Bản du ca cuối cùng

<span class='text_page_counter'>(1)</span>Gi¸o ¸n ng÷ v¨n 7- N¨m häc 2008- 2009 Ngµy so¹n : TCT : 1 Bµi 1 - TiÕt 1. Ngµy gi¶ng : V¨n b¶n :. CæNG TR¦êNG Më RA _ Theo Lý Lan _ A - Mục tiêu cần đạt : - Cảm nhận và hiểu được những tình cảm thiêng liêng , đẹp đẽ của cha mẹ đối với con cái. - Thấy được ý nghĩa lớn lao của nhà trường đối với cuộc đời mỗi con người . B - ChuÈn bÞ: - Đồ dùng : Tranh ảnh về ngày khai trường . - Nh÷ng ®iÒu cÇn l­u ý : Bài văn không có cốt truyện, chủ yếu là tâm trạng hồi hộp, phấp phỏng đón chờ ngày khai trường . Người mẹ không ngủ, phần vì lo chuẩn bị cho con, nhưng phần vì cả tuæi th¬ cña mÑ sèng dËy . C- Tiến trình tổ chức các hoạt động Dạy - Học : I - ổn định tổ chức : SÜ sè :. V¾ng :. II - KiÓm tra : ? ở lớp 6 các em đã được học những văn bản nhật dụng nào? (§éng Phong Nha, CÇu Long Biªn- Chøng nh©n lÞch sö ...) III - Bµi míi : Ngày khai trường hàng năm đã trở thành ngày hội của toàn dân. Bởi ngày đó bắt đầu một năm học mới với bao mơ ước, bao điều mong đợi trước mắt các em. Không khí ngày khai trường thật náo nức với tuổi thơ của chúng ta. Còn các bậc làm cha làm mẹ thì sao ? Họ có những tâm trạng gì trong ngày ấy ? Bài Cổng trường mở ra mà chúng ta học hôm nay sẽ giúp chúng ta hiểu được điều đó. Hoạt động của Thầy - Trò. Néi dung kiÕn thøc I . Giíi thiÖu chung :. Người thiết kế: Ngô Thị Minh Nguyệt - Trường THCS Hữu Nghị Lop8.net. 1.

<span class='text_page_counter'>(2)</span> Gi¸o ¸n ng÷ v¨n 7- N¨m häc 2008- 2009 - Em h·y nªu xuÊt xø cña v¨n b¶n Cæng trường mở ra ?. - Lµ v¨n b¶n nhËt dông viÕt vÒ nhµ trường. - §©y lµ bµi kÝ cña tg Lý Lan trÝch tõ b¸o “Yªu trÎ sè 166 Thµnh phè Hå ChÝ Minh 1.9.2000. GV : Hướng dẫn đọc : Giọng nhỏ nhẹ, II - Đọc – Hiểu văn bản : thiÕt tha, chËm r·i.. * §äc. GV đọc văn bản - HS đọc- GV nhận xét. - Trong 10 chó thÝch, cã tõ nµo lµ tõ HV * Chó thÝch ?Từ đó được giải nghĩa như thế nào ? ( can đảm: có tinh thần mạnh mẽ, không sợ gian khæ, nguy hiÓm, khã kh¨n ) GV: Hướng dẫn tóm tắt văn bản : Em hãy tóm tắt nội dung của văn bản Cổng trường më ra b»ng 1 vµi c©u ng¾n gän ? (v¨n b¶n viÕt vÒ c¸i g× ? viÖc g× ? ) - TruyÖn cã nh÷ng nh©n vËt nµo ? Ai lµ - Tãm t¾t : Bµi v¨n viÕt vÒ t©m tr¹ng cña nhân vật chính ? ( người mẹ và đứa con- người mẹ trong đêm không ngủ trước người mẹ là nhân vật chính ) –Vì sao ?. ngày khai trường lần đầu tiên của con. - Em cã thÓ chia v¨n b¶n nµy thµnh mÊy phần ? Mỗi phàn từ đâu đến đâu ? ý của tõng phÇn ?. - Bè côc: 2 phÇn + Từ đầu -> bước vào : Nỗi lòng của mẹ +Cßn l¹i : C¶m nghÜ cña mÑ vÒ Gi¸o dôc.. - HS đọc đoạn 1. Đoạn văn em vừa đọc * Tìm hiểu văn bản : diÔn t¶ ®iÒu g× ?. 1/ Nçi lßng cña mÑ:. - Theo dâi phÇn ®Çu v¨n b¶n, em thÊy người mẹ nghĩ đến con trong thời điểm nµo ?. - Đêm trước ngày con vào lớp 1.. - Đêm trước ngày khai trường tâm trạng của người mẹ và đứa con có gì khác nhau ? * Tâm trạng của mẹ :. Người thiết kế: Ngô Thị Minh Nguyệt - Trường THCS Hữu Nghị Lop8.net. 7.

<span class='text_page_counter'>(3)</span> Gi¸o ¸n ng÷ v¨n 7- N¨m häc 2008- 2009 Điều đó được biểu hiện bằng những chi tiÕt nµo trong bµi ? (Con thanh th¶n, nhÑ. - MÑ kh«ng ngñ ®­îc. nhµng, v« t­ : §ªm nay con còng cã niÒm - H«m nay mÑ kh«ng tËp trung ®­îc vµo vui háo hức. Giấc ngủ đến với con dễ dàng việc gì cả. như uống 1 li sữa, ăn 1 cái kẹo.- Mẹ thao - Mẹ lên giường trằn trọc. thøc, håi hép, suy nghÜ triÒn miªn : ... ). - Mẹ tin đứa con của mẹ lớn rồi.. - Em cã nhËn xÐt g× vÒ t©m tr¹ng cña 2 mÑ con ? (Đây là tâm trạng khác thường không gièng nhau) - §Ó diÔn t¶ ®­îc t©m tr¹ng cña 2 mÑ con, tác giả đã sử dụng phương thức biểu đạt ->Tự sự kết hợp với miêu tả để biểu cảm -. nµo ?. lµm næi râ t©m tr¹ng thao thøc, håi hép, - Theo em vì sao người mẹ lại trằn trọc suy nghĩ triền miên của người mẹ. kh«ng ngñ ®­îc ? ( Võa tr¨n trë suy nghÜ vÒ con , võa b©ng khu©ng nhí vÒ ngµy khai trường năm xưa của mình . - Chi tiết nào chứng tỏ ngày khai trường năm xưa đã để lại ấn tượng sâu đậm trong tâm hồn người mẹ ? ( Dấu ấn sâu đậm : Cứ nhắm mắt lại là dường như vang bên tai tiếng đọc bài trầm bổng : ‘‘Hằng năm cứ vµo cuèi thu ... MÑ t«i ©u yÕm n¾m tay t«i dÉn ®i trªn con ®­êng lµng dµi vµ hÑp ” ) - Trong đêm không ngủ, người mẹ đã làm * Nh÷ng viÖc lµm cña mÑ :. g× cho con ?. - §¾p mÒn, bu«ng mïng, Ðm ch¨n cÈn thận, Lượm đồ chơi, nhìn con ngủ,xem lại - Qua những việc làm đó em cảm nhận những thứ đã chuẩn bị cho con.. Người thiết kế: Ngô Thị Minh Nguyệt - Trường THCS Hữu Nghị Lop8.net. 8.

