Bài giảng môn học Ngữ văn lớp 7 - Bài 1 - Tiết 1: Văn bản : Cổng trường mở ra (Tiết 5)

<span class='text_page_counter'>(1)</span>Gi¸o ¸n ng÷ v¨n 7 Ngµy so¹n : 19/8 Bµi 1 - TiÕt 1. Ngµy gi¶ng :. V¨n b¶n :. CæNG TR¦êNG Më RA _ Theo Lý Lan _ A - Mục tiêu cần đạt : - Cảm nhận và hiểu được những tình cảm thiêng liêng , đẹp đẽ của cha mẹ đối với con cái. - Thấy được ý nghĩa lớn lao của nhà trường đối với cuộc đời mỗi con người . B - ChuÈn bÞ: 1.Thµy: -So¹n gi¸o ¸n - Đồ dùng : Tranh ảnh về ngày khai trường . 2.Trß: chuÈn bị bµi míi C- TiÕn tr×nh lªn líp I - ổn định tổ chức : II - KiÓm tra : ? ở lớp 6 các em đã được học những văn bản nhật dụng nào? III - Bµi míi : Ngày khai trường hàng năm đã trở thành ngày hội của toàn dân. Bởi ngày đó bắt đầu một năm học mới với bao mơ ước, bao điều mong đợi trước mắt các em. Không khí ngày khai trường thật náo nức với tuổi thơ của chúng ta. Còn các bậc làm cha làm mẹ thì sao ? Họ có những tâm trạng gì trong ngày ấy ? Bài Cổng trường mở ra mà chúng ta học hôm nay sẽ giúp chúng ta hiểu được điều đó. Hoạt động của Thầy - Trò. Néi dung kiÕn thøc I . Giíi thiÖu chung :. - Em h·y nªu xuÊt xø cña v¨n b¶n Cæng - Lµ v¨n b¶n nhËt dông viÕt vÒ nhµ trường mở ra ?. trường. - §©y lµ bµi kÝ cña tg Lý Lan trÝch tõ b¸o “Yªu trΔ sè 166 Thµnh phè Hå ChÝ Minh 1.9.2000 1 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(2)</span> Gi¸o ¸n ng÷ v¨n 7 GV : Hướng dẫn đọc : Giọng nhỏ nhẹ, II - Đọc – tìm hiểu chỳ thớch thiÕt tha, chËm r·i.. * §äc. GV đọc văn bản - HS đọc- GV nhận xét. - Trong 10 chó thÝch, cã tõ nµo lµ tõ HV * Chó thÝch ?Từ đó được giải nghĩa như thế nào ? ( can đảm: có tinh thần mạnh mẽ, không sợ gian khæ, nguy hiÓm, khã kh¨n ) GV:Em h·y tãm t¾t néi dung cña v¨n b¶n Cổng trường mở ra bằng 1 vài câu ngắn - Tóm tắt : Bài văn viết về tâm trạng của gän ? (v¨n b¶n viÕt vÒ c¸i g× ? viÖc g× ? ). người mẹ trong đêm không ngủ trước. - Truyện có những nhân vật nào ? Ai là ngày khai trường lần đầu tiên của con nhân vật chính ? ( người mẹ và đứa conngười mẹ là nhân vật chính ) –Vì sao ?. * Bè côc: 2 phÇn. - Em cã thÓ chia v¨n b¶n nµy thµnh mÊy + Tõ ®Çu -> ngµy ®Çu n¨m häc :t©m tr¹ng phần ? Mỗi phàn từ đâu đến đâu ? ý của của hai mẹ con trong buổi tối trước ngày tõng phÇn ?. khai trường +Còn lại : liên tưởng của mẹ. III. T×m hiÓu v¨n b¶n :. - HS đọc đoạn 1. Đoạn văn em vừa đọc 1/ Tâm trạng của hai mẹ con trong buổi diÔn t¶ ®iÒu g× ? tối trước ngày khai trường. - Đêm trước ngày khai trường tâm trạng của người mẹ và đứa con có gì khác nhau ? Điều đó được biểu hiện bằng những chi * Tâm trạng của mẹ : tiÕt nµo trong bµi ? (Con thanh th¶n, nhÑ nhµng, v« t­ : §ªm nay con còng cã niÒm. - MÑ kh«ng ngñ ®­îc. vui háo hức. Giấc ngủ đến với con dễ dàng - Hôm nay mẹ không tập trung được vào nh­ uèng 1 li s÷a, ¨n 1 c¸i kÑo.- MÑ thao viÖc g× c¶. thøc, håi hép, suy nghÜ triÒn miªn : ... ). - Mẹ lên giường trằn trọc.. - Em có nhận xét gì về tâm trạng của 2 mẹ - Mẹ tin đứa con của mẹ lớn rồi. con ? (Đây là tâm trạng khác thường không gièng nhau). ->Tự sự kết hợp với miêu tả để biểu cảm 2 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(3)</span> Gi¸o ¸n ng÷ v¨n 7 - §Ó diÔn t¶ ®­îc t©m tr¹ng cña 2 mÑ con, lµm næi râ t©m tr¹ng thao thøc, håi hép, tác giả đã sử dụng phương thức biểu đạt suy nghĩ triền miên của người mẹ. nµo ? - Theo em vì sao người mẹ lại trằn trọc kh«ng ngñ ®­îc ? ( Võa tr¨n trë suy nghÜ vÒ con , võa b©ng khu©ng nhí vÒ ngµy khai trường năm xưa của mình .. * Nh÷ng viÖc lµm cña mÑ :. - Trong đêm không ngủ, người mẹ đã làm - Đắp mền, buông mùng, ém chăn cẩn g× cho con ?. thận, Lượm đồ chơi, nhìn con ngủ,xem lại. - Qua những việc