổi. tốc của chuyển động thẳng đều? - Chuyển động thẳng đều là chuyển động trên đường thẳng có vận tốc không đổi. - Chuyển động thẳng đều là - Một đại lượng như thế nào thì gọi là đại. Lop11.com.

<span class='text_page_counter'>(9)</span> chuyển động trên đường thẳng có vận tốc trung bình không đổi không đổi - Một đại lượng có hướng và độ lớn thì gọi là đại lượng véctơ. ví dô: lùc, vËn tèc.. lượng véc tơ? nêu ví dụ về đại lượng véc tơ? GV chÝnh x¸c ho¸ c©u tr¶ lêi cña häc sinh. Lưu ý các sử dụng thuật ngữ: tốc độ và vận tốc. Tốc độ là giá trị đại số của vận tốc. Đặt vấn đề: Trong chương trình VL THCS chúng ta đã được tìm hiểu sơ lược về chuyển động thẳng đều. Tuy nhiên nếu chỉ dừng ở lại đó thì chưa đủ. Xung quanh khái niệm chuyển động đều còn nhiều điều mà chúng Nhận thức được các vấn đề của ta chưa biết. Bài học hôm nay sẽ giúp các em bµi häc. có cái nhìn chi tiết hơn về dạng chuyển động nµy. - Một xe ôtô chuyển động từ Hà nội đến Hải Hoạt động 2: Tìm hiểu chuyển phßng víi vËn tèc trung b×nh lµ 50km/h. con động thẳng đều. số này có cho biết chính xác độ nhanh chậm của chuyển động tại một thời điểm nào đó trong quá trình chuyển động không? GV giíi thiÖu kh¸i niÖm VËn tèc tøc thêi vµ dùng hình vẽ 2.5 để cho HS thấy được cách Cá nhân đọc SGK, tìm hiểu khái xác định biểu thức tính vận tốc tức thời. niÖm vËn tèc tøc thêi.. VËn  tèc tøc thêi:. MM '  vtt  (khi t rÊt nhá) t  Trong đó MM ' là độ dời.. c¸ nh©n tiÕp thu,ghi nhí.. - ViÕt biÓu thøc tÝnh vËn tèc tøc thêi?  Th«ng b¸o: NÕu kÝ hiÖu vËn tèc tøc thêi lµ v , thì giá trị đại số của vận tốc tức thời của chuyển động thẳng được tính bằng biểu thức: v. x (khi t rÊt nhá) t. Nếu xét khoảng thời gian t rất nhỏ thì độ dêi x cña chÊt ®iÓm trong kho¶ng thêi gian đó có độ lớn bằng quãng đường s nó đi ®­îc. Ta cã: x t. (khi t rÊt nhá) =. s (khi t rÊt nhá) t. - Nªu ý nghÜa cña biÓu thøc trªn. GV dùng hình vẽ 2.6 để thấy được vai trò của việc xác định vận tốc trong công tác dự - BiÓu thøc cho biÕt: trong chuyÓn b¸o thêi tiÕt. động thẳng, khi t rất nhỏ thì vận tốc tức thời có độ lớn bằng tốc độ tøc thêi. Hoạt động 3: Viết phương trình chuyển động thẳng đều. Vẽ đồ thị toạ độ , đồ thị vận tốc theo thời - Hãy dùng khái niệm độ dời để định nghĩa gian. vÒ chuyển động thẳng đều? HS thảo luận để thống nhất câu trả lời: Chuyển động thẳng đều là chuyển động thẳng, trong đó chất. Lop11.com.