<span class='text_page_counter'>(4)</span> Gi¸o ¸n ng÷ v¨n 7- N¨m häc 2008- 2009 được điều gì về người mẹ ?. ->Yêu thương con, hết lòng vì con. GV: Người mẹ nào mà chẳng yêu con, quªn m×nh v× con, chØ mong con kh«n lín . thành đạt. Đó là đức hi sinh, là vẻ đẹp giản dÞ mµ lín lao cña t×nh mÉu tö trong c¸ch sống của người mẹ Việt Nam. - Trong đêm không ngủ người mẹ đã sống * KØ niÖm qu¸ khø :. l¹i nh÷ng kØ niÖm qu¸ khø nµo ? (ngày đầu tiên bà ngoại đưa mẹ đến trường) - T×m nh÷ng chi tiÕt nãi vÒ kØ niÖm qu¸. - Nhí sù n«n nao, håi hép khi cïng bµ. khứ đó ?. ngoại đi tới trường và nỗi chơi vơi hốt - Em có nhận xét gì về cách dùng từ của hoảng, khi cổng trường đóng lại. tác giả ? Tác dụng của cách dùng từ đó ?. -> Sö dông mét lo¹t tõ l¸y gîi c¶m xóc. - Những tình cảm quá khứ ấy đã nói lên vừa phức tạp, vừa vui sướng, vừa lo sợ . ®­îc t×nh c¶m s©u nÆng nµo cña lßng mÑ ? ( Nhớ thương bà ngoại và nhớ mái trường x­a ) - Trong đêm không ngủ, người mẹ đã ch¨m sãc giÊc ngñ cña con, nhí tíi nh÷ng kỷ niệm thân thương về bà ngoại và mái trường xưa. Tất cả những điều đó đã cho em hình dung về một người mẹ như thế => Là người mẹ biết yêu thương người. nµo ? Th¶o luËn :. thân, biết ơn trường học, tin tưởng ở. - Có phải người mẹ đang nói trực tiếp với tương lai của con . con không ? hay người mẹ đang tâm sự với ai ? ( §ang nãi víi chÝnh m×nh ) – C¸ch viÕt nµy cã t¸c dông g× ?. -> Dùng ngôn ngữ độc thoại. Lµm næi bËt t©m tr¹ng, t×nh c¶m vµ nh÷ng ®iÒu s©u th¼m khã nãi b»ng nh÷ng lêi. Người thiết kế: Ngô Thị Minh Nguyệt - Trường THCS Hữu Nghị Lop8.net. 9.

<span class='text_page_counter'>(5)</span> Gi¸o ¸n ng÷ v¨n 7- N¨m häc 2008- 2009 Gv : Qua tâm trạng của người mẹ trong bài trực tiếp. văn chúng ta hiểu rằng người mẹ ấy nhớ những kỷ niệm xưa, không chỉ để sống lại tuổi thơ đẹp đẽ của mình mà còn muốn ghi vào lòng con những kỷ niệm đẹp ấy. Để rồi bất cứ 1 ngày nào đó trong đời, khi nhớ l¹i, lßng con l¹i r¹o rùc nh÷ng c¶m gi¸c b©ng khu©ng, xao xuyÕn cña ngµy ®Çu tiªn cắp sách tới trường .. - Ngoµi nh÷ng c¶m xóc t©m tr¹ng Êy, trong đêm không ngủ người mẹ còn nghĩ đến ®iÒu g× ?. 2 / C¶m nghÜ cña mÑ:. - C©u v¨n nµo trong bµi nãi lªn tÇm quan trọng của nhà trường đối với thế hệ trẻ ? ( ‘‘Ai còng biÕt r»ng mçi sai lÇm trong giáo dục sẽ ảnh hưởng đến cả 1 thế hệ mai sau vµ sai lÇm 1 li cã thÓ ®­a thÕ hÖ Êy ®i chÖch c¶ hµng dÆm sau nµy.” ) - C©u v¨n nµy cã ý nghÜa g× ? V× sao ? ( Kh«ng ®­îc phÐp sai lÇm trong gi¸o dôc. Vì giáo dục quyết định tương lai của đất - Bước qua cánh cổng trường là một thế nước ) giíi k× diÖu sÏ më ra. Th¶o luËn: - Trong đoạn kết người mẹ đã nói với con : ‘‘Đi đi con, hãy can đảm lên, thế giới này là của con, bước qua cánh cổng trường là 1 thÕ giíi k× diÖu sÏ më ra.’’ Em hiÓu thÕ giới kì diệu đó là gì ? ( Tri thức, tình cảm, tư tưởng, đạo lí, tình bạn, tình thầy trò ). =>Khẳng định vai trò to lớn của giáo dục. Người thiết kế: Ngô Thị Minh Nguyệt - Trường THCS Hữu Nghị Lop8.net. 10.

