Thiết kế giáo án Đại số 8 - Tiết 25, 26

<span class='text_page_counter'>(1)</span>TUAÀN : 13 TIEÁT :25. Ngày soạn :24/11/2005 Ngaøy daïy : 29/11/2005. ĐƯỜNG THẲNG SONG SONG VAØ ĐƯỜNG THAÚNG CAÉT NHAU. I.Muïc tieâu : 1.Về kiến thức : Điều kiện để hai đường thẳng y =ax+ b , a  0 và y =a’x+b’ (a’  0) cắt nhau, song song nhau vaø truøng nhau 2.Về kĩ năng : Học sinh biết chỉ ra các đường thẳng cắt nhau, song song nhau và trùng nhau.Vận dụng kiến thức để tìm các giá trị của tham số trong các hàm số bậc nhất khi biết đồ thị của chúng là caét nhau, hay songsong nhau, hay truøng nhau, truøng nhau. 3. Về thái độ : II.Chuaån bò : - GV:Chuẩn bị bảng phụ, bảng phụ có kẻ lưới ô vuông. - HS: Chuẩn bị giấy kẻ ô vuông, thước thẳng, com pa. III. Tieán trình baøi daïy : Oån định lớp : ( 1 phút ). Hoạt động 1: Kiểm tra (6 phút) Hoạt động của thầy Vẽ trên cùng một hệ trục toạ độ hai ñths cuûa y =2x vaø y = 2x+3. Nêu nhận xét của hai đồ thị nào?. Hoạt động của trò x y=2x+3. 0 3. 1 -1. x y =2x. 0 0. 1 2. -Ba đường thẳng trên đều có heä soá a gioáng nhau nhöng khaùc nhau veà heä soá b. Ghi baûng y 3 2. . 3 2. 0. 3. x. Hoạt động 2: Đường thẳng song song ( 12 phút) Hoạt động của trò Hoạt động của thầy Ghi baûng -Giaùo vieân yeâu caàu moät hoïc sinh 1/ Đường thẳng song song 0 1 khaùc leân veõ ÑTHS y = 2x-2 treân x ?1 Veõ ÑTHS cuûa y= 2x+3 vaø y=2x – 2 -2 0 cùng một hệ trục toạ độ. y =2x-2 treân cuøng moät mptñ -Cả lớp làm ?1 y -Qua ba ÑTHS treân em coù nhaän HS : Hai haøm soá treân coù cuøng heä 3 soá goùc “a”. xeùt gì veà heä soá a cuûa chuùng. GV : Hai đường thẳng y = 2x + 3 và y = 2x – 2 cùng song song với 2 đường thẵng y = 2x. Một cách tổng quát, hai đường HS : Hai đường thẳng y = ax+b (a  thaúng 3 0) vaø y = a’x + b’ (a’  0 ) song 0 y = ax + b ( a  0) x 1  song vớ i nhau khi vaø chæ khi a= 2 y = a’x + b’ (a’  0) khi nào song song với nhau ? khi a’ và b  b’ và trùng nhau khi -2 vaø chæ khi a=a’; b = b’ naøo truøng nhau ? GV ñöa baûng phuï heä thoáng kieán thức cho HS . Lop8.net.

