Giáo án Vật lý 7 – Trường THCS Cán Khê

<span class='text_page_counter'>(1)</span>Gi¸o ¸n vËt lý 7 – N¨m häc 2010 – 2011. TiÕt : 1. Bµi 1: NHËN BIÕT ¸NH S¸NG- NGUåN S¸NG Vµ VËT S¸NG. A.MôC TI£U: 1.Kiến thức: -Bằng TN, HS nhận thấy: Muốn nhận biết được ánh sáng thì ánh sáng đó phải truyền vào mắt ta; ta nhìn thấy các vật khi có ánh sáng từ các vật đó truyền vào mắt ta.. -Ph©n biÖt ®­îc nguån s¸ng vµ vËt s¸ng. Nªu ®­îc thÝ dô vÒ nguån s¸ng vµ vËt s¸ng. 2.Kỹ năng: Làm và quan sát các TN để rút ra điều kiện nhận biết ánh sáng và vật sáng. 3.Thái độ: Biết nghiêm túc quan sát hiện tượng khi chỉ nhìn thấy vật mà không cầm ®­îc. B. CHUÈN BÞ CñA GI¸O VI£N Vµ HäC SINH. Mỗi nhóm: Hộp kín bên trong có bóng đèn và pin. C. PH¦¥NG PH¸P D¹Y HäC. Quan sát, thí nghiệm, lập luận lôgic đi đến khẳng định. D.Tæ CHøC HO¹T §éNG D¹Y HäC. HO¹T §éNG 1: ( 3 phót) Tæ CHøC T×NH HUèNG HäC TËP. HO¹T §éNG CñA THÇY HO¹T §éNG CñA TRß -HS:.. *GV nªu c©u hái: -Một người mắt không bị tật, bệnh, có khi nào mở mắt mà không nhìn thấy vật để trước mắt không? Khi nào ta mới nhìn thÊy mét vËt? -Các em hãy nhìn ảnh chụp ở đầu chương -HS: Quan sát thực trên gương vµ tr¶ lêi xem trªn miÕng b×a viÕt ch÷ g×? -ảnh ta quan sát được trong gương phẳng cã tÝnh chÊt g×? *GV tóm lại: Những hiện tượng trên đều -HS đọc 6 câu hỏi nêu ở đầu chương. có liên quan đến ánh sáng và ảnh của các vật quan sát được trong các loại gương mà ta sẽ xét ở chương này. *GV nhấn mạnh đó cũng là 6 câu hỏi chÝnh mµ ta ph¶i tr¶ lêi ®­îc sau khi häc chương này. *HO¹T §éNG 2: T×M HIÓU KHI NµO TA NHËN BIÕT §¦îC ¸NH S¸NG. (10 phót) I.NHËN BIÕT ¸NH S¸NG. -GV đưa cái đèn pin ra, bật đèn và chiếu -HS thấy đèn có thể bật sáng hay tắt đi. -TN chứng tỏ rằng, kể cả khi đèn pin đã vÒ phÝa HS. -GV để đèn pin ngang trước mặt và nêu bật sáng mà ta cũng không nhìn thấy câu hỏi như trong SGK ( GV phải che được ánh sáng từ đèn pin phát ra-Trái với không cho HS nhìn thấy vệt sáng của đèn suy nghĩ thông thường. chiếu lên tường hay các đồ vật xung quanh ) -GV: Khi nào ta nhận biết được ánh sáng? -HS tự đọc SGK mục quan sát và TN, Yêu cầu HS nghiên cứu hai trường hợp thảo luận nhóm trả lời C1. 2,3 để trả lời C1. C1:Trong những trường hợp mắt ta nhận biÕt ®­îc ¸nh s¸ng, cã ®iÒu kiÖn gièng nhau lµ cã ¸nh s¸ng truyÒn vµo m¾t. Giáo viên: Lê Đình Cường – Trường THCS Cán Khê, Như Thanh Lop7.net. 1.

<span class='text_page_counter'>(2)</span> Gi¸o ¸n vËt lý 7 – N¨m häc 2010 – 2011. KÕt luËn: M¾t ta nhËn biÕt ®­îc ¸nh s¸ng khi cã (¸nh s¸ng) truyÒn vµo m¾t ta. *HO¹T §éNG 3: NGHI£N CøU TRONG §IÒU KIÖN NµO TA NH×N THÊY MéT VËT. -GV:Ta nhËn biÕt ®­îc ¸nh s¸ng khi cã II.NH×N THÊY MéT VËT. ¸nh s¸ng truyÒn vµo m¾t ta. VËy, nh×n thấy vật cần có ánh sáng từ vật đến mắt kh«ng? NÕu cã th× ¸nh s¸ng ph¶i ®i tõ ®©u? -HS đọc câu C2 trong SGK. -Yêu cầu HS đọc câu C2 và làm theo lệnh C2. -HS th¶o luËn vµ lµm TN C2 theo nhãm. -Yêu cầu HS lắp TN như SGK, hướng dẫn a.Đèn sáng: Có nhìn thấy. để HS đặt mắt gần ống. b.§Ìn t¾t: Kh«ng nh×n thÊy. -Có đèn để tạo ra ánh sáng nh×n -Nêu nguyên nhân nhìn tờ giấy trắng thấy vật, chứng tỏ: ánh sáng chiếu đến tờ giÊy tr¾ng ¸nh s¸ng tõ giÊy tr¾ng trong hép kÝn. đến mắt thì mắt nhìn thấy giấy trắng. -Nhớ lại: ánh sáng không đến mắt Cã nh×n thÊy ¸nh s¸ng kh«ng? *KÕt luËn:Ta nh×n thÊy mét vËt khi cã ¸nh s¸ng tõ vËt truyÒn vµo m¾t ta. * HO¹T §éNG 4: PH¢N BIÖT NGUåN S¸NG Vµ VËT S¸NG.(5 PHóT) III. NGUåN S¸NG Vµ VËT S¸NG. -Làm TN 1.3: Có nhìn thấy bóng đèn -HS thảo luận theo nhóm để tìm ra đặc s¸ng? điểm giống và khác nhau để trả lời C3. -TN 1.2a và 1.3: Ta nhìn thấy tờ giấy Dây tóc bóng đèn tự nó phát ra ánh sáng trắng và dây tóc bóng đèn phát sáng. Vậy còn mảnh giấy trắng hắt lại ánh sáng do chúng có đặc điểm gì giống và khác vật khác chiếu vào nó. nhau? *KÕt luËn: .........ph¸t ra.......... -GV: Th«ng b¸o kh¸i niÖm vËt s¸ng. ..........h¾t l¹i............ *HO¹T §éNG 5: CñNG Cè-VËN DôNG-H¦íNG DÉN VÒ NHµ.(10 PHóT) 1.VËn dông: -Yêu cầu HS vận dụng kiến thức đã học C4:Trong cuộc tranh cãi, bạn Thanh đúng vì ánh sáng từ đèn pin không chiếu vào tr¶ lêi c©u hái C4, C5. m¾t M¾t kh«ng nh×n thÊy. C5: Khãi gåm c¸c h¹t li ti, c¸c h¹t nµy ®­îc chiÕu s¸ng trë thµnh vËt s¸ng, ¸nh sáng từ các vật đó truyền đến mắt. -T¹i sao ta nh×n thÊy c¶ vÖt s¸ng? -C¸c h¹t xÕp gÇn nh­ liÒn nhau n»m trªn ®­êng truyÒn cña ¸nh s¸ng, t¹o thµnh vÖt 2.CñNG Cè: -Qua bµi häc, yªu cÇu HS rót ra kiÕn thøc s¸ng m¾t nh×n thÊy. -Häc sinh: thu thËp ®­îc. +Ta nhËn biÕt ®­îc ¸nh s¸ng khi.............. +Ta nh×n thÊy mét vËt khi........................ +Nguån s¸ng lµ vËt tù nã......................... +VËt s¸ng gåm........................................ +Nhìn thấy màu đỏ khi có ánh sáng đỏ 3.H¦íNG DÉN VÒ NHà: đến mắt. +Cã nhiÒu lo¹i ¸nh s¸ng mµu. -Tr¶ lêi l¹i c©u hái C1, C2, C3. +VËt ®en: Kh«ng trë hµnh vËt s¸ng. -Häc thuéc phÇn ghi nhí. -Làm bài tập 1.1 đến 1.5 ( tr3- SBT) 2. Giáo viên: Lê Đình Cường – Trường THCS Cán Khê, Như Thanh Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(3)</span> Gi¸o ¸n vËt lý 7 – N¨m häc 2010 – 2011. TiÕt 2. tÕ.. Bµi 2 : Sù TRUYÒN ¸NH S¸NG. A. MôC TI£U: 1.KiÕn thøc: -Biết làm TN để xác định được đường truyền của ánh sáng. -Phát biểu được định luật truyền thẳng ánh sáng. -Biết vận dụng định luật truyền thẳng ánh sáng vào xác định đường thẳng trong thực. -nhận biết được đặc điểm của ba loại chùm ánh sáng. 2.Kü n¨ng: - Bước đầu biết tìm ra định luật truyền thẳng ánh sáng bằng thực nghiệm. 