Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (166.85 KB, 20 trang )
<span class='text_page_counter'>(1)</span>Ngµy so¹n: 15/12/2008 TuÇn: 18 TiÕt: 69. Hoạt động ngữ văn. Thi lµm th¬ b¶y ch÷ A. Mục tiêu cần đạt: Giúp Học sinh . - BiÕt c¸ch lµm th¬ b¶y ch÷ víi nh÷ng Yªu cÇu tèi thiÓu. §Æt c©u th¬ 7 ch÷ biÕt ng¾t nhÞp 4/3 , biết gieo đúng vần . - T¹o kh«ng khÝ m¹nh d¹n, s¸ng t¹o vui vÎ. B. ChuÈn bÞ : - Gi¸o viªn : B¶ng phô. - Häc sinh : Bµi th¬ 7 ch÷ do m×nh s¸ng t¸c. C. C¸c bíc lªn líp : I . Ôn định tổ chức : II . KiÓm tra bµi cò : III. Bµi míi : * Giíi thiÖu bµi: Các em đã đợc tìm hiểu rất nhiều bài thơ 7 chữ. Tuổi trẻ với bao ớc mơ, hy vọng , bao rung động trong cuộc sống. Giờ học này chúng ta sẽ củng cố lại lý thuyết về thơ 7 chữ và thùc hµnh b»ng c¸ch viÕt nh÷ng bµi th¬ 7 ch÷. TiÕn tr×nh bµi gi¶ng : Hoạt động của Thầy Hoạt động 1 : ¤n tËp bµi 15. Giáo viên chúng ta đã luyÖn tËp ph¬ng ph¸p thuyÕt minh vÒ 1 thÓ lo¹i v¨n häc ë bµi 15. H. Muèn lµm 1 bµi th¬ 7 ch÷( 4 c©u hoÆc 8 c©u) chúng ta phải xác định đợc những yếu tố nào ? Gi¸o viªn chèt : LuËt c¬ b¶n lµ :" NhÊt tam ngò bÊt. Hoạt động của Trò. - Xác định đợc số tiếng và số dòng của bµi th¬. - Xác định đợc bằng trắc cho từng tiếng trong bµi th¬. - Xá định đối, niêm giữa các dòng thơ. - Xác định các vần trong bài thơ. - Xác định cách ngắt nhịp.. Lop7.net. N D cầnđạt I. Lý thuyÕt.
<span class='text_page_counter'>(2)</span> luËn ; nhÞ lôc ph©n minh. Trong c©u th¬ 7 tiÕng. C¸c tiÕng 1, 3, 5 cã thÓ sö dông vÇn b»ng, tr¾c tuú ý, cßn c¸c tiÕng 2, 4, 6 ph¶i ph©n biÖt râ rµng chÝnh x¸c. Hoạt động 2 : H D Häc sinh ph©n tÝch mÉu . Gi¸o viªn ®a Bµi tËp : " B¸nh tr«i nuíc" lªn b¶ng phô. Gọi Học sinh đọc. H. Bµi th¬ viÕt theo thÓ th¬ nµo ? Sè c©u ? Sè tiÕng ? H. Ph©n tÝch luËt b»ng ,tr¸c ? H. Nhận xét về niêm ,đối ? H. C¸ch ng¾t nhÞp ? VÇn . TiÕt 2 : Hoạt động 3 : H D Häc sinh luyÖn tËp. Gọi Học sinh đọc Bài tập " tèi " cña §oµn v¨n Cõ ? H. Bài thơ đã bị chép sai: H·y chØ ra chç sai, nãi lý do vµ thö t×m c¸ch söa l¹i cho đúng ? H. H·y lµm tiÕp 2 c©u. Học sinh đọc. - ThÓ th¬ thÊt ng«n tø tuyÕt 4 c©u, 28 tiÕng.. II. Ph©n tÝch MÉu.. Th©n em võa tr¾ng l¹i võa trßn B B B T T B B B¶y næi ba ch×m víi níc non T T B B T T B R¾n n¸t mÆc dÇu tay kÎ nÆn T T T B B T T Mµ em vÉn gi÷ tÊm lßng son B B T T T B B - Bằng đối với trắc. - C¸c cÆp niªm : næi - n¸t ch×m - dÇu ; níc - kÎ. - 4/3 ; 2 / 2 / 3 . - VÇn : VÇn ch©n , b»ng ( vÇn on ) Trßn - non - son. Học sinh đọc.. III. LuyÖn tËp.. - Sau ch÷ "mê " bá dÊu phÈy. - Söa ch÷ " xanh "( tiÕng 7 gißng 2 ) thµnh ch÷ "lª ". - Häc sinh 1 : " §¸ng cho c¸i téi qu©n lõa dèi. Gi÷a kh¾p nh©n gian vÉn gäi thÇy ".. Lop7.net. TËp lµm th¬.
<span class='text_page_counter'>(3)</span> cuèi theo ý m×nh trong bµi - Häc sinh 2 : thơ của Tú Xơng mà ngời Hoặc chế diếu chú Quội cô đơn. biên soạn đã giấu đi ? Nơi mặt trăng chỉ có đá cuội với bụi. Cung trăng chỉ toàn đất cùng đá. H. Lµm tiÕp bµi th¬ dë Hít bụi suốt ngày đã sớng chăng. dang díi ®©y cho trän vÑn - Häc sinh 3 : theo ý m×nh ? Câi trÇn ai còng trêng mÆt nã Nay đến cung trăng bởi chị Hằng. Gi¸o viªn gäi 2 - 3 Häc C©u th¬ NguyÔn V¨n cña Tó X¬ng : sinh đọc bài thơ của mình Chứa ai chẳng chứa chứa thằng Cuội. để cả lớp bình, nhận xét. Tôi gớm gan cho cái chi Hằng. Giáo viên đọc 1 số bài thơ mấu tiêu biểu đắc sắc. - PhÊp phíi trong lßng bao tiÕng gäi Thoảng hơng lúa chín gió đồng quê. Học sinh đọc và bình bài hay. Häc sinh nghe. IV . Híng dÉn vÒ nhµ - Mçi em lµm 1 bµi th¬ 7 ch÷. - ChuÈn bÞ bµi míi : TiÕt 71. - Yêu cầu xem bài kiểm tra đã trả tuần trớc. Tự chữa lỗi. Ngµy so¹n : 10/1/2007 Ngµy gi¶ng : 14/1/2007 TuÇn : 18 TiÕt : 71. Tr¶ bµi kiÓm tra tiÕng viÖt A. Mục tiêu cần đạt: Giúp Học sinh. - Ôn lại những kiến thức đã học. - Nhận xét đánh giá rút kinh nghiệm về kết quả bài làm . - Híng kh¾c phôc nh÷ng lçi cßn m¾c. B. ChuÈn bÞ : - Gi¸o viªn : §¸p ¸n , BKT cña Häc sinh , b¶ng phô. - Häc sinh : BKT cña b¶n th©n, söa lçi , b¶ng phô, bót d¹. C. C¸c bíc lªn líp : I . Ôn định tổ chức : II . KiÓm tra bµi cò : KiÓm tra x¸c suÊt viÖc söa lçi ë nhµ cña Häc sinh . III Bµi míi :. Lop7.net.