<span class='text_page_counter'>(2)</span> Keát luaän :. Đường thẳng y = ax + b (d) a  0 Đường thẳng y = a’x + b’ (d’) a’  0. HS ghi lại kết luận vào vở. Một HS đọc to kết luận SGK. a  a ' (d) // (d’)   b  b ' (d)  (d '). a  a '  b  b '. Đường thẳng y = ax + b (d) a  0 Đường thẳng y = a’x + b’ (d’) a’  0 (d) // (d’). (d)  (d '). Hoạt động 3. Đường thẳng cắt nhau ( 10 phút) Hoạt động của trò Hoạt động của thầy GV nêu ?2 (Có bổ sung câu hỏi). HS : Trong ba đường thẳng đó, đường thẳng y = 0,5x + 2 và y = Tìm các cặp đường thẳng song 0,5x – 1 song song với nhau vì có song, các cặp đường thẳng cắt nhau trong các đường thẳng sau : hệ số a bằng nhau, hệ số b khác nhau. y = 0,5x +2 ; y = 0,5x – 1 Hai đường thẳng y = 0,5x + 2 và y = 1,5x + 2 y = 1,5x + 2 khoâng song song, Giaûi thích cuõng khoâng truøng nhau, chuùng phaûi caét nhau. GV đưa hình vẽ sẵn đồ thị ba hàm số trên để minh họa cho Tương tự hai đường thẳng y = 0,5 nhaän xeùt treân. – 1 vaø y = 1,5x + 2 cuõng caét y nhau.. a  a '  b  b ' a  a '  b  b '. Ghi baûng 2. Đường thẳng cắt nhau ?2 Trong ba đường thẳng đó, đường thaúng y = 0,5x + 2 vaø y = 0,5x – 1 song song với nhau vì có hệ số a baèng nhau, heä soá b khaùc nhau. Hai đường thẳng y = 0,5x + 2 và y = 1,5x + 2 khoâng song song, cuõng khoâng truøng nhau, chuùng phaûi caét nhau. Tương tự hai đường thẳng y = 0,5 – 1 vaø y = 1,5x + 2 cuõng caét nhau.. 2. -4. 4 3. O. 2. HS quan sát đồ thị trên bảng phụ. x. -1. GV : Một cách tổng quát đường thaúng y = ax + b (a  0) vaø y = a’x + b’ ( a’  0) caét nhau khi naøo? GV ñöa ra keát luaän : (d) caét (d’) a a ' GV giới thiệu cho HS : Khi (d) cắt (d’) a a ' và b = b’ thì đồ thò cuûa hai haøm soá treân caét nhau taïi moät ñieåm treân truïc tung.. HS ; Đường thẳng y = ax + b ( a  0) vaø y = a’x + b’ ( a’  0) caét nhau khi vaø chæ khi a  a’. HS ghi kết luận vào vở. Một HS đọc to kết luận SGK. HS chuù yù laéng nghe chuù yù.. Lop8.net. Keát luaän : Đường thẳng y = ax + b ( a  0) vaø y = a’x + b’ ( a’  0) caét nhau khi vaø chæ khi a  a’. Toång quaùt : (d) caét (d’) a. a'.

<span class='text_page_counter'>(3)</span> Hoạt động 4: Bài toán áp dụng (13 phút). Hoạt động của trò Hoạt động của thầy GV đưa đề bài tr 54 SGK lên Một HS đọc to đề bài baûng phuï . GV hỏi : Hàm số y = 2mx + 3 và HS trả lời: Haøm soá y = 2mx + 3 coù heä soá a = y = (m + 1)x + 2 coù caùc heä soá a, b, a’, b’ baèng bao nhieâu ? 2m; b = 3 Haøm soá y = (m + 1)x + 2 coù heä soá Tìm điều kiện của m để hai hàm a’ = m + 1 ; b’ = 2. soá laø haøm soá baäc nhaát. Hai haøm soá treân laø haøm soá baäc GV ghi laïi ñieàu kieän leân baûng nhaát khi m 0 m  0&m 1 2m 0   1 m 1 m  Sau đó GV nêu yêu cầu HS hoạt HS hoạt động theo nhóm. động nhóm để hoàn thành bài a) Đồ thị hàm số y = 2mx + 3 và toán. y = (m + 1)x + 2 caét nhau khi vaø Nửa lớp làm câu a chæ khi a  a’. Hay 2m  m + 1 