<span class='text_page_counter'>(10)</span> điểm thực hiện những độ dời bằng Thông báo: trong chuyển động thẳng đều, vận tốc trung bình có một giá trị không đổi nhau trong nh÷ng kho¶ng thêi duy nhÊt t¹i mäi thêi ®iÓm x¶y ra chuyÓn gian nh­ nhau bÊt kú. động. - So s¸nh gi¸ trÞ cña vËn tèc tøc thêi vµ vËn tốc trung bình của chuyển động đều? - Vận tốc tức thời không đổi và x v  v   const Ta cã: tt b»ng gi¸ trÞ cña vËn tèc trung tb  t b×nh. - Nếu muốn biết toạ độ của chất điểm chuyển động thẳng đều tại thời điểm bất kỳ ta ph¶i lµm thÕ nµo? GV giới thiệu cách xây dựng phương HS cã thÓ bÕ t¾c. trình chuyển động thẳng đều: x = x0 + vt Trong đó x là toạ độ của chất điểm tại thời điểm t sau đó, x0 là toạ độ tại thời điểm t0 = 0. C¸ nh©n tiÕp thu, ghi nhí. Nhận thấy, toạ độ x là một hàm bậc nhất cña thêi gian t. - Vẽ đường biểu diễn phương trình chuyển HS dựa vào những kiến thức đã học về đồ thị của hàm bậc nhất để động thẳng đều trên hệ trục toạ độ – thời gian? vẽ đường biểu diễn toạ độ theo - Hãy xác định hệ số góc của độ thị và nhận thêi gian. xÐt vÒ biÓu thøc thu ®­îc? x  x0 HÖ sè gãc: tan   v t - Dựa vào đặc điểm vận tốc của chuyển động Nhận xét: trong chuyển động thẳng đều, vận tốc có giá trị bằng thẳng đều, hãy vẽ đồ thị vận tốc của chuyển hệ số góc của đường biểu diễn cảu động này? của toạ độ theo thời gian. §å thÞ vËn tèc C¸ nh©n tiÕp thu, ghi nhí. Hoạt động 4: Củng cố, vận dụng, định hướng nhiệm vụ tiếp theo C¸ nh©n nhËn nhiÖm vô häc tËp. Bµi 4: a) 1,25 m/s; 1,25 m/s; 1 m/s; 1m/s; 0,83 m/s; 0,83 m/s; 0,83m/s; 0,71m/s; 0,71 m/s; 0,71m/s; b) VËn tèc trung b×nh trªn c¶ qu·ng ®­êng lµ 0,88 m/s; gi¸ trÞ trung b×nh cña c¸c vËn tèc trung b×nh lµ 0.91m/s, lín h¬n vËn tèc trung b×n. Th«ng b¸o: §å thÞ vËn tèc theo thêi gian lµ mét ®­êng th¼ng song song víi trôc thêi gian. §é dêi (x – x0) ®­îc tÝnh b»ng diÖn tÝch h×nh ch÷ nhËt cã mét c¹nh b»ng v0 vµ mét c¹nh b»ng t (H×nh vÏ). Gi¸o viªn yªu cÇu häc sinh hoµn thµnh bµi tËp 4, 7c, 8a. SGK Gîi ý: - Cần xác định độ dời tương ứng với thời gian thực hiện độ dời đó.. Lop11.com.

<span class='text_page_counter'>(11)</span> Bµi 7: §é dêi: x = 4,5 km = 4500 m Thời gian thực hiện độ dời: t = 30 min = 3600 s VËn tèc trung b×nh: v. x 4500m   2,5m / s t 30.60 s. Bµi 8: a) Chọn trục toạ độ có chiều dương từ A đến B. Gốc thời gian là lúc hai xe bắt đầu chuyển động. Phương trình chuyển động của hai xe lần lượt là: xA = 40t xB = 120 – 20t Khi hai xe gÆp nhau: xA = xB  40t = 120 – 20t  t = 2h VÞ trÝ hai xe gÆp nhau c¸ch A mét ®o¹n lµ xA = 40.2 = 80 km.. - Chọn trục toạ độ, viết phương trình chuyển động đều. Khi hai xe gặp nhau thì chúng có cùng toạ độ.. Bµi tËp vÒ nhµ: - §äc kü néi dung trong bµi. - Lµm c¸c bµi tËp trong SGK - Chuẩn bị giấy kẻ ô ly, thước kẻ.. Lop11.com.

