Giáo án giảng dạy môn Tin học 11 - Trường THPT Nguyễn Du

<span class='text_page_counter'>(1)</span>GIAÙO AÙN TIN HOÏC 11-HKI. TRƯỜNG THPT Nguyễn Du. CHƯƠNG I: MỘT SỐ KHÁI NIỆM LẬP TRÌNH VAØ NGÔN NGỮ LẬP TRÌNH. BAØI 1: KHÁI NIỆM LẬP TRÌNH VAØ NGÔN NGỮ LẬP TRÌNH. Tieát :01 Ngày soạn : 7/8 Ngaøy daïy : 10/8. I. MUÏC TIEÂU BAØI HOÏC: 1. Kiến thức: -Biết được khái niệm lập trình và ngôn ngữ lập trình. -Biết được khái niệm chương trình dịch. -Phân biệt 2 loại chương trình dịch: thông dịch và biên dịch. 2. Kyõ naêng: -Chöa caàn kó naêng cuï theå. 3. Troïng taâm: -Chöông trình dòch. 4. Tư duy – Thái độ: -Hoïc taäp nghieâm tuùc veà laäp trình. II. PHÖÔNG TIEÄN CHUAÅN BÒ : Giaùo vieân: -Phương pháp: Vấn đáp, gợi mở. -Phương tiện: Phấn màu, thước kẻ, SGK tin11, SGV. Hoïc sinh: -Sách giáo khoa, đọc trước SGK, thực tiễn. III. TIEÁN TRÌNH BAØI HOÏC: .Ổn định lớp và kiểm tra sĩ số. .Kieåm tra baøi cuõ: khoâng .Bài mới:. HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN VAØ HỌC SINH  Hoạt động 1: Tìm hiểu khái niệm lập trình và ngôn ngữ lập trình.. NOÄI DUNG. GV: Đặt vấn đề: mọi bài toán có thuật toán đều có thể giải được trên máy tính. Các bước để giải một bài toán: +Xác định bài toán. +Xây dựng thuật toán khả thi. +Laäp trình. HS: Chuù yù laéng nghe. GV: Yeâu caàu hoïc sinh: Xaùc ñònh caùc yeáu toá input và output của bài toán giải phương trình baäc nhaát ax+b=0: B1: Nhaäp a,b B2: Neáu a<>0, keát luaän: x=-b/a B3: Neáu a=0 vaø b<>0, keát luaän: voâ nghieäm B4: Neáu a=0 vaø b=0, keát luaän: voâ soá nghieäm HS: Xaùc định: Input: a,b Output: nghiệm duy nhất: x=-b/a, voâ nghiệm, voâ số nghiệm. GV: Diễn giảng: hệ thống các bước này gọi là thuật toán. Hỏi: nếu diễn đạt thuật toán cho máy hiểu em 1. Lop11.com. Vuõ Baûo Tuyeân.

<span class='text_page_counter'>(2)</span> GIAÙO AÙN TIN HOÏC 11-HKI. TRƯỜNG THPT Nguyễn Du. dùng ngôn ngữ gì? HS: Duøng ngoân ngữ lập trình. GV: Diễn giảng: Hoạt động để diễn đạt 1 thuật Khái niệm lập trình: Lập trình là sử dụng một cấu trúc dữ liệu và các câu lệnh của một ngôn ngữ lập toán thông qua 1 ngôn ngữ lập trình gọi là lập trình cụ thể để mô tả dữ liệu và diễn đạt thuật toán . trình. Yêu cầu: đọc SGK và cho biết khái niệm lập trình. HS: Lập trình laø việc sử dụng cấu truùc dữ liệu vaø caùc lệnh của ngoân ngữ lập trình cụ thể để moâ tả dữ liệu vaø diễn đạt caùc thao taùc của thuật toán. GV: Hỏi: kết quả của hoạt động lập trình là gì? HS: Được một chương trình. GV: Yêu cầu: Ghi các loại ngôn ngữ lập trình -Có 3 loại ngôn ngữ lập trình: Ngôn ngữ máy, hợp ngữ đã biết. và ngôn ngữ bậc cao. HS: Coù 3 loại ngoân ngữ lập trình: +Ngoân ngữ maùy +Hợp ngữ. -Chương trình viết bằng ngôn ngữ máy có thể nạp trực +Ngoân ngữ bậc cao. tiếp vào bộ nhớ thi hành ngay. GV: Hỏi: em hiểu như thế nào là ngôn ngữ -Chương trình viết bằng ngôn ngữ bậc cao nói chung máy và ngôn ngữ bậc cao? HS: Ngôn ngữ máy: các lệnh được mô tả thành không phụ thuộc loại máy, muốn thi hành được thì nó phải được chuyển sang ngôn ngữ máy. caùc bit 0,1. Chương trình viết treân ngoân ngữ maùy được nạp voâ bộ nhớ vaø thực hiện ngay. Ngoân ngữ bậc cao:lệnh được moâ taû gần ngoân ngữ con người. Chương trình phải được chuyển đổi thaønh =>Cần phải có chương trình dịch để chuyển chương chương trình treân ngoân ngữ maùy. trình viết bằng ngôn ngữ lập trình bậc cao sang ngôn GV: Hỏi: Để chuyển đổi chương trình viết ngữ máy để máy có thể thi hành được. bằng ngôn ngữ bậc cao sang ngôn ngữ máy phaûi laøm sao? HS: Sử dụng chương trình dịch để chuyển đổi. GV: Hoûi: Taïi sao khoâng laäp trình treân ngoân ngữ máy mà phải làm trên ngôn ngữ bậc cao? HS: Lập trình treân ngoân ngữ bậc cao dễ viết hơn.  Hoạt động 2: Tìm hiểu chương trình dịch: thông dịch và biên dịch. GV: Đặt vấn đề: Giới thiệu đất nước mình cho một du khách nước ngoài: C1: cần một người biết tiếng Anh dịch từng câu Chương trình dịch có 2 loại: Biên dịch và thông dịch nói của em cho người khách. C2: Soạn nội dung cần giới thiệu ra giấy rồi + Biên dịch (Compiler): Thực hiện các bước sau: dịch toàn bộ nội dung đó sang tiếng Anh cho -Duyệt, kiểm tra, phát hiện lỗi và kiểm tra tính đúng người khách. ñaén cuûa caùc caâu leänh trong chöông trình nguoàn . HS: Chuù yù laéng nghe ví duï ñöa ra vaø thaûo luaän để tìm ví dụ tương tự. -Dịch toàn bộ chương trình nguồn thành một chương GV: Yêu cầu học sinh nghiên cứu SGK và cho trình đích (ngôn ngữ máy) để có thể thực hiện trên 2. Lop11.com. Vuõ Baûo Tuyeân.

<span class='text_page_counter'>(3)</span> GIAÙO AÙN TIN HOÏC 11-HKI. TRƯỜNG THPT Nguyễn Du biết các bước trong tiến trình thông dịch và bieân dòch. HS: Tìm hiểu và trả lời: Biên dịch: ( cần thực hiện nhiều lần) Thoâng dòch: (Phuø hợp với moâi trường đối thoại giữa người vaø maùy). máy và có thể lưu trữ để sử dụng lại khi cần. + Thông dịch (Interpreter): Dịch lần lượt từng câu lệnh và thực hiện ngay câu lệnh ấy. Thông dịch được thực hiện bằng cách lặp lại dãy các bước sau: -Kiểm tra tính đúng đắn của câu lệnh tiếp theo trong chöông trình nguoàn -Chuyển đổi các câu lệnh đó thành một hay nhiều câu lệnh trong ngôn ngữ máy. -Thực hiện các câu lệnh vừa chuyển đổi được .. .Cuûng coá:. -Lập trình vaø ngoân ngữ lập trình. -Hai loại chương trình dịch: thoâng dịch vaø bieân dịch.. .Daën doø baøi taäp veà nhaø:. -Mỗi loại ngoân ngữ lập trình phuø hợp với những lập trình coù trình độ như thế naøo? -Kể teân một số ngoân ngữ lập trình bậc cao coù sử dụng bieân dịch vaø một số sử dụng kĩ thuật thoâng dịch. -Xem trước baøi mới.. .Ruùt kinh nghieäm boå sung:. ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. --------------------------------------------------------------------------------------------------------------CHƯƠNG I: MỘT SỐ KHÁI NIỆM LẬP TRÌNH VAØ NGÔN NGỮ LẬP TRÌNH. BAØI 2: CÁC THAØNH PHẦN CỦA NGÔN NGỮ LẬP TRÌNH. Tieát :2 Ngày soạn : 9/8 Ngaøy daïy : 12/8. I. MUÏC TIEÂU BAØI HOÏC: 1. Kiến thức: -Biết được các thành phần của một ngôn ngữ lập trình. Một ngôn ngữ lập trình có 3 thành phần: Bảng chữ cái, cú pháp, ngữ nghĩa. -Biết được một số khái niệm như: tên, tên dành riêng, tên chuẩn, tên do người lập trình đặt, hằng, biến và chuù thích. 2. Kyõ naêng: -Phân biệt được các thành phần cơ bản trong một ngôn ngữ lập trình. -Biết được cách đặt tên và phân biệt được tên chuẩn, tên dành riêng và tên do người lập trình đặt. -Phân biệt được hằng và biến. -Biết sử dụng chú thích. 3. Troïng taâm: -Một số khái niệm: tên dành riêng, tên chuẩn, tên do người lập trình đặt, hằng, biến. 4. Tư duy – Thái độ: - Reøn luyeän tö duy logic. II. PHÖÔNG TIEÄN CHUAÅN BÒ : Giaùo vieân: -Phương pháp: thuyết trình kết hợp với vấn đáp gợi mở, hoạt đông nhóm. -Phương tiện: Phấn màu, thước kẻ,SGK tin11 ,SGV. Hoïc sinh: -Sách giáo khoa, đọc trước SGK, thực tiễn. III. TIEÁN TRÌNH BAØI HOÏC: .Ổn định lớp và kiểm tra sĩ số. 3. Lop11.com. Vuõ Baûo Tuyeân.