làm đó em cảm nhận những thứ đã chuẩn bị cho con. ->Yêu thương con, hết lòng vì con. được điều gì về người mẹ ? GV: Người mẹ nào mà chẳng yêu con,. quªn m×nh v× con, chØ mong con kh«n lín . thành đạt. Đó là đức hi sinh, là vẻ đẹp giản dÞ mµ lín lao cña t×nh mÉu tö trong c¸ch * KØ niÖm qu¸ khø :. sống của người mẹ Việt Nam. - Trong đêm không ngủ người mẹ đã sống l¹i nh÷ng kØ niÖm qu¸ khø nµo ? (ngày đầu tiên bà ngoại đưa mẹ đến trường) - Chi tiết nào chứng tỏ ngày khai trường năm xưa đã để lại ấn tượng sâu đậm trong tâm hồn người mẹ ?( Cứ nhắm mắt … ‘‘H»ng n¨m cø vµo … dµi vµ hÑp ” ) - Nhớ sự nôn nao… cổng trường đóng lại.. -> Sö dông mét lo¹t tõ l¸y gîi c¶m xóc. - Em có nhận xét gì về cách dùng từ của vừa phức tạp, vừa vui sướng, vừa lo sợ . tác giả ? Tác dụng của cách dùng từ đó ? - Những kỉ niệm quá khứ ấy đã nói lên ®­îc t×nh c¶m s©u nÆng nµo cña lßng mÑ ? ( Nhớ thương bà ngoại và nhớ mái trường x­a ) - Trong đêm không ngủ, người mẹ đã ch¨m sãc giÊc ngñ cña con, nhí tíi nh÷ng 3 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(4)</span> Gi¸o ¸n ng÷ v¨n 7 kỷ niệm thân thương về bà ngoại và mái => Là người mẹ biết yêu thương người trường xưa. Tất cả những điều đó đã cho thân, biết ơn trường học, tin tưởng ở em hình dung về một người mẹ như thế tương lai của con . nµo ? Th¶o luËn : - Có phải người mẹ đang nói trực tiếp với -> Dùng ngôn ngữ độc thoại. con không ? hay người mẹ đang tâm sự với Làm nổi bật tâm trạng, tình cảm và những ai ? ( §ang nãi víi chÝnh m×nh ) – C¸ch ®iÒu s©u th¼m khã nãi b»ng nh÷ng lêi trùc tiÕp.. viÕt nµy cã t¸c dông g× ? Gv : Qua tâm trạng của người mẹ trong bài văn chúng ta hiểu rằng người mẹ ấy nhớ những kỷ niệm xưa, không chỉ để sống lại tuổi thơ đẹp đẽ của mình mà còn muốn ghi vào lòng con những kỷ niệm đẹp ấy. Để rồi bất cứ 1 ngày nào đó trong đời, khi nhớ l¹i, lßng con l¹i r¹o rùc nh÷ng c¶m gi¸c b©ng khu©ng, xao xuyÕn cña ngµy ®Çu tiªn cắp sách tới trường .. 2 / Liên tưởng của mẹ:. - Ngoµi nh÷ng c¶m xóc t©m tr¹ng Êy, trong đêm không ngủ người mẹ còn nghĩ đến ®iÒu g× ? - C©u v¨n nµo trong bµi nãi lªn tÇm quan trọng của nhà trường đối với thế hệ trẻ ? ( ‘‘Ai còng biÕt …c¶ hµng dÆm sau nµy.” ) - C©u v¨n nµy cã ý nghÜa g× ? V× sao ? ( Kh«ng ®­îc phÐp sai lÇm trong gi¸o dôc. Vì giáo dục quyết định tương lai của đất nước ). - Bước qua cánh cổng trường là một thế Th¶o luËn:. giíi k× diÖu sÏ më ra.. - Trong đoạn kết người mẹ đã nói với con : ‘‘§i ®i con… sÏ më ra.’’ Em hiÓu thÕ giíi kì diệu đó là gì ? ( Tri thức, tình cảm, tư 4 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(5)</span> Gi¸o ¸n ng÷ v¨n 7 tưởng, đạo lí, tình bạn, tình thầy trò ) - C©u nãi nµy cã ý nghÜa g× ?. =>Khẳng định vai trò to lớn của giáo dục. GV: Một thế giới kì diệu mà nhà trường đã và tin tưởng ở sự nghiệp giáo dục của mở ra cho chúng ta là bao điều mới mẻ nước nhà. réng lín vÒ tri thøc v¨n ho¸, tri thøc cuéc sống, dạy dỗ bồi đắp cho chúng ta những tư tưởng, Tình cảm đẹp về đạo lí làm người, về tình bạn, tình thầy trò, về tấm lòng yêu thương con người để không ngừng vươn lên, để phát triển thể lực, IV Tổng kết phẩm chất toàn diện của con người, chuẩn 1.Nghệ thuật bÞ cho ngµy mai lËp nghiÖp.. - KÕt hîp hµi hoµ gi÷a tù sù, miªu t¶ vµ. - Văn bản Cổng trường mở ra được biểu biểu cảm đạt bằng những phương thức nào? - Miêu tả diễn biến tâm trạng nhân vật với - Phương thức nào là chính ?. nhiÒu h×nh thøc kh¸c nhau : miªu t¶ trùc. - NghÖ thuËt miªu t¶ diÔn biÕn t©m tr¹ng tiÕp, miªu t¶ qua so s¸nh, miªu t¶ håi øc... nhân vật có gì đáng chú ý ? 