Giáo án Vật lý lớp 11 - Trường THPT Bùi Thị Xuân

<span class='text_page_counter'>(1)</span> Giáo án Vật lý 11 – Phần tự chọn nâng cao  Biên soạn : Dương Văn Đổng – Trường THPT Bùi Thị Xuân – Bình Thuận  Trang 1. Chủ đề 1 : TỤ ĐIỆN – GHÉP TỤ ĐIỆN THAØNH BỘ (3 tiết) Tieát 1. TUÏ ÑIEÄN VAØ ÑIEÄN DUNG CUÛA TUÏ ÑIEÄN Hoạt động 1 (5 phút) : Kiểm tra bài cũ : Nêu định nghĩ tụ điện, điện dụng của tụ điện. Hoạt động 2 (25 phút) : Tìm hiểu vật dẫn và điện môi trong điện trường, điện dung của tụ điện phẵng và năng lượng điện trường trong tụ điện. Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Noäi dung cô baûn I. Lyù thuyeát 1. Vật dẫn trong điện trường Giới thiệu vật dẫn ở trạng Ghi nhận khái niệm. Vật dẫn ở trạng thái cân bằng tĩnh điện : Sự thaùi caân baèng tónh ñieän. phaân boá ñieän tích treân vaät daãn khoâng coøn Cho hoïc sinh tìm ví duï. Tìm ví duï. thay đổi theo thời gian, không có dòng điện tích chạy từ nơi này đến nơi khác. Nêu đặc điểm của vật dẫn ở Ghi nhận các đặc điểm của Đặc điểm của vật dẫn ở trạng thái cân bằng traïng thaùi caân baèng tónh ñieän. vaät daân caân baèng tónh ñieän. tónh ñieän : Phân tích từng đặc điểm. + Điện tích chỉ phân bố ở mặt ngoài vật dẫn. + Không có điện trường ở bên trong vật đẫn. + Véc tơ cường độ điện trường ở mặt vật đãn luôn vuông góc với mặt đó. + Tất cả các điểm trên vật dẫn đều có cùng ñieän theá (ñaüng theá). 2. Điện môi trong điện trường Veõ hình 1.2. Veõ hình. Khi điện môi đặt trong điện trường thì Giới thiệu sự phân cực điện Ghi nhận khái niệm. trong điện môi có sự phân cực điện. Ghi nhận sự phân cực điện Sự phân cực điện môi làm xuất hiện một moâi. Giới thiệu kết quả của sự môi làm giảm điện trường điện trường phụ ngược chiều với điện trường ngoài. phân cực điện môi. ngoài làm giảm điện trường ngoài. 3. Ñieän dung cuûa tuï ñieän phaüng S S Giới thiệu điện dung của tụ Ghi nhận điện dung của tụ C= = 9 ñieän phaüng. ñieän phaüng. 36.10 9.d 9.10 .4d Hiểu rỏ các đại lượng trong Trong đó S là phần diện tích đối diện giữa biểu thức. hai bản, d là khoảng cách giữa hai bản và . Giới thiệu năng lượng điện Ghi nhận biểu thức tính năng trường của tụ điện. lượng điện trường của tụ điện.. laø haèng soá ñieän moâi cuûa chaát ñieän moâi chieám đầy giữa hai bản. 4. Năng lượng điện trường trong tụ điện W=. 1 1 Q2 1 QU = = CU2 2 2 C 2. 5. Mật độ năng lượng điện trường trong tụ điện. Giới thiệu mật độ năng Ghi nhận biểu thức tính mật lượng điện trường trong tụ độ năng lượng điện trường ñieän. trong tuï ñieän.. w=. E 2 72.10 9.. Mật độ năng lượng điện trường trong tụ điện tỉ lệ với bình phương của cường độ điện trường E.. Hoạt động 3 (10 phút) : Giải bài tập ví dụ. Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh. Noäi dung cô baûn II. Baøi taäp ví duï Yêu cầu học sinh viết biểu Viết biểu thức tính điện dung a) Điện dung của tụ điện 2 thức tính điện dung của tụ của tụ điện phẵng.  2.10 1   1.  ñieän phaúng. 2   S  Yeâu caàu hoïc sinh tính dieän Tính dieän tích moãi baûn tuï. C= = 9 2 9. 9.10 .4d. Lop11.com. 9.10 .4 .10.

<span class='text_page_counter'>(2)</span>  Giáo án Vật lý 11 – Phần tự chọn nâng cao  Biên soạn : Dương Văn Đổng – Trường THPT Bùi Thị Xuân – Bình Thuận  Trang 2. tích baûn tuï. Y/c h/s tính ñieän dung cuûa tuï.. Tính ñieän dung cuûa tuï. Tính ñieän tích cuûa tuï.. Y/c h/s tính ñieän tích cuûa tuï. Xaùc ñònh Q’ vaø C’ Yeâu caàu hoïc sinh xaùc ñieän ñieän tích vaø ñieän dung cuûa tuï khi thaùo tuï ra khoûi nguoàn vaø tăng khoảng cách giữa hai baûn leân gaáp ñoâi. Tính U’ Yeâu caàu hoïc sinh tính hieäu điện thế giữa hai bản khi đó. Hoạt động 4 (5 phút) : Củng cố, giao nhiệm vụ về nhà. Hoạt động của giáo viên Cho học sinh tóm tắt những kiến thức đã hocï. Yeâu caàu hoïc sinh veà nhaø giaûi caùc caâu hoûi vaø baøi taäp từ 1 đến 7 trang 8, 9 sách TCNC. RUÙT KINH NGHIEÄM TIEÁT DAÏY. Lop11.com. = 28.10-12(F) b) Ñieän tích cuûa tuï ñieän Q = CU = 28.10-12.120 = 336.10-11 (C) c) Hiệu điện thế mới giữa hai bản Ta coù : Q’ = Q C’ =. S. =. S. =. C 2. 9.10 .4d ' 9.10 .4 2d Q' Q 2Q  = U’ = = 2U = 2.120 = 240 C' C C 2 9. 9. (V). Hoạt động của học sinh Tóm tắt những kiến thức đã học trong bài. Ghi caùc caâu hoûi vaø baøi taäp veà nhaø..

<span class='text_page_counter'>(3)</span>  Giáo án Vật lý 11 – Phần tự chọn nâng cao  Biên soạn : Dương Văn Đổng – Trường THPT Bùi Thị Xuân – Bình Thuận  Trang 3. Tieát 2. GHEÙP CAÙC TUÏ ÑIEÄN Hoạt động 1 (5 phút) : Kiểm tra bài cũ : Điện dung của tụ điện phẵng phụ thuộc vào những yếu tố nào ? Làm thế nào để thay đổi điện dung của tụ điện phẵng. Cách thay đổi điện dung của tụ điện phẵng thường sử dụng. Hoạt động 2 (20 phút) : Tìm hiểu cách ghép các tụ điện. Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Noäi dung cô baûn I. Lyù thuyeát 1. Boä tuï ñieän maéc noái tieáp Giới thiệu bộ tụ mắc nối tiếp Veõ boä tuï maéc noái tieáp. Q = q1 = q2 = … = qn Hướng dẫn học sinh xây Xây dựng các công thức. U = U1 + U2 + … + Un 1 1 1 1 dựng các công thức. Giới thiệu bộ tụ mắc song song Hướng dẫn học sinh xây dựng các công thức.. Veõ boä tuï maéc song song. Xây dựng các công thức.. Hoạt động 3 (15 phút) : Giải bài tập ví dụ. Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh. Yêu cầu học sinh lập luận Xác định hiệu điện thế giới để xác định hiệu điện thế giới hạn của bộ tụ. haïn cuûa boä tuï. Yeâu caàu hoïc sinh tính ñieän Tính ñieän dung töông ñöông dung cuûa boä tuï. cuûa boä tuï. Yeâu caàu hoïc sinh tính ñieän Tính ñieän tích toái ña maø boä tuï tích tối đa mà bộ tụ tích được. tích được. Yeâu caàu hoïc sinh laäp luaän Xaùc ñònh ñieän tích toái ña maø để tính điện tích tối đa mà bộ bộ tụ có thể tích được. tụ có thể tích được.. Yeâu caàu hoïc sinh tính ñieän Tính ñieän dung töông ñöông dung cuûa boä tuï. cuûa boä tuï.. C. . C1. . C2.  ... . Cn. 2. Boä tuï ñieän maéc song song U = U1 = U2 = … = Un Q = q1 + q2 + … + qn C = C1 + C2 + … + Cn Noäi dung cô baûn II. Baøi taäp ví duï a) Trường hợp mắc song song Hiệu điện thế tối đa của bộ không thể lớn hôn hieäu ñieän theá toái ña cuûa tuï C2, neáu khoâng tuï C2 seõ bò hoûng. Vaäy : Umax = U2max = 300V Ñieän dung cuûa boä tuï : C = C1 + C2 = 10 + 20 = 30(F) Điện tích tối đa mà bộ có thể tích được : Qmax = CUmax = 30.10-6.300 = 9.10-3(C) b) Trường hợp mắc nối tiếp Điện tích tối đa mà mỗi tụ có thể tích được : Q1max = C1U1max = 10.10-6.400 = 4.10-3(C) Q2max = C2U2max = 20.10-6.300 = 6.10-3(C) Điện tích tối đa mà bộ tụ có thể tích được không thể lớn hơn Q1max , nếu không, tụ C1 sẽ bò hoûng. Vaäy : Qmax = Q1max = 4.10-3C Ñieän dung töông ñöông cuûa boä tuï : C=. C1C 2 10.20 20   (F) C1  C 2 10  20 3. Yeâu caàu hoïc sinh tính hieäu Tính hieäu ñieän theá toái ña coù điện thế tối đa có thể đặt vào thể đặt vào giữa hai đầu bộ tụ. Hiệu điện thế tối đa có thể đặt vào giữa hai giữa hai đầu bộ tụ. đầu bộ : Umax = Hoạt động 4 (5 phút) : Củng cố, giao nhiệm vụ về nhà. Hoạt động của giáo viên Cho học sinh tóm tắt những kiến thức đã hocï. Lop11.com. Qmax 4.10 3 = 600 (V)  20 6 C .10 3. Hoạt động của học sinh Tóm tắt những kiến thức đã học trong bài..