3.Thái độ: BiÕt vËn dông kiÕn thøc vµo cuéc sèng. B.CHUÈN BÞ CñA GV Vµ HS. Mçi nhãm: 1 èng nhùa cong, 1 èng nhùa th¼ng. 1 nguån s¸ng dïng pin. 3 mµn ch¾n cã đục lỗ như nhau. 3 đinh ghim mạ mũ nhựa to. C.PH¦¥NG PH¸P: Mô hình quy ước để biểu thị đường truyền của ánh sáng kết hợp với phương pháp thùc nghiÖm. D.Tæ CHøC HO¹T §éNG D¹Y HäC. *HO¹T §éNG 1: KIÓM TRA-Tæ CHøC T×NH HUèNG HäC TËP (10 phót) *HS1:- Khi nµo ta nhËn biÕt ®­îc ¸nh s¸ng? -HS1 lªn b¶ng tr¶ lêi. -Khi nµo ta nh×n thÊy vËt? -HS dưới lớp lắng nghe nhận xét. -Giải thích hiện tượng khi nhìn thấy vệt sáng trong khói hương ( hoặc đám bụi ban đêm). HS2 lªn b¶ng ch÷a bµi tËp. *HS2: Ch÷a bµi tËp 1.1 vµ 1.2 (SBT). 1.1.Phương án C -GV kiÓm tra vë bµi tËp cña mét sè HS. 1.2.Phương án B. *GV cho HS đọc phần mở bài SGK- Em có suy -HS nêu ý kiến. nghÜ g× vÒ th¾c m¾c cña H¶i? -GV ghi lại ý kiến của HS trên bảng để sau khi học bµi, HS so s¸nh kiÕn thøc víi dù kiÕn. *HO¹T §éNG 2: NGHI£N CøU T×M QUY LUËT §¦êNG TRUYÒN CñA ¸NH S¸NG (15 phót) I.§¦êNG TRUYÒN CñA ¸NH S¸NG. -GV:Dù ®o¸n ¸nh s¸ng ®i theo ®­êng cong -1,2 HS nªu dù ®o¸n. hay gÊp khóc? -1,2 HS nêu phương án. -Nêu phương án kiểm tra? -Bố trí TN, hoạt động cá nhân. -Yªu cÇu HS chuÈn bô TN kiÓm chøng. C1:....................theo èng th¼ng............... -HS nêu phương án. -Kh«ng cã èng th¼ng th× ¸nh s¸ng cã truyÒn C2: HS bè trÝ TN. theo ®­êng th¼ng kh«ng? +Bật đèn -Nếu phương án HS không thực hiện được thì +Để 3 màn chắn 1,2,3 sao cho nhìn qua 3 lỗ làm theo phương án SGK: A, B,C vẫn thấy đèn sáng. +§Æt 3 b¶n gièng hÖt nhau trªn mét ®­êng + KiÓm tra 3 lç A, B, C cã th¼ng hµng th¼ng. kh«ng? +Chỉ để lệch 1-2 cm. -HS ghi vë: 3 lç A, B,C th¼ng hµng, ¸nh s¸ng ¸nh s¸ng truyÒn ®i nh­ thÕ nµo? truyÒn theo ®­êng th¼ng. -Để lệch một trong 3 bản, quan sát đèn. -Thông báo qua TN: Môi trường không khí, -HS quan sát: không thấy đèn. Giáo viên: Lê Đình Cường – Trường THCS Cán Khê, Như Thanh Lop7.net. 3.

<span class='text_page_counter'>(4)</span> Gi¸o ¸n vËt lý 7 – N¨m häc 2010 – 2011. nước, tấm kính trong, gọi là môi trường trong *Kết luận: Đường truyền ánh sáng trongt suèt. kh«ng khÝ lµ ®­êng th¼ng. -Mọi vị trí trong môi trường đó có tính chất HS: Phát biểu định luật truyền hẳng ánh sáng như nhau gọi là đồng tính. Từ đó rút ra định và ghi lại định luật vào vở. luËt truyÒn th¼ng cña ¸nh s¸ng-HS nghiªn cứu định luật trong SGK và phát biểu. *HO¹T §éNG 3: NGHI£N CøU THÕ NµO Lµ TIA S¸NG, CHïM S¸NG. -Quy ­íc tia s¸ng nh­ thÕ nµo? II. TIA S¸NG Vµ CHïM S¸NG. -HS vÏ ®­êng truyÒn ¸nh s¸ng tõ ®iÓm s¸ng S đến M. S M mòi tªn chØ hướng. -Quan s¸t mµn ch¾n: Cã vÖt s¸ng hÑp th¼ngH×nh ¶nh ®­êng truyÒn cña ¸nh s¸ng. -Quy ­íc vÏ chïm s¸ng nh­ thÕ nµo? -HS nghiªn cøu SGK tr¶ lêi: VÏ chïm s¸ng -Thực tế thường gặp chùm sáng gồm nhiều chỉ cần vẽ hai tia sáng ngoài cùng. tia s¸ng. -Hai tia song song: -Thay tÊm ch¾n 1 khe b»ng tÊm ch¾n hai khe song song. -Hai tia héi tô: -Vặn pha đènđể tạo ra hai tia song song, hai tia héi tô, hai tia ph©n kú. -Hai tia ph©n kú: Yªu cÇu HS tr¶ lêi c©u C3.Mçi ý yªu cÇu hai -Tr¶ lêi C3: HS ph¸t biÓu ý kiÕn råi ghi vµo vë. a.Chïm s¸ng song song gåm c¸c tia s¸ng kh«ng giao nhau trªn ®­êng truyÒn cña chóng. b.Chïm s¸ng héi tô gåm c¸c tia s¸ng giao nhau trªn ®­êng truyÒn cña chóng. c.Chïm s¸ng ph©n kú gåm c¸c tia s¸ng loe réng ra trªn ®­êng truyÒn cña chóng. *HO¹T §éNG 4: VËN DôNG- CñNG Cè- H¦íNG DÉN VÒ NHµ.( 10 phót) 1 VËN DôNG: C4: ánh sáng từ đèn phát ra đã truyền đén -Yêu cầu HS giải đáp câu C4. m¾t theo ®­êng th¼ng. -Yêu cầu HS đọc C5: Nêu cách điều chỉnh 3 C5:.. kim th¼ng hµng. -2 HS lần lượt phát biểu. 2.CñNG Cè: -HS:.. -Phát biểu định luật truyền thẳng ánh sáng. + ¸nh s¸ng truyÒn th¼ng. -BiÓu diÔn ®­êng truyÒn ¸nh s¸ng. -Khi ngắm phân đội xếp hàng, em phải làm +ánh sáng từ vật đến mắt, mắt mới nhìn thấy vËt s¸ng. nh­ thÕ nµo?Gi¶i thÝch. 3.H¦íNG DÉN VÒ NHµ. -Phát biểu định luật truyền thẳng ánh sáng. -BiÓu diÔn tia s¸ng nh­ thÕ nµo? _Làm bài tập: 2.1 đến 2.4 (tr 4-SBT) TiÕt 3. Bµi 3:øNG DôNG §ÞNH LUËT TRUYÒN TH¼NG CñA ¸NH S¸NG. A.MôC TI£U: 1.KiÕn thøc:-NhËn biÕt ®­îc bãng tèi, bãng nöa tèi vµ gi¶i thÝch. -Giải thích được vì sao có hiện tượng nhật thực và nguyệt thực. 4. Giáo viên: Lê Đình Cường – Trường THCS Cán Khê, Như Thanh Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(5)</span> Gi¸o ¸n vËt lý 7 – N¨m häc 2010 – 2011. 2.Kỹ năng: Vận dụng định luật truyền thẳng của ánh sáng giải thích một số hiện tượng trong thực tế và hiểu được mọt số ứng dụng của định luật truyền thẳng ánh sáng. B. CHUÈN BÞ CñA GI¸O VI£N Vµ HäC SINH. Mỗi nhóm: 1 đèn pin,1 cây nến (Thay bằng một vật hình trụ) 1 vËt c¶n b»ng b×a dµy, 1 mµn ch¾n. GV: Mét tranh vÏ nhËt thùc vµ nguyÖt thùc. C. PH¦¥NG PH¸P.Trùc quan, m« t¶. D. Tæ CHøC HO¹T §éNG D¹Y HOC. *HO¹T §éNG 1: KIÓM TRA-Tæ CHøC T×NH HUèNG HäC TËP.(7 phót) 1.KIÓM TRA: *HS1: Phát biểu định luật truyền thẳng của -HS dưới lớp lắng nghe ý kiến của bạn , nêu ¸nh s¸ng. V× vËy ®­êng truyÒn cña tia s¸ng nhËn xÐt. ®­îc biÓu diÔn nh­ thÕ nµo? Ch÷a bµi tËp 1. *HS2: Ch÷a bµi tËp 2 vµ 3. *HS3: Ch÷a bµi tËp 4. 