<span class='text_page_counter'>(12)</span> bµi tËp Ngµy so¹n: TiÕt thø:. 4. I Môc tiªu: 1 KiÕn thøc - Biết thiết lập phương trình chuyển động, công thức tính vận tốc của chất điểm chuyển động thẳng đều. - Nắm vững các công thức liên hệ giữa độ dời, vận tốc và gia tốc, vận dụng vào việc giải bài tập về chuyển động thẳng đều. - Biết áp dụng các công thức toạ độ, vận tốc để giải các bài toán chuyển động của một chất điểm chuyển động thảng đều. 2 Kü n¨ng - RÌn luyÖn ãc ph©n tÝch, tæng hîp vµ t­ duy l«gic. - BiÕt c¸ch tr×nh bµy kÕt qu¶ gi¶i bµi tËp. IIChuÈn bÞ: 1 Gi¸o viªn: - Các bài tập về chuyển động thẳng đều - Biên soạn sơ đồ các bước cơ bản để giải một bài tập. 2 Häc sinh: - T×m hiÓu c¸ch chän hÖ quy chiÕu. - Công thức vận tốc về chuyển động thẳng đều, cách vẽ đồ thị. III Tổ chức hoạt động dạy - học: Hoạt động 1 : Kiểm tra bài cũ Hoạt động của học sinh Sù trî gióp cña gi¸o viªn - Viết phương trình của chuyển động - Đặt câu hỏi cho HS. thẳng đều? - Yªu cÇu HS lªn b¶ng - Cách vẽ đồ thị. Dạng đồ thị toạ độ? - NhËn xÐt c¸c c©u tr¶ lêi. Lµm râ c¸ch chọn trục toạ độ, gốc thời gian. - NhËn xÐt tr¶ lêi cña b¹n. Hoạt động 2:Tìm hiểu thông tin giải bài tập đưa ra phương pháp giải một bài tập. Hoạt động của học sinh Sù trî gióp cña gi¸o viªn - Đọc đề bài 1 - Cho HS đọc bài 1. - Lµm viÖc c¸ nh©n: - Gîi ý: §Æt c©u hái cho HS lµm viÖc c¸ nh©n vµ th¶o luËn theo nhãm. Tãm t¾t th«ng tin tõ bµi to¸n. T×m hiÓu c¸c kiÕn thøc, c¸c kü n¨ng liªn quan bµi to¸n yªu cÇu. - Thảo luận nêu các bước giải bài toán - Nhận xét đáp án đưa ra các bước giải bµi to¸n . Hoạt động 3: Giải bài toán. Trình bày kết qủa Hoạt động của học sinh Sù trî gióp cña gi¸o viªn - Xác định vận tốc của chất điểm theo - Hướng dẫn Hs . phương trình toạ độ đã cho. - Tìm toạ độ và vận tốc theo yêu cầu của - Nhận xét kết quả. đề bài.. Lop11.com.

<span class='text_page_counter'>(13)</span> Hoạt động 4: Tìm hiểu bài 2 Hoạt động của học sinh Sù trî gióp cña gi¸o viªn - §äc bµi 2. - Cho HS đọc bài 2. - Lµm viÖc c¸ nh©n: - Hướng dẫn HS tìm mối liên hệ . Tãm t¾t th«ng tin tõ bµi to¸n. T×m hiÓu c¸c kiÕn thøc, c¸c kü n¨ng liªn quan bµi to¸n yªu cÇu. - Thảo luận nêu các bước giải bài toán.. Hoạt động 5: Giải bài toán. Trình bày kết qủa. Hoạt động của học sinh Sù trî gióp cña gi¸o viªn - Chän hÖ quy chiÕu . - - Hướng dẫn HS , cùng HS chọn hệ - Lập phương trình chuyển động theo hệ quy chiếu lập phương trình chuyển quy chiếu đã chọn. động theo hệ quy chiếu đã chọn. - Xác định các đại lượng theo yêu cầu. - YC: HS tr×nh bµy kÕt qu¶ theo nhãm.. Hoạt động 6: Củng cố bài giảng Hoạt động của học sinh Sù trî gióp cña gi¸o viªn - Th¶o luËn nhãm tr¶ lêi c©u hái tr¾c - Nªu c©u hái. NhËn xÐt tr¶ lêi cña c¸c nghiệm theo nội nội dung đã chuẩn bị. nhóm. - Trình bày các bước cơ bản để thiết lập phương trình chuyển động. - Ghi nhận kiến thức: Các bước giải, - Đánh giá nhận xét kết quả giờ dạy. cách khảo sát một chuyển động thẳng đều. Hoạt động 7: Hướng dẫn về nhà. Hoạt động của học sinh. Sù trî gióp cña gi¸o viªn. - Ghi c©u hái vµ bµi tËp vÒ nhµ - Nh÷ng chuÈn bÞ cô thÓ cho bµi sau. Lop11.com. - Nªu c©u hái vµ bµi tËp vÒ nhµ. - YC: HS chuÈn bÞ cho bµi sau..