<span class='text_page_counter'>(4)</span>  Giáo án Vật lý 11 – Phần tự chọn nâng cao  Biên soạn : Dương Văn Đổng – Trường THPT Bùi Thị Xuân – Bình Thuận  Trang 4. Yeâu caàu hoïc sinh veà nhaø giaûi caùc caâu hoûi vaø baøi taäp Ghi caùc caâu hoûi vaø baøi taäp veà nhaø. từ 1 đến 8 trang 13, 14 sách TCNC. RUÙT KINH NGHIEÄM TIEÁT DAÏY Tieát 3. BAØI TAÄP Hoạt động 1 (10 phút) : Kiểm tra bài cũ và tóm tắt những kiến thức liên quan đến các bài tập cần giải : Viết biểu thức xác định điện tích, hiệu điện thế và điện dung tương đương của các bộ tụ gồm các tụ mắc song song và bộ tụ goàm caùc tuï maéc noái tieáp. Hoạt động 2 (15 phút) : Giải các câu hỏi trắc nghiệm Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Noäi dung cô baûn Yêu cầu hs trả lời tại sao chọn C. Giải thích lựa chọn. Caâu 1 trang 13 : C Yêu cầu hs trả lời tại sao chọn D. Giải thích lựa chọn. Caâu 2 trang 13 : D Yêu cầu hs trả lời tại sao chọn B. Giải thích lựa chọn. Caâu 3 trang 13 : B Yêu cầu hs trả lời tại sao chọn D. Giải thích lựa chọn. Caâu 4 trang 13 : D Yêu cầu hs trả lời tại sao chọn D. Giải thích lựa chọn. Caâu 5 trang 13 : D Hoạt động 3 (20 phút) : Giải các bài tập Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Noäi dung cô baûn Baøi 6 trang 14 a) Ñieän dung töông ñöông cuûa boä tuï Cho hoïc sinh phaân tích maïch Phaân tích maïch. Yeâu caàu hoïc sinh tính ñieän Tính ñieän dung töông ñöông cuûa Ta coù : C12 = C1 + C2 = 1 + 2 = 3(F) C12 .C3 3.6 dung cuûa boä tuï. boä tuï.  C= = 2(F). C12  C3. Hướng dẫn để học sinh tính ñieän tích cuûa moãi tuï ñieän.. Tính điện tích trên từng tụ.. 3 6. b) Ñieän tích cuûa moãi tuï ñieän Ta coù : Q = q12 = q3 = C.U = 2.10-6.30 = 6.10-5 (C) U12 = U1 = U2 =. q12 6.10 5  C12 3.10 6. = 20 (V) q1 = C1.U1 = 10-6.20 = 2.10-5 (C) q2 = C2.U2 = 2.10-6.20 = 4.10-5. Yeâu caàu hoïc sinh tính ñieän tích của mỗi tụ khi đã tích ñieän. Hướng dẫn để học sinh tính ñieän tích, ñieän dung cuûa boä tuï và hiệu điện thế trên từng tụ khi caùc baûn cuøng daáu cuûa hai tụ điện được nối với nhau.. (C) Tính ñieän tích cuûa moãi tuï ñieän Baøi 7 trang 14 Điện tích của các tụ điện khi đã được khi đã được tích điện. tích ñieän q1 = C1.U1 = 10-5.30 = 3.10-4 (C) q1 = C2.U2 = 2.10-5.10 = 2.10-4 (C) a) Khi caùc baûn cuøng daáu cuûa hai tuï ñieän được nối với nhau Ta coù Tính ñieän tích cuûa boä tuï Q = q1 + q2 = 3.10-4 + 2.10-4 = 5.10-4 (C) Tính ñieän dung cuûa boä tuï. C = C1 + C2 = 10-5 + 2.10-5 = 3.10-5 (C) Tính hieäu ñieän theá treân moãi tuï. U = U’1 = U’2 =. Hướng dẫn để học sinh tính ñieän tích, ñieän dung cuûa boä tuï và hiệu điện thế trên từng tụ khi caùc baûn traùi daáu cuûa hai tuï điện được nối với nhau.. Tính ñieän tích cuûa boä tuï Tính ñieän dung cuûa boä tuï. Tính hieäu ñieän theá treân moãi tuï.. Lop11.com. Q 5.10 4  = 16,7 (V) C 3.10 5. b) Khi caùc baûn traùi daáu cuûa hai tuï ñieän được nối với nhau Ta coù Q = q1 - q2 = 3.10-4 - 2.10-4 = 10-4 (C) C = C1 + C2 = 10-5 + 2.10-5 = 3.10-5 (C).

<span class='text_page_counter'>(5)</span>  Giáo án Vật lý 11 – Phần tự chọn nâng cao  Biên soạn : Dương Văn Đổng – Trường THPT Bùi Thị Xuân – Bình Thuận  Trang 5. U = U’1 = U’2 =. Q 10 4  = 3,3 (V) C 3.10 5. RUÙT KINH NGHIEÄM TIEÁT DAÏY. Chủ đề 2 : ĐỊNH LUẬT ÔM ĐỐI VỚI ĐOẠN MẠCH CÓ CHỨA NGUỒN ĐIỆN VAØ MÁY THU ĐIỆN (4 tieát) Tiết 4. ĐỊNH LUẬT ÔM ĐỐI VỚI ĐOẠN MẠCH CÓ MÁY THU ĐIỆN Hoạt động 1 (5 phút) : Kiểm tra bài cũ : Phát biểu, viết biểu thức của định luật Ôm đối với toàn mạch. Hoạt động 2 (25 phút) : Tìm hiểu máy thu điện, định luật Ôm đối với đoạn mạch có máu thu điện, công suất tiêu thuï cuûa maùy thu ñieän, hieäu suaát cuûa maùy thu ñieän. Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Noäi dung cô baûn I. Lyù thuyeát 1. Maùy thu ñieän Cho học sinh kể tên một số Kể tên một số dụng cụ tiêu Có hai loại dụng cụ tiêu thụ điện thường duïng cuï tieâu thuï ñieän. thuï ñieän. gặp là dụng cụ toả nhiệt và máy thu điện. Giới thiệu máy thu điện. Ghi nhaän khaùi nieäm. Maùy thu ñieän laø duïng cuï tieâu thuï ñieän maø phần lớn điện năng được chuyển hoá thành Giới thiệu suất phản điện và Ghi nhận khái niệm. các dạng năng lượng khác nhiệt năng. điện trở trong của máy thu Moãi maùy thu dieän coù moät suaát phaûn ñieän E p ñieän. A và một điện trở trong rp, với E p = .. q. Vẽ đoạn mạch. Xây dựng định luật Ôm cho đoạn mạch có máy thu điện.. Veõ hình. Ghi nhaän ñònh luaät.. Trong đó A là phần điện năng được chuyển hoá thành năng lượng, không phải là nhiệt năng khi có điện lượng q chuyển qua máy thu ñieän. 2. Định luật Ôm cho đoạn mạch có máy thu Dòng điện qua máy thu điện đi từ cực dương sang cực âm của máy thu Cường độ dòng điện qua máy thu điện : I=. Giới thiệu điện năng tiêu thụ treân maùy thu ñieän. Giới thiệu công suất tiêu thụ treân maùy thu ñieän.. Ghi nhaän khaùi nieäm.. Giới thiệu hiệu suất của máy thu ñieän.. Ghi nhaän khaùi nieäm.. Ghi nhaän khaùi nieäm.. Hoạt động 3 (10 phút) : Giải bài tập ví dụ. Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh. U  Ep rp. Với U là hiệu điện thế giữa hai cực của maùy thu. 3. Coâng suaát ñieän tieâu thuï cuûa maùy thu Điện năng tiêu thụ trên máy thu trong thời gian t : Atp = E pI t+ rpI2t. Coâng suaát tieâu thuï ñieän cuûa maùy thu ñieän : P = E pI + rpI2 4. Hieäu suaát cuûa maùy thu ñieän H=. Ep U. . U  rp I U. =1-. rp I U. Noäi dung cô baûn II. Baøi taäp ví duï a) Coâng suaát ñieän tieâu thuï vaø hieäu suaát cuûa maùy. Hướng dẫn để học sinh tính. Tính cường độ dòng điện chạy Lop11.com.