2.Tæ CHøC T×NH HUèNG HäC TËP. Tại sao thời xưa con người đã biết nhìn vị trí bóng nắng để biết giờ trong ngày, còn gọi là “đồng hå MÆt trêi”? *HO¹T §éNG 2: QUAN S¸T H×NH THµNH KH¸I NIÖM BãNG TèI BãNG NöA TèI (15 phót) I.BãNG TèI, BãNG NöA TèI. THÝ NGHIÖM 1: -Yêu cầu HS làm theo các bước: -Nghiªn cøu SGK, chuÈn bÞ TN. +GV hướng dẫn HS để đèn ra xa, bóng đèn -Quan sát hiện tượng trên màn chắn. Tr¶ lêi c©u C1: râ nÐt. Mµn ch¾n +Tr¶ lêi C1. +Vẽ đường truyền tia sáng từ đèn qua vật cản đến màn chắn. +ánh sáng truyền thẳng nên vật cản đã chắn S ¸nh s¸ng t¹o nªn vïng tèi. *Nhận xét: Trên màn chắn đặt sau vật cảc Nguån s¸ng VËt c¶n cã mét vïng kh«ng nhËn ®­îc ¸nh s¸ng tõ Vïng tèi nguån s¸ng tíi gäi lµ bãng tèi. Vïng s¸ng. THÝ NGHIÖM 2: Yêu cầu HS làm TN, hiện tượng có gì khác -Cây nến to đốt cháy (hoặc bóng đèn sáng) hiện tượng ở TN 1. t¹o nguån s¸ng réng. -Nguyên nhân có hiện tượng đó? -Tr¶ lêi c©u C2: -Độ sáng của các vùng đó như thế nào? +Vïng bãng tèi ë gi÷a mµn ch¾n. Vïng s¸ng ë ngoµi cïng. +Vïng xen gi÷a bãng tèi, vïng s¸nglµ bãng -Gi÷a TN 1 vµ 2, bè trÝ dông cô TN cã g× nöa tèi. kh¸c nhau? -Nguån s¸ng réng so víi mµn ch¾n (hoÆc cã -Bãng nöa tèi kh¸c bãng tèi nh­ thÕ nµo? kích thước gần bằng vật chắn ) tạo ra bóng -Yªu cÇu HS tõ TN rót ra nhËn xÐt.Cã thÓ ®en vµ xung quanh cã bãng nöa tèi. dùng bóng đèn dây tóc lớn bằng cây nến *Nhận xét: Trên màn chắn đặt phía sau vật ch¸y. c¶n cã mét vïng chØ nhËn ®­îc ¸nh s¸ng tõ mét phÇn cña nguån s¸ng tíi gäi lµ bãng nöa tèi.. *HO¹T §éNG 3: H×NH THµNH KH¸I NIÖM NHËT THùC Vµ NGUYÖT THùC.(10 phót) Giáo viên: Lê Đình Cường – Trường THCS Cán Khê, Như Thanh Lop7.net. 5.

<span class='text_page_counter'>(6)</span> Gi¸o ¸n vËt lý 7 – N¨m häc 2010 – 2011. Em hãy trình bày quỹ đạo chuyển động của Có hình vẽ: MÆt Tr¨ng, MÆt trêi, vµ Tr¸i §Êt? NÕu HS kh«ng tr×nh bµy ®­îc, GV cã thÓ vÏ mô tả quỹ đạo chuyển động, nêu chuyển động cơ bản của chúng. GV th«ng b¸o: Khi MÆt Trêi, MÆt Tr¨ng, Trái đất nằm trên cùng đường thẳng. -Yêu cầu HS vẽ tia sáng để nhận thấy hiện tượng nhật thực. a.NhËt thùc: H×nh 3.3 (tr 10)SGK: +Nguån s¸ng: MÆt Trêi. Tr¶ lêi c©u hái C3 +VËt c¶n: MÆt Tr¨ng. GV gợi ý để trả lời. +Mµn ch¾n: Tr¸i §Êt. -§øng ë vÞ trÝ nµo sÏ thÊy nhËt thùc? + MÆt Trêi, MÆt Tr¨ng, Tr¸i §Êt n»m . trªn cïng mét ®­êng th¼ng. -NhËt thùc toµn phÇn: §øng trong vïng bãng tèi cña MÆt Tr¨ng trªn Tr¸i §Êt, kh«ng nh×n thÊy MÆt Trêi. -NhËt thùc mét phÇn: §øng trong vïng bãng nöa tèi cña MÆt Tr¨ng trªn Tr¸i §Êt, nh×n thÊy mét phÇn MÆt Trêi. -Đứng chỗ nào trên Trái Đất về ban đêm và b. Nguyệt thực: nh×n thÊy Tr¨ng s¸ng? +Nguån s¸ng: MÆt Trêi. -Mặt Trăng ở vị trí nào thì đáng lẽ ra nhìn +Vật cản: Trái Đất. thÊy tr¨ng trßn nh­ng MÆt Tr¨ng l¹i bÞ Tr¸i +MÆt Tr¨ng: Mµn ch¾n. §Êt che lÊp hoµn toµn – nghÜa lµ cã nguyÖt -MÆt Trêi, Tr¸i §Êt, MÆt Tr¨ng n»m thùc toµn phÇn? trªn mét ®­êng th¼ng. MÆt Tr¨ng ë vÞ trÝ nµo thÊy Tr¨ng s¸ng? -Đứng trên Trái Đất về ban đêm quan Nguyệt thực xảy ra có thể xảy ra trong cả sát Mặt Trăng đêm rằm thấy tối. Mặt đêm không? Giải thích?( HS khá) Tr¨ng bÞ Tr¸i §Êt che khuÊt kh«ng ®­îc MÆt trêi chiÕu s¸ng. Tr¶ lêi c©u C4: MÆt Tr¨ng ë vÞ trÝ 1 lµ nguyÖt thùc, vÞ trÝ 2,3 tr¨ng s¸ng. NguyÖt Thùc chØ x¶y ra trong mét thêi gian chø kh«ng thÓ x¶y ra c¶ đêm. -GV thông báo: Mặt phẳng quỹ đạo chuyển động của Mặt Trăng, và mặt phẳng quỹ đạo chuyển động của Trái Đất lệch nhau khoảng 60. V× thÕ MÆt trêi, Tr¸i §Êt, MÆt Tr¨ng cïng nằm trên một đường thẳng không thường xuyªn x¶y ra mµ mét n¨m chØ x¶y ra hai lÇn.ë ViÖt Nam nhËt thùc x¶y ra n¨m 1995 th× 70 n¨m sau míi x¶y ra.NguyÖt thùc thường xảy ra vào đêm rằm. 6*HO¹T §éNG Gi¸o 4: VËN DôNG-CñNG Cè- THCS C¸n Khª, Nh­ Thanh viªn: Lª Đình Cường – Trường Lop7.net H¦íNG DÉN VÒ NHµ.(10 phót).

<span class='text_page_counter'>(7)</span> Gi¸o ¸n vËt lý 7 – N¨m häc 2010 – 2011. Ngµy gi¶ng:. TiÕt 4:. Bµi 4: §ÞNH LUËT PH¶N X¹ ¸NH S¸NG. A. MôC TI£U: 1.KiÕn thøc: -Tiến hành được TN để nghiên cứu đường đi của tia sáng phản xạ trên gương ph¼ng. -Biết xác định tia tới, tia phản xạ, góc tới, góc phản xạ. -Phát biểu được định luật phản xạ ánh sáng. -Biết ứng dụng định luật phản xạ ánh sáng để đổi hướng đường truyền ánh sáng theo mong muèn. 2.Kü n¨ng: Biết làm TN, biết đo góc, quan sát hướng truyền ánh sáng để tìm ra quy luật phản x¹ ¸nh s¸ng. B. CHUÈN BÞ CñA GI¸O VI£N Vµ HäC SINH: Mçi nhãm: Một gương phẳng có giá đỡ. Một đèn pin có màn chắn đục lỗ để tạo ra tia sáng. Mét tê giÊy d¸n trªn tÊm gç ph¼ng. Một thước đo độ. C. PH¦¥NG PH¸P: Thùc nghiÖm. D. Tæ CHøC HO¹T §éNG D¹Y HäC. *HO¹T §éNG 1: KIÓM TRA- Tæ CHøC T×NH HUèNG HäC TËP: 1. KIÓM TRA: -Hãy giải thích hiện tượng Nhật Thực và -HS:… NguyÖt Thùc ? -§Ó kiÓm tra ®­êng th¼ng, chóng ta cã thÓ lµm nh­ thÕ nµo? Gi¶i thÝch? -3.3: Vì đêm rằm Âm lịch , Mặt Trời, Trái -Ch÷a bµi tËp 3.3. §Êt, MÆt Tr¨ng míi cã kh¶ n¨ng n»m trªn cïng mét ®­êng th¼ng, Tr¸i §Êt míi cã thÓ chÆn ¸nh s¸ng MÆt Trêi kh«ng chiÕu s¸ng MÆt Tr¨ng.. 2.Tæ CHøC T×NH HUèNG HäC TËP. a. PH¦¥NG ¸N 1: 1 nhóm HS làm TN như phần mở bài trong SGK, nêu vấn đề phải giải quyết. b. PH¦¥NG ¸N 2:. Nhìn mặt hồ dưới ánh sáng Mặt Trời hoặc dưới ánh đèn thấy có các hiện tượng ánh sáng lấp lánh, lung linh.Tại sao lại có hiện tượng huyền diệu như thế? *HO¹T §éNG 2: NGHI£N CøU S¥ Bé T¸C DôNG CñA G¦¥NG PH¼NG. I.G¦¥NG PH¼NG.. Giáo viên: Lê Đình Cường – Trường THCS Cán Khê, Như Thanh Lop7.net. 7.