<span class='text_page_counter'>(4)</span> * Giíi thiÖu bµi: Mặc dù đã làm rất nhiều những bài tập kiểm tra và đã chữa lỗi nhiều nhng các em vẫn hay mắc lỗi khi làm bài kiểm tra. Giờ học này cô cùnh các em sẽ xây dựng đáp án cho BKT tập văn và các em sẽ chữa lỗi đã mắc. tiÕn tr×nh bµi gi¶ng Hoạt động 1 : Xây dựng đáp án. Giáo viên Yêu cầu lần lợt từng Học sinh trả lời các câu hỏi trắc nghiệm. Sau đó Giáo viên đa đáp án đúng. Phần 1 : Trắc nghiệm : Mỗi ý đúng 0,5 điểm . 1. A 3. B 5. C 7. C 2. A 4. C 6. D 8. A Gi¸o viªn nªu Yªu cÇu vµ biÓu ®iÓm cña phÇn tù luËn : Học sinh đối chiếu đáp án Yêu cầu và biểu điểm từ đó khái quát lên những u nhợc điểm . Hoạt động 2 : Giáo viên nhận xét đánh giá. 1. KiÕn thøc: Đa số các em nắm đợc kiến thức cơ bản, đã biết ứng dụng những lý thuyết vào trong bài tập thực hành . Nhận diện các loại từ trong 1 câu văn cụ thể. Biết cách đặt câu ghép, xác định đợc yêu cầu phần trắc nghiệm. Nội dung đoạn văn còn thiếu , sai. 2. Kü n¨ng : - Kỹ năng đặt câu : Đa số các em đã biết đặt câu ghép với các cặp quan hệ từ cho trớc. Song mét sè em cßn sai, 1 sè em cßn thiÕu s¸ng t¹o, cha biÕt vËn dông kiÕn thøc thùc tÕ. - Kü n¨ng viÕt ®o¹n : §· biÕt c¸ch viÕt ®o¹n v¨n víi 1 néi dung cho tríc vµ theo 1 cÊu trúc nhất định. Song các em còn quá phụ thuộc vào những kiến thức đã đợc cung cấp, cha biết diễn đạt bằng lời văn của mình. 3. Tr×nh bÇy : §a sè c¸c em biÕt c¸ch tr×nh bÇy khoa häc, s¹ch sÏ . Nhng vÉn cßn 1 sè em ch÷ xÊu, bÈn sai lçi chÝnh t¶ sai tõ nhiÒu . Hoạt động 3 : Häc sinh t×m vµ ch÷a lçi : Gi¸o viªn Yªu cÇu Häc sinh chia líp thµnh bèn nhãm : T×m vµ cha lçi . Gi¸o viªn gäi tõng nhãm t×m c¸c lçi tiªu biÓu cña nhãm m×nh vµ c¸ch ch÷a. Gi¸o viªn Yªu cÇu Häc sinh nhËn xÐt chÐo. Gi¸o viªn ®a 1 sè lçi lªn b¶ng phô. Yªu cÇu Häc sinh lµm vµ ph¸t biÓu ý kiÕn c¸ nh©n. Gi¸o viªn nh¾c nhë Häc sinh nh÷ng thiÕu sãt vµ c¸ch kh¾c phôc. Hoạt động 4 : Học sinh tự chữa bài, sau đó 2 ngời cùng bàn đổi chéo cho nhau để sửa lỗi. Hoạt động 5 : Gi¸o viªn c«ng bè kÕt qu¶. IV . Híng dÉn vÒ nhµ. Lop7.net.
<span class='text_page_counter'>(5)</span> - Tiếp tục chữa lỗi, chép bài đã chữa vào vở. - Lµm l¹i bµi díi 5 ®iÓm . Ngµy so¹n : 11/1/2007. Ngµy gi¶ng : 14/1/2007 TuÇn : 18 TiÕt : 72. Tr¶ bµi kiÓm tra tæng hîp häc kú I A. Mục tiêu cần đạt: - Nhận xét đánh giá kết quả toàn diện của Học sinh qua 1 bài làm tổng hợp về mức độ nhớ kiến thức VH, TV , mức độ vận dụng kiến thức tập văn kỹ năng viết đúng thể loại TM, kỹ năng trình bầy , diễn đạt. B. ChuÈn bÞ : - Gi¸o viªn : B¶ng phô, c¸c lçi c¬ b¶n cña Häc sinh, m¸y chiÕu. - Häc sinh : B¶ng phô, bót d¹, BKT. C. C¸c bíc lªn líp : I . Ôn định tổ chức : II . KiÓm tra bµi cò : KiÓm tra x¸c suÊt viÖc tù ch÷a lçi ë nhµ cña Häc sinh . III Bµi míi : * Giíi thiÖu bµi: C¸c em võa tr¶i qua kú thi KSCL cuèi kú. KÕt qu¶ m«n ng÷ v¨n cña chóng ta rÊt cao. MÆc dï vËy kh«ng tr¸nh khái nh÷ng lçi nhá. Giờ học này chúng ta cùng nhau xây dựng đáp án và rút ra đợc những u nhợc điểm của bµi thi kh¶o s¸t. TiÕn tr×nh bµi gi¶ng : I. Hoạt động 1 : H D Học sinh xây dựng đáp án . Giáo viên đa đề thi lên máy chiếu . Yêu cầu Học sinh quan sát. Gọi Học sinh trả lời từng phần trắc nghiệm . ( mỗi ý đúng 0,25 điểm ). C©u 1 : C 5:C 9:B 2:C 6:C 10 : B 3:A 7:A 11 : B 4:A 8:D 12 : C Yêu cầu Học sinh tìm hiểu đề và lập dàn ý phần tự luận: 1. Yªu cÇu chung : - Bài viết đúng bố cục và thể loại, diễn đạt lu loát văn phong sáng sủa, đúng NP chứ viết râ rµng , s¹ch sÏ.. Lop7.net.