<span class='text_page_counter'>(6)</span>  Giáo án Vật lý 11 – Phần tự chọn nâng cao  Biên soạn : Dương Văn Đổng – Trường THPT Bùi Thị Xuân – Bình Thuận  Trang 6. cường độ dòng điện chạy qua qua máy thu điện. maùy thu ñieän. Yeâu caàu hoïc sinh tính coâng Tính coâng suaát tieâu thuï. suaát tieâu thuï vaø hieäu suaát cuûa Tính hieäu suaát cuûa maùy thu. maùy thu.. Ta coù : PN = rpI2 => I =. 0,5(A) Coâng suaát tieâu thuï : P = UI = 12.0,5 = 6(W) Hieäu suaát : H = 1 -. Hướng dẫn học sinh lập Lập phương trình để tìm I’ phương trình để tính cường độ doøng ñieän chaïy qua maùy thu. Yeâu caàu hoïc sinh giaûi Giaûi phöông trình baäc 2 baèng phương trình để tính I’. maùy tính boû tuùi. Yêu cầu học sinh lập luận Lập luận để loại nghiệm I’ = để loại nghiệm I’ = 1,5A. 1,5A. Yeâu caàu hoïc sinh tính suaát Tính suaát phaûn ñieän cuûa maùy phaûn ñieän cuûa maùy thu. thu.. Hoạt động 4 (5 phút) : Củng cố, giao nhiệm vụ về nhà. Hoạt động của giáo viên Cho học sinh tóm tắt những kiến thức đã hocï. Yeâu caàu hoïc sinh veà nhaø giaûi caùc caâu hoûi vaø baøi taäp từ 1 đến 5 trang 21, 22 và 7, 8, 9 trang 22 sách TCNC RUÙT KINH NGHIEÄM TIEÁT DAÏY. Lop11.com. PN 1,5  = rp 6. rp I U. =1-. 6.0,5 = 0,75 12. b) Cường độ dòng điện và suất phản điện của maùy thu Ta coù : U’.I’ = Ep,I’ + rp.I’2 Hay 12,6.I’ = 5,4 + 6.I’2 => 6I’2 -12,6I’ + 5,4 = 0 Giải ra ta có I’ = 0,6A và I’ = 1,5A. Loại nghiệm I’ = 1,5A vì ứng với nó công suất toả nhiệt trên máy thu rpI’2 lớn hơn công suất có ích cuûa maùy. Suaát phaûn ñieän : E p = U’ – rpI’ = 12,6 – 6.0,6 = 9(V). Hoạt động của học sinh Tóm tắt những kiến thức đã học trong bài. Ghi caùc caâu hoûi vaø baøi taäp veà nhaø..

<span class='text_page_counter'>(7)</span>  Giáo án Vật lý 11 – Phần tự chọn nâng cao  Biên soạn : Dương Văn Đổng – Trường THPT Bùi Thị Xuân – Bình Thuận  Trang 7. Tiết 5. BAØI TẬP VỀ ĐOẠN MẠCH CÓ NGUỒN ĐIỆN VAØ ĐOẠN MẠCH CÓ MÁY THU ĐIỆN Hoạt động 1 (5 phút) : Kiểm tra bài cũ : Viết biểu thức định luật Ôm cho mạch kín, cho đoạn mạch có máy thu điện, biểu thức tính công suất tiêu thụ của máy thu và hiệu suất máy thu điện. Hoạt động 2 (20 phút) : Ôn tập lý thuyết : So sánh các công thức về đoạn mạch có chứa nguồn điện và đoạn mạch có chứa máy thu điện. Nguoàn ñieän Maùy thu ñieän Chieàu doøng ñieän. Hiệu điện thế giữa đầu vào và đầu ra Cường độ dòng điện Coâng suaát Hieäu suaát. UAB = Ir - E (UAB < 0). UAB = Irp + Ep (UAB > 0). I=. I=. E U AB r. P = E.I (Cung caáp ñieän) H=. U AB  E p rp. P = Ep.I + rp.I2 (Tieâu thuï ñieän). U N E  Ir  E E. H=. (UN = UBA). Ep U AB. . U AB  Irp U AB. Hoạt động 3 (15 phút) : Giải bài tập ví dụ. Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Noäi dung cô baûn Yêu cầu học sinh viết biểu Viết biểu thức xác định hiệu Khi nạp điện thì acquy là máy thu điện. thức xác định hiệu điện thế điện thế giữa hai của acquy khi Hiệu điện thế giữa cực dương và cực âm của giữa hai của acquy khi nạp nạp điện và khi phát điện. acquy laø E + Ir. Khi phaùt ñieän thì hieäu ñieän ñieän vaø khi phaùt ñieän. thế đó là : UBA = - UAB = E – Ir. Do đó ta có: a) (E + Ir) – (E – Ir) = U U 1,2 Hướng dẫn học sinh tính Tính điện trở trong của acquy.  => r = = 0,3() điện trở trong của acquy. 2I 2.2 Hướng dẫn học sinh tính suất Tính suất điện động của điện động của acquy. acquy.. Yeâu caàu hoïc sinh tính hieäu Tính hieäu suaát cuûa acquy khi suaát cuûa acquy khi naïp ñieän. naïp ñieän. Hoạt động 4 (5 phút) : Củng cố, giao nhiệm vụ về nhà. Lop11.com. b) Hieäu suaát cuûa acquy khi duøng laøm nguoàn. E  Ir E Ir 2.0,3  => E = = 6(V) 1  H 1  0,9 H=. Khi naïp ñieän thì hieäu suaát laø H’ =. E 6  = 0,91 E  Ir 6  2.0,3.

<span class='text_page_counter'>(8)</span>  Giáo án Vật lý 11 – Phần tự chọn nâng cao  Biên soạn : Dương Văn Đổng – Trường THPT Bùi Thị Xuân – Bình Thuận  Trang 8. Hoạt động của giáo viên Cho học sinh tóm tắt những kiến thức đã hocï. Yeâu caàu hoïc sinh veà nhaø giaûi caùc caâu hoûi vaø baøi taäp từ 1 đến 7 trang 25, 26 sách TCNC. RUÙT KINH NGHIEÄM TIEÁT DAÏY. Hoạt động của học sinh Tóm tắt những kiến thức đã học trong bài. Ghi caùc caâu hoûi vaø baøi taäp veà nhaø.. Tiết 6. ĐỊNH LUẬT ÔM ĐỐI VỚI ĐOẠN MẠCH CÓ CẢ NGUỒN ĐIỆN VAØ MÁY THU ĐIỆN Hoạt động 1 (5 phút) : Kiểm tra bài cũ : Nêu cách phân biệt nguồn phát và máy thu trên mạch điện. Hoạt động 2 (20 phút) : Tìm hiểu đoạn mạch và mạch kín có cả nguồn điện và máy thu điện. Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Noäi dung cô baûn I. Lyù thuyeát 1. Đoạn mạch có cả nguồn điện và máy thu điện. Vẽ đoạn mạch điện có cả Vẽ hình. nguoàn ñieän vaø maùy thu ñieän. Hướng dẫn học sinh cách Phân biệt nguồn và máy thu. phaân bieät nguoàn vaø maùy thu. Hwớng dẫn học sinh xây Xây dựng biểu thức định luật. dựng biểu thức định luật.. T a coù : UAB = UAM + UMN + UNB = - (E – Ir) + IR + (Ep + Irp) I=. U AB  E  E p r  rp  R. Ghi nhận cách xữ lí tình Nếu chưa biết chiều dòng điện trong đoạn Đưa ra trường hợp mạch huống chưa biết chắc chán mạch, ta có thể giả thiết dòng điện chạy theo ñieän chöa bieát chaéc chaén chieàu doøng ñieän. một chiều nào đó rồi áp dụng công thức trên. chiều dòng điện để từ đó Neáu keát quaû I coù giaù trò aâm thì doøng ñieän coù hướng dẫn học sinh xử lí chiều ngược lại. trường hợp đó. 2. Maïch kín coù caû nguoàn ñieän vaø maùy thu ñieän Veõ hình. Veõ maïch ñieän.. Xây dựng biểu thức định luật. Hướng dẫn học sinh xây dựng biểu thức định luật. Hoạt động 3 (15 phút) : Giải bài tập ví dụ. Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Veõ maïch ñieän. Hướng dẫn học sinh cách giã sử chiều dòng điện để viết biểu thức định luật Ôm để tìm cường độ dòng điện chạy qua caùc nhaùnh maïch.. Veõ hình. Giã sử chiều dòng điện. Viết biểu thức định luật Ôm. Tính I1.. Lop11.com. Khi nối hai điểm A, B trong đoạn mạch trên lại với nhau thì ta được mạch kín (UAB = 0). Khi đó : I =. E  Ep. r  rp  R. Noäi dung cô baûn II. Baøi taäp ví duï a) Giả sử dòng điện chạy qua nhánh có E1 và E2 có chiều từ trái qua phải. Như vậy E1 là maùy thu coøn E2 laø nguoàn ñieän. Ta coù : I1 =. U AB  E1  E 2 493 = = - 0,5(A) r1  r2 3 1.

