Bài soạn Ngữ văn 11 tiết 40: Trả bài làm văn số 2

<span class='text_page_counter'>(1)</span>GIÁO ÁN NGỮ VĂN 11 Tuaàn:11 Tieát ppct:40 Ngày soạn:15/10/10 Ngaøy daïy:18/10/10. GV: NGUYỄN NGỌC LIÊN. Tr¶ bµi Lµm v¨n sè 2 A. MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT - Hiểu rõ những ưu khuyết điểm của bài làm để củng cố kiến thức và kĩ năng về văn nghị luận. Rút kinh nghiệm về cách phân tích đề, lập dàn ý bài văn nghị luận . Sửa lỗi về dùng từ, đặt câu, xây dựng bố cục, liên kết văn bản. B. TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG, THÁI ĐỘ 1. Kiến thức: Kieồm tra ủaựnh giaự keỏt quaỷ, naờng lửùc cuỷa hoùc sinh., vận dụng kiến thức và kĩ năng đã học về văn nghị luận, phát hiện và sửa chữa những sai sót trong bài làm văn của mình để làm tốt hơn các bài tiếp theo. 2. Kĩ năng: Kỹ năng cảm nhận, hành văn… Giúp học sinh nắm vững hơn cách làm bài văn, nhận ra được những chỗ mạnh , chỗ yếu , khi viết loại bài này và có những hướng sữa chữa, khắc phục những lỗi trong bài vieát cuûa mình, rÌn luyÖn kÜ n¨ng lµm bµi v¨n nghÞ luËn x· héi. 3. Thái độ: Động viên sự cố gắng, thúc đẩy sự tích luỹ vốn sống… nhËn thøc vµ ý thøc tr¸ch nhiƯm cđa häc sinh trước các vấn đề xã hôi. C. PHƯƠNG PHÁP: Phương thức thuyết trình, nêu vấn đề, giảng giải, hình thức trao đổi thảo luận phaựt vaỏn , luyeọn taọp. GV yêu cầu HS xây dựng đáp án, nhận xét bài làm của HS, chữa một số lỗi cơ bản D. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC 1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số . 2. Kieåm tra: Baøi cũ, bài chuẩn bị của học sinh. 3. Bài mới: HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NỘI DUNG BÀI DẠY - GV chép đề lên bảng. I. GIỚI THIỆU CHUNG - Cho HS xác định lại nội dung yêu A. Phân tích đề, lập dàn ý cầu của đề. I. Đề bài Chọn một trong hai đề sau : - GV tr¶ bµi häc sinh rót kinh nghiÖm. 1. Có ý kiến cho rằng: Với bài văn tế này, lần đầu tiên trong lịch sử văn GV giải đáp thắc mắc nếu có. học có một tượng đài nghệ thuật sừng sững về người nông dân tương HS hình dung lại bài viết của mình để xứng với ngoài đời của họ. í kiến của anh ( chị ) như thế nào? chØ ra néi dung träng t©m. 2. Nhân cách nhà nho chân chính trong “Bài ca ngắn đi trên bãi cát” - Hướng dẫn HS lập dàn ý theo đáp án của Cao Bỏ Quỏt hoặc “Bài ca ngất ngưởng “của Nguyễn Cụng Trứ. - GV nhËn xÐt bµi lµm cña HS (ChØ ra 3. Hình tượng người phụ nữ trong văn học trung đại. Phân tích, chứng nguyên nhân những hạn chế, vướng minh qua bái thơ Thương vợ… m¾c yÕu kÐm vÒ c¸c mÆt...) * KiÓu bµi: NghÞ luËn V¨ häc. Néi dung: lÇn ®Çu tiªn trong lÞch sö - Căn cứ vào bài viết của học sinh, văn học có một tượng đài nghệ thuật sừng sững về người nông dân giaùo vieân xaùc ñònh loãi cuï theå vaø chæ tương xứng với ngoài đời của họ. - Hình thức: Xác định bố cục gồm 3 phÇn më, th©n, kÕt. ra hướng sửa chữa các lỗi đo A. Mở bài: Cao Bá Quát . Con người III.Lập dàn ý. A Mở bài: Giới thiệu khái quát, tác giả tác phẩm , nội tài năng đức độ, do sự đố kị của quan dung chính của yêu cầu đề bài. Có dẫn dắt vào phần thân bài ( tự nhiên, không gượng ép) trường, ông chỉ đỗ cử nhân. Nhân c¸ch cøng cái, phãng