<span class='text_page_counter'>(14)</span> Bµi 3: Kh¶o s¸t thùc nghiÖm chuyển động thẳng Ngµy so¹n: TiÕt thø: 5 I- môc tiªu 1. VÒ kiÕn thøc - Nắm được mục đích của việc khảo sát thực nghiệm chuyển động thẳng và những c«ng viÖc cÇn lµm trong khi kh¶o s¸t. - Biết cách đo vận tốc một cách gián tiếp thông qua toạ độ và thời gian. 2. VÒ kÜ n¨ng - BiÕt c¸ch sö dông c¸c dông cô ®o. - Biết cách thu thập và xử lý kết quả đo đạc. - Biết vẽ đồ thị vận tốc thời gian và rút ra nhận xét từ đồ thị vẽ được. II. chuÈn bÞ Gi¸o viªn - Bé thÝ nghiÖm cÇn rung. - Một số băng giấy trắng, một thước gỗ để vẽ đồ thị. - GV nên kiểm tra trước các dụng cụ thí nghiệm và tiến hành làm trước một số thí nghiệm để có sẵn một và băng giấy (dùng để phân tích kết quả thí nghiệm). III. thiết kế hoạt động dạy học Hoạt động của học sinh Hoạt động 1. Nhận thức vấn đề của bài học. Cá nhân nhận thức được vấn đề của bài học và mục đích của thực nghiÖm. Trî gióp cña gi¸o viªn Đặt vấn đề: Khi nghiên cứu các đại lượng vật lý, định luật vật lý,... có thể đi theo hai con ®­êng: lý thuyÕt hoÆc thùc nghiÖm. Tuy nhiªn, dï theo con ®­êng nµo th× kÕt qu¶ cuối cùng phải là kiến thức đó được áp dụng đúng trong thực tế. Trong các bài trước ta đã biết: các tính chất của chuyển động có thể suy ra bằng đồ thị toạ độ hoặc đồ thị vận tốc theo thêi gian hoÆc b»ng c¸ch tÝnh vËn tèc cña vËt . h«m nay chóng ta sÏ kh¶o s¸t thùc nghiệm chuyển động thẳng của một xe lăn trªn m¸ng nghiªng. - Để biết đặc điểm chuyển động thẳng của một vật ta cần xác định được yếu tố nào? GV chÝnh x¸c c©u tr¶ lêi cña häc sinh.. HS th¶o luËn nhãm, tr¶ lêi: - CÇn ®o vËn tèc cña vËt ë c¸c vÞ trÝ kh¸c nhau. - Cần đo toạ độ của các vật ở các thêi ®iÓm kh¸c nhau. Hoạt động 2: Tìm hiểu dụng cụ GV giới thiệu bộ thí nghiệm như hình vẽ 3.1 SGK. Chó ý giíi thiÖu cho HS tÝnh n¨ng, c¬ ®o chế hoạt động của cần rung. Cá nhân quan sát bộ thí nghiệm và Cần cho HS thảo luận để chỉ ra được t×m hiÓu tÝnh n¨ng, c¬ chÕ ho¹t kho¶ng c¸ch gi÷a c¸c chÊm trªn b¨ng giÊy chÝnh lµ qu·ng ®­êng mµ xe ®i ®­îc trong động của từng bộ phận.. Lop11.com.