<span class='text_page_counter'>(6)</span> Gi¸o ¸n ng÷ v¨n 7- N¨m häc 2008- 2009 - C©u nãi nµy cã ý nghÜa g× ?. và tin tưởng ở sự nghiệp giáo dục của nước nhà.. GV: Một thế giới kì diệu mà nhà trường đã më ra cho chóng ta lµ bao ®iÒu míi mÎ réng lín vÒ tri thøc v¨n ho¸, tri thøc cuéc sống, dạy dỗ bồi đắp cho chúng ta những tư tưởng, Tình cảm đẹp về đạo lí làm người, về tình bạn, tình thầy trò, về tấm lòng yêu thương con người để không ngừng vươn lên, để phát triển thể lực, phẩm chất toàn diện của con người, chuẩn bÞ cho ngµy mai lËp nghiÖp. - Văn bản Cổng trường mở ra được biểu. - KÕt hîp hµi hoµ gi÷a tù sù, miªu t¶ vµ. đạt bằng những phương thức nào? biểu cảm làm nổi bật vẻ đẹp trong sáng, - Phương thức nào là chính ? – Sự kết hợp đôn hậu trong tâm hồn người mẹ . nµy cã t¸c dông g× ? - NghÖ thuËt miªu t¶ diÔn biÕn t©m tr¹ng - Miªu t¶ diÔn biÕn t©m tr¹ng nh©n vËt víi nhân vật có gì đáng chú ý ?. nhiÒu h×nh thøc kh¸c nhau : miªu t¶ trùc tiÕp, miªu t¶ qua so s¸nh, miªu t¶ håi øc, sử dụng ngôn ngữ độc thoại bộc lộ chất tr÷ t×nh.. - Bài văn cho em hiểu thêm gì về người mẹ và nhà trường ? ( ghi nhớ- sgk-9 ). * Ghi nhí : sgk-9. - Văn bản này đã cho em bài học gì ?. - Chóng ta ph¶i cã tr¸ch nhiÖm víi gia đình và nhà trường . * LuyÖn tËp:. - Quan s¸t tranh ( SGK ) - Bøc tranh minh họa cảnh gì ? Em hãy miêu tả lại cảnh đó ? - H·y nhí vµ viÕt thµnh ®o¹n v¨n vÒ kØ niệm đáng nhớ nhất trong ngày khai trường đầu tiên của mình ?. Người thiết kế: Ngô Thị Minh Nguyệt - Trường THCS Hữu Nghị Lop8.net. 11.

<span class='text_page_counter'>(7)</span> Gi¸o ¸n ng÷ v¨n 7- N¨m häc 2008- 2009 IV- Hướng dẫn đọc bài : D - Rót kinh nghiÖm Bµi 1 - TiÕt 2. TCT : Ngµy so¹n :. Ngµy gi¶ng :. V¨n b¶n :. MÑ T«i. Thø 5 ngµy 10 th¸ng 11. _ Et- môn-đô-đơ A-mi-xi _ A- Môc tiªu bµi häc: - Cảm nhận được tình cảm thiêng liêng sâu nặng của cha mẹ đối với con cái. Không được chà đạp lên tình cảm đó . - Giáo dục tình cảm yêu thương và kính trọng cha mẹ . B- ChuÈn bÞ: - §å dïng : - Những điều cần lưu ý : GV cần hướng dẫn học sinh tìm hiểu và phân tích văn bản, từ đó rút ra nội dung và ý nghĩa của bài học, tự liên hệ và kiểm điểm thái độ và tình cảm của bản thân đối với bố mẹ mình. C - Tiến trình tổ chức các hoạt động Dạy - Học: I - ổn định tổ ch II - KiÓm tra: - Bài học sâu sắc nhất mà em rút ra từ văn bản Cổng trường mở ra là gì ? - Yªu cÇu: Tr¶ lêi nh­ phÇn ghi nhí – SGK ( 9 ). III - Bµi míi: Trong cuộc đời mỗi chúng ta, người mẹ có một vị trí và ý nghĩa hết sức lớn lao, thiêng liêng và cao cả . Nhưng không phải khi nào ta cũng ý thức hết được điều đó. Chỉ đến khi mắc những lỗi lầm, ta mới nhận ra tất cả. Bài Mẹ tôi sẽ cho ta một bài học như thÕ. Hoạt động của thầy - trò. Néi dung kiÕn thøc I . Giíi thiÖu chung :. - Em h·y giíi thiÖu 1 vµi nÐt vÒ t¸c gi¶ ?. 1 . T¸c gi¶: ( 1846- 1908 ). Người thiết kế: Ngô Thị Minh Nguyệt - Trường THCS Hữu Nghị Lop8.net. 12.

<span class='text_page_counter'>(8)</span> Gi¸o ¸n ng÷ v¨n 7- N¨m häc 2008- 2009 - Lµ nhµ v¨n ý. - Tác giả thường viết về đề tài gì ?. - Thường viết về đề tài thiếu nhi và nhà trường về những tấm lòng nhân hậu.. - Em h·y nªu xuÊt xuÊt xø cña v¨n b¶n MÑ 2 / T¸c phÈm: t«i ?. - Là văn bản nhật dụng viết về người mẹ - In trong tËp truyÖn : Nh÷ng tÊm lßng cao c¶ II - §äc – HiÓu v¨n b¶n:. GV: Hướng dẫn đọc : Nhẹ nhàng, tha thiết, * Đọc : thÓ hiÖn ®­îc nh÷ng t©m t­ t×nh c¶m buån khổ của người cha trước lỗi lầm của con và sự trân trọng của ông với vợ mình. Khi đọc lêi khuyªn: Døt kho¸t, m¹nh mÏ thÓ hiÖn thái độ nghiêm khắc . GV đọc - HS đọc - Nhận xét . GV gọi hs đọc chú thích.. * Chó thÝch :. - Trong 10 ®iÒu chó thÝch, tõ nµo lµ tõ l¸y, tõ nµo lµ tõ H¸n ViÖt ? ( Tõ l¸y:3,4-Tõ HV: nh÷ng tõ cßn l¹i ) . - Ta cã thÓ chia v¨n b¶n lµm mÊy phÇn ? Mỗi phần từ đâu đến đâu ? ý nghĩa của từng - Bố cục : 2 phần phÇn ?. + §o¹n ®Çu : LÝ do bè viÕt th­ Th¶o luËn :. +Cßn l¹i : Néi dung bøc th­. - Văn bản là 1 bức thư của người bố gửi cho con nhưng tại sao tác giả lại lấy nhan đề “Mẹ tôi” ? ( Nhan đề là của tác giả đặt cho đoạn trích . Tuy người mẹ không xuất hiện trùc tiÕp trong c©u chuyÖn, nh­ng l¹i lµ tiªu điểm mà các nhân vật và chi tiết đều hướng tới để làm sáng tỏ ) - Theo dâi phÇn ®Çu v¨n b¶n , em thÊy En ri cô đã mắc lỗi gì ?. Người thiết kế: Ngô Thị Minh Nguyệt - Trường THCS Hữu Nghị Lop8.net. 13.