<span class='text_page_counter'>(4)</span> GIAÙO AÙN TIN HOÏC 11-HKI. TRƯỜNG THPT Nguyễn Du .Kieåm tra baøi cuõ: -Tại sao phải xây dựng ngôn ngữ lập trình bậc cao? -Chöông trình dòch laø gì? Taïi sao caàn coù chöông trình dòch? -Phaân bieät thoâng dòch vaø bieân dòch. .Bài mới:. HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN VAØ HỌC SINH  Hoạt động 1: Tìm hiểu các thành phần của ngôn ngữ lập trình. GV: Hãy nhắc lại khái niệm ngôn ngữ lập trình bậc cao và một số ngôn ngữ lập trình bậc cao. GV: Các lệnh được mã hóa bằng một ngôn ngữ gần với ngôn ngữ tiếng anh .Chương trình viết trên ngôn ngữ lập trình bậc cao phải được chuyển đổi thành chương trình trên ngôn ngữ máy mới có thể thựa hiện được. Một số ngôn ngữ lập trình bậc cao: Pascal, C++,C#, Java,… Một ngôn ngữ lập trình thường có 3 thành phần: bảng chữ cái, cú pháp và ngữ nghĩa. GV: Hỏi:bảng chữ cái sử dụng trong ngôn ngữ laäp trình laø gì? HS: Nghiên cứu SGK và trả lời: bảng chữ cái trong ngôn ngữ lập trình gồm: chữ cái thường và hoa trong bảng chữ tiếng anh, các số từ 0,…, 9; các kí tự khác. GV: Hỏi: cú pháp khác ngữ nghĩa ở chỗ nào? HS: Trả lời: cú pháp là qui tắc để viết chương trình, dễ phát hiện lỗi khi tổ hợp kí tự không hợp lệ, còn ngữ nghĩa thì xác định ý nghĩa tổ hợp kí tự trong chương trình.. NOÄI DUNG. 1.Caùc thaønh phaàn cô baûn:. - Mỗi ngôn ngữ lập trình thường có 3 thành phần cơ bản là : bảng chữ cái, cú pháp và ngữ nghĩa. a.Bảng chữ cái: Là tập các ký hiệu dùng để viết chöông trình. -Trong ngôn ngữ Pascal bảng chữ cái gồm: Các chữ cái trong bảng chữ cái tiếng Anh, các chữ số 0  9 và một số ký tự đặc biệt (xem trong SGK). b.Cú pháp: Là bộ quy tắc dùng để viết chương trình. c. Ngữ nghĩa: Xác định ý nghĩa thao tác cần thực hiện ứng với tổ hợp ký tự dựa vào ngữ cảnh của nó. -Cú pháp cho biết cách viết chương trình hợp lệ, ngữ nghĩa xác định ý nghĩa của các tổ hợp ký tự trong chöông trình. -Lỗi cú pháp được chương trình dịch phát hiện và thông báo cho người lập trình. Chương trình không còn lỗi cú pháp thì mới có thể dịch sang ngôn ngữ máy. Lỗi ngữ nghĩa được phát hiện khi chạy chương trình.  Hoạt động 2: Tìm hiểu tên trong ngôn ngữ lập trình. GV: Đặt vấn đề: mọi đối tượng trong chương 2. Moät soá khaùi nieäm trình đều phải được đặt tên. HS: Trình baøy: trong turbo pascal: teân toái ña a. Teân -Mọi đối tượng trong chương trình đều phải được đặt 127 kí tự, dùng các chữ, số , dấu gạch dưới teân. nhưng không thể bắt đầu bằng số. GV: Hỏi: một vấn đề đặt ra: về vấn đề chữ hoa -Trong ngôn ngữ Turbo Pascal tên không qúa 127 ký tự bao gồm các chữ cái, chữ số và dấu gạch dưới và thường ngôn ngữ lập trình có phân biệt hay nhưng phải bắt đầu bằng chữ cái hoặc dấu gạch dưới. khoâng? -Ngôn ngữ lập trình Pascal không phân biệt chữ hoa, HS: Tìm hiểu và trả lời: ngôn ngữ lập trình chữ thường nhưng một số ngôn ngữ lập trình khác lại C++ thì phân biệt chữ thường và chữ hoa còn phân biệt chữ hoa và chữ thường. Vuõ Baûo Tuyeân 4 Lop11.com.

<span class='text_page_counter'>(5)</span> GIAÙO AÙN TIN HOÏC 11-HKI. TRƯỜNG THPT Nguyễn Du ngôn ngữ pascal thì không. GV: Hỏi: hãy nêu một số ví dụ về tên hợp lệ và không hợp lệ trong turbo pascal? HS: Trả lời: một số tên hợp lệ: CBA,_405 Một số tên không hợp lệ:9AB,VE C,AW@#K…. GV: Chia lớp thành ba nhóm: cho mỗi nhóm nghiên cứu và trình bày về tên dành riêng , tên chuẩn, tên do người lập trình đặt. HS: Nghiên cứu và trình bày: Tên dành riêng ( từ khóa) :là tên dùng với ý nghĩa xác định , không dùng với ý nghĩa khác. Tên chuẩn:là tên trong ngôn ngữ lập trình có một ý nghĩa nào đó, có thể định nghĩa lại để dùng với ý nghĩa khác. Tên do người lập trình đặt là tên dùng ý nghĩa riêng của người lập trình và khai báo trước khi sử dụng không được trùng với tên dành riêng.. -Ngôn ngữ lập trình thường có 3 loại tên cơ bản: Tên dành riêng, tên chuẩn và tên do người lập trình tự đặt. Teân daønh rieâng: -Là những tên được ngôn ngữ lập trình quy định với ý nghĩa xác định mà người lập trình không thể dùng với yù nghóa khaùc. -Tên dành riêng còn được gọi là từ khóa Ví dụ: Một số từ khóa Trong ngôn ngữ Pascal: Program, Var, Uses, Begin, End, … Trong ngôn ngữ C++: main, include, while, void,… Teân chuaån: -Là những tên được ngôn ngữ lập trình (NNLT) dùng với ý nghĩa nào đó trong các thư viện của NNLT, người lập trình có thể sử dụng với ý nghĩa khác. Ví duï: Moät soá teân chuaån Trong ngôn ngữ Pascal: Real, Integer, Sin, Cos, Trong ngôn ngữ C==: cin,cout. Getchar… Tên do người lập trình tự đặt -Được xác định bằng cách khai báo trước khi sử dụng và không được trùng với tên dành riêng. -Các tên trong chương trình không được trùng nhau. GV: Hoûi:Xaùc ñònh teân daønh rieâng , teân chuaån, tên do người lập trình đặt: program, type, var,abs vidu,xyz, abc,byte, div,char. HS: Trả lời: Teân daønh rieâng:Program, type. Teân chuaån:integer, byte, abs,div,char. Tên do người lập trình đặt:vidu,xyz,abc. GV: Đúc kết lại tất cả ý kiến của các nhóm.  Hoạt động 3: Tìm hiểu về hằng , biến và chú thích. GV: Hoûi: haõy cho ví duï veà haèng soá , haèng xaâu vaø haèng logic? Trình baøy caùc khaùi nieäm naøy? HS: Trả lời:Hằng số như là:31,4; +3.1419, 1.0E-6 Haèng logic: true,false. Haèng xaâu: “ hoïc baøi di”. b. Haèng vaø bieán Haèng: - Các ngôn ngữ lập trình thường có: + Hằng số học : số nguyên hoặc số thực. + Hằng xâu : là chuỗi ký tự đặt trong d6áu nháy “ hoặc ”” + Hằng Logic : là các giá trị đúng hoặc sai 5. Lop11.com. Vuõ Baûo Tuyeân.