<span class='text_page_counter'>(9)</span>  Giáo án Vật lý 11 – Phần tự chọn nâng cao  Biên soạn : Dương Văn Đổng – Trường THPT Bùi Thị Xuân – Bình Thuận  Trang 9. C hoïc sinh nhaän xeùt keát quaû I1 < 0.. Hướng dẫn học sinh cách tính UMN.. I1 < 0 chứng tỏ dòng điện qua nhánh trên có chiều ngược lại. E1 là nguồn, E2 là máy thu. Trong nhánh dưới : Tính I2.. I2 =. Tính UMN.. U AB 4  = 0,16 (A) R1  R2 10  15. b) Hiệu điện thế giữa M và N UMN = VM - VN = VM - VA + VA - VN = - 5,9 V. Hoạt động 4 (5 phút) : Củng cố, giao nhiệm vụ về nhà. Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Cho học sinh tóm tắt những kiến thức đã hocï. Tóm tắt những kiến thức đã học trong bài. Yeâu caàu hoïc sinh veà nhaø giaûi caùc caâu hoûi vaø baøi taäp Ghi caùc caâu hoûi vaø baøi taäp veà nhaø. từ 1 đến 10 trang 28, 29, 30. RUÙT KINH NGHIEÄM TIEÁT DAÏY Tiết 7. BỘ NGUỒN MẮC XUNG ĐỐI Hoạt động 1 (5 phút) : Kiểm tra bài cũ : Vẽ một đoạn mạch điện có cả nguồn và máy thu và một số điện trở rồi viết biểu thức định luật Ôm cho đoạn mạch đó. Hoạt động 2 (15 phút) : Tìm hiểu bộ nguồn mắc xung đối. Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Noäi dung cô baûn I. Bộ nguồn mắc xung đối Vẽ mạch mắc xung đối. Veõ hình. Nếu hai nguồn diện có hai cực cùng dấu Dẫn dắt để đưa ra cách tính Ghi nhận cách tính suất điện nối với nhau thì ta nói hai nguồn đó mắc suất điện động và điện trở động và điện trở trong của bộ xung đối. Khi nối hai cực của bộ nguồn này trong của bộ nguồn mắc xung nguồn mắc xung đối. với dụng cụ tiêu thụ điện thì nguồn có suất đối. điện động lớn hơn thành nguồn phát còn nguồn kia trở thành máy thu. Suất điện động và điện trở trong của bộ nguoàn laø: Eb = |E1 – E2| ; rb = r1 + r2 Hoạt động 3 (20 phút) : Giải các bài tập ví dụ. Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Noäi dung cô baûn II. Baøi taäp ví duï Yêu cầu học sinh viét Viết biểu thức định luật Ôm Bài tập 1 biểu thức tính cường độ cho từng trường hợp. a) Ta coù : ne (n  2)e  2e (n  4)e dòng điện trong 2 trường  I= ; I’ = hợp. R  nr R  nr R  nr Hướng dẫn để học sinh Lập tỉ số I/I’ để tính n. I n  => = 1,5 => n = 12 tính n. I' n  4 Cho hoïc sinh nhaéc laïi Neâu caùc caùch maéc. b) Có 6 ước số của 12 nên có 6 cách mắc đối xứng cách mắc hỗn hợp đối R Hieäu suaát cuûa boä nguoàn H = cực đại khi rb xứng. R  rb Hướng dẫn để học sinh Lập luận để đưa ra cách mắc nhoû nhaát. Maø rb nhoû nhaát khi caùc nguoàn maéc song lập luận và nêu ra các cho hiệu suất lớn nhất. song neân khi caùc nguoàn maéc song song thì hieäu caùch maéc. suất của bộ nguồn là lớn nhất. Baøi taäp 2 (6 trang 34) Yêu cầu học sinh tính Tính suất điện động và điện a) Suất điện động và điện trở trong của bộ nguồn Eb = 2e + 1e = 3e = 3.2,2 = 6,6(V) suất điện động và điện trở trở trong của bộ nguồn. trong cuûa boä nguoàn. Lop11.com.

<span class='text_page_counter'>(10)</span>  Giáo án Vật lý 11 – Phần tự chọn nâng cao  Biên soạn : Dương Văn Đổng – Trường THPT Bùi Thị Xuân – Bình Thuận  Trang 10. Yêu cầu học sinh tính Tính cường độ dòng điện cường độ dòng điện chạy chạy trong mạch chính. trong maïch chính.. rb =. 2r + r = 2r = 2.1 = 2() 2. Cường độ dòng điện chạy qua R I=. Eb 6,6  = 0,3(A) R  rb 20  2. Yêu cầu học sinh tính Tính cường độ dòng điện b) Để cường độ dòng điện qua các nguồn bằng cường độ dòng điện chạy trong hai cách mắc đó, so nhau thì coù 2 caùch maéc laø maéc song song vaø maéc trong mach trong 2 caùch. saùnh vaø ruùt ra keát luaän. nối tiếp các nguồn với nhau. Trong 2 cách mắc đó thì cách mắc nối tiếp cho dòng qua R lớn hơn. Hoạt động 4 (5 phút) : Củng cố, giao nhiệm vụ về nhà. Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Cho học sinh tóm tắt những kiến thức đã hocï. Tóm tắt những kiến thức đã học trong bài. Yeâu caàu hoïc sinh veà nhaø giaûi caùc caâu hoûi vaø baøi taäp Ghi caùc caâu hoûi vaø baøi taäp veà nhaø. trang 32, 33, 34. RUÙT KINH NGHIEÄM TIEÁT DAÏY Chương III : DÒNG ĐIỆN TRONG CÁC MÔI TRƯỜNG Tieát 8. LUYEÄN TAÄP GIAÛI CAÙC CAÂU HOÛI TRAÉC NGHIEÄM VEÀ DÒNG ĐIỆN TRONG KIM LOẠI VAØ DÒNG ĐIỆN TRONG CHẤT ĐIỆN PHÂN Hoạt động 1 (10 phút) : Kiểm tra bài cũ: + Dòng điện trong kim loại: hạt tải điện, nguyên nhân tạo ra, bản chất dòng điện, nguyên nhân gây ra điện trở. + Dòng điện trong chất điện phân: hạt tải điện, nguyên nhân tạo ra, bản chất dòng điện, ứng dụng. Hoạt động 2 (10 phút) : Ghép các nội dung cho phù hợp. Caâu 13.1: 1 – c; 2 – i; 3 – d; 4 – g; 5 – h; 6 – e; 7 – k; 8 – ñ; 9 – b. Caâu 14.1: 1 – c; 2 – p; 3 – m; 4 – h; 5 – a; 6 – n; 7 – o; 8 – l; 9 – b; 10 – d; 11 – ñ; 12 – e; 13 – k; 14 – i. Hoạt động 3 (25 phút) : Giải các câu hỏi trắc nghiệm. Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Noäi dung cô baûn Yêu cầu hs trả lời tại sao chọn B. Giải thích lựa chọn. Caâu 13.2 : B Yêu cầu hs trả lời tại sao chọn D. Giải thích lựa chọn. Caâu 13.3 : D Yêu cầu hs trả lời tại sao chọn C. Giải thích lựa chọn. Caâu 13.4 : C Yêu cầu hs trả lời tại sao chọn B. Giải thích lựa chọn. Caâu 13.5 : B Yêu cầu hs trả lời tại sao chọn C. Giải thích lựa chọn. Caâu 13.6 : C Yêu cầu hs trả lời tại sao chọn A. Giải thích lựa chọn. Caâu 13.7 : A Yêu cầu hs trả lời tại sao chọn D. Giải thích lựa chọn. Caâu 14.2 : D Yêu cầu hs trả lời tại sao chọn A. Giải thích lựa chọn. Caâu 14.3 : A Yêu cầu hs trả lời tại sao chọn D. Giải thích lựa chọn. Caâu 14.4 : D Yêu cầu hs trả lời tại sao chọn B. Giải thích lựa chọn. Caâu 14.5 : B Yêu cầu hs trả lời tại sao chọn C. Giải thích lựa chọn. Caâu 14.6 : C RUÙT KINH NGHIEÄM TIEÁT DAÏY. Lop11.com.