<span class='text_page_counter'>(9)</span> Gi¸o ¸n ng÷ v¨n 7- N¨m häc 2008- 2009 - Em cã suy nghÜ g× vÒ lçi lÇm cña En ri c«? 1 / Lçi lÇm cña En ri c« : - Vô lễ với mẹ trước mặt cô giáo - Tìm những chi tiết nói về thái độ của => Đây là việc làm sai trái, xúc phạm tới người bố đối với En ri cô ?. mÑ. 2 / Thái độ của bố: - Sù hçn l¸o cña con nh­ mét nh¸t dao ®©m vµo tim bè vËy !.. - Để diễn tả được tâm trạng của người bố, -... Bố không nén được cơn tức giận đối tác giả đã sử dụng phương thức biểu đạt với con . nào? Phương thức biểu cảm được diễn đạt - Con mà xúc phạm đến mẹ con ư ? th«ng qua nh÷ng kiÓu c©u nµo? T¸c dông của các biện pháp nghệ thuật đó? -> Phương thức biểu cảm được diễn đạt b»ng c¸c kiÓu c©u c¶m th¸n, nghi vÊn lµm cho lêi v¨n trë nªn linh ho¹t, sinh - Những chi tiết trên đã thể hiện được thái động, dễ đi vào lòng người . độ gì của người bố ? - Em có đồng tình với người bố không ?( =>Thể hiện thái độ buồn bã, đau đớn và hstù béc lé ). tøc giËn .. - Trong thư người bố đã gợi lại những việc lµm, nh÷ng t×nh c¶m cña mÑ dµnh cho En ri c«. Em h·y t×m nh÷ng chi tiÕt, h×nh ¶nh nãi về người mẹ ?. 3/ Hình ảnh người mẹ: - Mẹ đã phải thức suốt đêm ... , quằn qu¹i v× nçi lo sî, khãc nøc në khi nghÜ r»ng cã thÓ mÊt con. - Người mẹ sẵn sàng bỏ một năm hạnh phúc để tránh cho con 1 giờ đau đớn,. - Khi nói về hình ảnh người mẹ tác giả đã người mẹ có thể đi xin ăn để nuôi con, sử dụng phương thức biểu đạt nào? Phương có thể hi sinh tính mạng để cứu sống con thức đó có tác dụng gì ?. Người thiết kế: Ngô Thị Minh Nguyệt - Trường THCS Hữu Nghị Lop8.net. 14.

<span class='text_page_counter'>(10)</span> Gi¸o ¸n ng÷ v¨n 7- N¨m häc 2008- 2009 - Qua lời kể của người cha, em cảm nhận -> Phương thức tự sự kết hợp với miêu tả được điều gì về người mẹ ?. làm nổi bật tình cảm của người mẹ. .=> Là người mẹ hết lòng yêu thương. GV : Người mẹ của En ri cô cũng như bao con, sẵn sàng quên mình vì con. người mẹ khác trên thế gian này đã yêu thương, chăm sóc nuôi dạy con cái bằng tất c¶ tÊm lßng, søc lùc, s½n sµng hi sinh tÊt c¶ h¹nh phóc vµ cuéc sèng cña m×nh cho con cái. Tình mẫu tử của con người thật thiêng liªng, cao c¶. - Tiếp sau những lời ngợi ca về người mẹ, tác giả đã phân tích mối quan hệ ruột thịt, g¾n bã s©u nÆng gi÷a 2 mÑ con En ri c« (hs đọc đoạn văn 3,4-sgk-10 ). - Người bố đã khuyên En ri cô những gì ?. 4 / Lêi khuyªn cña bè: - Kh«ng bao giê ®­îc thèt ra nh÷ng lêi nãi nÆng víi mÑ. Con ph¶i xin lçi mÑ,... - Con hãy cầu xin mẹ hôn con, để cho chiÕc h«n Êy xo¸ ®i c¸i dÊu vÕt vong ©n. - Em cã nhËn xÐt g× vÒ c¸ch sö dông c©u béi nghÜa trªn tr¸n con . v¨n ë ®o¹n nµy ? T¸c dông cña c¸ch dïng đó ?. -> Sö dông c©u cÇu khiÕn lµm cho lêi v¨n trë nªn râ rµng, døt kho¸t .. - Qua bøc th­ , em thÊy bè cña En ri c« lµ người như thế nào ?. => Là người bố nghiêm khắc nhưng đầy tình thương yêu sâu sắc .. - Tại sao người cha không nói trực tiếp với con mµ l¹i viÕt th­ ? ( t×nh c¶m s©u s¾c thường tế nhị và kín đáo, nhiều khi không nãi trùc tiÕp ®­îc. ViÕt th­ tøc lµ chØ nãi riêng cho người mắc lỗi biết, vừa giữ được kín đáo, vừa không làm người mắc lỗi mất. Người thiết kế: Ngô Thị Minh Nguyệt - Trường THCS Hữu Nghị Lop8.net. 15.