kho¸ng,. §­îc B . Thân bài: Nêu ý kiến đánh giá của cá nhân đối với vấn đề cần người đương thời tôn là “thần Siêu, nghị luận. Bối cảnh thời đại và ý nghĩa của cái chết bất tử: Hỡi ôi! lời th¸nh Qu¸t”. Bót ph¸p l·ng m¹n béc than mở đầu: nghẹn ngào xót xa trong lòng người đứng tế.Sau lời than lộ thái độ phê phán mạnh mẽ chế độ cã tÝnh chÊt quen thuéc cña thÓ lo¹i v¨n tÕ, c©u v¨n ph¶n ¸nh biÕn cè phong kiến bảo thủ và chứa đựng tư chÝnh trÞ lín lao cña thêi cuéc: tưởng khai sáng có tính chất tự phát - Khung cảnh bão táp của thời đại: TDP xâm lược nước ta triều đình => CBQ là người có trí tuệ lớn, tài chống cự qua loa rồi dần đầu hàng bỏ mặc dân chúng đối chọi lại vũ hoa, b¶n lÜnh vµ phÈm c¸ch phi khí sắt thép tối tân của kẻ thù, ca ngợi tấm gương hi sinh tự nguyện của thường; lại là người có tư tưởng tự do, những nghĩa binh có tấm lòng yêu nước sâu sắc. Cái chết vì nghĩa lớn khao khát đổi mới nhưng cuộc đời khá của họ là bất tử =>Lời văn giàu gợi cảm, câu song quan đối nhau từng 1 Lop11.com.

<span class='text_page_counter'>(2)</span> GIÁO ÁN NGỮ VĂN 11 th¨ng trÇm. T¶ c¶nh b·i c¸t vµ sù viÖc đi trên bãi cát để từ đó dẫn dắt suy nghÜ vÒ con ®­êg danh lîi, réng h¬n lµ con đường đời, nỗi buồn chán bế tắc của người đi đường B . Thân bài: H×nh ¶nh b·i c¸t dµi, rộng mênh mông, dường như bất tận, nóng bỏng, trắng xoá, nhức mắt dưới ¸nh mÆt trêi. §ã lµ h×nh ¶nh thiªn nhiên đẹp dữ dội, khắc nghiệt của miền trung nước ta. Hình ảnh người đi trên cát: Bước đi trầy trật, khó kh¨n§i kh«ng kÓ thêi gian. MÖt mái, chán ngán, cô đơn => Người đi trên c¸t thËt khã nhäc, thËt mÖt mái, c« đơn * ý nghĩa tượng trưng: Hình ảnh bãi cát:Tượng trưng cho môi trường xã hội, con đường đời đầy chông gai, gian khổ, nhọc nhằnHình ảnh người đi trên cát:Tượng trưng cho con người buộc phải dấn thân trong cuộc đời để m­u cÇu sù nghiÖp, c«ng danh cho bản thân, cho gia đình, dòng họ - Sù vÊt v¶, khã nhäc TG tù tr¸ch m×nh, giËn m×nh v× kh«ng cã kh¶ n¨ng như người xưa, mà phải tự mình hành hạ thân xác mình để theo đuổi con ®­êng c«ng danh -> Nçi ch¸n n¶n, mÖt mái cña t¸c gi¶, Sù c¸m dç cña công danh đối với người đờiVì công danh - danh lợi mà con người phải tất tả xuôi ngược, khó nhọc mà vẫn đổ xô vµo -> trong khu«n khæ vµ hoµn c¶nh cña XHPK còng kh«ng cßn con ®­êng nµo kh¸c Danh lîi còng lµ mét thø rượu ngon dễ cám dỗ, dễ làm say người + Câu hỏi tu từ như trách móc như giận dữ, như lay tỉnh người khác nh­ng còng chÝnh lµ tù hái b¶n th©n , tÝnh chÊt v« nghÜa cña lèi häc khoa cö, con ®­êng c«ng danh ®­¬ng thêi lµ v« nghĩa, tầm thường - ý nghĩa của nhịp điệu bài thơ đối với viÖc diÔn t¶ c¶m xóc vµ suy t­ cña nh©n vËt tr÷ t×nh. ®­îc t¹o nªn chñ yếu nhờ sự thay đổi độ dài của các câu th¬ còng nh­ sù kh¸c nhau trong c¸ch ng¾t nhÞp cña mçi c©u ®em l¹i kh¶ năng diễn đạt phong phú …Người đi trªn c¸t bçng nhiªn dõng l¹i, b¨n kho¨n cho¸n ®Çy t©m trÝ, day døt vµ cã phÇn bÕ t¾c, nçi tuyÖt väng trïm lên cả bãi cát dài, cả người đi. Đứng. GV: NGUYỄN NGỌC LIÊN từ ngữ , hình ảnh…-> người chết là người bình thương mà làm được việc phi thường. Hình tượng người nghĩa sĩ nông dân: Côi cút: cuộc sông âm thầm lặng lẽ, chịu thương , chịu khóm, gắn bó với ruộng đồng, lẻ loi cô đơn, có sự thương cam của tác giả. toan lo nghèo khó: quanh năm vất vả mà vẫn đói rách => lựa chọn từ ngữ -> ý thức, tầm lòng yêu thương trân trọng cña t¸c gi¶. -Lai lịch và hoàn cảnh sinh sống: Là những người nông dân sống cuộc đời lao động lam lũ, vất vả, hoàn toàn xa lạ với công việc binh đao Hoàn cảnh sống: quen cuốc cày đồng ruộng, xa lạ với vũ khí chiến tranh. Cuéc sèng b×nh dÞ thiÕu thèn mong manh, nghÌo vËt chÊt nh­ng rÊt giµu tinh thÇn. - Thái độ, hành động khi quân giặc - Khi quân giặc xâm phạm đất đai bờ cõi cha ông, họ đã: Căm thù giặc sâu sắc. Yêu nước gắn liền với căm thù giặc, tự hào về truyền thống đất nước và quan điểm đúng đắn:đât nước là một khối, ta và địch không có chỗ đứng chung Về nhận thức: ý thức được trách nhiệm đối với sự nghiệp cứu nước Hành động: Tự nguyện chiến đấu dũng cam kiên quyết mạnh mẽ,không sợ hi sinh;’’ - Vẻ đẹp hào hùng khi xông trận: với những thứ vẫn dùng trong sinh hoạt hàng mộc mạc, chân chất nhưng độc đáo. Khí thế chiến đấu: Tiến công như vũ bão, đạp lên đầu thù xốc tới, không quản ngại bất kì sự hi sinh gian khæ nµo, rÊt tù tin vµ ®Çy ý chÝ quyÕt th¾ng . - Nghệ thuật: - Động từ mạnh, dứt khoát: Đánh, đốt, chém, đạp, xô. Từ đan chéo tăng sự mãnh liệt: đâm ngang, chém ngược, lướt tới, xông vào. Từ ngữ miêu tả nguồn gốc xuất thân, hành động dung cảm đều ®­îc t¶ tØ mØ-> rÊt thùc. C¸ch ng¾t nhÞp ng¾n gän t¹o giäng ®iÖu, không khí khẩn trương, sôI động. Hàng loạt hình ảnh đối lập Ta - địch; Sự thô sơ - hiện đại; Chiến thắng của ta – thất bại của giặc. Chi tiết chân thực được chọn lọc, cô đúc từ đời sống thực tế nhưng có tầm khái qu¸t cao. => Thái độ cảm phục và niềm xót thương vô hạn của tác giả: - Nghĩa sĩ chỉ là những dân thường nhưng sẵn sàng dấy binh vì một lòng yêu nước Hình ảnh: vừa khái quát ước lệ, vừa biểu cảm mạnh mẽ thiên nhiên như cũng chia sẻ với mất mát của con người=> hình ảnh đầy gợi cảm.Từ ngữ, giọng điệuxót thương và khẳng định phẩm chất cao đẹp của nghĩa binh. Nỗi tiếc hận cho người liệt sĩ hi sinh khi sự nghiệp còn dang dở . Nỗi xót xa của gia đình mất người thân yêu mẹ giµ vî trÎ lµ n¹n nh©n ®au khæ nhÊt cña chiÕn tranh; s¸ng t¹o nh÷ng hình tượng có giá trị siêu hình về cáI lẽ vĩnh hằng bất tử của người nghÜa sÜ *Ca ngîi linh hån bÊt diÖt cña c¸c nghÜa sÜ... gi¸ tri hiªn thùc lín-> dựng lên một tượng đài nghệ thuật sừng sững về người nghĩa sĩ nông dân tương xứng với ngoài đời C. KÕt bµi: Tãm l¹i néi dung, nghÖ thuËt chÝnh cña t¸c phÈm, kh¸I quát vấn đề đã trình bày. Nêu ý kiến đánh giá của cá nhân, thái độ, tình cảm của bản thân đối với đóng góp của tác giả, giá trị của tác phẩm. - Qua bài văn tế, tác giả bộc lộ niềm tự hào về tinh thần yêu nước, khí phách quả cảm của người nghĩa sĩ Cần Giuộc, đồng thời bày tỏ niềm cảm phục và xót thương sâu sắc đối với họ. Với tác phẩm này, NĐC được xem là người đầu tiên đưa hình ảnh người nghĩa sĩ nông dân thành hình tượng trung tâm trong sáng tác VH. IV. NhËn xÐt bµi lµm cña HS * Ưu điểm: Nhiều em đã xác định được nội dung yêu cầu của đề. Xác định được nội dung trọng tâm. Bố cục bài viết rõ ràng. Biết vận dụng 2 Lop11.com.