2.Néi dung -Tình cảm sâu nặng của người mẹ đối với - Bài văn cho em hiểu thêm gì về người mẹ con và vai trò của NT với CS con người. và nhà trường ? ( ghi nhớ- sgk-9 ) - Chóng ta ph¶i cã tr¸ch nhiÖm víi gia - Văn bản này đã cho em bài học gì ?. đình và nhà trường . * Ghi nhí : sgk-9. -HS đọc ghi nhớ.. * LuyÖn tËp:. - H·y nhí vµ viÕt thµnh ®o¹n v¨n vÒ kØ niệm đáng nhớ nhất trong ngày khai trường đầu tiên của mình ?. IV- Hướng dẫn học bài : - HS häc bµi+ so¹n bµi “MÑ t«i”. 5 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(6)</span> Gi¸o ¸n ng÷ v¨n 7 Bµi 1 - TiÕt 2 Ngµy so¹n:19/8 Ngµy gi¶ng :. V¨n b¶n : MÑ T«i _ Et- môn-đô-đơ A-mi-xi _ A- Môc tiªu bµi häc: - Cảm nhận được tình cảm thiêng liêng sâu nặng của cha mẹ đối với con cái. Không được chà đạp lên tình cảm đó . - Giáo dục tình cảm yêu thương và kính trọng cha mẹ . B- ChuÈn bÞ: 1.Thµy: -So¹n gi¸o ¸n+ tham kh¶o tµi liÖu 2.Trß: chuÈn bị bµi míi+ häc bµi cũ C - TiÕn tr×nh D¹y - Häc: I - ổn định tổ chức II - KiÓm tra: - Bài học sâu sắc nhất mà em rút ra từ văn bản Cổng trường mở ra là gì ? III - Bµi míi: Trong cuộc đời mỗi chúng ta, người mẹ có một vị trí và ý nghĩa hết sức lớn lao, thiêng liêng và cao cả . Nhưng không phải khi nào ta cũng ý thức hết được điều đó. Chỉ đến khi mắc những lỗi lầm, ta mới nhận ra tất cả. Bài Mẹ tôi sẽ cho ta một bài học như thÕ. Hoạt động của thầy - trò. Néi dung kiÕn thøc I . Giíi thiÖu chung :. - Em h·y giíi thiÖu 1 vµi nÐt vÒ t¸c gi¶ ?. 1 . T¸c gi¶: ( 1846- 1908 ) - Lµ nhµ v¨n ý.. - Tác giả thường viết về đề tài gì ?. - Thường viết về đề tài thiếu nhi và nhà trường về những tấm lòng nhân hậu.. - Em h·y nªu xuÊt xuÊt xø cña v¨n b¶n MÑ 2 / T¸c phÈm: t«i ? - Là văn bản nhật dụng viết về người mẹ - In trong tËp truyÖn : Nh÷ng tÊm lßng 6 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(7)</span> Gi¸o ¸n ng÷ v¨n 7 cao c¶ II - §äc, tìm hiểu chú thích,bố cục GV: Hướng dẫn đọc : Nhẹ nhàng, tha thiết, * Đọc : thÓ hiÖn ®­îc nh÷ng t©m t­ t×nh c¶m buån khổ của người cha trước lỗi lầm của con và sự trân trọng của ông với vợ mình. Khi đọc lêi khuyªn: Døt kho¸t, m¹nh mÏ thÓ hiÖn thái độ nghiêm khắc . GV đọc - HS đọc - Nhận xét . GV gọi hs đọc chú thích.. * Chó thÝch :. - Trong 10 ®iÒu chó thÝch, tõ nµo lµ tõ l¸y, tõ nµo lµ tõ H¸n ViÖt ? ( Tõ l¸y:3,4-Tõ HV: nh÷ng tõ cßn l¹i ) . - Ta cã thÓ chia v¨n b¶n lµm mÊy phÇn ? * Bè côc : 2 phÇn Mỗi phần từ đâu đến đâu ? ý nghĩa của từng + Đoạn đầu : Lí do bố viết thư phÇn ?. +Cßn l¹i : Néi dung bøc th­ Th¶o luËn :. - Văn bản là 1 bức thư của người bố gửi cho con nhưng tại sao tác giả lại lấy nhan đề “Mẹ tôi” ? ( Nhan đề là của tác giả đặt cho đoạn trích . Tuy người mẹ không xuất hiện trùc tiÕp trong c©u chuyÖn, nh­ng l¹i lµ tiªu điểm mà các nhân vật và chi tiết đều hướng tới để làm sáng tỏ ). III-T ìm hiểu văn bản. - Theo dâi phÇn ®Çu v¨n b¶n , em thÊy En ri 1 / Lçi lÇm cña En ri c« : cô đã mắc lỗi gì ? - Vô lễ với mẹ trước mặt cô giáo - Em cã suy nghÜ g× vÒ lçi lÇm cña En ri c«? => §©y lµ viÖc lµm sai tr¸i, xóc ph¹m tíi mÑ. - Tìm những chi tiết nói về thái độ của 2 / Thái độ của bố: người bố đối với En ri cô ? - Sù hçn l¸o cña con nh­ mét nh¸t dao ®©m vµo tim bè vËy !.. -> Phương thức biểu cảm được diễn đạt 7 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(8)</span> Gi¸o ¸n ng÷ v¨n 7 - Bố không nén được cơn tức giận đối với bằng các kiểu câu cảm thán, nghi vấn con .. lµm cho lêi v¨n trë nªn linh ho¹t, sinh. - Con mà xúc phạm đến mẹ con ư ?. động, dễ đi vào lòng người .. - Để diễn tả được tâm trạng của người bố, tác giả đã sử dụng phương thức biểu đạt =>Thể hiện thái độ buồn bã, đau đớn và nào? Phương thức biểu cảm được diễn đạt tức giận . th«ng qua nh÷ng kiÓu c©u nµo? T¸c dông của các biện pháp nghệ thuật đó? - Những chi tiết trên đã thể hiện được thái độ gì của người bố ? - Em có đồng tình với người bố không ? - Trong thư người bố đã gợi lại những việc 3/ Hình ảnh người mẹ: lµm, nh÷ng t×nh c¶m cña mÑ dµnh cho En ri c«. Em h·y t×m nh÷ng chi tiÕt, h×nh ¶nh nãi về người mẹ ? - Mẹ đã phải thức suốt đêm ... thể mất con. - Người mẹ …tính mạng để cứu sống con - Khi nói về hình ảnh người mẹ tác giả đã -> Phương thức tự sự kết hợp với miêu tả sử dụng phương thức biểu đạt nào? Phương làm nổi bật tình cảm của người mẹ. thức đó có tác dụng gì ?. .