<span class='text_page_counter'>(8)</span> Gi¸o ¸n vËt lý 7 – N¨m häc 2010 – 2011. -HS thay nhau cầm gương soi-Thấy hiện tượng gì trong gương? -Yªu cÇu HS tr¶ lêi c©u hái C1 GV(kÓ): C¸c c« g¸i thêi x­a ch­a cã gương đều soi mình xuống nước để nhìn thÊy ¶nh cña m×nh. -ánh sáng đến gương rồi đi tiếp như thế nµo?. -Gương phẳng tạo ra ảnh của vật trước gương. -Vật nhẵn bóng, phẳng đều có thể là gương ph¼ng nh­ tÊm kim lo¹i nh½n, tÊm gç ph¼ng, mặt nước phẳng,.... *HO¹T §éNG 3: H×NH THµNH KH¸I NIÖM VÒ Sù PH¶N X¹ ¸NH S¸NG. T×M QUY LUËT VÒ Sù §æI H¦íNG Cñ TIA S¸NG KHI GÆP G¦¥NG PH¼NG (20 phót). II. §ÞNH LUËT PH¶N X¹ ¸NH S¸NG. THÝ NGHIÖM. -Yªu cÇu lµm TN nh­ h×nh 4.2 (SGK) -HS: Lµm theo. -GV bè trÝ TN. SI: Tia tíi -ChØ ra tia tíi vµ tia ph¶n x¹. IR: Tia ph¶n x¹. -Hiện tượng phản xạ ánh sáng là hiện -HS:… tượng như thế nào? 1.TIA PH¶N X¹ N»M TRONG MÆT PH¼NG NµO? -Lµm TN h×nh 4.2 -Yêu cầu HS tiến hành TN để trả lời câu C2. C2: Trong mặt phẳng tờ giấy chứa tia tới. KÕt luËn: Tia ph¶n x¹ n»m trong cïng mÆt ph¼ng víi tia tíi vµ ®­êng ph¸p tuyÕn. 2.PH¦¥NG CñA TIA PH¶N X¹ QUAN HÖ THÕ NµO VíI PH¦¥NG CñA TIA TíI. ( Gãc tíi vµ gãc ph¶n x¹ quan hÖ víi nhau nh­ thÕ nµo?) -Yêu cầu HS đọc thông tin về góc tới và góc a. Dự đoán về mối quan hệ giữa góc phản ph¶n x¹. x¹ vµ gãc tíi. -Yêu cầu HS quan sát TN, dự đoán độ lớn b.TN kiểm tra đo góc tới, góc phản xạ. cña gãc ph¶n x¹ vµ gãc tíi. KÕt qu¶ ghi vµo b¶ng. -GV để HS đo và chỉnh sửa nếu HS còn sai sãt. -Thay đổi tia tới-Thay đổi góc tới-đo góc ph¶n x¹. *KÕt luËn: Gãc ph¶n x¹ lu«n lu«n b»ng -Yªu cÇu HS tõ kÕt qu¶ rót ra kÕt luËn. gãc tíi. -Hai kết luận trên có đúng với các môi trường khác không? -GV( th«ng b¸o):C¸c kÕt luËn trªncòng đúng với các môi trường trong suốt khác. 3. §ÞNH LUËT PH¶N X¹ ¸NH S¸NG. -Hai kết luận trên là nội dung của định luật -Tia phản xạ nằm trong cùng mặt phẳng ph¶n x¹ ¸nh s¸ng.-Yªu cÇu HS ph¸t biÓu. với tia tới và đường pháp tuyếncủa gương ë ®iÓm tíi. -Gãc ph¶n x¹ lu«n lu«n b»ng gãc tíi. 4. BIÓU DIÔN G¦¥NG PH¼NG Vµ C¸C TIA S¸NG TR£N H×NH VÏ.. 8. Giáo viên: Lê Đình Cường – Trường THCS Cán Khê, Như Thanh Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(9)</span> Gi¸o ¸n vËt lý 7 – N¨m häc 2010 – 2011. -Quy ước cách vẽ gương và các tia sáng N S R trªn giÊy. +MÆt ph¶n x¹, mÆt kh«ng ph¶n x¹ cña gương. +§iÓm tíi I I +Tia tíi SI +§­êng ph¸p tuyÕn IN *Chú ý hướng tia phản xạ, tia tới. *.HO¹T §éNG 4: VËN DôNG -CñNG Cè- H¦íNG DÉN VÒ NHµ ( 10 phót) 1.VËN DôNG:Yªu cÇu HS tr¶ lêi C4 -NÕu cßn thêi gian cho thªm bµi tËp: +Bài tập 1 (Bài 4.1 SBT): Xác định góc +Tổng góc tới và góc phản xạ : i+i’=1800- 2.300=1200 i = I’ = 600 tíi vµ gãc ph¶n x¹ b»ng bao nhiªu S. 300. +Gãc SIR =i + i’= 900 suy ra gãc i = i’= 450. I. +Bài tập 2: Tìm vị trí của gương tai điểm A để tia phản xạ đi thẳng đứng vào giếng: A,I S R. Góc  giữa tia tới và gương là 450.. 2. CủNG Cố: Phát biểu định luật phản xạ ánh sáng. 3. H¦íNG DÉN VÒ NHµ: -Thuộc định luật phản xạ ánh sáng. -Bµi tËp 1,2,3 SBT. -Bµi tËp thªm: VÏ tia tíi sao cho gãc tíi b»ng 00.T×m tia ph¶n x¹.. TiÕt: 5. Bµi 5: ¶NH CñA MéT VËT T¹O BëI G¦¥NG PH¼NG. A. MôC TI£U:. 1.Kiến thức:-Nêu được tính chất của ảnh tạo bởi gương phẳng. -Vẽ được ảnh của một vật đặt trước gương phẳng. 2.Kỹ năng: Làm TN tạo ra được ảnh của vật qua gương phẳng và xác định được vị trí của ảnh để nghiên cứu tính chất ảnh của gương phẳng. 3.Thái độ: Rèn luyện thái độ nghiêm túc khi nghiên cứu một hiện tượng nhìn thấy mà không cầm được ( hiện tượng trìu tượng). B. CHUÈN BÞ CñA GI¸O VI£N Vµ HäC SINH. Giáo viên: Lê Đình Cường – Trường THCS Cán Khê, Như Thanh Lop7.net. 9.