<span class='text_page_counter'>(6)</span> - Thể hiện đợc cảnh đẹp núi Vọi. 2. Yªu cÇu cô thÓ : a. Më bµi : ( 1 ®iÓm ). Giới thiệu sơ lợc cảnh đẹp núi Voi ( danh lam thắng cảnh ), quê hơng em. b. Th©n bµi : ( 5 ®iÓm ). - Giới thiệu vị trí địa lý núi Voi ( 0,5 điểm ). - Giới thiệu tổng quát về cảnh đẹp ( 1 điểm ). - Lần lợt giới thiệu mô tả từng phần của cảnh đẹp núi Voi theo 1 trình tự nhất định (2 ®iÓm ). + Nh÷ng d·y nói cao ngÊt nh×n xa gièng h×nh con voi khæng lå n»m phñ phôc.... Đất đỏ ba zan trù phú, với rừng cây thông, cây tai tợng.., + Lng chõng nói cã hang hong voi. Díi nÒn hang cã giÕng níc trong. Trªn trÇn hang rñ xuèng nh÷ng chïm nhò th¹ch.... Vào tiết xuân cảnh đẹp núi Voi mờ ảo nh tranh thuỷ Mạc ( cảnh đẹp mê hồn ). - Núi Voi là 1 nhân chứng lịch sử của TP Hải Phòng. Núi Voi có những công cụ thời đồ đá, đồ đồng. Gắn liền với sự hình thành & phát triển nhà Mạc. Những chiến công thời chống Pháp & chống Mỹ.... núi Voi đợc công nhận là di tích lịch sử năm 1960 ( 1 điểm ). - Nêu vai trò ý nghĩa của danh lam thắng cảnh đối với đời sống con ngời ở địa phơng, đối víi m«i trêng sinh th¸i, du lÞch ( 0,5 ®iÓm ). 3. KÕt bµi : (1 ®iÓm ). - Thể hiện tình cảm và sự đánh giá của cá nhân( đối với đời sống con ngời ở địa phơng đối với môi trờng sinh thái ) đối với cảnh đẹp núi Voi. +Tự hào yêu mến cảnh đẹp quê hơng. + Tr¸ch nhiÖm b¶n th©n. Hoạt động 2 : Giáo viên nhận xét đánh giá bài làm của Học sinh : - Uu ®iÓm : Đa số các em biết làm 1 bài văn thuyết minh với bố cục rõ ràng, diễn đạt tốt văn phong s¸ng sña, tr×nh bÇy khoa häc, s¹ch sÏ. - Nhîc ®iÓm : Một số bài nội dung còn sơ sài, diễn đạt lủng củng, tối nghĩa, sai chính tả. Bµi viÕt cha thËt sù s¸ng t¹o. Hoạt động 3 : H D Häc sinh th¶o luËn vµ ch÷a lçi. - Gi¸o viªn chia líp thµnh ba nhãm : T×m & ch÷a lçi . Các nhóm nhận xét chéo. Giáo viên đánh giá nhận xét. - Giáo viên đa 1 số lỗi tiêu biểu lên bảng phụ hoặc máy chiếu để Học sinh tìm và chữa lỗi . Hoạt động 4 : B×nh bµi hay. Giáo viên đa 1 số bài viết tốt lên máy chiếu gọi Học sinh đọc & bình những câu, đoạn , ý hay. Hoạt động 5 : Gi¸o viªn c«ng bè kÕt qu¶ .. Lop7.net.
<span class='text_page_counter'>(7)</span> IV . Híng dÉn vÒ nhµ - ViÕt l¹i bµi ( díi ®iÓm 5 ) - ChÐp l¹i bµi vµo vë . - ChuÈn bÞ bµi míi : TiÕt : 73 . V¨n b¶n Nhí rõng. Ngµy so¹n:12/ 01/ 2007 Ngµy gi¶ng:15/ 01/ 2007 TuÇn: 19 TiÕt: 73-74 bµi 18 v¨n b¶n. NHí rõng. thÕ l÷. a. môc tiªu: Giúp h/s : - Cảm nhận đợc niềm khao khát tự do mãnh liệt, nỗi chán ghét sâu sắc thực tại tù túng, tầm thờng, giả dối đợc thể hiện trong bài thơ qua lời con hổ bị nhốt ở vờn bách thó. - Thấy đợc bút pháp lãng mạn đầy truyền cảm của nhà thơ. - Rèn kĩ năng đọc diễn cảm thơ tám chữ và phân tích nhân vật qua diễn biến tâm trạng. B. chuÈn bÞ: G: Gi¸o ¸n, ch©n dung nhµ th¬ ThÕ L÷. H: Tr¶ lêi c¸c c©u hái SGK. C. Lªn líp: I. ổn định tổ chức: II. KiÓm tra bµi cò: - HS1: Néi dung chñ yÕu cña ®o¹n trÝch bµi th¬ “Hai ch÷ níc nhµ” trong s¸ch gi¸o khoa lµ g×? A. Nçi ®au mÊt níc. C. Lßng yªu thiªn nhiªn. B. ý chÝ phôc thï. D. Cả A và B đều đúng. - HS2: Em hãy đọc diễn cảm bài thơ “Hai chữ nớc nhà”? Qua bài thơ đó em hãy nêu cảm nhËn cña m×nh ? III. Bµi míi 1/ Giíi thiÖu bµi: ở Việt Nam khoảng những năm 30 của thế kỉ XX đã xuất hiện phong trào Thơ mới 241 rất sôi động, đợc coi là “một cuộc cách mạng trong thơ ca, một thời đại trong thi ca” ( Hoµi Thanh ). §ã lµ mét phong trµo th¬ cã t×nh chÊt l·ng m¹n tiÓu t s¶n ( 1932-1945 ) g¾n liÒn víi nh÷ng tªn tuæi nh : ThÕ L÷, Lu Träng L, Xu©n DiÖu, Huy CËn, Hµn M¹c Tö, ChÕ Lan Viªn, NguyÔn BÝnh. ThÕ L÷ kh«ng ph¶i lµ ngêi viÕt bµi th¬ míi ®Çu tiªn nhng nhµ th¬ cã c«ng ®Çu tiªn ®em l¹i chiÕn th¾ng cho Th¬ míi lóc míi ra qu©n. “Nhí rõng”lµ bµi th¬ næi tiÕng cña ThÕ L÷ . 2/ TiÕn tr×nh bµy d¹y:. Lop7.net.