=> Là người mẹ hết lòng yêu thương. - Qua lời kể của người cha, em cảm nhận con, sẵn sàng quên mình vì con. được điều gì về người mẹ ? GV : Người mẹ của En ri cô cũng như bao người mẹ khác trên thế gian này đã yêu thương, chăm sóc nuôi dạy con cái bằng tất c¶ tÊm lßng, søc lùc, s½n sµng hi sinh tÊt c¶ h¹nh phóc vµ cuéc sèng cña m×nh cho con cái. Tình mẫu tử của con người thật thiêng liªng, cao c¶. - Tiếp sau những lời ngợi ca về người mẹ, tác giả đã phân tích mối quan hệ ruột thịt, g¾n bã s©u nÆng gi÷a 2 mÑ con En ri c« 4 / Lêi khuyªn cña bè: 8 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(9)</span> Gi¸o ¸n ng÷ v¨n 7 (hs đọc đoạn văn 3,4-sgk-10 ). - Người bố đã khuyên En ri cô những gì ? - Kh«ng bao giê ®­îc thèt ra nh÷ng lêi nãi nÆng víi mÑ. Con ph¶i xin lçi mÑ,... - Con h·y cÇu xin mÑ h«n … trªn tr¸n con . - Em cã nhËn xÐt g× vÒ c¸ch sö dông c©u -> Sö dông c©u cÇu khiÕn lµm cho lêi v¨n ë ®o¹n nµy ? T¸c dông cña c¸ch dïng v¨n trë nªn râ rµng, døt kho¸t . đó ? - Qua bức thư , em thấy bố của En ri cô là => Là người bố nghiêm khắc nhưng đầy tình thương yêu sâu sắc .. người như thế nào ? - Tại sao người cha không nói trực tiếp với con mµ l¹i viÕt th­ ? - Th¶o luËn : Theo em, điều gì đã khiến En ri cô “ xúc động vô cùng ” khi đọc thư bố ? H·y t×m hiÓu vµ lùa chän nh÷ng lÝ do mµ em cho là đúng trong các lí do sau:(9sgk-. IV Tổng kết. 12.). Văn bản này được biểu đạt bằng những 1.Nghệ thuật phương thức nào ?. - Viết thư để biểu cảm ( tự sự- miêu tả-. Phương thức nào là chính ?. biÓu c¶m ). - Em có nhận xét gì về cách diễn đạt câu - Diễn đạt bằng nhiều kiểu câu linh hoạt: v¨n cña t¸c gi¶ ?. c©u trÇn thuËt, c©u nghi vÊn, c©u c¶m th¸n, c©u cÇu khiÕn. 2.Néi dung. - Nhà văn đã gửi tới chúng ta thông điệp. * Ghi nhí : sgk-12.. g× ? ( ghi nhí ). IV- Hướng dẫn học bài: - HS häc bµi+ làm BT 2/12. 9 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(10)</span> Gi¸o ¸n ng÷ v¨n 7 Ngµy so¹n : 19/8 Ngµy gi¶ng : Bµi 1 - TiÕt 3. Tõ ghÐp. TiÕng ViÖt : A - Môc tiªu bµi häc :. - Nắm được cấu tạo của 2 loại từ ghép : Từ ghép chính phụ và từ ghép đẳng lập . - HiÓu ®­îc ý nghÜa cña c¸c lo¹i tõ ghÐp . B - ChuÈn bÞ : 1.Thµy: -So¹n gi¸o ¸n+ tham kh¶o tµi liÖu - §å dïng : B¶ng phô . 2.Trß: chuÈn bị bµi míi+ häc bµi cũ C - TiÕn tr×nh d¹y vµ häc : I - ổn định tổ chức : Sĩ số :. V¾ng :. II - Kiểm tra : Kiểm tra sự chuẩn bị đồ dùng, sách vở của HS III - Bµi míi : ? Tõ ghÐp lµ gì ?Bµi häc h«m nay sÏ gióp chóng ta hiÓu râ h¬n vÒ tõ ghÐp . Hoạt động của thầy trò. Néi dung kiÕn thøc I- C¸c lo¹i tõ ghÐp:. §äc VD1. 1. VÝ dô:. - Chó ý c¸c tõ : Bµ ngo¹i, th¬m phøc .. Bµ ngo¹i. - Trong 2 từ đó, tiếng nào là tiếng. Th¬m phøc. chÝnh, tiÕng nµo lµ tiÕng phô bæ sung ý. t.chÝnh. Nhãm 1. nghÜa cho tiÕng chÝnh ? - 2 tõ nµy cã quan hÖ víi nhau nh­ thÕ - TiÕng phô bæi sung nghÜa cho tiÕng chÝnh nµo ?. => quan hÖ chÝnh phô => Tõ ghÐp chÝnh phô. - Em cã nhËn xÐt g× vÒ trËt tù cña nh÷ng tiÕng chÝnh trong nh÷ng tõ Êy ?. 