<span class='text_page_counter'>(11)</span>  Giáo án Vật lý 11 – Phần tự chọn nâng cao  Biên soạn : Dương Văn Đổng – Trường THPT Bùi Thị Xuân – Bình Thuận  Trang 11. Tieát 9. LUYEÄN TAÄP GIAÛI CAÙC CAÂU HOÛI TRAÉC NGHIEÄM VEÀ DOØNG ÑIEÄN TRONG CHAÁT KHÍ, TRONG CHAÂN KHOÂNG VAØ TRONG CHAÁT BAÙN DAÃN Hoạt động 1 (15 phút) : Kiểm tra bài cũ: + Dòng điện trong chất khí: hạt tải điện, nguyên nhân tạo ra, bản chất dòng điện, sự dẫn điện tự lực. + Dòng điện trong chân không: hạt tải điện, nguyên nhân tạo ra, bản chất dòng điện, ứng dụng. + Doøng ñieän trong chaát baùn daãn tinh khieát: haït taûi ñieän, nguyeân nhaân taïo ra, baûn chaát doøng ñieän. + Bán dẫn có pha tạp chất: Hai loại bán dẫn, tính chất dẫn điện một chiều của lớp p-n, ứng dụng. Hoạt động 2 (30 phút) : Giải các câu hỏi trắc nghiệm. Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Noäi dung cô baûn Yêu cầu hs trả lời tại sao chọn D. Giải thích lựa chọn. Caâu 15.2 : D Yêu cầu hs trả lời tại sao chọn A. Giải thích lựa chọn. Caâu 15.3 : A Yêu cầu hs trả lời tại sao chọn B. Giải thích lựa chọn. Caâu 15.4 : B Yêu cầu hs trả lời tại sao chọn C. Giải thích lựa chọn. Caâu 15.5 : C Yêu cầu hs trả lời tại sao chọn C. Giải thích lựa chọn. Caâu 15.6 : C Yêu cầu hs trả lời tại sao chọn B. Giải thích lựa chọn. Caâu 15.7 : B Yêu cầu hs trả lời tại sao chọn D. Giải thích lựa chọn. Caâu 16.2 : D Yêu cầu hs trả lời tại sao chọn B. Giải thích lựa chọn. Caâu 16.3 : B Yêu cầu hs trả lời tại sao chọn B. Giải thích lựa chọn. Caâu 16.4 : B Yêu cầu hs trả lời tại sao chọn C. Giải thích lựa chọn. Caâu 16.5 : C Yêu cầu hs trả lời tại sao chọn C. Giải thích lựa chọn. Caâu 16.6 : C Yêu cầu hs trả lời tại sao chọn D. Giải thích lựa chọn. Caâu 16.7 : D Yêu cầu hs trả lời tại sao chọn B. Giải thích lựa chọn. Caâu 16.8 : B Yêu cầu hs trả lời tại sao chọn C. Giải thích lựa chọn. Caâu 16.9 : C Yêu cầu hs trả lời tại sao chọn B. Giải thích lựa chọn. Caâu 16.10 : B Yêu cầu hs trả lời tại sao chọn D. Giải thích lựa chọn. Caâu 17.2 : D Yêu cầu hs trả lời tại sao chọn B. Giải thích lựa chọn. Caâu 17.3 : B Yêu cầu hs trả lời tại sao chọn C. Giải thích lựa chọn. Caâu 17.4 : C Yêu cầu hs trả lời tại sao chọn D. Giải thích lựa chọn. Caâu 17.5 : D Yêu cầu hs trả lời tại sao chọn B. Giải thích lựa chọn. Caâu 17.6 : B Yêu cầu hs trả lời tại sao chọn C. Giải thích lựa chọn. Caâu 17.7 : C Yêu cầu hs trả lời tại sao chọn B. Giải thích lựa chọn. Caâu 17.8 : B Yêu cầu hs trả lời tại sao chọn C. Giải thích lựa chọn. Caâu 17.9 : C Lop11.com.

<span class='text_page_counter'>(12)</span>  Giáo án Vật lý 11 – Phần tự chọn nâng cao  Biên soạn : Dương Văn Đổng – Trường THPT Bùi Thị Xuân – Bình Thuận  Trang 12. Yêu cầu hs trả lời tại sao chọn A. Yêu cầu hs trả lời tại sao chọn D. RUÙT KINH NGHIEÄM TIEÁT DAÏY. Giải thích lựa chọn. Giải thích lựa chọn.. Caâu 17.10 : A Caâu 17.11 : D. Chủ đề 3 : TÁC DỤNG CỦA TỪ TRƯỜNG ĐỀU LÊN KHUNG DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN ỨNG DỤNG CỦA LỰC LO-REN-XƠ (3 tiết) Tiết 10. TÁC DỤNG CỦA TỪ TRƯỜNG ĐỀU LÊN KHUNG DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN . Hoạt động 1 (5 phút) : Kiểm tra bài cũ : Nêu đặc điểm của véc tơ cảm ứng từ B tại một điểm trong từ trường. Hoạt động 2 (10 phút) : Tìm hiểu lực từ tác dụng lên một đoạn dây dẫn mang dòng điện. Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Noäi dung cô baûn 1. Ñònh luaät Laplace - Ampere  Yêu cầu học sinh nhắc lại đặc Nhắc lại đặc điểm của lực từ Lực từ F do một từ trường đều có cảm ứng điểm của lực từ tác dụng lên tác dụng lên đoạn dây dẫn  từ B tác dụng lên một đoạn dây có độ dài l đoạn dây dẫn mang dòng mang dòng điện. có dòng điện có cường độ I chạy qua: ñieän. + Đặt tại trung điểm của đoạn dây; Giới thiệu véc tơ phần tử Ghi nhận khái niệm. . . + có phương vuông góc với B và đoạn dây daãn l; Ghi nhận công thức.    + Coù chieàu tuaân theo quy taéc baøn tai traùi;   từ F = [I l , B ]. + Có độ lớn F = BIlsin. Cho bieát khi naøo F = 0 Hoạt động 3 (15 phút) : Tìm hiểu tác dụng của từ trường đều lên một khung dây dẫn mang dòng điện. Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Noäi dung cô baûn 2. Tác dụng của từ trường đều lên một khung daây daãn mang doøng ñieän + Lực từ tác dụng lên các cạnh NP và QM Veõ hình 3.2. Veõ hình.  Yêu cầu học sinh xác định Xác định lực từ tác dụng lên bằng 0 vì các cạnh này song song với cảm lực từ tác dụng lên các cạnh các cạnh NP và QM.  NP vaø QM. ứng từ B . Yêu cầu học sinh xác định Xác định lực từ tác dụng lên + Lực từ tác dụng lên các cạnh MN và PQ là    lực từ tác dụng lên các cạnh các cạnh MN và PQ. F = I[ MN , B ] MN vaø PQ.    F ' = I[ PQ , B ] Giới thiệu ngẫu lực từ. Ghi nhaän khaùi nieäm. Hai lực này đều vuông góc với mặt phẵng doøng ñieän I l . Giới thiệu công thức tính lực. khung dây và cùng độ lớn F = F’ = B.I.MN, Lop11.com.