Nửa lớp làm câu b m 1. GV kiểm tra hoạt động nhóm.. Kết hợp điều kiện trên, hai đường thẳng cắt nhau khi và chỉ khi m  0; m 1& m 1 b) Haøm soá y = 2nx + 3 vaø y = (m + 1)x + 2 đã có b  b ' ( 3  2). vậy hai đường thẳng song song với nhau khi và chỉ khi a = a’ hay 2m = m + 1 m 1 (TMÑK) Sau 6 phút hoạt động nhóm, lần lượt đại diện hai nhóm lên trình baøy. HS lớp nhận xét, góp ý.. Ghi baûng 3.AÙp duïng : Haøm soá y = 2mx + 3 coù heä soá a = 2m; b = 3 Haøm soá y = (m + 1)x + 2 coù heä soá a’ = m + 1 ; b’ = 2. Hai haøm soá treân laø haøm soá baäc nhaát khi m 0 2m 0   1 m 1 m . a) Đồ thị hàm số y = 2mx + 3 và y = (m + 1)x + 2 caét nhau khi vaø chæ khi a  a’. Hay 2m  m + 1 m 1 Kết hợp điều kiện trên, hai đường thẳng cắt nhau khi và chỉ khi m  0; m 1& m 1 b) Haøm soá y = 2nx + 3 vaø y = (m + 1)x + 2 đã có b  b ' ( 3  2). vậy hai đường thẳng song song với nhau khi và chỉ khi a = a’ hay 2m = m + 1 m 1 (TMÑK). GV nhaän xeùt vaø kieåm tra theâm baøi laøm cuûa vaøi nhoùm. Hoạt động 5 : Hướng dẫn về nhà ( 3 phút). - Nắm vững điều kiện về các hệ số để hai đường thẳng song song, trùng nhau, cắt nhau. - BTVN : 22, 23, 24 SGK Tr 55 - Baøi taäp 18, 19 SBT Tr 59 - Tieát sau luyeän taäp. - Lưu ý cho HS phải học thuộc bảng hệ thống kiến thức. Vận dụng vào giải bài tập cho chính xác. Ruùt kinh nghieäm: .................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................... Lop8.net.

<span class='text_page_counter'>(4)</span> ..................................................................................................................................................................... TIEÁT :26 Tuaàn 13. LUYEÄN TAÄP. Ngaøy daïy :24/11/2005 Ngaøy daïy :29/11/ 2005. I. Muïc tieâu : 1.Về kiến thức : HS được củng cố điều kiện để hai đường thẳng y = ax + b ( a  0) và y = a’x + b’ ( a’  0) cắt nhau, song song, truøng nhau. 2.Veà kó naêng : HS biết xác định các hệ số a, b trong các bài toán cụ thể. Rèn kĩ năng vẽ đồ thị hàm số bậc nhất. Xác định được giá trị của các thám số đã cho sao cho đồ thị của chúng là hai đường thẳng cắt nhau, song song với nhau, trùng nhau. 3.Về thái độ : II. Chuaån bò : - GV: Bảng phụ có sẵn ô vuông để thuận lợi cho việc vẽ đồ thị, Thước kẻ, Phấn màu - HS: Thước kẻ, compa III.Tieán trình baøi daïy : Oån định lớp : ( 1 phút ). Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ ( 6 phút) Hoạt động của Thầy Hoạt động của Trò GV neâu îeâu caàu kieåm tra. 1 HS lên bảng. HS cả lớp theo dõi. cùng thực hiện Cho hai đường thẳng Đường thẳng y = ax + b (d) a bài tập 22.  