Giáo án môn Tin học 10 - Tiết 18 - Bài 6: Giải bài toán trên máy tính

<span class='text_page_counter'>(1)</span>Gi¸o ¸n: Tin häc 10. =================. Gi¸o viªn: TrÇn ThÞ Kim Dung Ngµy so¹n: 26/10/2008. TiÕt 18:. Bµi 6: Gi¶i bµi to¸n trªn m¸y tÝnh. I- Môc tiªu: 1. KiÕn thøc: - HiÓu râ c¸ch tæ chøc gi¶i bµi to¸n trªn m¸y tÝnh, tøc lµ c¸ch dïng m¸y tÝnh thùc hiÖn c¸c c«ng viÖc cÇn lµm. - Hiểu rõ hơn các khái niệm: Bài toán, thuật toán, chương trình. 2. KÜ n¨ng: - Thực hiện một số bước để giả bài toán đơn giản trên máy tính. 3. Thái độ: - Rèn luyện thái độ học tập nghiêm túc, suy luận khoa học và sáng tạo. II- ChuÈn bÞ: - Mét vµ bµi tËp vÝ dô ®­îc lËp tr×nh b»ng ng«n ng÷ Pascal. - M¸y chiÕu projector hoÆc tranh vÏ nÕu cã. III- Hoạt động dạy học: Hoạt động của giáo viên. Hoạt động của học sinh. 1. ổn định lớp: B¸o c¸o sÜ sè 2. Bµi cò: ? Nêu ưu và nhược điểm của ngôn ngữ máy, Hợp  Suy nghĩ và trả lời. ng÷? 3. Bµi míi:  ThuyÕt tr×nh: Ta biÕt r»ng m¸y tÝnh lµ c«ng cô  Suy nghÜ vµ tr¶ lêi: hỗ trợ con người rất nhiều trong cuộc sống khả Bước 1: Xác định bài toán. năng khai thác máy tính phụ thuộc rất nhiều vào sự Bước 2: Lựa chọn hoặc thiết kế thuật toán. hiểu biết của người dùng. Việc giải một bài toán Bước 3: Viết chơng trình. Bước 4: Hiệu chỉnh. trªn m¸y tÝnh ®­îc thùc hiÖn nh­ thÕ nµo? Hoạt động 1: Giúp học sinh thấy được tính ưu Bước 5: Viết tài liệu. viÖt cña viÖc gi¶i bµi to¸n b¨ng m¸y tÝnh. Bài toán đặt vấn đề T×m ­íc sè chung lín nhÊt (UCLN) cña hai sè nguyên dương M và N. Víi c¸c gi¸ trÞ: M = 25; M = 88; M = 997; M = 2006; H·y chØ ra nh÷ng ­u. N = 5. N = 121. N = 29. N=1998..  L¾ng nghe gi¸o viªn gi¶ng bµi vµ ghi nhí.. ®iÓm cña viÖc gi¶i bµi to¸n b»ng m¸y tÝnh so víi c¸ch gi¶i toán thông thường?. 58 Lop10.com.

<span class='text_page_counter'>(2)</span> Gi¸o ¸n: Tin häc 10. =================. Gi¸o viªn: TrÇn ThÞ Kim Dung.  Th¶o luËn råi tr×nh bµy.  Gi¸o viªn tæng hîp ý kiÕn cña häc sinhvµ ph©n Nhanh, chÝnh x¸c h¬n,… tÝch kü h¬n: Trong vÝ dô trªn ta cã thÓ t×m UCLN cña rÊt nhiÒu cÆp sè M,N kh¸c nhau. Thùc chÊt ®©y lµ gi¶i bµi o¸n víi nhiÒu bé Input kh¸c nhau ( 1 líp c¸c bµi to¸n) V× vËy nh÷ng bµi to¸n trªn m¸y tÝnh cã tÝnh tæng qu¸t.. Hoạt động 2: Nªu tiÕn tr×nh thùc hiÖn gi¶i bµi to¸n trªn m¸y  Nghe gi¶ng vµ ghi bµi tÝnh ? Xác định bài toán là ta xác định những vấn đề nµo? VÝ dô: Bµi to¸n t×m ­íc chung lín nhÊt cña hai sè. 1. Xác định bài toán:. nguyên dương M, N..  Nghiªn cøu s¸ch gi¸o khoa th¶o luËn råi tr×nh bµy.. Bước 1: Xác định bài toán Xác định hai thành phần INPUT, OUTPUT..  Thuyết trình: Bước lựa chọn thuật toán là quan trọng nhất để giải bài toán.. VÝ dô:. Bước 2: Lựa chọn hoặc thiết kế thuật toán. INPUT: M , N là hai số nguyên dương. OUTPUT: ­CLN(M, N).. a. Lùa chän thuËt to¸n Lùa chän mét thuËt to¸n tèi ­u.. VÝ dô: NÕu M = N - đúng  ưCLN = M (hoặc N)  Kết thúc; - Sai  XÐt: nÕu M > N - đúng  M = M – N; - Sai  N = N – M; Quá trinh này được lặp lại cho đến khi M = N.. 2. Lùa chän hoÆc thiÕt kÕ thuËt to¸n  Nghiªn cøu s¸ch gi¸o khoa th¶o luËn råi tr×nh bµy.. ? Thuật toán viết dưới dạng liệt kê như thê nào?. ? Viết thuật toán dưới dạng sơ đồ khối?. ? Theo em thuËt to¸n cña bµi to¸n nµy cã thÓ gi¶i 61 Lop10.com. Cách 1: Liệt kê các bước B1: NhËp M, N; B2: NÕu M = N lÊy UCLN = M (hoÆc N), chuyển đến B5; B3: NÕu M >N th× M  M - N råi quay l¹i B2; B4: N  N – M råi quay B2; B5: §a ra kÕt qu¶ CLN; KÕt thóc..