<span class='text_page_counter'>(10)</span> Gi¸o ¸n vËt lý 7 – N¨m häc 2010 – 2011. Mỗi nhóm: 1gương phẳng có giá đỡ. Một tấm kính trong có giá đỡ. Một cây nến, diêm để đốt nến. Một tờ giấy. Hai vật bất kỳ giống nhau. C.Tæ CHøC HO¹T §éNG D¹Y HäC. *HO¹T §éNG 1: KIÓM TRA-Tæ CHøC T×NH HUèNG HäC TËP.(10 phót) HS: Tr¶ lêi, tr×nh bµy trªn b¶ng. 1.KiÓm tra: -(HS1)Phát biểu định luật phản xạ ánh sáng? Bài 4.2: Phương án A. 200. ( Ta cã i=I’=400/2=200). Lµm bµi tËp: Bµi tËp 4.2-SBT. S N R. -(HS2): ( HS kh¸) Ch÷a bµi tËp 4.4. I. S2. S1 N. N’. IK. 2.Tæ chøc t×nh huèng häc tËp: (Nh­ SGK). M. *HO¹T §éNG 2: NGHI£N CøU TÝNH CHÊT CñA ¶NH T¹O BëI G¦¥NG PH¼NG.(20 phót) I.TÝNH CHÊT CñA ¶NH T¹O BëI G¦¥NG PH¼NG -Yªu cÇu HS bè trÝ TN nh­ h×nh 5.2 SGK Và quan sát trong gương.. -Làm thế nào để kiểm tra được dự đoán? -GV: ¶nh kh«ng høng ®­îc trªn mµn ch¾n gäi lµ ¶nh ¶o. -ánh sáng có truyền qua gương phẳng đó ®­îc kh«ng?-GV cã thÓ giíi thiÖu mÆt sau của gương. -GV: Thay gương bằng tấm kính phẳng trong-Yªu cÇu HS lµm TN. -GV hướng dẫn HS đưa màn chắn đến mọi vị trí để khẳng định không hứng được ảnh. -Yªu cÇu HS ®iÒn vµo kÕt luËn. Phương án 1: Thay pin b»ng mét c©y nÕn ®ang ch¸y. Phương án 2: Dïng hai vËt gièng nhau. -Yªu cÇu HS rót ra kÕt luËn. -Yêu cầu HS nêu phương án so sánh ( th¶o luËn rót ra c¸ch ®o) -GV: Cho HS ph¸t biÓu theo kÕt qu¶ TN. 10. -HS bè trÝ TN. -Quan s¸t : ThÊy ¶nh gièng vËt. -Dù ®o¸n: +Kích thước của ảnh so với vật. + So sánh khoảng cách từ ảnh đến gương với khoảng cách từ vật đến gương. -HS: LÊy mµn ch¾n høng ¶nh. KÕt qu¶: Kh«ng høng ®­îc ¶nh. TÝnh chÊt 1: ¶nh cã høng ®­îc trªn mµn ch¾n kh«ng? -HS: ánh sáng không thể truyền qua gương ®­îc. -HS: Lµm TN. +Nh×n vµo kÝnh: Cã ¶nh. +Nh×n vµo mµn ch¾n: Kh«ng cã ¶nh. C1: Kh«ng høng ®­îc ¶nh. *KÕt luËn 1: ảnh của một vật tạo bởi gương phẳng kh«ng høng ®­îc trªn mµn ch¾n gäi lµ ¶nh ¶o. Tính chất 2: Độ lớn của ảnh có bằng độ lớn cña vËt kh«ng? -HS: Hoạt động nhóm. *KÕt luËn 2: Độ lớn ảnh của một vật tạo bởi gương phẳng bằng độ lớn của vật. TÝnh chÊt 3: So s¸nh kho¶ng c¸ch tõ mét điểm của vật đến gương và khoảng cách từ ảnh của điểm đó đến gương.. Giáo viên: Lê Đình Cường – Trường THCS Cán Khê, Như Thanh Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(11)</span> Gi¸o ¸n vËt lý 7 – N¨m häc 2010 – 2011. -§o kho¶ng c¸ch : ........ *KÕt luËn 3: Điểm sáng và ảnh của nó tạo bởi gương phẳng cách gương một khoảng bằng nhau.. *HO¹T §éNG 3: GI¶I THÝCH Sù T¹O THµNH ¶NH BëI G¦¥NG PH¼NG ( 5 phót). II.GI¶I THÝCH Sù T¹O THµNH ¶NH BëI G¦¥NG PH¼NG. -Yªu cÇu HS lµm theo yªu cÇu c©u C4. C4: + VÏ ¶nh S’ dùa vµo tÝnh chÊt cña ¶nh qua gương phẳng ( ảnh đối xứng) +VÏ hai tia ph¶n x¹ IR vµ KM øng hai tia tíi SI và SK theo định luật phản xạ ánh sáng. +KÐo dµi 2 tia ph¶n x¹ gÆp nhau tai S’. +Mắt đặt trong khoảng IR và KM sẽ nhìn thÊy S’. +Kh«ng høng ®­îc ¶nh trªn mµn ch¾n lµ v× c¸c tia ph¶n x¹ lät vµo m¾t cã ®­êng kÐo dµi -§iÓm giao nhau cña 2 tia ph¶n x¹ cã xuÊt qua S’. N N’ hiÖn trªn mµn ch¾n kh«ng? -Yêu cầu HS đọc thông báo. S R M I. K. S’. *HO¹T §éNG 4: CñNG Cè-- VËN DôNG--H¦íNG DÉN VÒ NHµ.(10 phót) *Cñng cè-VËn dông. -Yêu cầu HS nhắc lại kiến thức đã học trong bµi. Yêu cầu HS lên vẽ ảnh của AB tạo bởi gương theo yªu cÇu c©u C5. -Còn thời gian có thể cho HS đọc mục “ Cã thÓ em ch­a biÕt”.. -HS nh¾c l¹i kiÕn thøc vµ ghi nhí vµo vë. C5: HS vẽ vào vở bằng bút chì sau đó nhận xÐt c¸ch vÏ. *Hướng dẫn về nhà: -Häc phÇn ghi nhí. -Trả lời câu hỏi C1 đến C6. -Làm bài tập 5.1 đến 5.4 (tr 7-SBT) -ChuÈn bÞ mÉu b¸o c¸o TN.. TiÕt 6. Bµi 6: THùC HµNH Vµ KIÓM TRA THùC HµNH: QUAN S¸T Vµ VÏ ¶NH CñA MéT VËT T¹O BëI G¦¥NG PH¼NG. A. MôC TI£U: 1.KiÕn thøc: -Luyện tập vẽ ảnh của vật có hình dạng khác nhau đặt trước gương phẳng. -Xác định được vùng nhìn thấy của gương phẳng. -Tập quan sát được vùng nhìn thấy của gương ở mọi vị trí. Giáo viên: Lê Đình Cường – Trường THCS Cán Khê, Như Thanh Lop7.net. 11.

<span class='text_page_counter'>(12)</span> Gi¸o ¸n vËt lý 7 – N¨m häc 2010 – 2011. 2.Kü n¨ng: -BiÕt nghiªn cøu tµi liÖu. -Bố trí TN, quan sát TN để rút ra kết luận. B.CHUÈN BÞ CñA GV Vµ HS: Mỗi nhóm: Một gương phẳng có giá đỡ. Một cái bút chì, 1 thước đo độ, 1 thước thẳng. -C¸ nh©n: MÉu b¸o c¸o. C. PH¦¥NG PH¸P: Thùc nghiÖm. -HS hoạt động nhóm, báo cáo độc lập. D. Tæ CHøC HO¹T §éNG D¹Y HOC *HO¹T §éNG 1: KIÓM TRA ( 5 phót) -Nêu tính chất của ảnh -HS: +ảnh ảo tạo bởi gương phẳng không hứng được trên qua gương phẳng? mµn ch¾n vµ lín b»ng vËt. +Khoảng cách từ một điểm của vật đến gương phẳng bằng khoảng cách từ ảnh của điểm đó tới gương. +Các tia sáng từ điểm sáng S tới gương phẳng cho tia ph¶n x¹ cã ®­êng kÐo dµi ®i qua ¶nh ¶o S’. -Gi¶i thÝch sù t¹o thµnh -HS:........... ảnh qua gương phẳng? *HO¹T §éNG: Tæ CHøC THùC HµNH: CHIA NHãM (5 phót). -Yêu cầu HS đọc câu -HS: Làm việc cá nhân. +HS: §äc SGK. C1.SGK +ChuÈn bÞ dông cô. +Bè trÝ TN. +Vẽ lại vị trí của gương và bút chì: a.-¶nh song song cïng chiÒu víi vËt. -ảnh cùng phương ngược chiều với vật. b.Vẽ ảnh của bút chì trong hai trường hợp trên. *HO¹T §éNG 3: X¸C §ÞNH VïNG NH×N THÊY CñA G¦¥NG PH¼NG ( VïNG QUAN S¸T) ( 30 phót). -GV: Yêu cầu HS đọc câu C2-SGK. -HS lµm theo sù hiÓu biÕt cña m×nh. -GV chấn chỉnh lại HS: Xác định vùng -HS làm TN sau khi được GV hướng quan s¸t ®­îc: dÉn. +Vị trí người ngồi và vị trí gương cố định. -HS đánh dấu vùng quan sát . +Mắt có thể nhìn sang phải, HS khác đánh dÊu. +Mắt nhìn sang trái, HS khác đánh dấu. -HS tiÕn hµnh TN theo c©u C3. -HS lµm TN: -GV: Yêu cầu HS có thể giải thích bằng +Để gương ra xa. h×nh vÏ: +§¸nh dÊu vïng quan s¸t. +ánh sáng truyền thẳng từ vật đến gương. +So sánh với vùng quan sát trước. +¸nh s¸ng ph¶n x¹ tíi m¾t. ( Vùng nhìn thấy của gương sẽ hẹp đi) +Xác định vùng nhìn thấy của gương-chụp l¹i h×nh 3 tr19 SGK. -GV: Hướng dẫn HS: +Xác định ảnh của N và M bằng tính chất đối xứng. +Tia ph¶n x¹ tíi m¾t th× nh×n thÊy ¶nh.  HO¹T §éNG 4: TæNG KÕT (5 phót) 12. Giáo viên: Lê Đình Cường – Trường THCS Cán Khê, Như Thanh Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(13)</span> Gi¸o ¸n vËt lý 7 – N¨m häc 2010 – 2011. -GV: Thu b¸o c¸o TN. -Nhận xét chung về thái độ, ý thức của HS, tinh thÇn lµm viÖc gi÷a c¸c nhãm. -Treo b¶ng phô kÕt qu¶ TH. -HS : Kiểm tra kết quả, tự đánh giá kết qu¶ TH cña m×nh. -HS: Thu dän dông cô TH, kiÓm tra l¹i dông cô. * §¸P ¸N- BIÓU §IÓM 1.Xác định ảnh của một vật tạo bởi gương phẳng. C1:-a,-Đặt bút chì song song với gương (1 điểm) -Đặt bút chì vuông góc với gương ( 1 điểm) B,Vẽ hình 1 và 2 ứng với hai trường hợp trên ( 2 điểm) A B. D. A’ C. C’. E. E’. B’. A. D’. H×nh 1. C. E. E’. C’. B. D. D’. B’. A’. H×nh 2. 2.Xác định vùng nhìn thấy của gương phẳng. -C2: Di chuyển gương từ từ ra xa mắt, bề rộng vùng nhìn thấy của gương sẽ giảm ( 1 ®iÓm) -C4: VÏ ¶nh cña hai ®iÓm M,N vµo h×nh 3. -Không nhìn thấy điểm N’vì các tia sáng từ điểm sáng N tới gương cho các tia phản xạ kh«ng lät vµo m¾t ta.( 1 ®iÓm) -Nhìn thấy điểm M’ vì có tia phản xạ trên gương vào mắt ở O có đường kéo dài đi qua M’.( 1 ®iÓm) N’ N §¸nh gi¸ ý thøc: (2 ®iÓm) -Kh«ng tham gia thùc hµnh: 0 ®iÓm. M’ M -Tham gia một cách thụ động: 1 điểm. -Tham gia một cách chủ động, tích cực có hiệu quả, M¾t chủ động thực hiện các thao tác thực hành: 2 điểm. TiÕt: 7. Bµi 7: G¦¥NG CÇU LåI.. Ngµy 28 th¸ng 9 n¨m 2010. A. MôC TI£U: 1. Kiến thức: -Nêu được tính chất ảnh của vật tạo bởi gương cầu lồi. -Nhận biết được vùng nhìn thấy của gương cầu lồi rộng hơn vùng nhìn thấy của gương phẳng có cùng kích thước. -Giải thích được các ứng dụng của gương cầu lồi. 2. Kỹ năng: Làm TN để xác định được tính chất ảnh của vật qua gương cầu lồi. Giáo viên: Lê Đình Cường – Trường THCS Cán Khê, Như Thanh Lop7.net. 13.