<span class='text_page_counter'>(6)</span> GIAÙO AÙN TIN HOÏC 11-HKI. TRƯỜNG THPT Nguyễn Du Hằng số:là các số nguyên, số thực, có dấu hoặc không dấu. Hằng logic là giá trị đúng hoặc sai. Hằng xâu là chuỗi kí tự trong bộ mã Ascii, đặc trong caëp daáu nhaùy. GV: Hoûi:haõy xaùc ñònh haèng soá vaø haèng xaâu trong ví duï: ‘ abc’; 3,14; ’14,3’ ;1.5E+3 Để xác định hằng xâu dấu nháy đơn trong pascal:’ ‘ HS: Trả lời: hằng số là 3,14;1.5E+3 Haèng xaâu laø ‘abc’, ’14,3’ GV: Hoûi: vaäy haõy ñònh nghóa haèng vaø ñònh nghóa bieán? HS: Nghiên cứu SGK và trả lời: Hằng giá trị không đổi trong khi thực hiện chöông trình. Biến phải được khai báo trước khi sử dụng,lưu giá trị và có thể thay đổi trong khi thưc hiện chöông trình. GV: Hỏi: hãy cho biết chức năng của chú thích trong chöông trình ? HS: Chú thích được đặt giữa cặp dấu {} hoặc (* *)để giải thích cho chương trình dễ hiểu. GV: Hỏi:Các lệnh viết trong dấu{} có được turbo pascal dòch khoâng? Teân bieán vaø teân haèng thuoäc kieåu teân gì trong ba loại đã học? HS: Trả lời: không vì là dòng chú thích. Trả lời: là tên do người lập trình đặt.. Là các đại lượng có giá trị không đổi trong quá trình thực hiện chương trình. Bieán: -Là đại lượng được đặt tên, giá trị có thể thay đổi được trong chương trình. -Các NNLT có nhiều loại biến khác nhau. -Biến phải khai báo trước khi sử dụng.. c. Chuù thích - Chú thích không làm ảnh hưởng đến chương trình. Trong Pascal chú thích được đặt trong { và } hoặc (* và *) Trong C++ Chuù thích ñaët trong /* vaø */. .Cuûng coá: -Nhắc lại các khái niệm: tên , tên dành riêng ,tên chuẩn, tên do người lập trình đặt. -Phân biệt tên dành riêng ,tên chuẩn đồng thời hằng và biến. .Daën doø baøi taäp veà nhaø: -Laøm baøi 4,5,6 SGK. -Xem trước bài cấu trúc chương trình. -Đọc bài đọc thêm ngôn ngữ pascal. .Ruùt kinh nghieäm boå sung: ………………………………………………………………………………………………………………………………………………. --------------------------------------------------------------------------------------------------------------CHƯƠNG I: MỘT SỐ KHÁI NIỆM LẬP TRÌNH VAØ NGÔN NGỮ LẬP TRÌNH. BAØI TAÄP. Tieát :3 Ngày soạn : 14/8 Ngaøy daïy : 17/8. I. MUÏC TIEÂU BAØI HOÏC: 1. Kiến thức: -Củng cố kiến thức đã học ban đầu về lập trình, ngôn ngữ lập trình: chương trình dịch, thông dịch và biên dịch,các thành phần của ngôn ngữ lập trình, tên chuẩn, tên dành riêng,hằng và biến. 2. Kyõ naêng: 6. Lop11.com. Vuõ Baûo Tuyeân.

<span class='text_page_counter'>(7)</span> GIAÙO AÙN TIN HOÏC 11-HKI. TRƯỜNG THPT Nguyễn Du. -Hiểu được tại sao phải xây dựng ngôn ngữ lập trình bậc cao. -Bieát caùch phaân bieät thoâng dòch vaø bieân dòch,phaân bieät teân daønh rieâng vaø teân chuaån. 3. Tư duy – Thái độ: II. PHÖÔNG TIEÄN CHUAÅN BÒ : Giaùo vieân: -Phương pháp: thuyết trình kết hợp với vấn đáp gợi mở. -Phương tiện: Phấn màu, thước kẻ, SGK tin11, SGV. Hoïc sinh: -Sách giáo khoa, đọc trước SGK, thực tiễn. III. TIEÁN TRÌNH BAØI HOÏC: .Ổn định lớp và kiểm tra sĩ số. .Kieåm tra baøi cuõ: -Hãy nêu các thành phần của ngôn ngữ lập trình? -Mọi đối tượng trong chương trình đều phải được đặt tên, vậy tên được qui định trong ngôn ngữ lập trình nhö theá naøo? -Hãy viết một số tên hợp lệ trong ngôn ngữ lập trình Pascal,viết một số tên dành riêng và tên chuẩn? -Nêu hiểu biết về hằng và biến trong ngôn ngữ lập trình? .Bài mới:. HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN VAØ HỌC SINH NOÄI DUNG  Hoạt động 1: Củng cố kiến thức ban đầu về lập trình, ngôn ngữ lập trình. GV: Nêu vấn đề: các em đã học về lập trình và ngôn ngữ lập trình,bây giờ chúng ta trả lời moät soá caâu hoûi. GV: Yêu cầu: Học sinh trả lời xong từng câu, hoûi caùc hoïc sinh khaùc caàn boå sung gì veà caâu traû lời của bạn không, rồi từ đó đúc kết thành câu trả lời hoàn chỉnh. GV: Đặt câu hỏi số 1: Tại sao người ta phải xây dựng các ngôn ngữ lập trình bậc cao? -Nhận xét, đánh giá và bổ sung hướng dẫn cho học sinh trả lời câu hỏi số 1: HS: Đọc suy nghĩ và trả lời câu hỏi. GV: Ñaët caâu hoûi 2: Chöông trình dòch laø gì? Taïi sao caàn phaûi coù chöông trình dòch?. Câu 1: vì ngôn ngữ lập trình bậc cao gần với ngôn ngữ tự nhiên hơn nên nó dễ hiểu, dễ nâng cấp.Chương trình viết bằng ngôn ngữ lập trình bậc cao không phụ thuộc vào phần cứng máy tính nên có thể thực trên nhiều loại maùy. Cho phép làm việc với nhiều kiểu dữ liệu. Câu 2:Chương trình dịch là chương trình chuyển đổi chương trình viết trên ngôn ngữ lập trình bậc cao thành HS: Suy nghĩ, trả lời câu hỏi. ngôn ngữ máy. Chương trình viế bằng ngôn ngữ máy có thể được nạp vào bộ nhớ và htực hiện ngay. GV: Ñaët caâu hoûi 3: Bieân dòch vaø thoâng dòch Caâu 3: Trình thông dịch:dịch từng câu lệnh ra ngôn ngữ máy khaùc nhau nhö theá naøo? roà i thực hiện ngay câu lệnh, hoặc báo lỗi. -Phân tích câu trả lời của học sinh. Trình bieân dòch:duyeät, phaùt hieän loãi, kieåm tra tính HS: Suy nghĩ, trả lời câu hỏi, cho ví dụ đúng đắn, dịch toàn bộ chương trình nguồn thành chương trình đích và có thể lưu trữ để sử dụng lại. Caâu 4: GV: Ñaët caâu hoûi 4: Haõy cho bieát caùc ñieåm Tên dành riêng:khôn gđược dùng khác với ý nghĩa đã khác nhau giữa tên dành riêng và tên chuẩn? xaùc ñònh. 7. Lop11.com. Vuõ Baûo Tuyeân.