<span class='text_page_counter'>(11)</span> Gi¸o ¸n ng÷ v¨n 7- N¨m häc 2008- 2009 lßng tù träng. §©y chÝnh lµ bµi häc vÒ c¸ch ứng xử trong gia đình, ở trường và ngoài xã héi ) - Th¶o luËn : Theo em, điều gì đã khiến En ri cô “ xúc động vô cùng ” khi đọc thư bố ? H·y t×m hiÓu vµ lùa chän nh÷ng lÝ do mµ em cho là đúng trong các lí do sau:(9sgk12.) Văn bản này được biểu đạt bằng những phương thức nào ?. * Ghi nhí : (12 ). Phương thức nào là chính ?. - Viết thư để biểu cảm ( tự sự- miêu tả-. - Em có nhận xét gì về cách diễn đạt câu biểu cảm ) v¨n cña t¸c gi¶ ?. - Diễn đạt bằng nhiều kiểu câu linh hoạt: c©u trÇn thuËt, c©u nghi vÊn, c©u c¶m th¸n, c©u cÇu khiÕn lµm cho lêi v¨n trë nªn trë nªn linh ho¹t, dÔ ®i vµo lßng người .. - Nhà văn đã gửi tới chúng ta thông điệp. * Ghi nhí : sgk-12.. g× ? ( ghi nhí ) - Văn bản này đã cho ta hiểu thêm gì về tác gi¶ ? - Sau khi häc xong v¨n b¶n nµy, em rót ra ®­îc bµi häc g× ? Liªn hÖ víi b¶n th©n xem em đã có lần nào lỡ gây chuyện gì đó khiến bè mÑ buån phiÒn. NÕu cã th× bµi v¨n nµy gîi cho em ®iÒu g× ? IV- Hướng dẫn học bài: D - Rót kinh nghiÖm Ngµy so¹n : Ngµy gi¶ng :. TCT : 3 Bµi 1 - TiÕt 3. Người thiết kế: Ngô Thị Minh Nguyệt - Trường THCS Hữu Nghị Lop8.net. 16.

<span class='text_page_counter'>(12)</span> Gi¸o ¸n ng÷ v¨n 7- N¨m häc 2008- 2009 TiÕng ViÖt :. Tõ ghÐp A - Môc tiªu bµi häc : - Nắm được cấu tạo của 2 loại từ ghép : Từ ghép chính phụ và từ ghép đẳng lập . - HiÓu ®­îc ý nghÜa cña c¸c lo¹i tõ ghÐp . B - ChuÈn bÞ : - §å dïng : B¶ng phô . - Nh÷ng ®iÒu cÇn l­u ý : Học về từ ghép không phải chỉ để nhận diện một từ nào đó là từ ghép chính phụ hay từ ghép đẳng lập mà điều quan trọng là hiểu được cơ chế tạo nghĩa của các loại từ ghép . C - Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học : I - ổn định tổ chức : SÜ sè :. V¾ng :. II - KiÓm tra : Kiểm tra sự chuẩn bị đồ dùng, sách vở của HS III - Bµi míi : ? Tìm 3 từ đơn và 3 từ phức? Từ phức được phân loại như thế nào ? ( Hoa, l¸, qu¶; hoa hång, hoa qu¶, xanh xanh. Tõ phøc ®­îc ph©n thµnh hai lo¹i : Tõ ghÐp vµ tõ l¸y ) Bµi häc h«m nay sÏ gióp chóng ta hiÓu râ h¬n vÒ tõ ghÐp . Hoạt động của thầy trò. Néi dung kiÕn thøc I- C¸c lo¹i tõ ghÐp:. §äc VD1. * VÝ dô1:. - Chó ý c¸c tõ : Bµ ngo¹i, th¬m phøc .. Bµ ngo¹i Th¬m phøc. - Trong 2 từ đó, tiếng nào là tiếng. Nhãm 1. t.chÝnh. chÝnh, tiÕng nµo lµ tiÕng phô bæ sung ý nghÜa cho tiÕng chÝnh ? - 2 tõ nµy cã quan hÖ víi nhau nh­ thÕ - TiÕng phô bæi sung nghÜa cho tiÕng chÝnh nµo ?. => quan hÖ chÝnh phô => Tõ ghÐp chÝnh phô. - Em cã nhËn xÐt g× vÒ trËt tù cña nh÷ng tiÕng chÝnh trong nh÷ng tõ Êy ?. -Tiếng chính đứng trước. Người thiết kế: Ngô Thị Minh Nguyệt - Trường THCS Hữu Nghị Lop8.net. 17.

<span class='text_page_counter'>(13)</span> Gi¸o ¸n ng÷ v¨n 7- N¨m häc 2008- 2009 - Theo em tõ ghÐp chÝnh phô cã cÊu - Cã tiÕng chÝnh vµ tiÕng phô, tiÕng phô bæ t¹o nh­ thÕ nµo ?. sung nghÜa cho tiÕng chÝnh .. - T×m tõ ghÐp chÝnh phô cã tiÕng chÝnh Bµ, th¬m ? ( Bµ c«, bµ b¸c, bµ d×; th¬m lõng, th¬m ng¸t ) *VÝ dô2 : HS đọc Ví dụ 2 - Chú ý các từ trầm. TrÇm bæng QuÇn ¸o. Nhãm2. bæng, quÇn ¸o . - C¸c tiÕng trong 2 tõ ghÐp trªn cã ph©n ra thµnh tiÕng chÝnh, tiÕng phô kh«ng ? VËy 2 tiÕng nµy cã quan hÖ víi nhau nh­ thÕ nµo ?. - 2 tiÕng ngang b»ng nhau-> quan hÖ b×nh. ( quan hệ bình đẳng về mặt ngữ pháp ). đẳng => Từ ghép đẳng lập. - Khi đảo vị trí của các tiếng thì nghĩa của từ có thay đổi không ? - Từ ghép đẳng lập có cấu tạo như thế nµo?. - Có các tiếng bình đẳng về mặt ngữ pháp ( kh«ng ph©n ra tiÕng chÝnh, tiÕng phô ). - Tìm một vài từ ghép đẳng lập chỉ các sù vËt xung quanh chóng ta ? ( Bµn ghÕ, s¸ch vë, mò nãn ... ) - So sánh từ ghép chính phụ và từ ghép * So sánh từ ghép chính phụ và từ ghép đẳng đẳng lập, chúng giống và khác nhau ở lập: ®iÓm nµo ?. - Gièng : §Òu cã quan hÖ víi nhau vÒ nghÜa - Kh¸c : +Tõ ghÐp chÝnh phô: cã quan hÖ chÝnh phô +Từ ghép đẳng lập: có quan hệ bình đẳng. - Tõ ghÐp ®­îc ph©n lo¹i nh­ thÕ nµo ? * Ghi nhí 1: SGK ( 14 ) - ThÕ nµo lµ tõ ghÐp chÝnh phô, thÕ nµo là từ ghép đẳng lập ?. Người thiết kế: Ngô Thị Minh Nguyệt - Trường THCS Hữu Nghị Lop8.net. 18.