<span class='text_page_counter'>(15)</span> nh÷ng kho¶ng thêi gian b»ng nhau vµ b»ng 0,02s. từ đó có các thời điểm cách đều nhau. GV có thể dùng băng giấy đã xó các chấm mực chẩn bị sẵn để minh hoạ cho HS. - Nếu muốn xác định toạ độ của xe sau những khoảng thời gian đều đặn 0,1s thì - XÐt vÞ trÝ c¸c chÊm n»m c¸ch lµm thÕ nµo? GV yêu cầu một vài HS lên xác định toạ độ nhau 5 kho¶ng liªn tiÕp. C¸ nh©n hoµn thµnh yªu cÇu cña cña xe t¹i c¸c thêi ®iÓm bÊt kú. GV. Hoạt động 3: Tiến hành thực nghiÖm. Ghi chÐp vµ lËp b¶ng sè NÕu cã ®iÒu kiÖn th× chuÈn bÞ cho mçi nhãm mét bé thÝ nghiÖm, nÕu kh«ng th× GV cã thÓ liÖu. làm cùng HS hoặc hướng dẫn cho HS làm thùc nghiÖm. CÇn l­u ý trong qu¸ tr×nh lµm thùc nghiÖm: Tiến hành thí nghiệm theo nhóm - Cần kiểm tra mực ở đầu cần rung trước khi làm thực nghiệm. Lượng mục vừa phải bởi hoÆc lµm cïng gi¸o viªn. v× qu¸ nhiÒu th× sÏ bÞ nhoÌ, nÕu qu¸ Ýt th× l¹i mê. Thu thËp kÕt qu¶ thùc nghiÖm. - Băng giấy cần để phẳng, luồn vào khe của bé rung. - Cho xe ch¹y kh«ng vËn tèc ban ®Çu. CÇn đặt bánh xe vào đúng rãnh, đảm bảo xe kh«ng bÞ trËt ra trong khi ch¹y. - §é dèc cña m¸ng nghiªng kh«ng qu¸ cao, qu¸ thÊp sao cho xe cã thÓ ch¹y ®­îc mµ l¹i chuyển động quá nhanh (tuỳ điều kiện cụ thể của nhà trường mà khi làm trước thí nghiệm giáo viên nên chọn độ nghiêng hợp lý). GV hướng dẫn HS lập bảng số liệu. Tuỳ bộ thÝ nghiÖm, kÕt qu¶ thÝ nghiÖm mµ chän kho¶ng thêi gian b»ng nhau hîp lý (nÕu xe HS lập bảng số liệu tương tự như ở chuyển động nhanh, băng giấy dài thì chọn bảng 1 SGK. Tuy nhiên, thời gian t khoảng thời gian lớn và ngược lại). lµ tuú thuéc vµo kÕt qu¶ cô thÓ thu ®­îc. Hoạt động 4: Xử lý số liệu - Dùng thước đo khoảng cách giữa GV hướng dẫn HS đo các khoảng cách các vết mực mà cần rung ghi lại. tương ứng với các khoảng thời gian liên số khoảng độ dài cần đo phụ thuộc tiếp. vµo kho¶ng thêi gian b»ng nhau - Dựa vào kết quả thu thập được, hãy vẽ đồ cÇn xÐt. Từ số liệu thu được, vẽ đồ thị toạ thị toạ độ theo thời gian. Chú ý: Để việc vẽ đồ thị được chính xác thì độ theo thời gian. cÇn cã nhiÒu ®iÓm, nghÜa lµ cã nhiÒu kho¶ng thêi gian b»ng nhau. Lop11.com.