<span class='text_page_counter'>(14)</span> Gi¸o ¸n vËt lý 7 – N¨m häc 2010 – 2011. 3. Thái độ: Biết vận dụng được các phương án TN đã làm để tìm ra phương án kiểm tra tính chất ảnh của vật qua gương cầu lồi. B. CHUÈN BÞ CñA GI¸O VI£N Vµ HäC SINH. Mỗi nhóm: 1 gương cầu lồi, 1 gương phẳng có cùng kích thước, 1 cây nến, 1 bật lửa. C. PH¦¥NG PH¸P: Thùc nghiÖm. D. Tæ CHøC HO¹T §éNG D¹Y HäC. *HO¹T §éNG 1: KIÓM TRA-Tæ CHøC T×NH HUèNG HäC TËP (10 phót). 1. KiÓm tra: -HS1: Nêu tính chất của gương phẳng. -Vì sao biết ảnh của gương phẳng là ảnh ¶o?. -HS2: Ch÷a bµi tËp 5.4 SBT. S H. S’. R I. A. -ảnh của một vật tạo bởi gương phẳng: +ảnh ảo tạo bởi gương phẳng không hứng ®­îc trªn mµn ch¾n vµ lín b»ng vËt. +Khoảng cách từ một điểm của vật đến gương phẳng bằng khoảng cách từ ảnh của điểm đó đén gương. +Các tia sáng từ điểm sáng S tới gương ph¼ng cho tia ph¶n x¹ cã ®­êng kÐo dµi ®i qua ¶nh ¶o S’. -Bài 5.4: a.Vẽ SS’ # gương sao cho SH=HS’ b.Các tia phản xạ kéo dài đều đi qua ảnh S’. Vẽ S’A cắt gương ở I. SI là tia tới cho tia ph¶n x¹ IR ®i qua A. -HS: Quan s¸t ¶nh, nªu nhËn xÐt. 2. Tæ chøc t×nh huèng häc tËp. -GV: Cho HS quan s¸t mét sè vËt nh½n bãng: Th×a, mu«i móc canh,...yªu cÇu HS quan sát ảnh của mình trong gương và nhËn xÐt xem ¶nh cã gièng m×nh kh«ng? -GV: (th«ng b¸o) MÆt ngoµi cña mu«i th×a là gương cầu lồi,mặt trong là gương cầu lõm.Bài học hôm nay xét ảnh của gương cÇu låi. *HO¹T §éNG 2: ¶NH CñA MéT VËT T¹O BëI G¦¥NG CÇU LåI a.Quan sát: Yêu cầu HS đọc SGK và làm -HS: Bố trí TN và có thể dự đoán +¶nh nhá h¬n vËt. TN nh­ h×nh 7.1. +Cã thÓ lµ ¶nh ¶o. -HS: Lµm TN so s¸nh ¶nh cña hai vËt b.ThÝ nghiÖm kiÓm tra. giống nhau trước gương phẳng và gương -C©u C1: Bè trÝ TN nh­ h×nh 7.2. -GV: Nêu phương án so sánh ảnh của vật cầu lồi. qua hai gương. -¶nh thËt hay ¶nh ¶o? -GV hướng dẫn HS thay gương cầu lồi -HS: Nhận xét. +¶nh nhá h¬n vËt. b»ng kÝnh låi. +¶nh ¶o kh«ng høng ®­îc trªn mµn. +§Æt c©y nÕn ch¸y. +Đưa màn chắn ra sau gương ở các vị trí. HO¹T §éNG 3: X¸C §ÞNH VïNG NH×N THÊY CñA G¦¥NG CÇU LåI. 14. Giáo viên: Lê Đình Cường – Trường THCS Cán Khê, Như Thanh Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(15)</span> Gi¸o ¸n vËt lý 7 – N¨m häc 2010 – 2011. II. VïNG NH×N THÊY CñA G¦¥NG CÇU LåI. -Yêu cầu HS nêu phương án xác định -HS:... vùng nhìn thấy của gương. -Có phương án nào khác để xác định vùng nhìn thấy của gương? -Néu HS chỉ nêu được phương án xác -Yêu cầu HS 3 nhóm làm phương án 1, 3 định như ở gương phẳng, thì GS có thể nhóm làm phương án 2. gợi ý HS để gương trước mặt, đặt cao hơn đầu, quan sát các bạn trong gương, xác định được khoảng bao nhiêu bạn rồi tại vị trí đó đặt gương cầu lồi sẽ thấy số bạn quan s¸t ®­îc nhiÒu h¬n hay Ýt h¬n. -HS: (nhận xét, ghi vở) Nhìn vào gương -Thời gian thực hiện phương án nào cầu lồi ta quan sát được một vùng rộng nhanh h¬n. hơn so với khi nhìn vào gương phẳng có -Yªu cÇu HS rót ra kÕt luËn. cùng kích thước. *HO¹T §éNG 4: VËN DôNG-CñNG Cè-H¦íNG DÉN VÒ NHµ.( 10 phót) 1.VËN DôNG: -HS: Nhận xét được gương cầu lồi ở xe ôtô -GV:Hướng dẫn HS quan sát vùng nhìn ở và xe máy giúp người lái xe quan sát được chỗ khuất qua gương phẳng và gương cầu vùng rộng hơn ở phía sau. låi. S gi¶i thÝch ®­îc chç ®­êng gÊp khóc cã -Yêu cầu HS quan sát hình 7.4 trả lời C4, gương cầu lồi lớn đã giúp cho người lái xe gi¶i thÝch. nhìn thấy người, xe cộ,...bị các vật cản ở bªn ®­êng che khuÊt, tr¸nh ®­îc tai n¹n. N 2.Cã THÓ EM CH¦A BIÕT. -GV: (Thông báo) Gương cầu lồi có thể coi như gồm nhiều gương phẳng nhỏ ghép Vùng nhìn lại. Vì thế có thể xác định tia phản xạ thấy của bằng định luật phản xạ ánh sáng cho O gương phẳng nhỏ tại mỗi vị trí đó. gương cầu. 3.H¦íNG DÉN VÒ NHµ: -Làm bài tập 7.1 đến 7.4 ( tr 8 SBT) -Vẽ vùng nhìn thấy của gương cầu lồi.. N’. Ngµy 15 th¸ng 10 n¨m 2010. TiÕt 8:. Bµi 8: G¦¥NG CÇU LâM. A. MôC TI£U: 1.Kiến thức:-Nhận biết được ảnh ảo tạo bởi gương cầu lõm. -Nêu được tính chất của ảnh ảo tạo bởi gương cầu lõm. -Nêu được tác dụng của gương cầu lõm trong đời sống và kỹ thuật. Giáo viên: Lê Đình Cường – Trường THCS Cán Khê, Như Thanh Lop7.net. 15.