<span class='text_page_counter'>(13)</span>  Giáo án Vật lý 11 – Phần tự chọn nâng cao  Biên soạn : Dương Văn Đổng – Trường THPT Bùi Thị Xuân – Bình Thuận  Trang 13. chúng tạo thành một ngẫu lực có mômen M = B.I.MN.NP = B.I.S Yêu cầu học sinh rút ra kết Nhận xét về sự quay của Vậy khi một khung dây dẫn không bị biến luaän. khung daây coù doøng ñieän khi ñaët daïng, coù doøng ñieän chaïy qua taïo thaønh moät mạch kín được đặt trong một từ trường đều, Yêu cầu học sinh cho biết trong từ trường đều. khung dây quay đến vị trí nào thì từ trường đó tác dụng lên khung dây một ngẫu lực từ. thì thoâi quay. Giới thiệu ứng dụng chuyển Ghi nhận ứng dụng. Nếu khung dây tự do thì ngẫu lực từ làm động của khung dây trong từ cho khung dây quay đến vị trí sao cho mặt trường đều để làm điện kế phẵng của khung dây vuông góc với các khung quay. đường sức từ. Hoạt động 4 (10 phút) : Giải bài tập ví dụ. Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Noäi dung cô baûn 3. Baøi taäp ví duï Lực từ tác dụng lên các cạnh AE và CD Veõ hình 3.4. Veõ hình.  Yêu cầu học sinh xác định Xác định các lực tác dụng lên bằng 0 , bì các cạnh này song song với cảm các lực tác dụng lên các cạnh các cạnh AE và CD.  cuûa khung daây. ứng từ B . Xác định các lực tác dụng lên Hai lực từ tác dụng lên các cạnh AC và DE caùc caïnh AC vaø DE ñaët vaøo trung ñieåm cuûa hai caïnh naøy, cuøng vuông góc với mặt phẵng ACDE, ngược chiều nhau và có độ lớn: F = F’ = B.I.AC = 2.10-2.5.6.10-2 = 6.10-3(N). Yêu cầu học sinh tính Tính mômen của ngẫu lực. Hai lực này tạo thành một ngẫu lực có mômen của ngẫu lực. moâmen: M = F.AE = 6.10-3.5.10-2 = 3.10-4(Nm) Hoạt động 5 (5 phút) : Củng cố, giao nhiệm vụ về nhà. Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Cho học sinh tóm tắt những kiến thức đã hocï. Tóm tắt những kiến thức đã học trong bài. Yeâu caàu hoïc sinh veà nhaø giaûi caùc caâu hoûi vaø baøi taäp Ghi caùc caâu hoûi vaø baøi taäp veà nhaø. trang 41 vaø 42. RUÙT KINH NGHIEÄM TIEÁT DAÏY Tiết 11. ỨNG DỤNG CỦA LỰC LO-REN-XƠ Hoạt động 1 (5 phút) : Kiểm tra bài cũ : Nêu định nghĩa và các đặc điểm của lực Lo-ren-xơ. Hoạt động 2 (20 phút) : Tìm hiểu ứng dụng của lực Lo-ren-xơ. Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Noäi dung cô baûn 1. Lực Lo-ren-xơ Yêu cầu học sinh nhắc lại Nêu các đặc điểm của lực Lo- Lực Lo-ren-xơ do từ trường có cảm ứng từ  đặc điểm của lực Lo-ren-xơ. ren-xô. B taùc duïng leân moät haït ñieän tích q chuyeån . động với vận tốc v : + Ñaët leân ñieän tích; . . + Có phương vuông góc với v và B ; + Coù chieàu theo qui taéc baøn tay traùi; + Có độ lớn: f = |q|vBsinα 2. Quỹ đạo chuyển động Hạt điện tích bay vào trong từ trường đều Yêu cầu học sinh nêu dạng Nêu dạng quỹ đạo chuyển theo phương vuông góc với từ trường sẽ quỹ đạo chuyển động của hạt động của hạt điện tích chỉ chịu Lop11.com.

<span class='text_page_counter'>(14)</span>  Giáo án Vật lý 11 – Phần tự chọn nâng cao  Biên soạn : Dương Văn Đổng – Trường THPT Bùi Thị Xuân – Bình Thuận  Trang 14. điện tích chỉ chịu tác dụng tác dụng của lực Lo-ren-xơ. chuyển động tròn đều trong mặt phẵng  của lực Lo-ren-xơ. vuông góc với B , với bán kính quỹ đạo tính Yêu cầu học sinh viết công Viết công thức tính bán kính mv thức tính bán kính quỹ đạo. quỹ đạo. theo công thức: R = .. |q|B. Giới thiệu cách làm lệch Ghi nhận cách làm lệch chùm 3. Một số ứng dụng chùm electron trong đèn hình electron trong đèn hình của + Lực Lo-ren-xơ được ứng dụng để làm lệch quỹ đạo của chùm tia electron trong một số cuûa tivi. tivi. thiết bị điện tử. + Lực Lo-ren-xơ được ứng dụng trong khối Giới thiệu cách phân biệt phoå kế để phân biệt các hạt có cùng điện caùc haït coù cuøng ñieän tích Ghi nhaän caùch phaân bieät caùc nhưng có khối pượng khác hạt có cùng điện tích nhưng có tích nhưng có khối lượng khác nhau: nhau.. m1v R1 | q | B m1   m2 v R2 m2 |q|B. khối pượng khác nhau.. + Lực Lo-ren-xơ được ứng dụng để xác định động lượng của hạt cơ bản Ghi nhận cách xác định động p = mv = |q|RB lượng của hạt cơ bản. Hoạt động 3 (15 phút) : Giải bài tập ví dụ. Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Noäi dung cô baûn 4. Baøi taäp ví duï Baøi 6 trang 46 a) Bán kính quỹ đạo Yeâu caàu hoïc sinh vieát coâng Tính vaän toác cuûa electron khi 2eU 1 Ta coù eU = mv2 => v = thức và suy ra để tính vận tốc bay vào trong từ trường.. m 2 cuûa electron. Giới thiệu cách xác định động lượng của hạt cơ bản.. Yeâu caàu hoïc sinh vieát coâng thức và thay số để tính bán kính quỹ đạo.. Tính bán kính quỹ đạo.. R= =. mv  |q|B. m. 2eU m  eB. 2mU eB 2. 2.9,1.10 31.10 3 = 9.10-2(m) 1,6.10 19.1,19.10 3. b) Chu kì chuyển động của electron Yêu cầu học sinh viết công Tính chu kì chuyển động của thức và thay số để tính chu kì electron trên quỹ đạo. chuyển động của electron trên quỹ đạo. Hoạt động 4 (5 phút) : Củng cố, giao nhiệm vụ về nhà. Hoạt động của giáo viên Cho học sinh tóm tắt những kiến thức đã hocï. Yeâu caàu hoïc sinh veà nhaø giaûi caùc caâu hoûi vaø baøi taäp trang 45, 46. RUÙT KINH NGHIEÄM TIEÁT DAÏY. Lop11.com. 2R 2R 2m   Re B v eB m 2.3,14.9,1.10 31 = = 3.10-8(s) 1,6.10 19.1,19.10 3. T=. Hoạt động của học sinh Tóm tắt những kiến thức đã học trong bài. Ghi caùc caâu hoûi vaø baøi taäp veà nhaø..

<span class='text_page_counter'>(15)</span>  Giáo án Vật lý 11 – Phần tự chọn nâng cao  Biên soạn : Dương Văn Đổng – Trường THPT Bùi Thị Xuân – Bình Thuận  Trang 15. Tieát 12. BAØI TAÄP Hoạt động 1 (10 phút) : Kiểm tra bài cũ và tóm tắt những kiến thức liên quan đến các bài tập cần giải. Hoạt động 2 (15 phút) : Giải các câu hỏi trắc nghiệm Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Noäi dung cô baûn Yêu cầu hs trả lời tại sao chọn C. Giải thích lựa chọn. Caâu 1 trang 41 : C Yêu cầu hs trả lời tại sao chọn D. Giải thích lựa chọn. Caâu 2 trang 42 : D Yêu cầu hs trả lời tại sao chọn B. Giải thích lựa chọn. Caâu 3 trang 42 : B Yêu cầu hs trả lời tại sao chọn D. Giải thích lựa chọn. Caâu 4 trang 42 : D Yêu cầu hs trả lời tại sao chọn B. Giải thích lựa chọn. Caâu 1 trang 45 : B Yêu cầu hs trả lời tại sao chọn C. Giải thích lựa chọn. Caâu 2 trang 46 : C Yêu cầu hs trả lời tại sao chọn B. Giải thích lựa chọn. Caâu 3 trang 46 : B Hoạt động 3 (20 phút) : Giải các bài tập Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Noäi dung cô baûn Baøi 6 trang 42 Giả sử dòng điện chạy trong dây dẫn Veõ hình, yeâu caàu hoïc sinh Veõ hình. xác định các lực tác dụng lên Xác định các lực tác dụng lên thẳng và trong khung dây có chiều như hình veõ. caùc caïnh cuûa khung daây từng cạnh của khung dây. . . Nhận xét về hai lực F3 và F4 . . . . . + Hai lực F3 và F4 cân bằng nhau. . . Nhận xét về hai lực F1 và F2 và + Hai lực F1 và F2 cùng phương, ngược chieàu nhöng F1 > F2 neân khung daây bò keùo veà phia doøng ñieän I1. Baøi 4 trang 46. keát quaû.. C hoïc sinh tính vaän toác cuûa Tính vaän toác cuûa electron sau khi electron khi bay vào trong từ được gia tốc qua điện áp. trường. Yêu cầu học sinh viết công Viết biểu thức tính bán kính quỹ thức tính bán kín quỹ đạo từ đạo. Lop11.com. 2eU 1 2 mv => v = m 2 mv Maët khaùc R = . Suy ra: |q|B Ta coù eU =.