<span class='text_page_counter'>(16)</span> do đó, nếu có điều kiện thì chọn máng nghiªng dµi,b¨ng giÊy dµi. hoÆc nÕu kh«ng cã ®iÒu kiÖn th× chän thêi gian t nhá h¬n. - Từ dạng đồ thị vẽ được, hãy nhận xét tính Nhận xét: Đồ thị là một đường chất của chuyển động? cong chứng tỏ chuyển động của xe trên máng nghiêng là không đều. - Hãy vẽ đồ thị vận tốc theo thời gian. Cá nhân tính toán và rút ra nhận Hướng dẫn: - Tính vận tốc trung bình tương ứng với các xÐt vÒ kÕt qu¶ ®o ®­îc. kho¶ng thêi gian b»ng nhau bÊt k×. NhËn xÐt kÕt qu¶ tÝnh ®­îc. - Tính vận tốc tức thời theo phương pháp tính số, biết rằng: khi (t2 – t1) đủ nhỏ thì vận tèc tøc thêi t¹i thêi ®iÓm t . t1  t 2 cã gi¸ trÞ 2. b»ng vËn tèc trung b×nh trong kho¶ng thêi gian đó. - Vẽ đồ thị vận tốc tức thời theo thời gian. NhËn xÐt kÕt qu¶. Hoạt động 5: Tổng kết bài học. Th«ng b¸o kÕt luËn chung qua kh¶o s¸t thùc Định hướng nhiệm vụ tiếp theo nghiệm chuyển động thẳng của một xe lăn trªn m¸ng nghiªng. Tõng häc sinh nhËn nhiÖm vô häc Bµi tËp vÒ nhµ: - Lµm bµi tËp 1, 2 SGK tËp. - Ôn lại các kiến thức về chuyển động thẳng đều, cách vẽ đồ thị toạ độ, vận tốc theo thời gian.. Lop11.com.

<span class='text_page_counter'>(17)</span> Bài 4: Chuyển động thẳng biến đổi đều Ngµy so¹n: TiÕt thø: 6 I- môc tiªu 1. VÒ kiÕn thøc - Nắm được khái niệm gia tốc, các đặc điểm của gia tốc trung bình, gia tốc tức thời trong chuyển động thẳng. - Phát biểu được định nghĩa chuyển động thẳng biến đổi đều và nêu ví dụ về dạng chuyển động này trong thực tế. - Rút ra được biểu thức tính vận tốc theo thời gian của chuyển động thẳng biến đổi đều. Nêu được đặc điểm của vận tốc trong các trường hợp chuyển động nhanh dần đều, chuyển động chậm dần đều. vẽ được đồ thị vận tốc theo thời gian của các chuyển động trên. - Nªu ®­îc ý nghÜa cña hÖ sè gãc cña ®­êng biÓu diÔn vËn tèc theo thêi gian trong chuyển động thẳng biến đổi đều. 2. VÒ kÜ n¨ng - Biết cách vẽ các loại đồ thị trong bài. - Biết cách giải các bài toán đơn giản có liên quan đến gia tốc và các bài toán về đồ thÞ. II. chuÈn bÞ Häc sinh - Ôn lại các đặc trưng của chuyển động thẳng đều, đặc biệt là vận tốc và đồ thị vận tốc theo thời gian của chuyển động thẳng đều. III. thiết kế hoạt động dạy học Hoạt động của học sinh Trî gióp cña gi¸o viªn Hoạt động 1: Nhận thức vấn đề của Đặt vấn đề: Trong bài trước, khi khảo sát thực nghiệm chuyển động thẳng của bµi häc. mét chiÕc xe l¨n trªn m¸ng nghiªng, nhận thấy chuyển động của xe không phải là chuyển động thẳng đều mà chiếc xe l¨n trªn m¸ng nghiªng víi vËn tèc Cá nhân nhận thức được vấn đề cần tăng dần theo thời gian. Một cách gần đúng. Có thể coi chuyển động đó là nghiªn cøu cña bµi häc. chuyển động thẳng biến đổi đều. Vậy chuyển động thẳng biến đổi đều có những đặc điểm gì? có những dạng chuyển động nào trong đó? Câu trả lời chÝnh lµ néi dung bµi häc ngµy h«m nay. Hoạt động 2: Tìm hiểu khái niệm gia Thông báo: Chuyển động của chiếc xe tốc trong chuyển động thẳng l¨n trªn m¸ng nghiªng cã vËn tèc thay đổi thường thời gian. Hầu hét cá chuyển C¸ nh©n tiÕp thu kh¸i niÖm míi. động trong thực tế cũng có đặc điểm này. đại lượng vật lý đặc trưng cho độ biến. Lop11.com.