<span class='text_page_counter'>(8)</span> GIAÙO AÙN TIN HOÏC 11-HKI. TRƯỜNG THPT Nguyễn Du -Gọi hs trả lời và cho ví dụ HS: Suy nghĩ để đưa ra phương án trả lời. GV: Phân tích câu trả lời của học sinh. GV: Đặt câu hỏi 5: Hãy tự viết ra ba tên đúng theo quy taéc cuûa Pascal -Goïi 3 hoïc sinh leân baûng cho ví duï veà teân do người lập trình đặt. -Nhận xét, sửa chữa, góp ý. HS: Suy nghĩ, trả lời, giải thích từng câu hỏi, GV: Đặt câu hỏi 6: Hãy cho biết những biểu diễn nào dưới đây không phải là biểu diễn hằng trong Pascal và chỉ rõ trong từng trường hợp: a) 150.0 b) –22 c) 6,23 d) ‘43’ e) A20 f) 1.06E-15 g) 4+6 h) ‘C i) ‘TRUE’ HS: Suy nghĩ, trả lời câu hỏi. GV:Nhaän xeùt, giaûi thích  Hoạt động 2: Tìm hiểu một số bài tập. GV: Neâu moät soá caâu hoûi: HS: Học sinh suy nghĩ và trả lời: Câu 1: trong chế độ biên dịch, một chương trình đã được dịch thông suốt, hệ thống không báo lỗi.Có thể khẳng định rằng ta đã có một chương trình đúng hay chưa?Tại sao?. Câu 2:Trong chế độ thông dịch, giả sử 2/3 số câu lệnh trong chương trình đã được thực hiện .Coù theå khaúng ñònh raèng nhö vaäy chöông trình không còn chứa lỗi cú pháp nữa hay không ? Taïi sao? Câu 3:Sau khi chương trình đã được dịch thoâng suoát, khoâng coøn loãi cuù phaùp coù caàn tieáp tục tìm và sửa lỗi trong chương trình nguồn nữa hay khoâng?. Tên chuẩn:có thể dùng với ý nghĩa khác nhưng phải được khai báo. Caâu 5: Ba tên đúng trong ngôn ngữ lập trình Pascal: Tinhoc, lap_trinh11,_92hugo. Ba teân daønh rieâng:program, const, var. Ba teân chuaån:char, exp,sin. Caâu 6: Những biểu diễn không phải là hằng trong pascal: 6,23 ( thay baèng daáu chaám) A20 ( laø teân khoâng roõ giaù trò khoân gphaûi haèng) ‘C ( sai qui ñònh veà haèng xaâu) Còn: 4+6 là biểu thức hằng trong Pascal chuẩn cũng được coi là hằng trong Turbo Pascal.. Câu1:Chưa thể khẳng định rằng ta đã có một chương trình đúng được. Vì có còn lỗi nhữ nghĩa. Ví duï:Caâu leänh Z:=a+b trong trình dòch Turbo Pascal laø câu lệnh đúng về cú pháp nếu các biến đã được khai báo trước .Nếu a và b khai báo kiểu integer ( giá trị từ 32768 đến 32767) Neáu cho a=20000, b=15000 thì Z thuoäc kieåu longint thì câu lệnh vẫn sai về ngữ nghĩa trong TP vì nó qui định coäng hai soá integer thì phaûi traû veà cuøng kieåu. Nhöng với Free Pascal thì không lỗi. Nếu khai báo a,b thuộc longint thì mới đúng. Lỗi ngữ nghĩa sinh ra khi không đáp ứng yêu cầu ngữ nghĩa của ngôn ngữ hoặc chương trình dịch cụ thể. Caâu 2:Khoâng theå khaúng ñònh raèng chöông trình khoâng còn chứa lỗi cú pháp.Vì theo thông dịch thì các câu lệnh 1/3 còn lại chưa được kiểm tra tính đúng đắn ,nên coù theå coù loãi xaûy ra. Câu 3:Còn cần tiếp tục tìm và sửa lỗi trong chương trình nguoàn vì coù theå trong chöông trình nguoàn coøn coù lỗi về ngữ nghĩa nữa. Câu 4:Bởi vì chương trình có thể chạy sai ở một số bộ dữ liệu đặc biệt nào đó.Ví dụ : chương trình sắp xếp 8. Lop11.com. Vuõ Baûo Tuyeân.

<span class='text_page_counter'>(9)</span> GIAÙO AÙN TIN HOÏC 11-HKI. TRƯỜNG THPT Nguyễn Du Câu 4:Tại sao phải kiểm tra tính đúng đắn của chương trình bằng nhiều bộ dữ liệu thử nghieäm khaùc nhau? Caâu 5: Trong chöông trình coøn coù loãi cuù phaùp thông thường chương trình biên dịch hay thông dòch phaùt hieän loãi nhanh hôn vaø taïi sao? Câu 6: người ta có thể dùng trình soạn thảo của một ngôn ngữ bậc cao để soạn thảo chương trình nguồn cho ngôn ngữ bậc cao khác nhưng không thể dùng trình soạn thảo này cho ngôn ngữ máy được? Vì sao? Câu 7:Hãy giải thích tại sao hợp ngữ chưa thích hợp lắm với đa số người lập trình ứng duïng? Câu 8:có thể nói so với hợp ngữ ngôn ngữ lập trình bậc cao ít phụ thuộc vào các loại máy cụ thể được không?Hãy giải thích vì sao?. dãy số tăng thì có thể có dữ liệu có hai phần tử trùng nhau. Caâu 5:Chöông trình bieân dòch phaùt hieän loãi nhanh hôn vì nó kiểm tra tính đúng đắn duyệt và sửa lỗi toàn bộ chương trình rồi mới thực hiện lệnh. Câu 6:Vì ngôn ngữ máy câu lệnh được biểu diễn bằng một dãy bit, mỗi loại máy tính có ngôn ngữ riêng.Ngôn ngữ máy cho phép tối ưu khả năng của máy tính. Mặt khác ngôn ngữ bậc cao cần phải có chương trình dịch nên không thể thực hiện ngay được. Câu 7:Vì chương trình viết bằng hợp ngữ vẫn còn phụ thuoäc vaøo maùy, chöông trình coøn coàng keành. Câu 8:Ngôn ngữ lập trình bậc cao ít phụ thuộc vào các loại máy cụ thể, vì cùng một chương trình có thể thực hiện được ở nhiều loại máy khác nhau và gần với ngôn ngữ tự nhiện hơn. Chương trình trở nên ngắn gọn, dễ chỉnh sửa , cho phép làm việc nhiều kiểu dữ liệu.. .Cuûng coá: -Giáo viên nhắc lại một số kiến thức trong chương đặc biệt là chương trình dịch, cú pháp và ngữ nghĩa, tên trong ngôn ngữ lập trình. .Daën doø baøi taäp veà nhaø: -Học sinh về nhà xem lại các bài tập và chuẩn bị bài mới. .Ruùt kinh nghieäm boå sung: .................................................................................................................................................................................................................................. --------------------------------------------------------------------------------------------------------------CHÖÔNG II: CHÖÔNG TRÌNH ÑÔN GIAÛN BAØI 3: CAÁU TRUÙC CHÖÔNG TRÌNH. Tieát :4 Ngày soạn : 16/8 Ngaøy daïy : 19/8. I. MUÏC TIEÂU BAØI HOÏC: 1. Kiến thức: -Biết được cấu trúc chung và các thành phần của một chương trình viết trên ngôn ngữ bậc cao. -Hiểu chương trình là sự mô tả của thuật toán bằng một ngôn ngữ lập trình . -Bieát caáu truùc cuûa moät chöông trình ñôn giaûn goàm caáu truùc chung vaø caùc thaønh phaàn. -Nhận biết được các phần của một chương trình đơn giản. 2. Kyõ naêng: -Nhận thức chương trình viết trên mỗi ngôn ngữ lập trình bậc cao cần phải viết đúng cú pháp của ngôn ngữ đó. -Biết viết đúng các biểu thức đơn giản trong chương trình. 3. Troïng taâm: -Caùc thaønh phaàn cuûa chöông trình. 4. Tư duy – Thái độ: -Xác định thái độ nghiêm túc trong học tập khi làm quen với nhiều quy định nghiêm ngặt trong lập trình. II. PHÖÔNG TIEÄN CHUAÅN BÒ : Giaùo vieân: -Phương pháp: thuyết trình kết hợp với vấn đáp gợi mở. 9. Lop11.com. Vuõ Baûo Tuyeân.