2.Nhận xét. - Theo em tõ ghÐp chÝnh phô cã cÊu * Tõ ghÐp chÝnh phô: t¹o nh­ thÕ nµo ? - Cã tiÕng chÝnh vµ tiÕng phô, tiÕng phô bæ - T×m tõ ghÐp chÝnh phô cã tiÕng chÝnh sung nghÜa cho tiÕng chÝnh . Bµ, th¬m ? ( Bµ c«, bµ b¸c, bµ d×; th¬m 10 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(11)</span> Gi¸o ¸n ng÷ v¨n 7 lõng, th¬m ng¸t ). -Tiếng chính đứng trước tiếng phụ đứng sau. HS đọc Ví dụ 2 - Chú ý các từ trầm * Từ ghép đẳng lập bæng, quÇn ¸o . - C¸c tiÕng trong 2 tõ ghÐp trªn cã ph©n ra thµnh tiÕng chÝnh, tiÕng phô không ? Vậy 2 tiếng này có quan hệ - Có các tiếng bình đẳng về mặt ngữ pháp ( kh«ng ph©n ra tiÕng chÝnh, tiÕng phô ). víi nhau nh­ thÕ nµo ? ( quan hệ bình đẳng về mặt ngữ pháp ) - Khi đảo vị trí của các tiếng thì nghĩa của từ có thay đổi không ? - Từ ghép đẳng lập có cấu tạo như thế nµo? - ThÕ nµo lµ tõ ghÐp chÝnh phô, thÕ nµo là từ ghép đẳng lập ?.  Ghi nhí 1: SGK ( 14 ). - Tìm một vài từ ghép đẳng lập?. II - NghÜa cña tõ ghÐp :. -HS đọc ghi nhí. 1. NghÜa cña tõ ghÐp chÝnh phô a.VÝ dô : + Bà : chỉ người phụ nữ cao tuổi ->nghĩa réng . Bà ngoại : chỉ người phụ nữ cao tuổi đẻ ra. - Tõ ghÐp ®­îc ph©n lo¹i nh­ thÕ nµo ? mÑ -> nghÜa hÑp - So sánh nghĩa của từ bà ngoại với + Thơm : có mùi như hương của hoa, dễ chịu nghÜa cña tõ bµ?. -> nghÜa réng .. - NghÜa cña tõ th¬m phøc víi nghÜa. Th¬m phøc : cã mïi bèc lªn m¹nh, hÊp dÉn. cña tiÕng th¬m ?. -> nghÜa hÑp b.Nhận xét - HÑp h¬n nghÜa cña tiÕng chÝnh vµ cã tÝnh. - Tõ ghÐp chÝnh phô cã nghÜa nh­ thÕ chÊt ph©n nghÜa . nµo ? 2 - Nghĩa của từ ghép đẳng lập : - VÝ dô: + QuÇn ¸o : chØ quÇn ¸o nãi chung -> hîp 11 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(12)</span> Gi¸o ¸n ng÷ v¨n 7 - So s¸nh nghÜa cña tõ quÇn ¸o víi nghÜa, cã nghÜa kh¸i qu¸t h¬n. nghÜa cña mçi tiÕng quÇn vµ ¸o ?. QuÇn, ¸o : chØ riªng tõng lo¹i . + TrÇm bæng : Miªu t¶ ©m thanh lóc thÊp,. - TrÇm bæng víi trÇm vµ bæng ?. lóc cao nghe rÊt ªm tai => nghÜa chung, kh¸i qu¸t. TrÇm, bæng : chØ ©m thanh riªng tõng lo¹i . b.Nhận xét - Cã tÝnh chÊt hîp nghÜa vµ cã nghÜa kh¸i qu¸t h¬n nghÜa cña tiÕng t¹o nªn nã .. - Từ ghép đẳng lập có nghĩa như thế * Ghi nhớ 2 : SGK (14 ) nµo ?. III - LuyÖn tËp :. - Hs đọc ghi nhớ 2 .. * Bµi 1( 15 ) : - Từ ghép đẳng lập : Suy nghĩ, chài lưới, cây cá, Èm ­ít, ®Çu ®u«i .. GV : Gäi 2 hs lªn b¶ng lµm bt. - Tõ ghÐp chÝnh phô: Xanh ng¾t,nhµ m¸y,. - Phân loại từ ghép đẳng lập, chính phụ nhà ăn, nụ cười . ? * Bµi 2 ( 15 ): - Bót mùc ( bi, m¸y, ch× ) - V× sao em l¹i xÕp nh­ vËy ?. - Thước kẻ (vẽ, may, đo độ ). GV treo b¶ng phô - hs lªn ®iÒn tõ. * Bµi 3: ( 15 ). - Điền thêm tiếng để tạo từ ghép chính - Núi rừng ( sông, đồi ) phô ? - MÆt mòi ( mµy,… ) GV treo b¶ng phô - hs lªn ®iÒn tõ. *Bµi 5 : ( 15 ). - Điền thêm tiếng để tạo từ ghép đẳng - Không phải vì :Hoa hồng là một loài hoa lËp ? nh­ : Hoa huÖ, hoa cóc… -> Cã nhiÒu lo¹i hoa mÇu hång nh­ng kh«ng Gäi hs tr¶ lêi. ph¶i lµ hoa hång nh­ : Hoa giÊy, hoa. - Tr¶ lêi t¹i sao ?. chuèi…. -. III - Hướng dẫn học bài : HS học bài+ làm BT 4,6,7. 12 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(13)</span> Gi¸o ¸n ng÷ v¨n 7 :Ngµy so¹n : 19/8 Ngµy gi¶ng : Bµi 1 - TiÕt 4 TËp lµm v¨n : LI£N KÕT TRONG V¡N B¶N. A - Môc tiªu bµi häc - Muốn đạt được mục đích giao tiếp thì văn bản phải có tính liên kết. Sự liên kết ấy cÇn ®­îc thÓ hiÖn trªn c¶ 2 mÆt : H×nh thøc ng«n ng÷ vµ néi dung ý nghÜa. - Cần vận dụng những kiến thức đã học để bước đầu XD được những văn bản có tÝnh liªn kÕt . B - ChuÈn bÞ : 1.Thµy: -So¹n gi¸o ¸n+ tham kh¶o tµi liÖu 2.Trß: chuÈn bị bµi míi+ häc bµi cũ C - TiÕn tr×nh tæ chøc D¹y - Häc : I - ổn định tổ chức : Sĩ số :. V¾ng :. II - KiÓm tra : III - Bµi míi : Chóng ta sÏ kh«ng hiÓu ®­îc mét c¸ch cô thÓ vÒ v¨n b¶n, còng nh­ khã cã thÓ t¹o lËp ®­îc nh÷ng v¨n b¶n tèt, nÕu chóng