<span class='text_page_counter'>(18)</span> đổi nhanh chạm của vận tốc gọi là gia tèc. GV yêu cầu HS đọc mục 1.a SGK để t×m hiÓu c¸ch x©y dùng biÓu thøc tÝnh gia tèc trung b×nh. Cá nhân đọc sách giáo khoa, trả lời: - Nêu các đặc điểm của véc tơ gia tốc trung bình trong chuyển động thẳng? vect¬ gia tèc trung b×nh:     v v2  v1 v GV dùng hình 4.2 để minh hoạ sự trùng atb    phương của vectơ gia tốc trung bình với t t 2  t1 t có phương trùng với phương của quỹ phương của quỹ đạo. CÇn chó ý cho HS ph¸t biÓu ý nghÜa cña đạo. giá trị đại số: đơn vị m/s2. yêu cầu HS đọc một vài số v v v atb  2 1  liệu về gia tốc trung bình để các em có t 2  t1 t được hình ảnh rõ nét hơn về đại lượng §¬n vÞ: m/s2 nµy. Th«ng b¸o: Trong c«ng thøc trªn, nÕu xÐt kho¶ng thêi gian t rÊt nhá th× thương số C¸ nh©n tiÕp thu, ghi nhí.. v cho ta mét gi¸ trÞ gäi lµ t. vect¬giatèctøc thêi..  v v1  v2 a  khi t rÊt nhá. t t1  t 2. Véctơ gia tốc tức thời đặc trưng cho độ Nhận xét: vectơ gia tốc tức thời có nhanh chậm của sự biến đổi véc tơ vận cùng phương với quỹ đạo thẳng của tốc của chất điểm. - Nhận xét về phương và độ lớn của chÊt ®iÓm. vect¬ gia tèc tøc thêi. Giá trị đại số: a. v (khi t rÊt nhá) t. Hoạt động 3: Tìm hiểu các đặc điểm GV nh¾c l¹i hoÆc cã thÓ dïng l¹i sè liÖu của chuyển động thẳng biến đổi đều thu thập được từ bài trước về giá trị vận tèc tøc thêi cña xe l¨n trªn m¸ng Dù ®o¸n c©u tr¶ lêi cña häc sinh: - Chuyển động thẳng biến đổi đều là nghiêng để HS hiểu hơn về chuyển động chuyển động thẳng có vận tốc tăng thẳng biến đổi đều. đều trong những khoảng thời gian - Thế nào là chuyển động thẳng biến đổi đều? Nêu ví dụ về chuyển động thẳng b»ng nhau. - Chuyển động thẳng biến đổi đều là biến đổi đều. chuyển động thẳng có gia tốc không đổi. - Chuyển động thẳng biến đổi đều là chuyển động thẳng trong đó gia tóc - Sự biến đổi vận tốc trong chuyển động tức thời không đổi. thẳng biến đổi đều có tuân theo quy luật nµo kh«ng? C¸ nh©n lµm viÖc. Chän thêi ®iÓm ban ®Çu t = 0, gia tèc Tõ biÓu thøc tÝnh gia tèc trung b×nh h·y viÕt biÓu thøc tÝnh vËn tèc trong chuyÓn a không đổi. Ta có:. Lop11.com.