<span class='text_page_counter'>(14)</span> Gi¸o ¸n ng÷ v¨n 7- N¨m häc 2008- 2009 II - NghÜa cña tõ ghÐp : 1. NghÜa cña tõ ghÐp chÝnh phô : - So s¸nh nghÜa cña tõ bµ ngo¹i víi - VÝ dô : nghÜa cña tõ bµ? + Bà : chỉ người phụ nữ cao tuổi ->nghĩa réng . - Nghĩa của từ thơm phức với nghĩa Bà ngoại : chỉ người phụ nữ cao tuổi đẻ ra cña tiÕng th¬m ? mÑ -> nghÜa hÑp + Thơm : có mùi như hương của hoa, dễ chịu -> nghÜa réng . - Tõ ghÐp chÝnh phô cã nghÜa nh­ thÕ. Th¬m phøc : cã mïi bèc lªn m¹nh, hÊp dÉn. nµo ?. -> nghÜa hÑp - HÑp h¬n nghÜa cña tiÕng chÝnh vµ cã tÝnh chÊt ph©n nghÜa . 2 - Nghĩa của từ ghép đẳng lập :. - So s¸nh nghÜa cña tõ quÇn ¸o víi - VÝ dô: nghÜa cña mçi tiÕng quÇn vµ ¸o ? + QuÇn ¸o : chØ quÇn ¸o nãi chung -> hîp nghÜa, cã nghÜa kh¸i qu¸t h¬n. - TrÇm bæng víi trÇm vµ bæng ?. QuÇn, ¸o : chØ riªng tõng lo¹i . + TrÇm bæng : Miªu t¶ ©m thanh lóc thÊp, lóc cao nghe rÊt ªm tai => nghÜa chung, kh¸i qu¸t.. - Từ ghép đẳng lập có nghĩa như thế Trầm, bổng : chỉ âm thanh riêng từng loại . nµo ? - Cã tÝnh chÊt hîp nghÜa vµ cã nghÜa kh¸i qu¸t h¬n nghÜa cña tiÕng t¹o nªn nã . - Hs đọc ghi nhớ 2 . * Ghi nhí 2 : SGK (14 ) III - LuyÖn tËp : GV : Gäi 2 hs lªn b¶ng lµm bt. * Bµi 1( 15 ) :. - Phân loại từ ghép đẳng lập, chính phụ - Từ ghép đẳng lập : Suy nghĩ, chài lưới, cây ? cá, Èm ­ít, ®Çu ®u«i . - Tõ ghÐp chÝnh phô: Xanh ng¾t,nhµ m¸y, - V× sao em l¹i xÕp nh­ vËy ?. Người thiết kế: Ngô Thị Minh Nguyệt - Trường THCS Hữu Nghị Lop8.net. 19.

<span class='text_page_counter'>(15)</span> Gi¸o ¸n ng÷ v¨n 7- N¨m häc 2008- 2009 GV treo b¶ng phô - hs lªn ®iÒn tõ. nhà ăn, nụ cười .. - Điền thêm tiếng để tạo từ ghép chính * Bài 2 ( 15 ): phô ?. - Bót mùc ( bi, m¸y, ch× ). GV treo b¶ng phô - hs lªn ®iÒn tõ. - Thước kẻ (vẽ, may, đo độ ). - Điền thêm tiếng để tạo từ ghép đẳng lËp ?. * Bµi 3: ( 15 ) - Núi rừng ( sông, đồi ). Gäi hs tr¶ lêi. - MÆt mòi ( mµy,… ). - Tr¶ lêi t¹i sao ?. *Bµi 5 : ( 15 ) - Kh«ng ph¶i v× : Hoa hång lµ mét loµi hoa nh­ : Hoa huÖ, hoa cóc… -> Cã nhiÒu lo¹i hoa mÇu hång nh­ng kh«ng ph¶i lµ hoa hång nh­ : Hoa giÊy, hoa chuèi…. III - Hướng dẫn học bài : D - Rót kinh nghiÖm :Ngµy so¹n : Ngµy gi¶ng :. TCT : 4 Bµi 1 - TiÕt 4. TËp lµm v¨n : LI£N KÕT TRONG V¡N B¶N. A - Môc tiªu bµi häc - Muốn đạt được mục đích giao tiếp thì văn bản phải có tính liên kết. Sự liên kết ấy cÇn ®­îc thÓ hiÖn trªn c¶ 2 mÆt : H×nh thøc ng«n ng÷ vµ néi dung ý nghÜa. - Cần vận dụng những kiến thức đã học để bước đầu XD được những văn bản có tÝnh liªn kÕt . B - ChuÈn bÞ : - §å dïng: B¶ng phô - Nh÷ng ®iÒu cÇn l­u ý : Liªn kÕt cã ý nghÜa v« cïng quan träng trong viÖc t¹o lËp v¨n b¶n. Mét v¨n b¶n kh«ng chØ lµ sù tËp hîp cña nh÷ng ®o¹n v¨n, nh÷ng c©u v¨n rêi r¹c hay lén xén .. Người thiết kế: Ngô Thị Minh Nguyệt - Trường THCS Hữu Nghị Lop8.net. 20.