<span class='text_page_counter'>(16)</span>  Giáo án Vật lý 11 – Phần tự chọn nâng cao  Biên soạn : Dương Văn Đổng – Trường THPT Bùi Thị Xuân – Bình Thuận  Trang 16. đó suy ra và thay số để tính cảm ứng từ của từ trường.. Suy ra và thay số để tính B.. B=. 2eU mv mv = . m |q|R |q|R. 9,1.10 31 2.1,6.10 19.300 = . 1,6.10 19.7.10  2 9,1.10 31 = 9,6.10-4(T). RUÙT KINH NGHIEÄM TIEÁT DAÏY. Chủ đề 4 : SỰ TỪ HOÁ. NAM CHÂM ĐIỆN VAØ NAM CHÂM VĨNH CỬU (2 tiết) Tiết 13. SỰ TỪ HOÁ. NAM CHÂM ĐIỆN VAØ NAM CHÂM VĨNH CỬU Hoạt động 1 (5 phút) : Đặt vấn đề: Yêu cầu học sinh nêu một số ứng dụng của nam châm trong khoa học kỹ thuật mà các em đã biết được, từ đó dặt vấn đề cần hiểu biết về nam châm, về sự từ hóa các chất. Hoạt động 2 (20 phút) : Tìm hiểu sự từ hóa các chất. Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Noäi dung cô baûn 1. Sự từ hóa các chất a) Khái niệm về sự từ hóa các chất Khi đặt một khối chất trong một từ trường Giới thiệu sự từ hóa các Ghi nhận khái niệm.  chaát. có cảm ứng từ B0 thì khối chất đó bị từ hóa (bị nhiễm từ, tức là trở thành có từ tính. Sự . nhiễm từ thể hiện ở chổ: cảm ứng từ B ở . trong lòng khối chất sẽ khác với B0 . b) Độ từ thẩm Giới thiệu độ từ thẩm của khoái chaát.. Ghi nhaän khaùi nieäm.. . . Ta thấy B cùng phương cùng chiều với B0 . . neân coù theå ñaët: B =  B0 . Giới thiệu chất thuận từ và Ghi nhaän khaùi nieäm. chất nghịch từ. Yeâu caàu hoïc sinh neâu ñaëc Neâu ñaëc ñieåm cuûa chaát thuaän điểm của chất thuận từ và từ và chất nghịch từ khi đặt chất nghịch từ khi đặt trong từ trong từ trường. trường. Giới thiệu chất sắt từ.. Ghi nhaän khaùi nieäm. Lop11.com. Hệ số  gọi là độ từ thẩm của khối chất. c) Chất thuận từ, nghịch từ + Các chất thuận từ là các chất có độ từ thẩm lớn hơn 1 một chút ( > 1). + Các chất nghịch từ là các chất có độ từ thaåm nhoû hôn 1 moät chuùt ( < 1). d) Các chất sắt từ + Các chất sắt từ là các chất có độ từ thẩm .

<span class='text_page_counter'>(17)</span>  Giáo án Vật lý 11 – Phần tự chọn nâng cao  Biên soạn : Dương Văn Đổng – Trường THPT Bùi Thị Xuân – Bình Thuận  Trang 17. Giới thiệu đặc điểm của độ Ghi nhận đặc điểm của độ từ rất lớn (vài nghìn đến vài vạn). + Độ từ thẩm  của chất sắt từ không phải là từ thẩm của chất sắt từ. thẩm của chất sắt từ. moät haèng soá maø phuï thuoäc vaøo B0 vaø quaù Vẽ hình, giới thiệu khái Vẽ hình, ghi nhận các khái trình từ hóa. + Từ dư và chu trình từ trể: Đặt một khối sắt niệm từ dư và chu trình từ trể niệm. từ trong một từ trường ngoài B0, lúc đầu cho của chất sắt từ. B0 tăng thì cảm ứng từ B trong khối sắt từ tăng nhưng không tăng tuyến tính với B0, sau đó cho B0 giảm thì B trong khố sắt từ cũng giảm nhưng không theo đường cũ. Khi cho B0 giảm đến 0 thì cảm ứng từ trong khối sắt từ không triệt tiêu, mà còn giữ một giá trị nào đó gọi là từ dư của khối sắt từ. Đổi chiều của B0 và lấy các giá trị tương ứng của B0 và B, ta sẽ vẽ được một đường cong kín có dạng như một chiếc lá. Đó là chu Giới thiệu hai loại sắt từ. Ghi nhận các loại sắt từ cứng trình từ trể của khối sắt từ. + Chất sắt từ được chia thành hai loại: và sắt từ mềm. Chất sắt từ cứng có từ dư rất lớn. Chất sắt từ mềm gần như không có từ dư. Giới thiệu nhiệt độ Quy-ri Ghi nhận nhiệt độ Quy-ri của + Từ tính của chất sắt từ sẽ biến mất khi chất của chất sắt từ. chất sắt từ. sắt từ bị nung nóng đến một nhiệt độ nhất định gọi là nhiệt độ Quy-ri. Hoạt động 3 (10 phút) : Tìm hiểu nam châm vĩnh cửu và nam châm điện. Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Noäi dung cô baûn 2. Nam châm vĩnh cửu và nam châm điện a) Nam châm vĩnh cửu Nam châm vĩnh cửu được chế tạo từ các Giới thệu nam châm vĩnh Ghi nhận khái niệm. loại thép, các hợp kim của sắt, niken, cô ban, cửu. coù pha mangan vaø moät soá chaát khaùc. Caùc vaät liệu dùng để chế tạo nam châm vĩnh cửu có Yêu cầu học sinh nêu một số Nêu một số ứng dụng của độ từ thẩm và từ dư rất lớn. Các nam châm vĩnh cửu được ứng dụng rất ứng dụng của nam châm vĩnh nam châm vĩnh cửu. roäng raõi. cửu. b) Nam chaâm ñieän Nam chaâm ñieän goàm moät oáng daây ñieän coù Giới thệu nam châm điện. Ghi nhaän khaùi nieäm. nhiều vòng, trong đó có lõi sắt bằng chất sắt từ có độ từ thẩm lớn. Tùy theo mục đích sử duïng, loõi cuûa nam chaâm ñieän coù theå baèng Yêu cầu học sinh nêu một số Nêu một số ứng dụng của chất sắt từ cúng hoặc chất sắt từ mềm. Nam châm điện có nhiều ứng dụng. ứng dụng của nam châm điện. nam châm điện. Hoạt động 4 (5 phút) : Giải bài tập ví dụ. Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Noäi dung cô baûn 3. Baøi taäp ví duï Yêu cầu học sinh tìm cảm Tìm cảm ứng từ trong lòng a) Cảm ứng từ trong lòng cuộn dây không có loõi saét: ứng từ trong lòng cuộn dây cuộn dây khi chưa có lỏi sắt. 100 N khi chöa coù loûi saét. B0 = 4.10-7 I = 4.3,14.10-7. .2. l. Yeâu caàu hoïc sinh tìm caûm. Tìm cảm ứng từ trong loic sắt. Lop11.com. = 2,51.10-3(T). b) Cảm ứng từ trong lõi sắt. 0,2.

<span class='text_page_counter'>(18)</span>  Giáo án Vật lý 11 – Phần tự chọn nâng cao  Biên soạn : Dương Văn Đổng – Trường THPT Bùi Thị Xuân – Bình Thuận  Trang 18. ứng từ trong loic sắt.. B = B0 = 6000.2,51.10-3 = 15,06(T). Hoạt động 5 (5 phút) : Củng cố, giao nhiệm vụ về nhà. Hoạt động của giáo viên Cho học sinh tóm tắt những kiến thức đã hocï. Yeâu caàu hoïc sinh veà nhaø giaûi caùc caâu hoûi vaø baøi taäp trang 54 vaø 55. RUÙT KINH NGHIEÄM TIEÁT DAÏY. Hoạt động của học sinh Tóm tắt những kiến thức đã học trong bài. Ghi caùc caâu hoûi vaø baøi taäp veà nhaø.. Tieát 14. BAØI TAÄP Hoạt động 1 (10 phút) : Kiểm tra bài cũ và tóm tắt những kiến thức liên quan đến các bài tập cần giải: + Sự từ hóa khối chất. + Độ từ thẩm của khối chất. + Chất thuận từ, nghịch từ và sắt từ. + Từ dư và chu trình từ trể. + Nhiệt độ Quy-ri. + Nam châm điện và nam châm vĩnh cửu. Hoạt động 2 (15 phút) : Giải các câu hỏi trắc nghiệm Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Noäi dung cô baûn Yêu cầu hs trả lời tại sao chọn C. Giải thích lựa chọn. Caâu 1 trang 54 : C Yêu cầu hs trả lời tại sao chọn A. Giải thích lựa chọn. Caâu 2 trang 54 : A Yêu cầu hs trả lời tại sao chọn A. Giải thích lựa chọn. Caâu 3 trang 54 : A Yêu cầu hs trả lời tại sao chọn B. Giải thích lựa chọn. Caâu 4 trang 54 : B Yêu cầu hs trả lời tại sao chọn D. Giải thích lựa chọn. Caâu 5 trang 54 : D Yêu cầu hs trả lời tại sao chọn C. Giải thích lựa chọn. Caâu 6 trang 54 : C Yêu cầu hs trả lời tại sao chọn B. Giải thích lựa chọn. Caâu 7 trang 54 : B Hoạt động 3 (20 phút) : Giải các bài tập Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Noäi dung cô baûn Baøi 8 trang 55 Hai cách làm cho một khối sắt từ mất hết từ tính: + Cách 1: nung nóng khối chất sắt từ đến Yêu cầu học sinh nêu các Nêu cách thứ nhất. nhiệt độ bằng hoặc cao hơn nhiện qqooj cách làm cho khối sắt từ đang Quy-ri của chất sắt từ đó. bị nhiễm từ mất hết từ tính. + Cách 2: đặt khối sắt từ đó trong lòng Nhận xét các câu trả lời. Nêu cách thứ hai. Lop11.com.