<span class='text_page_counter'>(19)</span> v – v0 = at hay v = v0 + at - Trong chuyển động nhanh dần đều, vËn tèc cã cïng dÊu víi gia tèc, gi¸ trÞ tuyệt đối của vận tốc tăng dần theo thêi gian. - Trong chuyển động chậm dần đều, vËn tèc kh¸c dÊu víi gia tèc, gi¸ trÞ tuyệt đối của vận tốc giảm dần theo thêi gian.. - HÖ sè gãc: tan  . v  v0 a t. động thẳng biến đổi đều? - Vận tốc trong chuyển động nhanh dần đều và chuyển động chậm dần đều có đặc điểm gì?. - Hãy vẽ đồ thị vận tốc theo thời gian của hai loại chuyển động trên. - Có nhận xét gì về hệ số góc của các đồ thị đó?. GV chÝnh x¸c ho¸ c©u tr¶ lêi cña häc sinh. Th«ng b¸o: Nh­ vËy, tÝnh chÊt nhanh dần hay chậm dần của chuyển động phụ thuộc mối tương quan giữa dấu của vận tèc vµ gia tèc. Kh«ng thÓ chØ nh×n vµo dấu của một trong hai đại lượng trên để đánh giá một chuyển động là nhanh dần C¸ nh©n tiÕp thu, ghi nhí. hay chËm dÇn ®­îc. Hoạt động 4: Củng cố – Vận dụng và GV nhắc lại kiến thức chính trong bài. Nhấn mạnh: Giá trị đại số của vận tốc định hướng nhiệm vụ tiếp theo cho ta biết chiều chuyển động của chất điểm ở thời điểm đó là cùng chiều hay ngược chiều trục toạ độ. để xét chuyển động của vật là nhanh dần đều hay chậm dần đều thì phải xét thêm gia tốc chuyển Lµm viÖc c¸ nh©n. động của chất điểm. GV yªu cÇu HS tr¶ lêi cÇu hái 4 (h×nh vÏ) vµ lµm bµi tËp 4.a, b SGK. - Câu 4. Trong 20 s đầu, người đó chuyển động nhanh dần đều với gia Gợi ý: 20m / s  1m / s 2 ; 40 s tiếp - Lần lượt xét các đoạn OA, AB, BC của tèc lµ a1  20 s đồ thị. theo người đó chuyển động đều với - Chất điểm dừng lại thì có vận tốc bằng vËn tèc v = 20 m/s; vµ trong 10 s cuèi, 0 người đó chuyển động chậm dần đều Nhận xét: trong chuyển động biến đổi đều, hệ số góc của đường biểu diễn vËn tèc theo thêi gian b»ng gia tèc của chuyển động.. víi gia tèc a2 . 0  20m / s  2m / s 2 . 10 s. Bµi 4 a) C«ng thøc vËn tèc: v = v0 + at = - 10 + 4t Khi chÊt ®iÓm dõng l¹i th× v = 0. - Khi chÊt ®iÓm cã mét gia tãc kh«ng đổi, mực dù lúc đầu chuyển đọng là chậm dần đều thì sau một thời gian nó sẽ Lop11.com.

<span class='text_page_counter'>(20)</span>  t. v  10  2,5s 4. VËy sau 2,5 s th× chÊt ®iÓm dõng l¹i. b) Sau khi dõng l¹i, chÊt ®iÓm tiÕp tôc chuyển động nhanh dần đều theo chiều ngược với chiều chuyển động ban ®Çu. Khi t < T: v < 0 ; a > 0  chuyển động chậm dần đều. Khi t = T: v = 0 Khi t > T: v > 0; a > 0  chuyển động nhanh dần đều.. dừng lại và chuyển động theo chiều ngược lại. hãy vẽ đồ thị minh hoạ cho trường hợp đó.. Bµi tËp vÒ nhµ: - Lµm c¸c bµi tËp trong SGK. - ¤n c¸c c«ng thøc trong bµi häc.. C¸ nh©n nhËn nhiÖm vô häc tËp.. Lop11.com.

<span class='text_page_counter'>(21)</span>