<span class='text_page_counter'>(8)</span> Hoạt động G Hoạt động H Hoạt động 1: Hớng dẫn đọc, chú thÝch, bè côc. G nêu yêu cầu đọc: Đoạn 1,4 giäng buån ngao ng¸n, u uÊt. §o¹n: 2,3 vµ 5 giäng võa hµo høng, võa nuèi tiÕc, m¹nh mÏ vµ hïng tr¸ng. G đọc mẫu. Gọi /s đọc tiếp. ? Gäi h/s nh¾c l¹i nh÷ng nÐt tiªu biÓu vÒ nhµ th¬? 1-3 học sinh nối nhau đọc.. Nội dung cần đạt I. §äc, chó thÝch, bè côc.. 1. §äc.. ThÕ L÷ ( 1907-1989 ), quª B¾c Ninh. Lµ nhµ th¬ tiªu G: “Thơ mới”lúc đầu dùng để biÓu cña phong trµo Th¬ gäi tªn mét thÓ th¬: th¬ tù do. míi. §îc nhµ níc truy Kho¶ng sau n¨m 1930 mét lo¹t 2. Chó thÝch. thi sÜ trÎ xuÊt th©n “T©y häc”lªn tÆng gi¶i thëng HCM vÒ ¸n “th¬ cò”( chñ yÕu lµ th¬ §êng VHNT. a/ T¸c gi¶: ( 1907LuËt ) lµ khu«n s¸o, trãi buéc. 1989). Họ đòi đổi mới thơ ca và đã sáng - Lµ nhµ th¬…. t¸c nh÷ng bµi th¬ kh¸ tù do, sè c©u sè ch÷ trong bµi kh«ng cã hạn định gọi đó là “Thơ mới”. Nhng rồi “Thơ mới”không chỉ để gäi thÓ th¬ tù do mµ chñ yÕu dùng để gọi một phong trào thơ cã tónh chÊt l·ng m¹n tiÓu t s¶n bét ph¸tn¨m 1932 vµ kÕt thóc vµo n¨m 1945 g¾n liÒn víi tªn tuæi cña ThÕ L÷, 242 LTL, HC….Phong trµo Th¬ míi ra đời và phát triển mạnh mẽ rồi ®i vµo bÕ t¾c trong vßng 15 n¨m. Trong Th¬ míi sè th¬ tù do kh«ng nhiÒu mµ chñ yÕu lµ th¬ b¶y ch÷, lôc b¸t, t¸m ch÷ kh«ng cßn bÞ rµng buéc bëi nh÷ng quy t¾c nghiÖt ng· cña thi ph¸p cæ ®iÓn. ? Nªu vÞ trÝ cña bµi th¬ “Nhí. Lop7.net.
<span class='text_page_counter'>(9)</span> rõng” trong sù nghiÖp cña ThÕ L÷ ? ? Yêu cầu h/s hỏi - đáp chú thÝch: 1, 2, 6, 9, 11, 12, 15, 16 ? ? Bµi th¬ chia lµm mÊy ®o¹n? Nªu néi dung cña tõng ®o¹n?. Lµ bµi th¬ tiªu biÓu vµ lµ tác phẩm mở đờng cho sự th¾ng lîi cña Th¬ míi. Hs hỏi - đáp chú thích theo gîi ý trong SGK.. §o¹n 1: C©u 1 -> 8. §o¹n 2,3 : C©u 9 -> 30 ( Ta sèng m·i… nay cßn ® ®©u ). §o¹n 4: C©u 31 -> 39 ( Nay ta «m…. cao c¶, ©m u) §o¹n 5: C©u 40 -> 47 ( Hìi oai linh… cña ta ¬i!) - §o¹n 1,4: T©m tr¹ng c¨m ? H·y chØ ra nh÷ng ®iÓm míi cña hên vµ uÊt hËn cña con hæ. h×nh thøc bµi th¬ nµy so víi c¸c - §o¹n 2,3 : Nhí tiÕc qusa bài thơ đã học, chẳng hạn thơ Đ- khứ oai hùng nơi rừng êng LuËt? th¼m. - §o¹n 5: Khao kh¸t giÊc méng ngµn.. - ThÓ th¬ t¸m ch÷ ( tiÕng ). Không hạn định số lợng c©u, ch÷. - Nhịp thay đổi theo mạch 243 c¶m xóc: 5/3, 3/5, 3-3-2, 3-2-3. - VÇn: vÇn liÒn ( hai c©u liÒn nhau vÇn víi nhau ), vÇn ch©n ( tiÕng cuèi c©u),. Lop7.net. b/ T¸c phÈm:.