<span class='text_page_counter'>(16)</span> Gi¸o ¸n vËt lý 7 – N¨m häc 2010 – 2011. 2.Kỹ năng:-Bố trí được TN để quan sát ảnh ảo của một vật tạo bởi gương cầu lõm.-Quan sát được tia sáng đi qua gương cầu lõm. B. CHUÈN BÞ CñA GI¸O VI£N Vµ HäC SINH. Mỗi nhóm: Một gương cầu lõm có giá đỡ thẳng đứng. Một gương phẳng có cùng đường kính với gương cầu lõm. Một cây nến, bật lửa. Một màn chắn có giá đỡ di chuyển được. c. Tæ CHøC HO¹T §éNG D¹Y HäC *HO¹T §éNG 1: KIÓM TRA-Tæ CHøC HO¹T §éNG D¹Y HäC. +ảnh ảo tạo bởi gương cầu 1.KiÓm tra: låi nhá h¬n vËt. -TiÕn hµnh kiÓm tra song song hai häc sinh. +Vïng nh×n thÊy cña +HS1: Hãy nêu đặc điểm của ảnh tạo bởi gương cầu lồi? +HS2: Vẽ vùng nhìn thấy của gương cầu lồi ( trình bày cách vẽ) gương cầu lồi rộng hơn vùng nhìn thấy của gương -GV: treo tranh vẽ cách vẽ đúng-K.tra kết quả của bạn. phẳng có cùng kích thước. 2.Tæ chøc t×nh huèng häc tËp. -Phương án 1: Như SGK. -Phương án 2: Trong thực tế, khoa học kỹ thuật đã giúp con người sử dụng năng lượng ánh sángmặt trời vào việc chạy ôtô, đun bếp, làm pin,...bằng cách sử dụng gương cầu lõm. Vậy gương cầu lõm là gì? Gương cầu lõm có tính chất gì mà có thể “thu” được năng lượng mặt trời. *H.§ 2: NGHI£N CøU ¶NH CñA MéT VËT T¹O BëI G¦¥NG CÇU LâM. I. ¶NH T¹O BëI G¦¥NG CÇU LâM. -GV: Giới thiệu gương cầu lõm là gương có mÆt ph¶nt x¹ lµ mÆt trong cña mét phÇn mÆt cÇu. C1:-Vật đặt ở mọi vị trí trước gương: -GV: Yêu cầu HS đọc TN và tiến hành TN- +Gần gương: ảnh lớn hơn vật. +Xa gương: ảnh nhỏ hơn vật( ngược chiều). Nªu nhËn xÐt. -Yªu cÇu HS nhËn xÐt. +KiÓm tra ¶nh ¶o. -GV: Yêu cầu HS nêu phương án kiểm tra -Thay gương bằng tấm kính trong lõm (nếu có) +Đặt vật gần gương. ảnh khi vật để gần gương. +§Æt mµn ch¾n ë mäi vÞ trÝ vµ kh«ng thÊy ¶nh. ¶nh nh×n thÊy lµ ¶nh ¶o, lín h¬n vËt. C2: +So sánh ảnh của cây nến trong gương phẳng -Yêu cầu HS nêu phương án kiểm tra kích và gương cầu lõm. thước của ảnh ảo. -GV: Lµm TN thu ®­îc ¶nh thËt b»ng c¸ch để vật ở xa tấm kính lõm, thu được ảnh trên mµn. HS ghi kÕt qu¶. *H.§ 3: NGHI£N CøU Sù PH¶N X¹ ¸NH S¸NG TR£N G¦¥NG CÇU LâM. II. Sù PH¶N X¹ ¸NH S¸NG TR£N G¦¥NG CÇU LâM. C3 : ChiÕu 1 chïm tia tíi song song lªn mét 1. §èI VíI CHïM TIA SONG SONG. gương cầu lõm ta thu được 1 chùm tia phản -GV : Yêu cầu HS đọc TN và nêu phương án. xạ hội tụ tại 1 điểm trước gương. C4 : Vì Mặt Trời ở xa, chùm tia tới gương là chùm sáng song song do đó chùm sáng phản O x¹ héi tô t¹i vËt lµm vËt nãng lªn. S’. 2. §èI VíI CHïM TIA S¸NG TíI 16. Giáo viên: Lê Đình Cường – Trường THCS Cán Khê, Như Thanh Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(17)</span> Gi¸o ¸n vËt lý 7 – N¨m häc 2010 – 2011. PH¢N Kú. -GV : Yêu cầu HS đọc TN và trả lời : Mục đích nghiên cứu hiện tượng gì ? -GV : Có thể giúp cho HS tự điều khiển đèn để thu ®­îc chïm ph¶n x¹ lµ chïm song song.. S. a.Chïm s¸ng ph©n kú ë mäi vÞ trÝ thÝch hîp tới gương : Hiện tượng chùm phản xạ song song. b.TN : HS tù lµm TN theo c©u C5. -Chùm sáng ra khỏi đèn hội tụ tại một điểm đến gương cầu lõm thì phản xạ song song.. O. *HO¹T §éNG 4 : VËN DôNG –CñNG Cè--H¦íNG DÉN VÒ NHµ 1.VËN DôNG -HS : Tìm hiểu đèn pin.. -Pha đèn giống gương cầu lõm. -Bóng đèn pin đặt ở trước gương có thể di chuyÓn vÞ trÝ. C6: Bóng đèn pin ở vị trí tạo chùm phân kỳ tới gương, cho chùm tia phản xạ song song do đó có thể tập trung ánh s¸ng ®i xa. C7: Di chuyển bóng đèn ra xa.. S1 S2 S3. -Yªu cÇu HS tr¶ lêi C7. 2.CñNG Cè : -ảnh của vật trước gương cầu lõm có tính chất gì ? -Để vật ở vị trí nào trước gương cầu lõm thì có ảnh ¶o ? -Khi vật đặt như thế nào thì có ảnh thật và ảnh thật cã tÝnh chÊt g× ? -Vật đặt trước gương cầu lõm có khi nào không tạo ®­îc ¶nh kh«ng ? -ánh sáng chiếu tới gương cầu lõm phản xạ lại có tÝnh chÊt g× ? -Có nên dùng gương cầu lõm ở phía trước người lái xe để quan sát vật phía sau không ? Giải thích ? -GV : Đặt vật sáng trước gương cầu lõm ở một vị trí sao cho không có ảnh, HS quan sát để trả lời câu hái.. .-¶nh ¶o lín h¬n vËt. -Khi vật đặt gần gương -Vật đặt xa gương, ảnh ngược chiều và nhá h¬n vËt.. -Người lái xe không dùng gương cầu lâm quan s¸t phÝa sau v× kh«ng cÇn quan s¸t vËt to mµ quan s¸t vïng réng. -Có một vị trí người lái xe không quan sát được vật ở phía sau, do đó không tránh được trướng ngại vật.. Ngµy 21 th¸ng 10 n¨m 2010. TiÕt 9. Bµi 9: TæNG KÕT CH¦¥NG I : QUANG HäC.. A. MôC TI£U:. 1.KiÕn thøc : -Cïng «n l¹i, cñng cè l¹i nh÷ng kiÕn thøc c¬ b¶n liªn quan. đến sự nhìn thấy vật sáng, tính chất ảnh của một vật tạo bởi gương phẳng, Giáo viên: Lê Đình Cường – Trường THCS Cán Khê, Như Thanh Lop7.net. 17.