ta kh«ng t×m hiÓu kÜ 1 trong nh÷ng tÝnh chÊt quan träng nhÊt cña nã lµ liªn kÕt. Hoạt động của Thầy-Trò. Néi dung khiÕn thøc I / Liên kết và phương tiện liên kết trong v¨n b¶n :. GV : gọi hs đọc 2 đoạn văn ( đoạn văn. 1 / TÝnh liªn kÕt cña v¨n b¶n :. trong V¨n b¶n : MÑ t«i-sgk-10 vµ ®o¹n v¨n - VÝ dô : sgk-17 ) - So s¸nh 2 ®o¹n v¨n, ®o¹n nµo cã thÓ hiÓu rõ hơn người bố muốn nói gì ? - NÕu En Ri C« ch­a hiÓu ý bè th× h·y cho biÕt v× sao ? ( v× gi÷a c¸c c©u cßn ch­a cã sù liªn kÕt ) 13 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(14)</span> Gi¸o ¸n ng÷ v¨n 7 - GV: liªn : liÒn; kÕt : nèi, buéc; liªn kÕt: - §o¹n v¨n khã hiÓu v× gi÷a c¸c c©u v¨n nèi liÒn nhau g¾n bã víi nhau. kh«ng cã mèi quan hÖ g× víi nhau. - Muèn cho ®o¹n v¨n cã thÓ hiÓu ®­îc th× nã ph¶i cã tÝnh chÊt g× ? ( liªn kÕt ) -ThÕ nµo lµ liªn kÕt ? - GV : liªn kÕt lµ 1 trong nh÷ng tÝnh chÊt - Liªn kÕt: lµ sù nèi kÕt c¸c c©u, c¸c ®o¹n quan träng nhÊt cña v¨n b¶n. trong v¨n b¶n 1 c¸ch tù nhiªn, hîp lÝ, lµm. * BT1 : Tôi đến trường. Em Thu bị ngã .. cho v¨n b¶n trë nªn cã nghÜa, dÔ hiÓu. - ë ®©y nªu mÊy th«ng tin ? Nh÷ng th«ng tin nµy nh­ thÕ nµo víi nhau ? ( 2 th«ng tin - kh«ng liªn quan víi nhau ) - Em hãy sửa lại câu văn để 2 thông tin nµy g¾n kÕt víi nhau ? ( Trªn ®­êng tíi trường, tôi thấy em Thu bị ngã . ) HS đọc VD ( sgk - 18 ) Sự sắp xếp ý giữa câu 1 và câu 2 có gì bất 2 - Phương tiện liên kết trong văn bản : - VÝ dô : hîp lÝ ? V× sao ? ( ch­a cã sù nèi kÕt víi nhau - v× ch­a cã tÝnh liªn kÕt ) - Làm thế nào để xoá bỏ được sự bất hợp lí đó ? - Gi÷a c©u 1,2,3 cã sù liªn kÕt víi nhau - Thªm côm tõ : cßn b©y giê ch­a ? V× sao ? - GV : Nh÷ng tõ : cßn b©y giê, con lµ - Tõ : §øa trÎ ph¶i thay b¨ng tõ : con nh÷ng tõ, tæ hîp tõ ®­îc sö dông lµm phương tiện liên kết trong đoạn văn - So sánh đoạn văn khi chưa dùng phương tiện liên kết và khi dùng phương tiện liên kÕt ? ch­a dïng : c©u v¨n rêi r¹c, khã hiÓu. Khi dïng: c©u v¨n râ rµng, m¹ch l¹c, dÔ hiÓu 14 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(15)</span> Gi¸o ¸n ng÷ v¨n 7 - Một văn bản muốn có tính liên kết trước hÕt ph¶i cã ®iÒu kiÖn g× ? Cïng víi ®iÒu kiÖn Êy, c¸c c©u trong v¨n b¶n ph¶i sö. Muèn t¹o ®­îc tÝnh liªn kÕt trong v¨n. dụng các phương tiện gì ?. bản cần phải sử dụng những phương tiện liªn kÕt vÒ h×nh thøc vµ néi dung. * Ghi nhí : SGK ( 18 ). - HS đọc ghi nhớ .. - §äc ®o¹n v¨n vµ s¾p xÕp c©u v¨n theo II - LuyÖn tËp : thứ tự hợp lí để tạo thành 1 đoạn văn có. * Bµi 1 ( SGK-18 ) :. tÝnh liªn kÕt chÆt chÏ? - V× sao l¹i s¾p xÕp nh­ vËy?. Sơ đồ câu hợp lí : 1 - 4 - 2 - 5 - 3. (s¾p xÕp nh­ vËy th× ®o¹n v¨n míi râ rµng, dÔ hiÓu.) - Các câu văn dưới đây đã có tính liên kết ch­a ? V× sao ? * Bµi 2 ( 19 ) : - §o¹n v¨n ch­a cã tÝnh liªn kÕt. - Điền các từ ngữ thích hợp vào chỗ trống? - Vì chỉ đúng về hình thức ngôn ngữ song kh«ng cïng nãi vÒ mét néi dung. “ §ªm nay mÑ kh«ng ngñ ®­îc. Ngµy mai * Bµi 3 ( 19 ) : là ngày khai trường lớp 1 của con.” Có ý Điền từ : bà, bà , cháu, bà, bà, cháu, thế kiÕn cho r»ng: Sù liªn kÕt gi÷a 2 c©u trªn lµ. h×nh nh­ kh«ng chÆt chÏ, vËy mµ chóng * Bµi 4 ( 19 ) : vẫn được đặt cạnh nhau trong Văn bản : Nếu tách riêng 2 câu văn thì có vẻ rời rạc Cổng trường mở ra. Em hãy giải thích tại nhưng nếu đọc tiếp câu 3 thì ta thấy câu 3 sao ? kÕt nèi 2 c©u trªn thµnh 1 thÓ thèng nhÊt lµm ®o¹n v¨n cã tÝnh liªn kÕt chÆt chÏ . III - Hướng dẫn học bài : HS học bài. 15 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(16)</span> Gi¸o ¸n ng÷ v¨n 7 Ngµy so¹n :19/8 Ngµy gi¶ng : Bµi 2 - TiÕt 5+6 V¨n b¶n :. Cuéc chia tay cña nh÷ng con bóp bª _ Kh¸nh Hoµi _ A - Môc tiªu bµi häc - ThÊy ®­îc nh÷ng t×nh c¶m