<span class='text_page_counter'>(10)</span> vần B-T hoán vị đều đặn. - Giäng th¬ µo ¹t, phãng kho¸ng. Hs đọc đoạn 1 và 4. Hoạt động 2: Hớng dẫn tìm hiểu v¨n b¶n. ? Gọi h/s đọc đoạn 1 và 4? ? H·y t×m nh÷ng tõ ng÷ diÔn t¶ hoµn c¶nh vµ t©m tr¹ng cña con hæ ?. ? Em hiÓu ntn vÒ tõ “gËm” vµ tõ “khèi”. Cã thÓ thay thÕ chóng bằng những từ ngữ khác đợc kh«ng ?. ? T thÕ “ n»m dµi tr«ng ngµy th¸ng dÇn qua”nãi lªn t×nh thÕ g× cña con hæ? 244. II. §äc- hiÓu v¨n b¶n. - Hoµn c¶nh: trong còi s¾t, 1. C¶nh con hæ ë n»m dµi tr«ng ngµy th¸ng vên b¸ch thó. dÇn qua. - T©m tr¹ng: gËm khèi c¨m hên.. - Gậm : động từ, dùng r¨ng, miÖng mµ ¨n dÇn, c¾n dÇn tõng chót mét c¸ch chËm ch¹p. => Sù gÆm nhÊm ®Çy uÊt øc vµ bÊt lùc cña con hæ khi bÞ mÊt tù do. - “Khèi c¨m hên” gîi cho ta cã c¶m gi¸c nh tr«ng thÊy sù c¨m hên cã h×nh khèi râ rµng. C¨n hên, uÊt ức vì bị mất tự do đã kết tụ l¹i thµnh khèi, thµnh t¶ng, cøng nh nh÷ng chÊn song s¾t l¹nh lïng kia. T×nh thÕ bu«ng xu«i bÊt lực, n gày đêm gậm nhấm nçi c¨m hên. Nã khinh lò ngêi bªn ngoµi, nã c¶m thÊy nhôc nh· ph¶i h¹ m×nh ngang hµng víi bän gÊu, b¸o. Lóc nµy hæ thÊm thÝa th©n phËn “Hïm thiêng khi đã sa cơ cùng. Lop7.net. Hoµn c¶nh: giam cÇm trong còi s¾t. - Sö dông c¸c động từ mạnh : “gËm”, “Khèi c¨m hên”..
<span class='text_page_counter'>(11)</span> ? Em cã nhËn xÐt g× vÒ ©m ®iÖu cña hai c©u th¬ më ®Çu?. hÌn”. Từ “căm hờn” đứng giữa c©u th¬ cã nhiÒu vÇn tr¾c diÔn t¶ t©m tr¹ng d»n vÆt, c¨m hên u©t øc cña con hæ.. - Khinh ghÐt con ngêi gäi hä lµ lò “ng¹o m¹n, ngÈn ? Khi bÞ nhèt trong còi s¾t ë vên ng¬”. bách thú, con hổ tỏ thái độ ntn - Nçi nhôc bÞ biÕn thµnh víi con ngêi vµ nh÷ng con vËt trß ch¬i l¹ m¾t tÇm thêng ( khác xung quanh? Thái độ đó thể Giơng mắt bé giễu…) hiÖn qua nh÷ng tõ ng÷ nµo? - BÊt b×nh v× bÞ ë chung cïng “bän gÊu dë h¬i, cÆp b¸o v« t lù” V× hæ lµ chóa s¬n l©m, chóa tÓ cña mu«n loµi, giê bÞ xem thêng nh nh÷ng kÎ thấp kém địa vị -> song quan träng h¬n nã ®au xãt cho lò gÊu, b¸o kh«ng biÕt đợc nỗi nhục nhằn tù hãm. ? T¹i sao con hæ l¹i ®au xãt khi ph¶i “chÞu ngang bÇy …”?. Hoa ch¨m, cá xÐn, lèi ph¼ng, c©y trång. D¶i níc ®en gi¶ suèi, ch¼ng th«ng. Yªu cÇu h/s theo dâi tiÕp ®o¹n 4. ? Díi con m¾t cña con hæ c¶nh vên b¸ch thó hiÖn ra ntn ? T×m chi tiÕt? §ã lµ c¶nh ntn? 245. Lop7.net.
<span class='text_page_counter'>(12)</span> dßng. Len díi n¸ch nh÷ng m« gß thÊp kÐm. Võng l¸ kh«ng bÝ hiÓm. => Tất cả chỉ là đơn điệu, nhµm tÎ, chØ lµ nh©n t¹o do bµn tay söa sang, tØa tãt cña con ngêi nªn rÊt “tÇm thêng”, gi¶ dèi chø kh«ng ph¶i lµ thÕ giíi tù nhiªn to lín m¹nh mÏ, bÝ hiÓm.. ? Cảnh tợng ấy đã gây nên phản øng nµo trong t×nh c¶m cña con hổ? Qua đó em hiểu “niềm uất hËn ngµn th©u” ntn?. ? Em cã nhËn xÐt g× vÒ giäng ®iÖu ®o¹n th¬, c¸ch sö dông tõ ng÷?. Gây nên phản ứng đó là niÒm uÊt hËn. §ã lµ tr¹ng th¸i bùc béi, u uÊt kÐo dµi v× ph¶o sèng chung víi mäi sù tÇm thêng gi¶ dèi.. C¶nh vên b¸ch thú: đơn điệu, nhµm tÎ, tÇm thêng, gi¶ dèi.. Giäng giÔu nh¹i, c¸ch ng¾n nhÞp ng¾n, dån dËp, tõ ng÷ liÖt kª liªn tiÕp. => t©m tr¹ng bùc béi, ch¸n chêng, khinh ghÐt víi thùc t¹i => Phñ nhËn thùc t¹i, khao kh¸t sù cao c¶, phi thêng. - §ã lµ t©m tr¹ng ch¸n ghÐt cuéc sèng thùc t¹i tï tóng, tÇm thêng, gi¶ dèi. - Khao khát đợc sống tự do, ch©n thùc.. ? Qua viÖc ph©n tÝch hai ®o¹n th¬ gióp em hiÓu g× vÒ t©m tr¹ng cña Thái độ ngao ngán, chán con hæ ë vên b¸ch thó? ghét cuộc sống thực tại đó chÝnh lµ tiÕng lßng, lµ nçi ? Nếu ta đặt bài thơ trong hoàn. Lop7.net. => T©m tr¹ng ch¸n ghÐt cuéc sèng thùc t¹i….