<span class='text_page_counter'>(10)</span> GIAÙO AÙN TIN HOÏC 11-HKI. TRƯỜNG THPT Nguyễn Du -Phương tiện: Phấn màu, thước kẻ,SGK tin11 ,SGV. Hoïc sinh: -Sách giáo khoa, vở soạn bài ở nhà. -Đọc trước SGK,thực tiễn. III. TIEÁN TRÌNH BAØI HOÏC: .Ổn định lớp và kiểm tra sĩ số. .Kieåm tra baøi cuõ: khoâng .Bài mới:. HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN VAØ HỌC SINH  Hoạt động 1: Tìm hiểu cấu trúc chung của một chương trình. GV: Câu hỏi gợi ý: để viết một cái đơn hoặc một bài tập làm văn thì phải viết những phần naøo?Vì sao chuùng ta phaûi chia ra? Yêu cầu học sinh nghiên cứu SGK và trả lời. HS: Suy nghĩ trả lời:có 3 phần: mở đầu, phần thaân vaø phaàn keát luaän. Bởi vì : chia ra thì chúng ta dễ viết, dễ hiểu được nội dung và kiểm tra. GV: Hỏi:chương trình viết bằng ngôn ngữ lập trình baäc cao coù maáy phaàn? HS: Trả lời: cấu trúc chương trình được diễn tả goàm: [<phaàn khai baùo>] <phaàn thaân> Phần khai báo có thể có hoặc không , phần thaân chöông trình nhaát thieát phaûi coù.. NOÄI DUNG. 1. Caáu truùc chung - Moãi chöông trình noùi chung goàm 2 phaàn: phaàn khai baùo vaø phaàn thaân chöông trình.. [<Phaàn khai baùo>] <Phaàn thaân>  Hoạt động 2: Tìm hiểu các thành phần của chương trình. GV: Yêu cầu học sinh nghiên cứu SGK và trả 2. Caùc thaønh phaàn cuûa chöông trình lời: a.Phaàn khai baùo Hỏi:trong phần khai báo có những khai báo - Có thể khai báo tên chương trình, hằng được đặt naøo? teân, bieán, thö vieän, chöông trình con,… HS: Teân chöông trình , thö vieän , haèng, bieán vaø chöông trình con. Khai baùo teân chöông trình GV: Giuùp hoïc sinh hieåu phaàn naøy coù theå coù hoặc không.Yêu cầu học sinh lấy ví dụ khai - Trong Turbo pascal báo tên chương trình trong ngôn ngữ Pascal. Program <teân chöông trình>; HS: Program chongiadung; - Tên chương trình do người lập trình tự đặt theo tên chương trình nên đặt xác với mục đích của đúng quy tắc đặt tên. chöông trình. Ví duï : Program Bai_1; GV: Trình bày:mỗi ngôn ngữ lập trình có thư Program phuongtrinh; viện cung cấp chương trình mẫu, để sử dụng Khai baùo thö vieän: phaûi khai baùo.Yeâu caàu hoïc sinh laáy ví duï khai - Trong ngôn ngữ Pascal : báo thư viện trong ngôn ngữ Pascal. Uses <teân thö vieän>; HS: Uses teânthövieän; - Trong ngôn ngữ C++ : Uses crt; cung cấp chương trình làm việc với #include <Teân teäp thö vieän> maøn hình vaên baûn vaø baøn phím. Vaø leänh clrscr; xoùa maøn hình vaø ñöa daáu 10. Lop11.com. Vuõ Baûo Tuyeân.

<span class='text_page_counter'>(11)</span> GIAÙO AÙN TIN HOÏC 11-HKI. TRƯỜNG THPT Nguyễn Du trỏ về đầu màn hình. GV: Trình bày: khai báo hằng tạo thuận lợi để chỉnh sửa giá trị chỉ một lần cho toàn chương trình.Yeâu caàu laáy ví duï khai baùo haèng trong ngôn ngữ Pascal. HS: Const kq = ‘thua’; Const giadung =5.500; Const no =60;. GV: Trình baøy:bieán phaûi ñaët teân vaø khai baùo để chương trình dịch biết và lưu trữ xử lý.Yêu caàu hoïc sinh laáy ví duï. HS: Var tenbien :kieugiatri; Để giải phương trình bậc nhất:ax+b=0 đối với giaù trò a,b cuï theå ta khai baùo bieán a,b: Var a,b:integer; GV: Yeâu caàu hoïc sinh cho bieát caáu truùc chung của phần thân chương trình trong ngôn ngữ Pascal?( khai baùo chöông trình con tìm hieåu sau) HS: Begin Daõy caùc leänh; End.. Ví duï: Trong Turbo Pascal : Uses CRT, GRAPH; Khai baùo haèng : - Những hằng sử dụng nhiều lần trong chương trình thường được đặt tên cho tiện khi sử dụng. Ví duï: Trong Pascal : Const N = 100; e = 2.7; Trong C++ : Const int N = 100; Const float e = 2.7 Khai baùo bieán : - Mọi biến sử dụng trong chương trình đều phải khai báo để chưoyng trình dịch biết để xử lý và lưu trữ. - Bieán chæ mang moät giaù trò goïi laø bieán ñôn (Khai báo biến sẽ trình bày ở bài 5). Phaàn thaân chöông trình : - Thân chương trình thường là nơi chứa toàn bộ các câu lệnh của chương trình hoặc lời gọi chương trình con. - Thân chương trình thường có cặp dấu hiệu bắt đầu và kết thúc chương trình Ví dụ: Trong ngôn gnữ Pascal Begin [<Caùc caâu leänh>] End.  Hoạt động 3: Tìm hiểu ví dụ chương trình đơn giản. GV: Ñöa ra baûng coù chöông trình pascal ñôn giaûn. Program giadung; Uses crt; Const giadung = 5.500; Begin Clrscr; Writeln(‘ xin chao cac ban toi la computer so:’,giadung); Readln; End. GV: Hoûi:chæ ra phaàn khai baùo chöông trình vaø thaân chöông trình? HS: Khai baùo teân chöông trình. Khai baùo thö vieän. Khai baùo haèng. Phần thân chương trình có lệnh xoá màn hình , leänh ñöa thoâng tin ra maøn hình. GV: Ñöa ra baûng coù chöông trình c++ ñôn. 3. Ví duï chöông trình ñôn giaûn Xét hai chương trình đơn giản trong 2 ngôn ngữ khác nhau sau ñaây : Chương trình 1 : Trong ngôn ngữ Turbo Pascal. Chương trình 2 : Trong ngôn ngữ C++ 11. Lop11.com. Vuõ Baûo Tuyeân.

<span class='text_page_counter'>(12)</span> GIAÙO AÙN TIN HOÏC 11-HKI. TRƯỜNG THPT Nguyễn Du giaûn: #include < stdio.h> Void main() { printf(“ xin chao toi la computer”); } GV: Hoûi:phaàn khai baùo chöông trình vaø thaân chöông trình leänh Printf coù yù nghóa gì? HS: Lệnh Printf dùng để đưa thông tin ra maøn hình. GV: Yeâu caàu hoïc sinh laáy ví duï chöông trình khaùc? HS: Begin writeln(‘ con thieu no’); End. .Cuûng coá: -Giaùo vieân nhaéc laïi veà caùc thaønh phaàn cuûa chöông trình. .Daën doø baøi taäp veà nhaø: - Học sinh chuẩn bị bài mới. .Ruùt kinh nghieäm boå sung:. .................................................................................................................................................................................................................................. --------------------------------------------------------------------------------------------------------------CHÖÔNG II: CHÖÔNG TRÌNH ÑÔN GIAÛN BAØI 4-5: MỘT SỐ KIỂU DỮ LIỆU CHUẨN-KHAI BÁO BIẾN. Tieát :5 Ngày soạn : 21/8 Ngaøy daïy : 24/8. I. MUÏC TIEÂU BAØI HOÏC: 1. Kiến thức: - Biết được tên của một số kiểu dữ liễu chuẩn: nguyên, thực, kí tự, logic biết được giới hạn biểu diễn của mỗi loại kiểu dữ liệu đó. -Biết mọi biến dùng trong chương trình đều phải được khai báo tên và kiểu dữ liệu trước khi sử dụng. -Biết cấu trúc chung của khai báo biến trong ngôn ngữ Pascal. 2. Kyõ naêng: -Phải xác định được kiểu cần khai báo của dữ liệu đơn giản. -Biết cách để khai báo biến đúng. -Sử dụng các kiểu dữ liệu và khai báo biến đúng để có thể viết được một chương trình. 3. Troïng taâm: -Khai baùo bieán. 4. Tư duy – Thái độ: -Thái độ nghiêm túc trong học tập. II. PHÖÔNG TIEÄN CHUAÅN BÒ : Giaùo vieân: -Phương pháp: thuyết trình kết hợp với vấn đáp gợi mở. -Phương tiện: Phấn màu, thước kẻ,SGK tin11,giáo án. Hoïc sinh: -Sách giáo khoa, vở soạn bài ở nhà. -Đọc trước SGK,thực tiễn.. 12. Lop11.com. Vuõ Baûo Tuyeân.