<span class='text_page_counter'>(19)</span>  Giáo án Vật lý 11 – Phần tự chọn nâng cao  Biên soạn : Dương Văn Đổng – Trường THPT Bùi Thị Xuân – Bình Thuận  Trang 19. một ống dây điện sao cho cảm ứng từ . B0 cùng phương, ngược chiều với với . cảm ứng từ B của khối sắt từ, tăng dần cường độ dòng điện cho đến khi từ tính của khối sắt từ triệt tiêu. Baøi trang Yêu cầu học sinh viết biểu Viết biểu thức xác định cảm ứng Cảm ứng từ của cuộn dây: thức xác định cảm ứng từ từ trong lòng cuộn dây khi chưa có N B0 = 4.10-7 I trong loøng cuoän daây khi chöa loõi saét. l coù loõi saét. Cảm ứng từ của nam châm điện: Yêu cầu học sinh viết biểu Viết biểu thức xác định cảm ứng N thức xác định cảm ứng từ của từ của nam châm điện từ đó suy ra B = B0 = B0 = .4.10-7 I . Suy ra: l nam châm điện từ đó suy ra cường độ dòng điện chạy trong l cường độ dòng điện chạy ống dây. I = .4.10-7 N .B trong oáng daây. = 6500.4.3,14.10-7.. 0,05 = 2,45(A). 500.20. RUÙT KINH NGHIEÄM TIEÁT DAÏY. Tieát 15. KIEÅM TRA 1 TIEÁT BAØI TẬP TỰ LUẬN Đề 1 : Câu 1 : Hai dây dẫn thẳng, rất dài, đặt song song, cách nhau 20cm trong không khí, có hai dòng điện ngược chiều, cùng cường độ I1 = I2 = 9A chạy qua. Xác định cảm ứng từ tổng hợp do hai doøng ñieän naøy gaây ra taïi ñieåm M caùch daây daãn mang doøng I1 30cm, caùch daây daãn mang doøng I2 10cm. Caâu 2 : Cho hai daây daãn thaúng, daøi, song song vaø moät khung daây hình chữ nhật cùng nằm trong một mặt phẵng đặt trong không khí và có các doøng ñieän chaïy qua nhö hình veõ. Bieát I1 = 12A ; I2 = 15A ; I3 = 4A ; a = 20cm ; b = 10cm ; AB = 10cm ; BC = 20cm. Xác định lực từ do từ trường cuûa hai doøng ñieän chaïy trong hai daây daãn thaúng taùc duïng leân caïnh BC cuûa khung daây. Đề 2 : Câu 1 : Hai dây dẫn thẳng, rất dài, đặt song song, cách nhau 20cm trong không khí, có hai dòng điện ngược chiều, cùng cường độ I1 = I2 = 15A chạy qua. Xác định cảm ứng từ tổng hợp do hai doøng ñieän naøy gaây ra taïi ñieåm C caùch daây daãn mang doøng I1 8cm vaø caùch daây daãn mang doøng I2 12cm. Câu 2 : Cho hai dây dẫn thẳng, dài, song song và một khung dây hình chữ nhaät cuøng naèm trong moät maët phaüng ñaët trong khoâng khí vaø coù caùc doøng ñieän chaïy qua nhö hình veõ. Bieát I1 = 6A ; I2 = 9A ; I3 = 5A ; a = 20cm ; b = 10cm ; AB = 15cm ; BC = 20cm. Xác định lực từ do từ trường của hai doøng ñieän chaïy trong hai daây daãn thaúng taùc duïng leân caïnh AD cuûa khung daây.. Lop11.com.

<span class='text_page_counter'>(20)</span>  Giáo án Vật lý 11 – Phần tự chọn nâng cao  Biên soạn : Dương Văn Đổng – Trường THPT Bùi Thị Xuân – Bình Thuận  Trang 20. CAÂU HOÛI TRAÉC NGHIEÄM 1. Một electron bay vào một từ trường đều theo phương song song với các đường sức từ. Chuyển động của electron A. không thay đổi. B. thay đổi hướng. C. thay đổi tốc độ. D. thay đổi năng lượng. 2. Từ trường không tương tác với A. các nam châm vĩnh cửu chuyển động. B. các điện tích chuyển động. C. các nam châm vĩnh cửu đứng yên. D. các điện tích đứng yên. 3. Tìm phát biểu sai khi nói về lực từ tác dụng lên phần tử dòng điện A. luôn vuông góc với cảm ứng từ. B. luôn vuông góc với dây dẫn. C. luôn theo chiều của từ trường. D. phụ thuộc vào chiều dài đoạn dây 4. Hạt electron bay vào trong một từ trường theo hướng của từ trường thì A. hướng của vận tốc thay đổi. B. độ lớn vận tốc thay đổi. C. hướng của vận tốc không đổi. D. động năng của electron thay đổi. 5. Độ lớn của lực từ tác dụng lên đoạn dây dẫn dài 1cm có dòng điện 6A chạy qua đặt vuông góc với các đường sức từ của từ trường đều có B = 0,5T là A. 0,03N. B. 0,3N. C. 3N. D. 30N. 6. Điều nào sau đây là sai khi nói về từ trường A. từ trường do các hạt mang điện chuyển động sinh ra. B. từ trường tác dụng lực từ lên các hạt mang điện chuyển động. C. từ trường định hướng cho các kim nam châm nhỏ. D. từ trường tác dụng lực từ lên đoạn dây dẫn chuyển động. 7. Hai daây daãn song song mang doøng ñieän cuøng chieàu thì A. đẩy nhau. B. huùt nhau. C. khoâng töông taùc. D. lực tương tác không đáng kể.. 8. Từ trường đều có các đường sức từ là A. những đường thẳng. B. những đường cong. C. những đường tròn. D. những đường có đoạn thẳng, có đoạn cong. 9. Chọn câu sai khi nói về lực từ tác dụng lên đoạn dây dẫn mang dòng điện A. tỉ lệ thuận với độ dài của đoạn dây. B. tỉ lệ thuận với cường độ dòng điện chạy qua đoạn dây. C. tỉ lệ thuận với cảm ứng từ nơi đặt đoạn dây. D. tỉ lệ thuận với góc hợp giữa đoạn dây và từ trường. 10. Cho dòng điện I = 5A chạy trong dây dẫn thẳng dài đặt trong không khí, cảm ứng từ tại điểm cách dây 20cm có độ lớn A. 5.10-4T. B. 5.10-6T. C. 5.10-8T. D. 5.10-10T. 11. Cho dòng điện I = 8A chạy trong dây dẫn thẳng dài đặt trong không khí. Điểm có cảm ứng từ B = 4.10-5T cách daây A. 2cm. B. 4cm. C. 20cm D. một đáp án khác. 12. Trong dây dẫn thẳng dài đặt trong không khí có cường độ dòng điện I chạy qua. Nếu tại điểm cách dây 2cm cảm ứng từ có độ lớn là 6.10-6T, thì tại điểm cách dây 3cm cảm ứng từ có độ lớn là A. 2.10-6T. B. 4.10-6T. C. 8.10-6T. D. 12.10-6T. 13. Choïn caâu sai A. Nếu đoạn dây dẫn có dòng điện chạy qua đặt song song với các đường sức từ thì không có lực từ tác dụng lên đoạn dây. B. Đối với ống dây dài hình trụ có dòng điện chạy qua véc tơ cảm ứng từ tại mọi điểm trong và ngoài ống dây luoân luoân cuøng phöông. C. Trong từ trường đều véc tơ cảm ứng từ tại mọi điểm luôn luôn cùng phương cùng chiều và bằng nhau về độ lớn. Lop11.com.

<span class='text_page_counter'>(21)</span>