<span class='text_page_counter'>(16)</span> Gi¸o ¸n ng÷ v¨n 7- N¨m häc 2008- 2009 C - TiÕn tr×nh tæ chøc D¹y - Häc : I - ổn định tổ chức : SÜ sè :. V¾ng :. II - KiÓm tra : III - Bµi míi : - Văn bản là gì ? ( Là chuỗi những lời nói miệng hay bài viết có chủ đề thống nhất, có liên kết mạch lạc, v/dụng phương thức biểu đạt phù hợp để thực hiện mục đích g/tiếp ) - TÝnh chÊt cña v¨n b¶n lµ g× ? ( thèng nhÊt, m¹ch l¹c ) Chóng ta sÏ kh«ng hiÓu ®­îc mét c¸ch cô thÓ vÒ v¨n b¶n, còng nh­ khã cã thÓ t¹o lËp ®­îc nh÷ng v¨n b¶n tèt, nÕu chóng ta kh«ng t×m hiÓu kÜ 1 trong nh÷ng tÝnh chÊt quan träng nhÊt cña nã lµ liªn kÕt. Hoạt động của Thầy-Trò. Néi dung khiÕn thøc I / Liên kết và phương tiện liên kết trong v¨n b¶n : 1 / TÝnh liªn kÕt cña v¨n b¶n :. GV : gọi hs đọc 2 đoạn văn ( đoạn văn - Ví dụ : trong V¨n b¶n : MÑ t«i-sgk-10 vµ ®o¹n v¨n sgk-17 ) - So s¸nh 2 ®o¹n v¨n, ®o¹n nµo cã thÓ hiÓu rõ hơn người bố muốn nói gì ? - NÕu En Ri C« ch­a hiÓu ý bè th× h·y cho biÕt v× sao ? ( v× gi÷a c¸c c©u cßn ch­a cã - §o¹n v¨n khã hiÓu v× gi÷a c¸c c©u v¨n sù liªn kÕt ) kh«ng cã mèi quan hÖ g× víi nhau - GV: liªn : liÒn; kÕt : nèi, buéc; liªn kÕt: nèi liÒn nhau g¾n bã víi nhau - Muèn cho ®o¹n v¨n cã thÓ hiÓu ®­îc th× nã ph¶i cã tÝnh chÊt g× ? ( liªn kÕt ) -ThÕ nµo lµ liªn kÕt ?. - Liªn kÕt: lµ sù nèi kÕt c¸c c©u, c¸c ®o¹n trong v¨n b¶n 1 c¸ch tù nhiªn, hîp lÝ, lµm. - GV : liªn kÕt lµ 1 trong nh÷ng tÝnh chÊt cho v¨n b¶n trë nªn cã nghÜa, dÔ hiÓu. Người thiết kế: Ngô Thị Minh Nguyệt - Trường THCS Hữu Nghị Lop8.net. 21.

<span class='text_page_counter'>(17)</span> Gi¸o ¸n ng÷ v¨n 7- N¨m häc 2008- 2009 quan träng nhÊt cña v¨n b¶n * BT1 : Tôi đến trường. Em Thu bị ngã . - ë ®©y nªu mÊy th«ng tin ? Nh÷ng th«ng tin nµy nh­ thÕ nµo víi nhau ? ( 2 th«ng tin - kh«ng liªn quan víi nhau ) - Em hãy sửa lại câu văn để 2 thông tin nµy g¾n kÕt víi nhau ? ( Trªn ®­êng tíi trường, tôi thấy em Thu bị ngã . ). 2 - Phương tiện liên kết trong văn bản :. HS đọc VD ( sgk - 18 ). - VÝ dô :. Sù s¾p xÕp ý gi÷a c©u 1 vµ c©u 2 cã g× bÊt hîp lÝ ? V× sao ? ( ch­a cã sù nèi kÕt víi nhau - v× ch­a cã tÝnh liªn kÕt ) - Làm thế nào để xoá bỏ được sự bất hợp lí - Thêm cụm từ : còn bây giờ đó ? - Gi÷a c©u 1,2,3 cã sù liªn kÕt víi nhau - Tõ : §øa trÎ ph¶i thay b¨ng tõ : con ch­a ? V× sao ? - GV : Nh÷ng tõ : cßn b©y giê, con lµ nh÷ng tõ, tæ hîp tõ ®­îc sö dông lµm phương tiện liên kết trong đoạn văn - So sánh đoạn văn khi chưa dùng phương tiện liên kết và khi dùng phương tiện liên kÕt ? ch­a dïng : c©u v¨n rêi r¹c, khã hiÓu. Khi dïng: c©u v¨n râ rµng, m¹ch l¹c, dÔ hiÓu - Một văn bản muốn có tính liên kết trước. Muèn t¹o ®­îc tÝnh liªn kÕt trong v¨n. hết phải có điều kiện gì ? Cùng với điều bản cần phải sử dụng những phương tiện kiÖn Êy, c¸c c©u trong v¨n b¶n ph¶i sö liªn kÕt vÒ h×nh thøc vµ néi dung. dụng các phương tiện gì ? * Ghi nhí : SGK ( 18 ) II - LuyÖn tËp : * Bµi 1 ( SGK-18 ) :. - HS đọc ghi nhớ .. Người thiết kế: Ngô Thị Minh Nguyệt - Trường THCS Hữu Nghị Lop8.net. 22.

<span class='text_page_counter'>(18)</span> Gi¸o ¸n ng÷ v¨n 7- N¨m häc 2008- 2009 - §äc ®o¹n v¨n vµ s¾p xÕp c©u v¨n theo thứ tự hợp lí để tạo thành 1 đoạn văn có. Sơ đồ câu hợp lí : 1 - 4 - 2 - 5 - 3. tÝnh liªn kÕt chÆt chÏ? - V× sao l¹i s¾p xÕp nh­ vËy? (s¾p xÕp nh­ vËy th× ®o¹n v¨n míi râ rµng, dÔ hiÓu.) - Các câu văn dưới đây đã có tính liên kết * Bài 2 ( 19 ) : ch­a ? V× sao ?. - §o¹n v¨n ch­a cã tÝnh liªn kÕt. - Vì chỉ đúng về hình thức ngôn ngữ song kh«ng cïng nãi vÒ mét néi dung.. - §iÒn c¸c tõ ng÷ thÝch hîp vµo chç trèng? * Bµi 3 ( 19 ) : §iÒn tõ : bµ, bµ , ch¸u, bµ, bµ, ch¸u, thÕ “ §ªm nay mÑ kh«ng ngñ ®­îc. Ngµy mai lµ. là ngày khai trường lớp 1 của con.” Có ý * Bài 4 ( 19 ) : kiÕn cho r»ng: Sù liªn kÕt gi÷a 2 c©u trªn. NÕu t¸ch riªng 2 c©u v¨n th× cã vÎ rêi r¹c. hình như không chặt chẽ, vậy mà chúng nhưng nếu đọc tiếp câu 3 thì ta thấy câu 3 vẫn được đặt cạnh nhau trong Văn bản : kết nối 2 câu trên thành 1 thể thống nhất Cổng trường mở ra. Em hãy giải thích tại làm đoạn văn có tính liên kết chặt chẽ . sao ? III - Hướng dẫn học bài : D - Rót kinh nghiÖm : Ngµy so¹n Ngµy gi¶ng :. TCT : 4 + 5 Bµi 2 - TiÕt 1 +2. V¨n b¶n :. Cuéc chia tay cña nh÷ng con bóp bª _ Kh¸nh Hoµi _ A - Môc tiªu bµi häc- ThÊy ®­îc nh÷ng t×nh c¶m ch©n thµnh, s©u nÆng cña 2 anh em trong câu chuyện. Cảm nhận được nỗi đau đớn, xót xa của những người bạn nhỏ chẳng. Người thiết kế: Ngô Thị Minh Nguyệt - Trường THCS Hữu Nghị Lop8.net. 23.