<span class='text_page_counter'>(13)</span> GIAÙO AÙN TIN HOÏC 11-HKI. TRƯỜNG THPT Nguyễn Du. III. TIEÁN TRÌNH BAØI HOÏC: .Ổn định lớp và kiểm tra sĩ số. .Kieåm tra baøi cuõ: -Hãy viết một chương trình Pascal đơn giản có sử dụng thư viện làm việc với màn hình văn bản và bàn phím, coù khai baùo haèng vaø caâu leänh ñöa thoâng baùo ra maøn hình? .Bài mới:. HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN VAØ HỌC SINH  Hoạt động 1: Tìm hiểu một số kiểu dữ liệu chuẩn. GV: Đặt vấn đề: toán học sử dụng những tập hợp các số để thể hiện các phép tính toán đó là tập các số tự nhiên, tập số nguyên, tập số hữu tỉ, tập số thực. Trình bày: trong tin học , ngôn ngữ lập trình Pascal để viết chương trình giải quyết bài toán cũng cần các tập có một giới hạn nhất định. HS: Học sinh suy nghĩ để thấy các tập số trong toán có thể tương ứng với một kiểu dữ liệu trong Pascal. Các em có thể hiểu như sau:Vậy dữ liệu là thông tin mã hoá trong máy tính, mỗi ngôn ngữ lập trình thường cung cấp một số kiểu dữ liệu chuẩn. Mỗi kiểu đặc trưng bởi tên kiểu, miền giá trị, kích thước trong bộ nhớ, các phép toán, các hàm thủ tục sử dụng chúng. GV: Yêu cầu học sinh nghiên cứu SGK và trả lời những câu hỏi sau: -Trong ngôn ngữ lập trình Pascal người ta sử dụng bao nhiêu kiểu dữ liệu chuẩn? -Có những kiểu nguyên nào thường dùng, phạm vi biểu diễn của mỗi loại? - Có những kiểu thực nào thường dùng phạm vi biểu diễn của mỗi loại? -Trình bày về kiểu logic và kiểu kí tự trong ngôn ngữ lập trình Pascal? HS: Trả lời. - Sử dụng 4 kiểu chuẩn. - Coù caùc kieåu nguyeân: Kieåu byte, Kieåu integer, Kieåu word, Kieåu longint. -Có kiểu thực: Kiểu real, Kiểu extended. -Đặc điểm kiểu logic, kiểu kí tự. GV: Lấy ví dụ để thấy kiểu kí tự sử dụng kí tự trong boä maõ Ascii. VD: @ coù maõ laø 64, $ coù maõ laø 36, & coù maõ laø 38, % coù maõ laø 37. GV: Giaûi thích taïi sao phaïm vi bieåu dieãn caùc loại kiểu số khác nhau: - kieåu nguyeân coù haïn cheá veà mieàn giaù trò,. NOÄI DUNG. Bài 4: Kiểu dữ liệu chuẩn.. Kiểu nguyên, kiểu thực, kiểu kí tự, kiểu logic. - Kieåu byte: 1byte, phaïm vi: 0-255 Kieåu integer: 2byte, phaïm vi:-215 – 215-1 -32768…32767 Kieåu word: 2 byte, phaïm vi:0 - 216 -1 0…65535 Kieåu longint: 4 byte, phaïm vi:-231 – 231-1 -2148473648…2148473647. -Kiểu real: 6 byte, phạm vi: 0 hoặc có giá trị tuyệt đối nằm trong phạm vi từ : 10-38 đến 10 38 Khoảng từ 2.9* 10-39 đến 1.7 *1038 đối với số + Khoảng từ -1.7* 1038 đến -2.9 * 10-39 số âm. Một số thực được viết dưới dạng một số thập phân: 1.5E3 = -1.5*103 Kiểu extended: 10 byte, phạm vi: 0 hoặc có giá trị tuyệt đối nằm trong phạm vi từ : 10-4932 đến 104932 Khoảng từ: 3.4 * 10-4932 đến 1.1 * 104932 13. Lop11.com. Vuõ Baûo Tuyeân.

<span class='text_page_counter'>(14)</span> GIAÙO AÙN TIN HOÏC 11-HKI. TRƯỜNG THPT Nguyễn Du. trong máy tính kiểu nguyên là hữu hạn, có thứ -Kiểu logic: chỉ có hai giá trị True ( đúng)hoặc False ( tự nhưng tập số nguyên là vô hạn và có thứ tự sai) được dùng khi kiểm tra một điều kiện hoặc tìm đếm được. giá trị của một biểu thức logic. -kiểu thực miền giá trị mở rộng hơn so với Kiểu kí tự ( char)ï:gồm 256 kí tự có mã asscii thập kiểu nguyên, kiểu thực được lưu trữ và kết quả phân từ 0 đến 255. tính toán chỉ là gần đúng,cũng như số nguyên số thực trong máy tính là rời rạc và hữu hạn.Phép toán chứa các toán hạn gồm kiểu nguyên và thực thì cho kết quả kiểu thực. GV: Hỏi: muốn tính toán trên các giá trị: 2, -5, 9.04 ta dùng kiểu dữ liệu nào? HS: Trả lời: kiểu số thực.  Hoạt động 2: Tìm hiểu khai báo biến đơn trong ngôn ngữ lập trình Pascal. GV: Nêu vấn đề:mọi biến dùng trong chương Baøi 5: Khai baùo bieán. trình đều cần khai báo tên và kiểu dữ liệu, tên biến dùng để xác lập quan hệ giữa biến với địa chỉ bộ nhớ nơi lưu trữ giá trị biến vì sự quan troïng cuûa khai baùo bieán neân chuùng ta seõ nghieân cứu kĩ về phần này. GV: Hoûi: caáu truùc chung cuûa vieäc khai baùo Var < danh sách biến> :<kiểu dữ liệu>; biến trong ngôn ngữ Pascal? Trong danh sách biến các biến cách nhau bởi dấu HS: Nghiên cứu SGK đồng thời nhớ về bài phaåy. trước. Kiểu dữ liệu biến có thể là kiểu dữ liệu chuẩn. Sau từ khoá có thể khai báo nhiều danh sách biến. GV: Yeâu caàu hoïc sinh laáy ví duï veà khai baùo *Ví dụ: var x,y: real; biến kiểu thực bieán. a,b,c:char; biến kiểu kí tự HS: Laáy ví duï. GV: Trình bày: khai báo thường đặt sau khai baùo haèng: caáu truùc chöông trình phaàn khai baùo nhö sau: Program <teânchöôngtrình>; Uses <teâncaùcthövieân>; Const <teânhaèng> = <giaùtròcuûahaèng>; *Chuù yù : Var <danhsáchbiến> : <kiểudữliệu>; -Đặt tên biến gợi nhớ đến ý nghĩa của biến GV: Chuù yù khi khai baùo bieán. VD: đặt tên biến biểu diễn điểm rớt và điểm đậu Khoâng neân ñaët: dr,dd maø ñaët laø drot, ddau. -Không đặt quá ngắn hoặc dài vì dễ lỗi khi viết nhieàu laàn teân bieán. VD: khoâng neân ñaët: latrieuphu, latiphu maø ñaët laø trphu,tphu. -Quan tâm đến giá trị phạm vị biểu diễn. VD: trphu coù theå kieåu real nhöng tphu thì kieåu extended. GV: Hỏi:các em hãy đưa ra ví dụ biến sai với qui ñònh ñaët teân, caùc bieán trong danh saùch bieán không phân cách bởi dấu phẩy, tên biến trùng nhau, sử dụng biến chưa khai báo, các biến trong danh saùch khoâng cuøng kieåu? HS: Suy nghó vaø ñöa ra ví duï: 14. Lop11.com. Vuõ Baûo Tuyeân.