ch©n thµnh, s©u nÆng cña 2 anh em trong c©u chuyÖn. C¶m nhận được nỗi đau đớn, xót xa của những người bạn nhỏ chẳng may rơi vào những hoàn cảnh gia đình bất hạnh. Biết thông cảm và chia sẻ với những người bạn ấy . - Thấy được cái hay của chuyện là ở cách kể rất chân thật và cảm động . B - ChuÈn bÞ : 1.Thµy: -So¹n gi¸o ¸n+ tham kh¶o tµi liÖu - Đồ dùng : Tranh ảnh về gia đình 2.Trß: chuÈn bị bµi míi+ häc bµi cũ C - TiÕn tr×nh d¹y vµ häc : I - ổn định tổ chức: II - KiÓm tra : 1 - Phân tích hình ảnh người mẹ của EnRiCô trong văn bản Mẹ tôi ? 2 - Văn bản Mẹ tôi cho chúng ta thấy bài học đạo đức gì ? III - Bµi míi : Hoạt động của thầy - trò. Néi dung kiÕn thøc I - Giíi thiÖu chung:. - Dùa vµo chó thÝch *, em h·y nªu 1 vµi - Lµ v¨n b¶n nhËt dông viÕt vÒ quyÒn trÎ nÐt vÒ t¸c phÈm ?. em. - TruyÖn ng¾n ®­îc trao gi¶i nh× trong cuéc thi th¬ v¨n viÕt vÒ quyÒn trÎ em tæ chøc t¹i Thuþ §iÓn 1992 cña tg Kh¸nh Hoµi. II - §äc vµ t×m hiÓu chó thÝch, bè côc 16 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(17)</span> Gi¸o ¸n ng÷ v¨n 7 GV: Hướng dẫn đọc: Giọng nhẹ nhàng, văn bản : xúc động, chú ý ngôn ngữ đối thoại .. * §äc :. GV đọc- HS đọc bài §äc chó thÝch .. * Chó thÝch : sgk. GV : Hướng dẫn tóm tắt. * Tãm t¾t :. - Đây là truyện ngắn khá hoàn chỉnh : có - Hai anh em Thành, Thuỷ chia đồ chơi cốt truyện và nhân vật, có sự việc và chi theo yêu cầu của mẹ. Chúng nhường nhau tiết, có mở đầu và kết thúc. Vậy theo em đồ chơi và chúng không chịu nổi đau đớn c©u chuyÖn nµy cã nh÷ng t×nh tiÕt chÝnh khi ph¶i chia rÏ 2 con bóp bª. nµo ?. - Hai anh em đến trường chào cô giáo, chia tay c« vµ c¸c b¹n. T×nh c¶m thÇy trß, b¹n bè lưu luyến xúc động. - Hai anh em chia tay nhau, em theo mÑ vÒ quª cßn anh ë l¹i víi bè .. - V¨n b¶n cã thÓ chia lµm mÊy phÇn ? - Bè côc : 3 phÇn . Mỗi phần từ đâu đến đâu ? ý của từng + Từ đầu -> như vậy : chia búp bê phÇn ?. + TiÕp -> c¶nh vËt : chia tay líp häc + Cßn l¹i : anh em chia tay * Chủ đề :Truyện viết về cuộc chia tay đau. - Em hãy cho biết, truyện viết về ai, về đớn, cảm động của 2 anh em Thành và viÖc g× ? Ai lµ nh©n vËt chÝnh ? V× sao ?. Thuû, khi cha mÑ li h«n . III. T×m hiÓu v¨n b¶n :. HS theo dâi phÇn ®Çu V¨n b¶n. 1 - Chia bóp bª :. - Vì sao anh em Thành, Thuỷ phải chia đồ ch¬i vµ chia bóp bª? ( v× bè mÑ li h«n: Thuû ph¶i theo mÑ vÒ quª ngo¹i- Thµnh ë l¹i víi bè ) - T×m nh÷ng chi tiÕt miªu t¶ t©m tr¹ng * T©m tr¹ng cña 2 anh em Thµnh - Thuû : cña Thµnh vµ Thuû khi mÑ b¶o : Th«i, 2 - Thuû: run bÇn bËt, kinh hoµng, tuyÖt đứa liệu mà chia đồ chơi ra đi ?. väng, buån th¨m th¼m, mi s­ng mäng v× khãc nhiÒu . - Thành : cắn chặt môi , nước mắt tuôn ra 17 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(18)</span> Gi¸o ¸n ng÷ v¨n 7 Em cã nhËn xÐt g× vÒ nghÖ thuËt miªu t¶ nh­ suèi . t©m tr¹ng cña t¸c gi¶ ë ®o¹n v¨n nµy ?. > Sử dụng 1 loạt các động từ - tính từ kết. -§ã lµ t©m tr¹ng g× ?. hîp víi phÐp so s¸nh => Tâm trạng buồn bã, đau đớn, khổ sở và bÊt lùc.. - Chi tiÕt nµo nãi vÒ t×nh c¶m cña 2 anh * T×nh c¶m cña 2 anh em : - Thuû : v¸ ¸o cho anh, b¾t con vÖ sÜ g¸c. em Thµnh- Thuû ?. cho anh . - Thành : chiều nào cũng đi đón em, - Những chi tiết trên cho em thấy được nhường đồ chơi cho em. => T×nh c¶m ythg g¾n bã vµ lu«n quan. t×nh c¶m cña 2 anh em nh­ thÕ nµo ?. tâm, chăm sóc, giúp đỡ lẫn nhau . - ViÖc chia bóp bª diÔn ra nh­ thÕ nµo ?. * Chia bóp bª :. - Lời nói và hành động của Thuỷ có gì - Thành : lấy 2 con búp bê đặt sang 2 phía. m©u thuÉn ? ( Thuû rÊt giËn d÷ kh«ng - Thuû tru trÐo lªn giËn d÷ ... muèn chia rÏ bóp bª nh­ng em l¹i rÊt thương Thành, sợ không có con Vệ Sĩ canh giÊc ngñ cho anh nªn em rÊt bèi rèi => kh«ng muèn chia rÏ bóp bª, kh«ng sau khi đã chu tréo lên giận dữ ). muèn chia rÏ anh em .. - Theo em cã c¸ch nµo gi¶i quyÕt ®­îc mâu thuẫn đó không ? ( gđ Thành - Thuỷ ph¶i ®oµn tô, hai anh em kh«ng ph¶i chia tay nhau ). 