<span class='text_page_counter'>(19)</span> Gi¸o ¸n ng÷ v¨n 7- N¨m häc 2008- 2009 may rơi vào những hoàn cảnh gia đình bất hạnh. Biết thông cảm và chia sẻ với những người bạn ấy . - Thấy được cái hay của chuyện là ở cách kể rất chân thật và cảm động . B - ChuÈn bÞ : - Đồ dùng : Tranh ảnh về gia đình - Nh÷ng ®iÒu cÇn l­u ý: Nội dung vấn đề đặt ra trong truyện khá phong phú, thể hiện ở ba phương diện: phê ph¸n nh÷ng bËc cha mÑ thiÕu tr¸ch nhiÖm víi con c¸i; ca ngîi t×nh c¶m nh©n hËu, trong s¸ng, vÞ tha cña 2 em bÐ; miªu t¶ vµ thÓ hiÖn nçi ®au xãt tñi hên cña nh÷ng em bÐ ch¼ng may r¬i vµo hoµn c¶nh bÊt h¹nh . C - Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học : I - ổn định tổ chức: SÜ sè:. V¾ng :. II - KiÓm tra : 1 - Phân tích hình ảnh người mẹ của EnRiCô trong văn bản Mẹ tôi ? 2 - Văn bản Mẹ tôi cho chúng ta thấy bài học đạo đức gì ? Yêu cầu : C1 : Trả lời như phần c : hình ảnh người mẹ . C2 : Tr¶ lêi nh­ phÇn ghi nhí SGK ( 12 ) . III - Bµi míi : Gia đình hạnh phúc, êm ấm là mơ ước của tất cả chúng ta . Thế nhưng điều mơ ước tưởng chừng đơn giản đó đôi khi ở đâu đó vẫn không thể thực hiện được. Một khi hạnh phúc mất đi người ta càng thấm thía nỗi đau đớn khi phải chia li, cách xa với những người thân yêu ruột thịt, luôn gần gũi với chúng ta hàng ngày. Văn bản “ Cuộc chia tay cña nh÷ng con bóp bª ” sÏ cho chóng ta biÕt râ h¬n vÒ t×nh anh em . Hoạt động của thầy - trò. Néi dung kiÕn thøc I - Giíi thiÖu chung:. - Dùa vµo chó thÝch *, em h·y nªu 1 vµi - Lµ v¨n b¶n nhËt dông viÕt vÒ quyÒn trÎ nÐt vÒ t¸c phÈm ?. em. - TruyÖn ng¾n ®­îc trao gi¶i nh× trong cuéc thi th¬ v¨n viÕt vÒ quyÒn trÎ em tæ chøc t¹i Thuþ §iÓn 1992 cña tg Kh¸nh Hoµi.. Người thiết kế: Ngô Thị Minh Nguyệt - Trường THCS Hữu Nghị Lop8.net. 24.

<span class='text_page_counter'>(20)</span> Gi¸o ¸n ng÷ v¨n 7- N¨m häc 2008- 2009 II - §äc vµ t×m hiÓu v¨n b¶n : GV: Hướng dẫn đọc: Giọng nhẹ nhàng, * Đọc : xúc động, chú ý ngôn ngữ đối thoại . GV đọc- HS đọc bài §äc chó thÝch .. * Chó thÝch : sgk. GV : Hướng dẫn tóm tắt. * Tãm t¾t :. - Đây là truyện ngắn khá hoàn chỉnh : có - Hai anh em Thành, Thuỷ chia đồ chơi cốt truyện và nhân vật, có sự việc và chi theo yêu cầu của mẹ. Chúng nhường nhau tiết, có mở đầu và kết thúc. Vậy theo em đồ chơi và chúng không chịu nổi đau đớn c©u chuyÖn nµy cã nh÷ng t×nh tiÕt chÝnh khi ph¶i chia rÏ 2 con bóp bª. nµo ?. - Hai anh em đến trường chào cô giáo, chia tay c« vµ c¸c b¹n. T×nh c¶m thÇy trß, b¹n bè lưu luyến xúc động. - Hai anh em chia tay nhau, em theo mÑ vÒ quª cßn anh ë l¹i víi bè .. - V¨n b¶n cã thÓ chia lµm mÊy phÇn ? - Bè côc : 3 phÇn . Mỗi phần từ đâu đến đâu ? ý của từng + Từ đầu -> như vậy : chia búp bê phÇn ?. + TiÕp -> c¶nh vËt : chia tay líp häc + Cßn l¹i : anh em chia tay * Chủ đề :Truyện viết về cuộc chia tay đau. - Em hãy cho biết, truyện viết về ai, về đớn, cảm động của 2 anh em Thành và viÖc g× ? Ai lµ nh©n vËt chÝnh ? V× sao ?. Thuû, khi cha mÑ li h«n . * t×m hiÓu v¨n b¶n : 1 - Chia bóp bª :. HS theo dâi phÇn ®Çu V¨n b¶n - Vì sao anh em Thành, Thuỷ phải chia đồ ch¬i vµ chia bóp bª? ( v× bè mÑ li h«n: Thuû ph¶i theo mÑ vÒ quª ngo¹i- Thµnh ë l¹i víi bè ) * T©m tr¹ng cña 2 anh em Thµnh - Thuû : - T×m nh÷ng chi tiÕt miªu t¶ t©m tr¹ng - Thuû: run bÇn bËt, kinh hoµng, tuyÖt cña Thµnh vµ Thuû khi mÑ b¶o : Th«i, 2 väng, buån th¨m th¼m, mi s­ng mäng v×. Người thiết kế: Ngô Thị Minh Nguyệt - Trường THCS Hữu Nghị Lop8.net. 25.

<span class='text_page_counter'>(21)</span>