<span class='text_page_counter'>(15)</span> GIAÙO AÙN TIN HOÏC 11-HKI. TRƯỜNG THPT Nguyễn Du. Var x y z:real; A,a:integer; N,l:long int; Trphu:integer,tphu:real; GV: Khai báo biến để cấp phát bộ nhớ cho biến , đưa tên biến vào danh sách các đối tượng cần quản lý, kiểu của biến giúp chương trình dịch biết cách tổ chức dữ liệu, truy cập giaù trò cuûa bieán.Sau khai baùo bieán seõ coù vuøng nhớ dành cho biến đúng bằng kiểu của nó để *Ví duï: xeùt khai baùo bieán: lưu trữ giá trị của biến. Var a,b,c:word; GV: Neâu ví duï: xeùt khai baùo bieán: X:longint; Var a,b,c:word; tno:integer; X:longint; thua:byte; tno:integer; Cho biết bộ nhớ phải cấp phát bao nhiêu? thua:byte; Cho biết bộ nhớ phải cấp phát bao nhiêu? HS: Suy nghĩ trả lời: Tổng bộ nhớ cần cấp phát: a( 2byte),b( 2byte),c ( 2byte) X( 4byte) tno( 2byte) tthua( 1byte) Toång laø 13 byte. GV: Trình bày: sau khi khai báo nếu vùng nhớ dành cho biến chưa được xoá hết dẫn đến việc ban đầu biến nhận một giá trị nào đó nên cần gán giá trị đầu cho biến.Các biến đơn thì tại một thời điểm chỉ chứa một giá trị. .Cuûng coá: -Các kiểu dữ liệu chuẩn: kiểu số nguyên, kiểu số thực, kiểu kí tự, kiểu logic. -Mọi biến trong chương trình đều phải được khai báo để cấp phát bộ nhớ cho biến.Cấu trúc chung của khai báo biến: var <danh sách biến>: <tên kiểu dữ liệu>; .Daën doø baøi taäp veà nhaø: -Laøm baøi taäp 1,2,3,4,5 SGK trang 35. -xem trước nội dung bài: phép toán, biểu thức, lệnh gán. .Ruùt kinh nghieäm boå sung: .................................................................................................................................................................................................................................. --------------------------------------------------------------------------------------------------------------CHÖÔNG II: CHÖÔNG TRÌNH ÑÔN GIAÛN BAØI 6: PHÉP TOÁN, BIỂU THỨC, CÂU LỆNH GÁN. Tieát :6 Ngày soạn : 23/8 Ngaøy daïy : 26/8. I. MUÏC TIEÂU BAØI HOÏC: 1. Kiến thức: - Biết được những khái niệm về phép toán,biểu thức số học, hàm số học chuẩn, biểu thức quan hệ. 15. Lop11.com. Vuõ Baûo Tuyeân.

<span class='text_page_counter'>(16)</span> GIAÙO AÙN TIN HOÏC 11-HKI. TRƯỜNG THPT Nguyễn Du. -Nắm được các phép toán thông dụng trong ngôn ngữ lập trình. -Học sinh phải hiểu được lệnh gán, hiểu được chức năng của lệnh gán, hiểu được cấu trúc của lệnh gán. 2. Kyõ naêng: - Viết được các biểu thức số học, biểu thức quan hệ và biểu thức logic với các phép toán thông dụng. -Sử dụng được các phép toán để xây dựng biểu thức. -Viết được lệnh gán, sử dụng lệnh gán để viết chương trình. 3. Troïng taâm: -Biểu thức, lệnh gán. 4. Tư duy – Thái độ: - Giáo dục thái độ đúng trong cách nhìn nhận biểu thức số học và câu lệnh gán. II. PHÖÔNG TIEÄN CHUAÅN BÒ : Giaùo vieân: -Phương pháp: thuyết trình kết hợp với vấn đáp gợi mở. -Phương tiện: Phấn màu, thước kẻ,SGK tin11,bảng con,SGV. Hoïc sinh: -Sách giáo khoa, vở soạn bài ở nhà. -Đọc trước SGK,thực tiễn. III. TIEÁN TRÌNH BAØI HOÏC: .Ổn định lớp và kiểm tra sĩ số. .Kieåm tra baøi cuõ: - Câu hỏi: Trình bày một số kiểu dữ liệu chuẩn thường dùng cho các biến đơn trong pascal? .Bài mới:. HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN VAØ HỌC SINH NOÄI DUNG  Hoạt động 1: Tìm hiểu một số phép toán trong ngôn ngữ lập trình pascal. GV: Nêu vấn đề:bất kì ngôn ngữ lập trình nào để mô tả các thao tác trong một thuật toán đều cần phải xây dựng các phép toán.Các phép toán trong ngôn ngữ lập trình thường thì có những nét diễn đạt riêng nhưng thường sẽ ứng với các phép toán ta thường thấy trong toán hoïc. HS: Chuù yù laéng nghe. GV: Hỏi:em nào hãy kể một số phép toán đã học trong toán học? HS: Trả lời:cộng , trừ , nhân , chia, chia lấy nguyeân, laáy phaàn dö, so saùnh, phuû ñònh. GV: Diễn giảng: đối với ngôn ngữ lập trình pascal cũng xây dựng các phép toán nhưng được diễn đạt bằng một cách riêng. GV: Yêu cầu: học sinh đọc SGK và cho biết các nhóm phép toán trong ngôn ngữ Pascal. HS: Ghi baøi: -Các phép toán số học:+, -, *, div, mod. i mod j= i- i div j *j -Các phép toán quan hệ:<, <=, >,>=, <> -Các phép toán logic:not, and, or. GV: Hỏi:sau khi ta sử dụng một biểu thức có. * NNLT nào cũng sử dụng đến phép toán, câu lệnh gán và biểu thức, các khái niệm này chỉ được xét trong NNLT Pascal.. 1. Phép toán: NNLT Pascal sử dụng một số phép toán như sau: + Soá nguyeân: +,- , *, / , DIV, MOD. + Số thực: +,- , *, / , + Phép toán quan hệ: <, <=, >, >=, =, < >. + Phép toán logic: AND, OR, NOT.. 16. Lop11.com. Vuõ Baûo Tuyeân.

<span class='text_page_counter'>(17)</span> GIAÙO AÙN TIN HOÏC 11-HKI. TRƯỜNG THPT Nguyễn Du. sử dụng phép toán quan hệ thì kiểu trả về là kieåu gì? HS: Trả lời: đó là kiểu logic. GV: Diễn giảng:đối với phép toán div và mod ta chỉ sử dụng được cho kiểu dữ liệu số nguyên.  Hoạt động 2: Tìm hiểu về biểu thức, hàm số học chuẩn trong ngôn ngữ Pascal. GV: Đặt vấn đề: trong toán học chúng ta đã 2. Biểu thức số học: gặp khái niệm về biểu thức.Vậy yếu tố cơ bản - Là một dãy các phép toán +,- , *, / , DIV, MOD từ xây dựng nên biểu thức toán học là gì? haèng bieán kieåu soá vaø caùc haøm. HS: Trả lời: bao gồm hai phần toán hạng và toán tử. - Dùng dấu ( ) để qui định trình tự tính toán. GV: Trong lập trình biểu thức số học là một VD: ( SGK- 25) biểu thức có dạng tương tự như cách viết trong toán học nhưng toán tử là phép toán số học còn * Chú ý: toán hạng là gì? HS: Nghiên cứu SGK và trả lời: toán hạng là bieán soá, haèng soá, caùc bieán soá, caùc haèng soá lieân kết bởi toán tử và dấu ngoặc tròn ( ). GV: Hãy biểu diễn các biểu thức toán học sau thành biểu thức trong ngôn ngữ lập trình: 9x3+2x2-x+3 u  v uv uv  v 1 x abc 3 x  2y x y. Thứ tự thực hiện các phép toán: + Trong ngoặc trước, ngoài ngoặc sau. + Nhân, chia, chia nguyên, chia lấy dư trước, cộng, trừ sau.. HS: Lên bảng viết các biểu thức trong ngôn ngữ lập trình: 9*x*x*x+2*x*x-x+3 u*v*(u+v)/(v-1)+u*v/x (a+b+c)/3 (x+2*y)/(x-y) GV: Hỏi:hãy nêu thứ tự thực hiện các phép toán? HS: Trả lời và ghi bài: -Thực hiện các phép toán trong ngoặc trước. -Dãy phép toán không chứa ngoặc thì thực hiện từ trái sang phải:nhân, chia, chia nguyên, lấy phần dư thực hiện trước, cộng trừ thực hiện sau. GV: Nêu vấn đề: Ngôn ngữ lập trình cung cấp thư viện chứa chương trình tính giá trị hàm toán học thường duøng goïi laø haøm soá hoïc chuaån. Ta đã biết một số hàm số học các em hãy kể tên một số hàm đó? HS: Trả lời:căn bậc hai, logarit, sin, cos.. 3. Haøm soá hoïc chuaån: Caùch vieát cho moät soá haøm soá hoïc chuaån: Tên hàm (đối số) + Đối số là một hay nhiều biểu thức số học đặt trong dấu ngoặc ( ) sau tên hàm. VD: (SGK- 26).. 17. Lop11.com. Vuõ Baûo Tuyeân.