<span class='text_page_counter'>(13)</span> c¶nh s¸ng t¸c cña nã th× t©m tr¹ng Êy cßn lµ cña ai? 246 ngao ng¸n cña ngêi d©n n« lệểtong cảnh đời tối tăm, u buån. G: Điều đó giúp cho bài thơ có tiÕng vang réng r·i vµ Ýt nhiÒu cã t¸c dông kh¬i dËy t×nh c¶m yªu nớc, khát khao độc lập tự do của ngời dân VN khi đó. ? Cảnh sơn lâm đợc gợi tả qua Bãng c¶, c©y giµ, tiÕng giã 2. C¶nh con hæ nh÷ng chi tiÕt nµo? gµo ngµn, giäng nguån hÐt trong chèn giang nói, tróc trêng ca d÷ déi… s¬n hïng vÜ. ? Em cã nhËn xÐt g× vÒ c¸ch dïng tõ ng÷ vµ nghÖ thuËt cña t¸c gi¶? T¸c dông cña nghÖ thuËt ( C¶nh thiªn nhiªn hiÖn lªn ntn)?. ? Gi÷a kh«ng gian hoang vu, hïng vÜ Êy h×nh ¶nh chóa tÓ cña mu«n loµi hiÖn lªn ntn?. ? Em cã nhËn xÐt g× vÒ c¸ch sö dông tõ ng÷, giäng ®iÖu cña khæ th¬?. Điệp từ “với”, các động từ chỉ đặc điểm của hành động “gào, hét” => Cảnh núi rừng đại ngàn, hoang vu, bÝ Èn. Bớc chân dõng dạc, đờng hoµng. Lîn tÊm th©n nh sãng cuén. mắt thần đã quắc, mọi vật im l×m. Tho¶ m·n tù hµo vÒ m×nh. =>T thế dõng dạc, đờng hoµng, oai phong, lÉm liÖt víi t©m tr¹ng hµi lßng - NhÞp th¬ ng¾n, uyÓn chuyÓn, giäng ®iÖu hïng tr¸ng, d÷ déi. - Sö dông c¸c tõ ng÷ gîi t¶ h×nh d¸ng.. Lop7.net. - Thiªn nhiªn: nói rõng hïng vÜ, hoang vu, bÝ Èn , linh thiªng.. => Vẻ đẹp oai phong, lÉm liÖt gi÷a nói rõng uy nghiªm, hïng vÜ..
<span class='text_page_counter'>(14)</span> G: Những câu thơ sống động, giµu chÊt t¹o h×nh, diÔn t¶ chÝnh xác vẻ đẹp uy nghi, dũng mãnh mÒm m¹i, uyÓn chuyÓn cña chóa tÓ s¬n l©m. ? Yªu cÇu h/s theo dâi khæ 3. ë ®o¹n th¬ nµy con hæ nhí l¹i 247 những kỉ niệm gì về chốn rừng xNhững đêm vàng bên bờ a? Ngµy ma chuyÓn bèn … B×nh minh c©y xanh n¾ng Nh÷ng chiÒu lªnh l¸ng m¸u.. ? Cã ý kiÕn cho r»ng ®o¹n th¬ nh “bộ tranh tứ bình độc đáo”về chóa s¬n l©m? ý kiÕn cña em ntn? ( HS th¶o luËn theo nhãm ). HS th¶o luËn nhãm. Cö đại diện trình bày. - §o¹n 3: cã thÓ coi nh một bộ tranh tứ bình đẹp léng lÉy. Bèi c¶nh, c¶nh nói rõng hïng vÜ, tr¸ng lÖ víi con hæ uy nghi lµm chóa tÓ. + Đó là cảnh “đêm vàng bªn bê suèi” hÕt søc diÔm ¶o víi h×nh ¶nh con hæ “say mồi đứng tan”đầy l·ng m¹n. + §ã lµ c¶nh “ngµy ma G: ë c¶nh nµo nói rõng còng chuyÓn…” víi h×nh ¶nh mang vẻ đẹp hùng vĩ thơ mộng con hổ mang dáng dấp đế vµ con hæ næi bËt lªn víi t thÕ lẫm liệt, kiêu hùng, đúng là một vơng đang yên lặng ngắm giang s¬n cña m×nh. chóa s¬n l©m ®Çy uy lùc. C¸c màu vàng, xanh, đỏ hòa quện với + Đó là cảnh “bình minh c©y xanh n¾ng gîi”chan nhau t¹o cho bé tø b×nh thªm léng lÉy, m¹nh mÏ, ®Çy Ên tîng. hßa ¸nh s¸ng, rén r· tiÕng chim ®ang ca h¸t cho chóa Ta biÕt ThÕ L÷ tõng häc trêng. Lop7.net. - Nh÷ng kØ niÖm đêm vàng… - Nh÷ng ngµy ma, b×nh minh, mÆt trêi t¾t => Bé tranh tø bình đẹp lộng lẫy..
<span class='text_page_counter'>(15)</span> Cao đẳng Mĩ Thuật Đông Dơng cho nên ông đã vận dụng kiến thức hội họa để tăng cờng hiệu lùc diÔn t¶ cña v¨n ch¬ng. ? T×m vµ ph©n tÝch t¸c dông cña c¸c biÖn ph¸p nghÖ thuËt sö dông trong bµi?. s¬n l©m ngñ. + §ã lµ h×nh ¶nh chóa s¬n l©m ®ang khao kh¸t chê đợi bóng đêm để mặc sức tung hoµnh n¬i v¬ng quèc réng lín, ®Çy bÝ Èn cña m×nh. - §iÖp tõ “ta” thÓ hiÖn khÝ ph¸ch ngang tµng lµm chñ.. 248 - §iÖp tõ “nµo ®©u, ®©u nh÷ng” c©u c¶m th¸n cuèi bµi diÔn t¶ nçi nhí tiÕc qóa khø kh«n ngu«i. Hình ảnh ẩn dụ “đêm vàng”: đêm trắng sáng mọi vật nh đợc nhuốm mµu vµng, ¸nh tr¨ng nh tan ch¶y trong kh«ng gian.. ? Qua c¸c biÖn ph¸p nghÖ thuËt đó góp phần diễn tả tâm trạng cña con hæ ntn?. G: Đến đây ta sẽ thấy hai cảnh tợng đợc miêu tả trái ngợc nhau: c¶nh vên b¸ch thó n¬i con hæ bÞ nhèt vµ c¶nh nói rõng n¬i con hæ đã từng ngự trị ? Hãy chỉ ra tính chất đối lập của hai cảnh tợng này? Sự đối lập đó có ý nghĩa gì trong viÖc diÔn t¶ tr¹ng th¸i tinh thÇn cña con hæ vµ con ngêi?. TiÕc nèi cuéc sèng th¬ méng, tù do gi÷a chèn s¬n l©m.. - §èi lËp mét bªn lµ c¶nh tï tóng, tÇm thêng, gi¶ dèi víi mét bªn lµ cuéc sèng ch©n thËt, phãng kho¸ng, s«i næi. => DiÔn t¶ nçi c¨m ghÐt cuéc sèng tÇm thêng, gi¶ dèi vµ kh¸t väng m·nh liÖt vÒ mét cuéc sèng tù do, ch©n thËt.. Lop7.net. => TiÕc nuèi cuéc sèng th¬ méng..