0. Đường thẳng y = a’x + b’ (d’) a’  0 a  a ' (d) // (d’)   Nêu điều kiện về các hệ số để : b  b ' (d) song song với (d’) (d) caét (d’) a a ' (d) trùng với (d’) a  a ' (d)  (d ')  (d) caét (d’) b  b ' Chữa bài tập 22a. Chữa bài tập : Đồ thị của hàm số y = ax + 3 song song với đường thẳng y = -2x khi và chỉ khi a = -2 ( Vì đã có 3  0) GV nhaän xeùt vaø cho ñieåm. HS nhaän xeùt baøi laøm cuûa baïn. Hoạt động 2: Luyện tập ( 36 phút) Hoạt động của Thầy Hoạt động của Trò Noäi dung Baøi 23 SGK trang 55. Baøi 23 SGK trang 55. a) Đồ thị hàm số y = 2x + b cắt Cho hàm số y = 2x + b. Xác định HS trả lời miệng câu a. trục tung tại điểm có tung độ bằng hệ số b trong mỗi trường hợp sau: a) Đồ thị hàm số y = 2x + b cắt trục tung tại điểm có tung độ bằng –3, Vậy tung độ gốc b = -3. a) Đồ thị hàm số cắt trục tung tại b) Vì đồ thị hàm số y = 2x + b đi –3, Vậy tung độ gốc b = -3. điểm có tung độ bằng - 3 qua ñieåm A(1;5) nghóa laø khi x = 1 HS : Đồ thò haø m soá y = 2x + b ñi b) Đồ thị của hàm số đi qua điểm qua ñieåm A(1;5) nghóa laø khi x = 1 thì y = 5. A(1;5) Ta thay x = 1 ; y = 5 vaøo phöông - GV hỏi : Đồ thị hàm số y = 2x + thì y = 5. trình. Ta thay x = 1 ; y = 5 vaøo phöông b ñi qua ñieåm A(1;5), em hieåu y = 2x + b trình. điều đó như thế nào ? 5 = 2.1 + b y = 2x + b GV goïi 1 HS leân baûng tính b. => b = 3 5 = 2.1 + b Lop8.net.

<span class='text_page_counter'>(5)</span> => b = 3 - GV goïi 3 HS leân baûng giaûi baøi 3 HS leân baûng trình baøy tập 24 SGK trang 55. Mỗi HS thực a) ĐK : 1 hieän moät caâu. 2m + 1  0 => m   2 2 (d) caé t (d’) 2m = 1  GV vieát 1 y = 3x + 3k (d)  m  2 y = (2m + 1)x – 3 (d’) Kết hợp với điều kiện, (d) cắt (d’) 1 khi vaø chæ khi m   2 2m 1 0 -GV lưu ý cho HS các trường hợp b) (d) // (d’)  2m 1 2 3k 2k 3 cho chính xaùc.  Quan tâm đến điều kiện để các 1  haøm soá laø haøm soá baäc nhaát. Khi m  2 1 kết luận phải kết hợp với điều   m  1 kieän xaùc ñònh.  m  2  2 k  3 k  3   2m 1 0 - GV nhaän xeùt baøi laøm cuûa HS.  c) (d)  (d’)  2m 1 2 Coù theå cho ñieåm. 3k 2k 3  1  m  2 1   m  1  m  2 2  k  3 k  3   HS cả lớp nhận xét bài làm của bạn, bổ sung và chữa bài. 2 HS lên bảng thực hiện. - GV gọi 2 HS lên bảng thực hiện Baøi taäp 25. GV treo baûng phuï coù keû saün oâ vuông để HS dễ vẽ. Trước khi vẽ GV yêu cầu nhận xét vị trí tương đối của đồ thị hai haøm soá treân.. Baøi taäp 24 SGK trang 55 a) ÑK : 1 2m + 1  0 => m   2 (d) caét (d’)  2m = 1  2 1  m  2 Kết hợp với điều kiện, (d) cắt (d’) 1 khi vaø chæ khi m   2 2m 1 0  b) (d) // (d’)  2m 1 2 3k 2k 3  1  m  2 1   m  1  m  2  2 k  3 k  3   2m 1 0  c) (d)  (d’)  2m 1 2 3k 2k 3  1  m  2 1   m  1  m  2  2 k  3 k  3  . Baøi taäp 25.. HS nhận xét được đồ thị hai hàm 2 y =  x 2 số trên là hai đường thẳng cắt 3 nhau. Yêu cầu HS xác định được tọa độ caùc ñieåm caét truïc tung vaø ñieåm M cắt trục hoành trước khi vẽ. -3. HS cả lớp cùng thực hiện việc vẽ 2 y =  x 2 đồ thị hàm hai hàm số đã cho. 3 GV yeâu caàu HS neâu caùch xaùc ñònh giao điểm của mỗi đồ thị với hai truïc M GV gọi 2 HS lên bảng thực hiện baøi taäp 25a. -3 3 -. y 3 y =  x 2 2. 2 N O 2 4 Lop8.net. x. -. 3 2. y 3 y =  x 2 2. 2 N O 2 4 3 3. x.