2 - Chia tay líp häc :. - Chi tiÕt nµo trong cuéc chia tay cña - Em kh«ng ®­îc ®i häc n÷a Thuû víi líp häc lµm c« gi¸o bµng hoµn ? - C« T©m söng sèt . “ Trêi ¬i ! ”, c« T©m - Chi tiết nào khiến em cảm động nhất? vì tái mặt và nước mắt giàn giụa sao ?. .=> Gợi sự cảm thông, xót thương cho. -Em h·y gt v× sao khi d¾t Thuû ra khái hoµn c¶nh bÊt h¹nh cña Thuû . trường, tâm trạng Thành lại “ kinh ngạc . … lªn c¶nh vËt ” ? ( Thµnh thÊy kinh ngạc là vì trong khi mọi việc đều diễn ra bình thường thì anh em Thành - Thuỷ lại 18 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(19)</span> Gi¸o ¸n ng÷ v¨n 7 phải chịu đựng sự mất mát đổ vỡ quá lớn ) -Em cã nhËn xÐt g× vÒ c¸ch miªu t¶ diÔn biÕn t©m lÝ nh©n vËt cña t¸c gi¶ ? C¸ch -> Miªu t¶ diÔn biÕn t©m lÝ chÝnh x¸c lµm t¨ng thªm nçi buån s©u th¼m vµ sù. miêu tả đó có tác dụng gì ?. Kết thúc truyện, Thuỷ đã chọn cách giải thất vọng, bơ vơ. quyÕt nh­ thÕ nµo ? - Cách giải quyết đó có ý nghĩa gì ?. 3 - Anh em chia tay :. - GV : X©y dùng chi tiÕt kÕt thóc chuyÖn - Thuû : §Æt con Em nhá qu¨ng tay vµo nh­ thÕ, nhµ v¨n muèn nh¾n göi víi mäi con vÖ sÜ . người rằng : Cuộc chia tay của các em => Tình anh em không thể chia lìa . nhá lµ rÊt v« lÝ, lµ kh«ng nªn cã, kh«ng nên để nó xảy ra. ý tưởng ấy nhắc nhở những người làm cha làm mẹ hãy sống vì con cái, cố gắng giữ gìn tổ ấm gia đình đừng để nó tan vỡ . -Trong truyÖn, bóp bª cã chia tay kh«ng ? Tại sao tác giả lại đặt tên truyện là “ Cuéc chia tay cña nh÷ng con bóp bª ” ? ( Tªn truyÖn gîi t×nh huèng: nh÷ng con bóp bª còng nh­ anh em Thµnh Thuû rÊt ng©y th¬, trong s¸ng vµ kh«ng cã téi t×nh IV Tổng kết. gì, thế mà đành phải chia tay ). - Văn bản được viết bằng phương thức 1.Nghệ thuật - Tự sự kết hợp với miêu tả để biểu cảm -. nµo ?. Phương thức nào là chính ? Tác dụng của miêu tả qua so sánh và sử dụng 1 loạt ĐT TT làm nổi rõ tâm trạng của nhân vật. các phương thức đó ?. - Qua c©u chuyÖn, t¸c gi¶ Kh¸nh Hoµi 2.Néi dung muốn gửi đến chúng ta thông điệp gì ?. * Ghi nhí: (sgk- 27). Hs ghi nhí sgk . IV - Hướng dẫn học bài : -HS häc bµi+ lµm BT/SGK 19 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(20)</span> Gi¸o ¸n ng÷ v¨n 7 Ngµy so¹n : Ngµy gi¶ng : Bµi 2 - TiÕt 7 Bè côc trong v¨n b¶n A - Môc tiªu bµi häc : - ThÊy ®­îc tÇm quan träng cña bè côc trong v¨n b¶n . - Bước đầu hiểu thế nào là một bố cục rành mạch, hợp lí . - Cã ý thøc xd bè côc khi viÕt v¨n . B - ChuÈn bÞ : 1.Thµy: -So¹n gi¸o ¸n+ tham kh¶o tµi liÖu 2.Trß: chuÈn bị bµi míi+ häc bµi cũ C - TiÕn tr×nh tæ chø c¸c h® d¹y vµ häc : I - ổn định tổ chức : II - KiÓm tra : ? LK là gì ? Làm thế nào để văn bản có tính LK ? III - Bµi míi : Hoạt động của thầy - trò. Néi dung kiÕn thøc I - Bè côc vµ nh÷ng yªu cÇu vÒ bè côc trong v¨n b¶n :. - Cã 1 b¹n viÕt giÊy xin phÐp nghØ häc, 1 - Bè côc cña v¨n b¶n : b¹n s¾p xÕp c¸c ý nh­ sau : VD GV : Treo bảng phụ - hs đọc - Em cã nhËn xÐt g× vÒ c¸ch s¾p xÕp trªn?. - Trình tự lá đơn lộn xộn. - Em hãy trình bày về nội dung và trình tự - Trình tự hợp lí : Quốc hiệu, tên đơn,họ lá đơn ? ( trình tự hợp lí ) và tên, địa chỉ,lí do viết đơn,lời hứa, cám GV : Sự sắp đặt nội dung các phần trong ơn, nơiviết, ngày viết đơn, kí tên v¨n b¶n theo 1 tr×nh tù hîp lÝ ®­îc gäi lµ bè côc .. * Bè côc : Lµ sù bè trÝ , s¾p xÕp c¸c phÇn,. - Em hiÓu bè côc lµ g× ?. c¸c ®o¹n theo 1 tr×nh tù, 1 hÖ thèng rµnh m¹ch vµ hîp lÝ . 20 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(21)</span>