<span class='text_page_counter'>(16)</span> Oai linh, hïng vÜ, thªnh thang. ? “GiÊc méng ngµn”cña hæ híng vÒ mét kh«ng gian ntn? ? C¸c c©u th¬ c¶m th¸n më ®Çu ( Hìi oai linh …) vµ kÕt thóc ®o¹n ( Hìi c¶nh rõng …) cã ý nghÜa g×? 249 ? Bµi th¬ kÕt thóc b»ng lêi nh¾n göi thèng thiÕt cña con hæ tíi rõng thiªng n¬i nã tõng ngù trÞ. Lêi nh¾n göi Êy cã ý nghÜa ntn đối với tâm trạng của con ngời VN thuë Êy?. Hoạt động 3: Hớng dẫn tổng kÕt. ? “Nhí rõng”lµ bµi th¬ tiªu biÓu của thơ lãng mạn, qua đó giúp em hiÓu g× vÒ th¬ l·ng m¹n VN ( nghÖ thuËt )?. => C¨m ghÐt cuéc sèng tÇm thêng, gi¶ dèi vµ … 3. Con hæ khao Béc lé trùc tiÕp nçi tiÕc kh¸t “giÊc méng nhí cuéc sèng ch©n thËt tù ngµn”. do.. §ã lµ t©m tr¹ng cña nhµ thơ lãng mạn đồng thời là t©m tr¹ng chung cña ngêi d©n VN mÊt níc ®ang sèng trong c¶nh n« lÖ, chÞu sè phËn “nhôc nh»n tï h·m”lóc bÊy giê. ChÝnh v× vËy, bµi th¬ võa míi ra đời đã đợc công chúng say sa đón nhận. Họ cảm thấy lêi con hæ trong bµi thi chÝnh lµ tiÕng lßng s©u kÝn cña hä.. - C¶ bµi th¬ trµn ®Çy c¶m høng l·ng m¹n: m¹ch c¶m xóc s«i næi, cuån cuén tu«n trµo díi ngßi bót cña nhµ th¬. - §Ò tµi mang ý nghÜa biÓu. Lop7.net.
<span class='text_page_counter'>(17)</span> G: Bµi th¬ võa giµu tÝnh nh¹c, võa giµu tÝnh häa, ©m ®iÖu dåi dµo, c¸ch ng¾t nhÞp linh ho¹t. Giäng th¬ khi th× say sa, tha thiÕt, hïng tr¸ng, song tÊt c¶ vÉn nhÊt qu¸n, liÒn m¹ch vµ trµn ®Çy c¶m xóc. 250 ? Qua đó giúp em cảm nhận đợc néi dung g×?. tợng. Con hổ có vẻ đẹp oai hïng, ®Çy uy quyÒn ë chèn s¬n l©m nay bÞ tï h·m trong còi s¾t, lµ biÓu tîng thÝch hîp vÒ ngêi anh hïng mang t©m sù u uÊt. - H×nh ¶nh giµu chÊt t¹o h×nh, ®Çy Ên tîng ( nh÷ng chi tiÕt trong c¶nh s¬n l©m hïng vÜ ). - Ng«n ng÷, nh¹c ®iÖu phong phó, giµu søc biÓu c¶m. - NT đặc sắc: so sánh, ẩn dô, ®iÖp ng÷, c©u hái tu tõ. Hs tù rót ra phÇn ghi nhí. Hoạt động 4: Hớng dẫn luyện tËp. ? Nhµ phª b×nh v¨n häc Hoµi Thanh cã nhËn xÐt vÒ bµi th¬ “Nhí rõng”: “Ta tëng chõng thÊy nh÷ng ch÷ bÞ x« ®Èy, bÞ d»n vÆt bëi mét søc m¹nh phi thêng”. Em hiÓu søc m¹nh phi thêng ë §ã lµ søc m¹nh cña c¶m ®©y lµ g×? xóc. Trong th¬ l·ng m¹n, c¶m xóc m·nh liÖt lµ yÕu tè quan träng hµng ®Çu, tõ đó kéo theo sự phù hợp cña h×nh thøc c©u th¬. ë ®©y c¶m xóc phi thêng kÐo theo nh÷ng ch÷ bÞ x« ®Èy. IV. Híng dÉn vÒ nhµ: Häc thuéc ghi nhí. Häc thuéc bµi th¬. So¹n bµi : Quª h¬ng. Ngµy so¹n: 14/ 01/ 2007 Ngµy gi¶ng:18/ 01/ 2007. Lop7.net. */ Ghi nhí. III. LuyÖn tËp..