<span class='text_page_counter'>(3)</span> GIÁO ÁN NGỮ VĂN 11 l¹i nh×n quanh b·i c¸t dµi, bÊt lùc vµ nuối tiếc. Hình ảnh thiên nhiên , đẹp hïng vÜ nh­ng còng ®Çy khã kh¨n hiểm trở. Đi mà thấy phía trước là ®­êng cïng, lµ nói lµ biÓn khã x¸c định phương hướng - Nhịp điệu của bài thơ: sự thay đổi độ dài của các câu th¬ còng nh­ sù kh¸c nhau trong c¸ch ng¾t nhÞp cña mçi c©u ®em l¹i kh¶ năng diễn đạt phong phú..Nhịp điệu diễn đạt sự gập ghềnh, trúc trắc của những bước đi trên bãi cát dài, tượng trưng cho con đường công danh đáng ch¸n ghÐt C . Tæng kÕt: Sù ch¸n ghÐt cña mét người trí thức đối với con đường danh lợi tầm thường đương thời và niềm khao khát thay đổi cuộc sống . Nhịp ®iÖu bµi th¬ gãp phÇn diÔn t¶ thµnh c«ng nh÷ng c¶m xóc suy t­ cña nh©n vËt tr÷ t×nh vÒ con ®­êng danh lîi gËp ghÒnh tr¾c trë. GV: NGUYỄN NGỌC LIÊN kÜ n¨ng lµm v¨n nghÞ luËn x· héi th«ng qua c¸c thao t¸c gi¶i thÝch, chøng minh, b×nh luËn. NhiÒu bµi hµnh v¨n tr«i ch¶y trong s¸ng, V¨n viÕt cã c¶m xóc, mµch l¹c.. * Nhược điểm: Một số bài làm quá sơ sài, Chưa có sự đầu tư về thời gian và chất xám. Một số em chưa xác định được nội dung trọng tâm, bµi lµm cßn lan man, dµi dßng. Mét sè bµi nhÇm sang bµn b¹c lung tung, không bám sát đề và yêu cầu của đề bài. Còn mắc lỗi chính tả và diễn đạt. loói veà duứng tửứ thieỏu chớnh xaực . loói veà vieỏt caõu sai ngửừ phaựp , dùng sai quan hệ từ : Bè cơc bµi lµm ch­a râ rµng. Bài viết chưa cân đối hoặc quá thiếu về ý .S¾p xÕp c¸c ý ch­a hỵp lÝ vµ l« gÝc. lỗi về diễn đạt. Sắp sếp ý lộn xộn. Bµi ch­a vËn dơng ®­ỵc c¸c thao t¸c lµm v¨n nghÞ luËn. * Những lỗi cụ thể và hướng sửa chữa ù.LËp luËn chung chung, tr×nh bày chưa hợp lí: Dùng từ đặt câu cần chú ý: Phân bố thời gian chưa hợp lí, diễn đạt ý, trình bày đoạn văn cần chú ý.Chữ viết xấu , trình bày cÈu th¶, tÈy xãa nhiÒu, bµi sau cÇn kh¾c phôc: kh«ng trõ lÒ, cÈu th¶, kh«ng ghi tªn vµo tê giÊy kiÓm tra III. HƯỚNG DẪN TỰ HỌC - Củng cố lại kiến thức đã học, chữa lỗi thường gặp mà GV và các bạn đã chỉ ra. - HS về nhà chuẩn bị: HS về nhà học bài và chuẩn bị ôn tập bài viết ở nhà số 3. D. Rút kinh nghiệm…………………………………………………………………………………………………... 3 Lop11.com.

<span class='text_page_counter'>(4)</span>