<span class='text_page_counter'>(18)</span> Gi¸o ¸n vËt lý 7 – N¨m häc 2010 – 2011. gương cầu lồi, gương cầu lõm. Xác định vùng nhìn thấy của gương phẳng. So sánh với vùng nhìn thấy của gương cầu lồi. 2.Kỹ năng : Vẽ ảnh của một vật tạo bởi gương phẳng và vùng quan sát được trong gương phẳng. B. CHUÈN BÞ CñA GI¸O VI£N Vµ HäC SINH.. GV : VÏ s½n trß ch¬i « ch÷ do GV chuÈn bÞ hoÆc trß ch¬i « ch÷ h×nh 9.3. HS : Tr¶ lêi c©u hái phÇn tù kiÓm tra. C. PH¦¥NG PH¸P D¹Y HäC.. Trực quan,( hệ thống hóa, khái quát hoá kiến thức đã học) dùng lời.. D.Tæ CHøC HO¹T §éNG D¹Y HäC *HO¹T §éNG 1 : ¤N L¹I KIÕN THøC C¥ B¶N. I.Tù KIÓM TRA.. -Yêu cầu HS trả lời lần lượt từng câu hỏi mà HS đã chuÈn bÞ. -GV hướng dẫn HS thảo luận đi đến kết quả đúng, yªu cÇu söa ch÷a nÕu cÇn.. -HS trả lời lần lượt các câu hỏi phần tự kiểm tra, HS kh¸c bæ sung. -HS tù söa ch÷a nÕu sai. §¸p : 1-C ; 2-B ; 3-trong suốt, đồng tính, đường thẳng. 4- tia tíi, ph¸p tuyÕn, gãc tíi. 5-ảnh ảo, có độ lớn bằng vật, cách gương một khoảng bằng khoảng cách từ vật đến gương. 6-Gièng : ¶nh ¶o. -Khác : ảnh ảo tạo bởi gương cầu lồi nhỏ hơn ảnh ảo tạo bởi gương phẳng. 7-Khi một vật ở gần sát gương.ảnh này lớn hơn vật. 8--ảnh ảo tạo bởi gương cầu lõm không hứng được trên mµn ch¾n vµ lín h¬n vËt. -ảnh ảo tạo bởi gương cầu lồi, không hứng được trên mµn ch¾n vµ bÐ h¬n vËt. -ảnh ảo tạo bởi gương phẳng không hứng được trên màn ch¾n vµ b»ng vËt. 9-Vùng nhìn thấy trong gương cầu lồi lớn hơn vùng nhìn thấy trong gương phẳng có cùng kích thước.. *.HO¹T §éNG 2 : VËN DôNG II.VËN DôNG.. -Yªu cÇu HS tr¶ lêi c©u hái C1 b»ng c¸ch -HS lµm viÖc c¸ nh©n tr¶ lêi C1. vÏ vµo vë, gäi mét HS lªn b¶ng vÏ. +Víi phÇn a : -Vẽ ảnh của điểm S1, S2 tạo bởi gương ph¼ng cã thÓ vÏ theo 2 c¸ch. Lấy S1’ đối xứng với S1 qua gương. Vïng nh×n thÊy Lấy S2’ đối xứng với S2 qua gương. S1 c¶ S1’vµ S2’ +Víi phÇn b. S2 -Lấy 2 tia tới đến 2 mép gương, tìm tia phản xạ tương ứng. A S2 tương tự. B +Víi phÇn C. 18. Giáo viên: Lê Đình Cường – Trường THCS Cán Khê, Như Thanh Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(19)</span> Gi¸o ¸n vËt lý 7 – N¨m häc 2010 – 2011. S2’. -§Æt m¾t trong vïng g¹ch chÐo nh×n thÊy ¶nh cña S1 vµ S2.. S1’. -Sau khi kiểm tra, hướng dẫn HS cách vẽ dùa trªn tÝnh chÊt ¶nh. -HS: Th¶o luËn nhãm tr¶ lêi C2. -Yªu cÇu HS tr¶ lêi c©u hái C2. ảnh quan sát được trong 3 gương đều là ảnh ảo. ảnh nhìn thấy trong gương cầu lồi nhỏ hơn trong gương phẳng, ảnh trong gương phẳng lại nhỏ hơn ảnh trong gương cÇu lâm. -Yªu cÇu HS tr¶ lêi c©u hái C3. -Muèn nh×n thÊy b¹n th× ¸nh s¸ng tõ b¹n Muèn nh×n thÊy b¹n, nguyªn t¾c ph¶i nh­ ph¶i tíi m¾t m×nh. thÕ nµo ? -Yªu cÇu HS kÎ tia s¸ng, GV chó ý söa cho HS cacvhs đánh mũi tên chỉ đường truyÒn ¸nh s¸ng. *HO¹T §éNG 3: Tæ CHøC TRß CH¥I ¤ CH÷.. -Tõ hµng ngang thø nhÊt: Bøc tranh m« t¶ thiªn nhiªn.(7 «) -Tõ hµng ngang thø hai: VËt tù ph¸t ra ¸nh s¸ng (9 «). -Từ hàng ngang thứ ba: Gương cho ảnh bằng kích thước vật.(10 ô) -Tõ hµng ngang thø t­: ¶nh nhá h¬n vËt tạo bởi gương cầu lõm (7 ô) -Tõ hµng ngang thø n¨m: TÝnh chÊt hïng vÜ cña th¸p Ðpphen.(3 «). -HS: C¶nh v©t. -HS: Nguån s¸ng. -HS: Gương phẳng. -HS: ¶nh thËt. -HS: Cao. * HO¹T §éNG 4: H¦íNG DÉN VÒ NHµ. Ôn tập kiến thức đã học chuẩn bị giờ sau kiểm tra 1 tiết.. Ngµy soan: Ngµy gi¶ng:. TiÕt 10:. KIÓM TRA A. MôC TI£U Giáo viên: Lê Đình Cường – Trường THCS Cán Khê, Như Thanh Lop7.net. 19.

<span class='text_page_counter'>(20)</span> Gi¸o ¸n vËt lý 7 – N¨m häc 2010 – 2011. -Kiểm tra việc nắm bắt kiến thức của HS trong chương I liên quan đến sự nhìn thÊy vËt s¸ng, sù truyÒn ¸nh s¸ng, sù ph¶n x¹ ¸nh s¸ng, tÝnh chÊt ¶nh cña mét vËt t¹o bëi gương phẳng, gương cầu lồi, gương cầu lõm.Xác định vùng nhìn thấy của gương phẳng. -Vẽ ảnh của một vật sáng AB tạo bởi gương phẳng và vùng đặt mắt để có thể quan s¸t toµn bé ¶nh A’B’. B. CHUÈN BÞ. GV ra đề kiểm tra và Phôtô cho mỗi HS một đề. C. PH¦¥NG PH¸P: - Ra đề trắc nghiệm kết hợp với tự luận. -C©u hái nhiÒu lùa chän: 10 c©u-5 ®iÓm. -§iÒn khuyÕt 5 c©u- 2,5 ®iÓm. -Bµi tËp tù luËn 1 c©u (cã 3 phÇn nhá)-2,5 ®iÓm. §Ò BµI KIÓM TRA M¤N VËT Lý 7 I.Chọn câu trả lời đúng cho các câu hỏi dưới đây: 1.( 0.5 ®iÓm) Khi nµo m¾t ta nh×n thÊy mét vËt? A. Khi mắt ta hướng vào vật . B. Khi mắt ta phát ra những tia sáng đến vật. C. Khi có ánh sáng truyền từ vật đó đến mắt ta. D.Khi gi÷a vËt vµ m¾t kh«ng cã kho¶ng tèi. 2.(0.5 điểm) Trong môi trường trong suốt và đồng tính, ánh sáng truyền theo đường nµo? A. Theo nhiÒu ®­êng kh¸c nhau. C. Theo ®­êng th¼ng. B. Theo ®­êng gÊp khóc. D. Theo ®­êng cong. 3. (0.5 điểm) Tia phản xạ trên gương phẳng nằm trong cùng mặt phẳng với: A. Tia tíi vµ ®­êng vu«ng gãc víi tia tíi. B.Tia tới và đường pháp tuyến với gương. C.đường pháp tuyến với gương và đường vuông góc với tia tới. D. Tia tới và đường pháp tuyến của gương ở điểm tới. 4.(0.5 điểm) Mối quan hệ giữa góc tới và góc phản xạ khi tia sáng gặp gương phẳng nh­ thÕ nµo? A. Góc tới gấp đôi góc phản xạ. C. Gãc ph¶n x¹ b»ng gãc tíi. B. Gãc tíi lín h¬n gãc ph¶n x¹. D.Gãc ph¶n x¹ lín h¬n gãc tíi. 5. (0.5 điểm) ẩnh của một vật tạo bởi gương phẳng: A. Lín h¬n vËt. C. Nhá h¬n vËt. B. B»ng vËt. D.Gấp đôi vật. 6.( 0.5 điểm) ẩnh của một vật tạo bởi gương cầu lồi: A. Nhá h¬n vËt. C. B»ng vËt. B. Lín h¬n vËt D.Gấp đôi vật. .7.( 0.5 điểm) ẩnh ảo của một vật tạo bởi gương cầu lõm: A.Nhá h¬n vËt. C. Lín h¬n vËt. B. B»ng vËt D.B»ng nöa vËt. 8. (0.5 điểm) Vì sao người lái xe ô tô không dùng gương cầu lõm đặt phía trước để quan s¸t ¶nh cña c¸c vËt ë trªn ®­êng, phÝa sau xe? A. Vì gương cầu lõm chỉ cho ảnh thật, phải hứng trên màn mới thấy được. B. Vì ảnh ảo quan sát được trong gương cầu lõm rất lớn nên chỉ nhìn thấy một phần. C.Vì trong gương cầu lõm ta chỉ nhìn thấy ảnh ảo của những vật để gần gương ( kh«ng quan s¸t ®­îc c¸c vËt ë xa). D. Vì vùng nhìn thấy của gương cầu lõm quá bé. 20. Giáo viên: Lê Đình Cường – Trường THCS Cán Khê, Như Thanh Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(21)</span>