<span class='text_page_counter'>(18)</span> GIAÙO AÙN TIN HOÏC 11-HKI. TRƯỜNG THPT Nguyễn Du GV: Hỏi:em nào có thể trình bày được cách trình bày hàm số học chuẩn trong ngôn ngữ lập trình? HS: Suy nghĩ và trả lời: đối số được đặt trong cặp ngoặc tròn sau tên hàm, hàm chuẩn được xem như biểu thức số học giống như một toán haïng. GV: Treo bảng chứa các hàm số học chuẩn ,yêu cầu học sinh lên bảng điền đầy đủ kiểu của đối số và kiểu của kết quả. HS: Nghiên cứu SGK và trả lời một số hàm chuaån, ghi baøi: bình phöông, caên baäc hai, giaù trò tuyệt đối, logarit tự nhiên, luỹ thừa số e, sin, cos. Tương ứng trong ngôn ngữ lập trình: sqr(x), sqrt(x), abs(x), ln(x), exp(x), sin(x), cos(x). GV: Hỏi:viết biểu thức sau sang biểu thức trong ngôn ngữ lập trình? p ( p  a )( p  b)( p  c) , abc ( P= ) 2 HS: Sqrt(p*(p-a)*(p-b)*(p-c)) GV: Hỏi: khi hai biểu thức số học cùng kiểu liên kết với nhau bởi phép toán quan hệ ta được biểu thức mới biểu thức này gọi là gì? HS: Trả lời: biểu thức này gọi là biểu thức quan heä. GV: Hỏi: hãy lấy ví dụ về biểu thức quan hệ? HS: Suy nghĩ trả lời: no+6*laixuat*no>100 GV: Trình baøy: neáu “no” coù giaù trò 90 vaø “laixuat” có giá trị :1.5% thì biểu thức có giá trò true. GV: Hoûi:em naøo cho bieát caáu truùc chung cuûa biểu thức quan hệ, biểu thức quan hệ được thực hiện theo trình tự nào? HS: Trả lời và ghi bài: cấu trúc chung của biểu thức quan hệ: < biểu thức1> phép toán quan hệ <biểu thức2>. Biểu thức quan hệ thực hiện theo trình tự: - tính giá trị biểu thức. - thực hiện phép toán quan hệ. GV: Trình bày:các biểu thức quan hệ liên kết với nhau bởi phép toán logic.( and, or, not) x y not x x and y x or y true true false true true true false false false true. 4. Biểu thức quan hệ: Caáu truùc chung:. <BT1> < phép toán quan hệ > <BT2> + trong đó BT1 và BT2 phải cùng kiểu. + Kết quả của biểu thức quan hệ là TRUE hoặc FALSE.. VD:- 5 > 2. 5. Biểu thức logic. - Biểu thức logic đơn gian là hằng hoặc biến logic. - Dùng để liên kết nhiều biểu thức quan hệ lại với nhau. VD: ( SGK- 28) 19. Lop11.com. Vuõ Baûo Tuyeân.

<span class='text_page_counter'>(19)</span> GIAÙO AÙN TIN HOÏC 11-HKI. TRƯỜNG THPT Nguyễn Du false true true false true false false true false false GV: Hỏi:cho ví dụ về biểu thức logic và biểu diễn trong ngôn ngữ lập trình. HS: Cho ví duï: Xeáp :6.5<= kha<= 7.9 Hàng đổi hàng: 3<= bo hoặc 9<= trau Biểu diễn trong ngôn ngữ lập trình: (6.5<=kha) and (kha<=7.9) (3<= bo) or (9<= trau) GV: Hỏi:kết quả của biểu thức logic có kiểu dữ liệu gì? HS: Nhận thấy giá trị biểu thức logic là true hoặc false( kiểu logic).  Hoạt động 3: Tìm hiểu câu lệnh gán trong ngôn ngữ lập trình pascal. GV: Trình bày: chức năng của lệnh là đặt cho bieán coù teân beân traùi daáu “:=” coù giaù trò baèng với giá trị biểu thức bên phải . Caáu truùc leänh gaùn: <teân bieán>:=<bieåu thức>; GV: Hỏi:vậy kiểu của biến và giá trị biểu thức seõ nhö theá naøo? HS: Trả lời:Kiểu của giá trị biểu thức phù hợp với kiểu của biến. GV: Giới thiệu ví dụ lệnh gán trong Pascal: No:=4+6; GV: Giaûi thích:laáy 4+6 ñem keát quaû ñöa vaøo no neân “no” seõ baèng 10; GV: Hỏi:vậy các em hãy nêu chức năng của leänh gaùn? HS: Nghe ví dụ và suy nghĩ để trả lời. Tính giá trị biểu thức rồi gán giá trị tính được vào tên biến. GV: Giới thiệu chương trình:nhập số giây bất kì in ra giờ, phút, giây tương ứng. Program doigiay; Var h,m,s:integer; Begin Writeln(‘ giay can doi la:’); S:=5000; h:= s div 3600; m:= (s mod 3600) div 60; s:= s mod 60; writeln(‘doi ta duoc:’,h,’:’, m,’:’,s); end. HS: Quan sát và tìm hiểu công việc của từng. 6. Caâu leänh gaùn. - Lệnh gán là cấu trúc cơ bản của mọi NNLT, thường dùng để gán gái trị cho biến. Caáu truùc: < tên- biến>:= <biểu thức>;. VD:. x:= (b*b-4* a*c); i:= i+1; j:= j-1;. 20. Lop11.com. Vuõ Baûo Tuyeân.

<span class='text_page_counter'>(20)</span> GIAÙO AÙN TIN HOÏC 11-HKI. TRƯỜNG THPT Nguyễn Du câu lệnh đồng thời kết quả của chương trình. HS: Leân baûng vieát keát quaû chöông trình vaø giải thích từng câu lệnh.. .Cuûng coá: - Nhắc lại cho học sinh : các phép toán, biểu thức, lệnh gán trong ngôn ngữ lập trình pascal (về số học, quan heävaø logic). .Daën doø baøi taäp veà nhaø: - Học sinh chuẩn bị bài mới. .Ruùt kinh nghieäm boå sung: .................................................................................................................................................................................................................................. --------------------------------------------------------------------------------------------------------------Tieát :7 CHÖÔNG II: CHÖÔNG TRÌNH ÑÔN GIAÛN Ngày soạn : 28/8 BAØI 7: CAÙC THUÛ TUÏC CHUAÅN VAØO/RA ÑÔN GIAÛN Ngaøy daïy : 31/8 BAØI 8: SOẠN THẢO, DỊCH, THỰC HIỆN VAØ HIỆU CHỈNH CHƯƠNG TRÌNH. I. MUÏC TIEÂU BAØI HOÏC: 1. Kiến thức: - Biết được ý nghĩa các thủ tục vào/ra đơn giản với việc lập trình để nhập dữ liệu từ bàn phím hoặc đưa dữ liệu ra màn hình. -Biết cấu trúc chung của thủ tục vào ra trong ngôn ngữ Pascal. 2. Kyõ naêng: - Viết đúng lệnh vào/ra dữ liệu. -Rèn luyện việc nhập đúng dữ liệu khi thực hiện chương trình. 3. Troïng taâm: -Caùc thuû tuïc chuan vaøo/ra. 4. Tư duy – Thái độ: -Nâng cao sự nhận thức cần phải thật cẩn thận trong việc nhập dữ liệu và cho ra dữ liệu trong vịêc học laäp trình pascal. II. PHÖÔNG TIEÄN CHUAÅN BÒ : Giaùo vieân: -Phương pháp: thuyết trình kết hợp với vấn đáp gợi mở, hoạt động nhóm. -Phương tiện: Phấn màu, thước kẻ,SGK tin11, SGV. Hoïc sinh: -Sách giáo khoa, vở soạn bài ở nhà. -Đọc trước SGK,thực tiễn. III. TIEÁN TRÌNH BAØI HOÏC: .Ổn định lớp và kiểm tra sĩ số. .Kieåm tra baøi cuõ: -Caâu hoûi: Vieát moät soá haøm soá hoïc chuaån trong Pascal? Cho biết chức năng lệnh gán, cấu trúc chung và lấy ví dụ? .Bài mới:. HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN VAØ HỌC SINH  Hoạt động 1: Tìm hiểu các thủ tục chuẩn vào/ra đơn giản. 21. Lop11.com. NOÄI DUNG Vuõ Baûo Tuyeân.

<span class='text_page_counter'>(21)</span>