<span class='text_page_counter'>(18)</span> TuÇn: 19. TiÕt: 75. tiÕng viÖt. c©u nghi vÊn. a. môc tiªu: Giúp h/s : - Hiểu rõ đặc điểm, hình thức của câu nghi vấn. Phân biệt câu nghi vấn với c¸c kiÓu c©u kh¸c. - Nắm vững chức năng chính của câu nghi vấn: dùng để hỏi. - RÌn luyÖn kÜ n¨ng nhËn diÖn vµ sö dông c©u nghi vÊn. 251 B. chuÈn bÞ: G: Gi¸o ¸n, b¶ng phô. H: Tr¶ lêi c¸c c©u hái trong phÇn I. C. lªn líp: I. ổn định tổ chức. II. KiÓm tra bµi cò. - HS1: Dựa vào kiến thức đã học ở Tiểu học về câu nghi vấn em hãy lấy hai ví dụ về câu nghi vÊn? - HS2: Dòng nào xác định đúng nhất về các từ in đậm trong hai câu thơ sau? Lom khom díi nói tiÒu vµi chó, Lác đác bên sông chợ mấy nhà. ( Bµ HuyÖn Thanh Quan, Qua §Ìo Ngang ) A. Lµ c¸c tõ tîng thanh. C. Lµ c¸c t×nh th¸i tõ. B. Lµ c¸c tõ tîng h×nh. D. Lµ c¸c trî tõ. III. Bµi míi. 1. Giíi thiÖu bµi: Trong Tiếng Việt, mỗi kiểu câu có một số đặc điểm, hình thức nhất định, nhng đặc điểm này thờng gắn với một chức năng chính. Vậy chức năng của câu nghi vấn là gì? Chóng ta cïng t×m hiÓu bµi häc h«m nay. 2. TiÕn tr×nh bµi d¹y: Hoạt động G Hoạt động H ND cần đạt Hoạt động 1: Hớng dẫn tìm I. §Æc ®iÓm hiểu đặc điểm hình thức và h×nh thøc vµ chøc n¨ng chÝnh. chøc n¨ng G treo b¶ng phô ghi VD SGK. chÝnh ? Xác định câu nghi vấn trong 1. VÝ dô. ®o¹n trÝch trªn? - Sáng nay ngời ta đấm u có ®au l¾m kh«ng? - ThÕ lµm sao u cø khãc m·i ? §Æc ®iÓm h×nh thøc nµo cho mµ kh«ng ¨n khoai? - Hay là u thơng chúng con đói biết đó là câu nghi vấn?. Lop7.net.
<span class='text_page_counter'>(19)</span> qóa? Sau mçi c©u nghi vÊn thêng 252. ? Nh÷ng c©u nghi vÊn trªn dùng để làm gì? G: C©u nghi vÊn bao gåm c¶ c©u tù hái: Ngêi ®©u gÆp gì.. Tr¨m n¨m biÕt cã.. ? §Æt mét sè c©u nghi vÊn?. cã dÊu chÊm hái. Trong c©u cã dïng tõ nghi vÊn: kh«ng, sao…kh«ng, hay (lµ ). Dùng để hỏi. H«m nay anh ®i häc ph¶i kh«ng?. G: Söa ch÷a lçi cho h/s. ? H·y nªu mét sè tõ ng÷ nghi vÊn? ? Câu nghi vấn có đặc điểm gì vµ chøc n¨ng chÝnh cña nã lµ g×? Gọi h/s đọc ghi nhớ SGK/11. Hoạt động 2: Hớng dẫn h/s luyÖn tËp. G chÐp bµi tËp trªn b¶ng phô. ? Xác định câu nghi vấn?. ai, g×, nµo, sao, kh«ng…... ? XÐt c¸c c©u sau vµ tr¶ lêi c©u hái? N1: C©u a , b vµ tr¶ lêi c©u hái 1. N2: C©u c vµ tr¶ lêi c©u hái 2.. H×nh thøc th¶o luËn.. Hs rót ra tõ ghi nhí. Hs đọc ghi nhớ. H×nh thøc lµm c¸ nh©n: a) Chị khất tiền su đến chiều mai ph¶i kh«ng? b) T¹i sao con ngêi l¹i ph¶i khiªm tèn nh thÕ? c) V¨n lµ g×? Ch¬ng lµ g×? d) – Chó m×nh muèn cïng tí đùa vui không? - §ïa trß g×? - Hõ…hõ…c¸i g× thÕ? - Chị Cốc béo xù đứng trớc cửa nhà ta đấy hả? => Sau c¸c c©u nghi vÊn thêng cã d©u chÊm hái.. - Căn cứ để xác định câu nghi vÊn: cã tõ “hay”. - Kh«ng thÓ thay tõ “hay” b»ng tõ “hoÆc”c©u sÏ sai ng÷ ph¸p,. Lop7.net. 2. Ghi nhí/11. II. LuyÖn tËp. Bµi 1:. Bµi 2:.
<span class='text_page_counter'>(20)</span> nã sÏ dÔ lÉn víi c©u ghÐp.. ? Có thể đặt dấu chấm hỏi ở cuối những câu sau đơc kh«ng? V× sao?. H×nh thøc lµm c¸ nh©n: Không thể đặt dấu chấm hỏi ở. Bµi 3:. 253. G: lÊy vÝ dô. - T«i kh«ng biÕt nã ë ®©u. ( so s¸nh víi “Nã ë ®©u?”) - Chóng ta kh«ng thÓ nãi ta đẹp ntn. ( So sánh với “Tiếng ta đẹp ntn?”). Yªu cÇu h/s th¶o luËn nhãm bµi tËp 4 vµ 6?. cuối câu vì đó không phải là c©u nghi vÊn. - C©u a, b: cã c¸c tõ nghi vÊn “cã…kh«ng, t¹i …sao”nhng nh÷ng kÕt cÊu chøa chøa nh÷ng tõ nµy chØ lµm chøc n¨ng bæ ng÷ trong c©u. - C©u c,d: nµo (còng), ai (còng) là từ phiếm định. HS th¶o luËn nhãm. Bµi 4: - Kh¸c nhau vÒ h×nh thức: có…không; đã…cha. - Khác nhau về ý nghĩa: Anh đã Bµi 4: khoẻ cha? giả định ngời đợc hỏi trớc đó có vấn đề về vấn đề sức khoẻ. Nếu giả định này không đúng thì câu hỏi trở nên v« lÝ. C©u hái 1 kh«ng cã gi¶ định đó. VD: C¸i ¸o nµy cã míi (l¾m) kh«ng? Cái áo này đã mới (lám) cha? Bµi 6: a) Đúng vì ngời hỏi đã tiếp xúc với sự vật hỏi để biết trọng lợng chính xác của sự vật đó. Bµi 6: b) C©u nµy sai v× ngêi hái cha biÕt gi¸ chÝnh x¸c cña chiÕc xe th× kh«ng thÓ th¾c m¾c vÒ chuyện xe đắt hay rẻ đợc.. IV. Híng dÉn vÒ nhµ. - Häc thuéc ghi nhí.. Lop7.net.
<span class='text_page_counter'>(21)</span>