<span class='text_page_counter'>(3)</span> Gi¸o ¸n: Tin häc 10. =================. Gi¸o viªn: TrÇn ThÞ Kim Dung. cho bµi to¸n kh¸c hay kh«ng?.  Mçi thuËt to¸n chØ dïng gi¶i mét bµi to¸n,  Nghiªn cøu s¸ch gi¸o khoa th¶o luËn råi tr×nh nhưng mọt bài toán có thể cs nhiều thuật toán để bày. gi¶i. VËy ta ph¶i chän thuËt to¸n tèi ­u nhÊt trong C¸ch 2: DiÔn t¶ t¶ thuË thuËt to¸ to¸n b» b»ng s¬ sơ đồ khố khèi nh÷ng thuËt to¸n ®­a ra. Lượt M. NhËp M= 25, MN,N= 10. 25 10. N. 1 2 15 5 10 10. 3 5 5. § §­a ¦SLN ra M(25,10) ; KÕt thóc =5. 25 15 M=5==N ?? 5 10 =10 5?. ? Mét thuËt to¸n tèi ­u cã nh÷ng tiªu chÝ nµo?. S § M M25 15 M --10 N10. 15 5 M 25 >>>10 >10 10 N? S N N = 10--M 5.  Thuyết trình đến đây ta đã có thuật toán của bài toán công việc tiếp theo là phải chuyển đổi thuật toán đó sang chương trình ta xét bước viết chương  Thuạt toán của bài toán này không thể giải bài tr×nh. to¸n kh¸c ®­îc. ? Vậy viết chương trình là gì? Tiªu chÝ lµ:  Việc viết chương trình là tổng hợp giữa việc lựa - DÔ hiÓu - Tr×nh bµy dÔ nh×n chän c¸ch tæ chøc d÷ liÖu vµ sö dông ng«n ng÷ lËp - Thêi gian ch¹y nhanh trình để diễn đạt đúng thuật toán. Chiếu chương trình đã được viết lên bảng để học - Ýt tèn bé nhí. 3. Viết chương trình. sinh theo dâi. Bước 3: Viết chương trình Lµ tæng hîp gi­a viÖc:  Lùa chän c¸ch tæ chøc d÷ liÖu.  Sử dụng ngôn ngư lập trinh để diễn đạt đúng thuËt to¸n..  Lµ viÖc lùa chän cÊu tróc d÷ liÖu vµ ng«n ng÷ lập trình để diễn đạt thuật toán trên máy M« phá pháng thuË thuËt to¸ to¸n tim ¦CLN Lượt. NhËp M= 25M,N,N= 10. M N §. 25 15 M=5==N ?? 5 10 =10 5?. 25 10. 2. 3. 15 5 10 10. 1. 5 5. §­a ¦CLN ra M(25,10) ; KÕt thóc =5. S § 15 5 M 25 >>>10 >10 10 N?.  Chương trình được viết không phải lúc nào cũng đảm bảo là hoàn toàn là đúng đắn. Do đó phải thử chương trình với bộ INPUT đặc trưng để phá hiện sai sãt. ? VËy hiÖu chØnh lµ g×?. M M25 15 M --10 N10. S N N = 10--M 5. 58 Lop10.com.

<span class='text_page_counter'>(4)</span> Gi¸o ¸n: Tin häc 10. =================. Gi¸o viªn: TrÇn ThÞ Kim Dung. 4. HiÖu chØnh:  Nh»m ph¸t hiÖn lçi vµ söa lçi. ? C¸ch lµm nh­ thÕ nµo?. Sau khi chương trình đã hoàn thiện thì công việc tiếp theo là viết tài liệu mô tả thuật toán chương trình và hướng dẫn sử dụng chương trình.. Bước 4: Hiệu chỉnh Thử chương trinh bằng cách thực hiện nó với một số bộ INPUT tiêu biểu (TEST) để kiểm tra kết quả, nếu cã sai sãt thi hiÖu chØnh l¹i. TEST: M = 8; M = 25; M = 88; M = 17;. ? VËy viÕt tµi liÖu lµ g×?. N = 8  ­CLN = 8 N = 10  ­CLN = 5 N = 121  ­CLN = 11 N = 13  ­CLN = 1. 5. ViÕt tµi liÖu: Bước 5: Viết tài liệu M« t¶ chi tiÕt vÒ bµi to¸n, thuËt to¸n, chương trinh và kết quả thử nghiệm, hướng dẫn cách sử dụng. Từ tài liệu này, người sử dụng đề xuất các khả nang hoµn thiÖn thªm.. IV- Cñng cè bµi: 1. Nhắc lại kiến thức chính đã học trong bài.. Các bướ c gi¶ bước gi¶i bµ bµi to¸ to¸n trª trªn m¸ m¸y tÝnh Bước 1: Xác định bài toán. Bước 2: Lựa chọn hoặc thiết kế thuật toán. Bước 3: Viết chương trinh. Bước 4: Hiệu chỉnh. Bước 5: Viết tài liệu.. 58 Lop10.com.

<span class='text_page_counter'>(5)</span>