<span class='text_page_counter'>(6)</span> GV treo baûng phuï coù keû saün oâ vuông để HS dễ vẽ. Trước khi vẽ GV yêu cầu nhận xét vị trí tương đối của đồ thị hai haøm soá treân. HS cả lớp cùng thực hiện việc vẽ đồ thị hàm hai hàm số đã cho. GV yeâu caàu HS neâu caùch xaùc ñònh giao điểm của mỗi đồ thị với hai trục tọa độ. Baøi taäp 24 SBT trang 60. GV yêu cầu HS hoạt động theo nhoùm. Cho đường thẳng y = (k + 1)x + k (1) a) Tìm giá trị của k để đường thẳng (1) đi qua gốc tọa độ.. HS hoạt động theo nhóm. Yêu cầu các nhóm thực hiện được caùc phaàn sau : a) Biết được khi đường thẳng (1) đi qua gốc tọa độ thì b = 0 từ đó suy ra k = ?. b) Đường thẳng (1) cắt trục tung tại điểm có tung độ bằng 1 - 2 tức là có b = 1 - 2 hay k = 1 2 c) Biết điều kiện để hai đường thẳng song song với nhau là a = a’; b = b’ . Từ đó suy ra k = ?. Baøi taäp 24 SBT / 60. a) Đường thẳng y = ax + b đi qua gốc tọa độ khi b = 0, nên đường thaúng y = (k + 1)x + k ñi qua goác tọa độ khi k = o b) Đường thẳng (1) cắt trục tung tại điểm có tung độ bằng 1 - 2 tức là có b = 1 - 2 hay k = 1 2 c) Đường thẳng (1) song song với đường thẳng y = ( 3 + 1)x + 3 khi vaø chæ khi. k  1 3 1 k 3  k  3 Vậy với k = 3 Thì đường thẳng (1) song song với đường thẳng y = ( 3 + 1)x + 3. b) Tìm giá trị của k để đường thaúng (1) caét truïc tung taïi ñieåm coù tung độ bằng 1 - 2 c) Tìm giá trị của k để đường thẳng (1) song song với đường thaúng y = ( 3 + 1)x + 3 Đại diện các nhóm trình bày bài Sau khi các nhóm hoạt động khoảng 5 phút thì GV yêu cầu đại giải của nhóm mình. HS cả lớp nhận xét, bổ sung chữa dieän 1 nhoùm leân trình baøy. GV kieåm tra baøi laøm cuûa moät vaøi baøi. nhoùm. Hoạt động 3: Hướng dẫn về nhà ( 2 phút) - Nắm vững điều kiện để đồ thị hàm số bậc nhất là một đường thẳng đi qua gốc tọa độ, điều kiện để đồ thị hai hàm số bậc nhất là hai đường thẳng song song, trùng nhau, cắt nhau. - Rèn luyện kĩ năng vẽ đồ thị hàm số bậc nhất. - OÂn taäp khía nieäm tg  , caùch tính goùc  khi bieát tg  baèng maùy tính boû tuùi. - BTVN soá 26 SGK tr 55, baøi 20, 21, 22 SBT tr 60. - Xem trước bài Hệ số góc của đường thẳng Y = AX + B ( A  0 ) Ruùt kinh nghieäm: .................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................... Lop8.net.

<span class='text_page_counter'>(7)</span> ..................................................................................................................................................................... Lop8.net.

<span class='text_page_counter'>(8)</span>