Bài giảng môn học Ngữ văn lớp 7 - Tuần 18 - Tiết 69: Ôn tập phần tiếng Việt ( tiếp) chương trình địa phương

<span class='text_page_counter'>(1)</span>D¹y : Líp 7A:. Líp 7B: TuÇn 18 - TiÕt 69 ¤n tËp phÇn TiÕng ViÖt( tiÕp) Chương trình địa phương. (PhÇn TiÕng ViÖt). A. Mục tiêu cần đạt: - Tiếp tục hướng dẫn HS ôn tập phần còn lại của Tiếng Việt. - Qua bài học – thực hành giúp học sinh khắc phục được một số lỗi chính tả thường gặp do ảnh hưởng của cách phát âm địa phương. - Rèn ý thức viết đúng chính tả Tiếng Việt. B. ChuÈn bÞ: - GV: sgk, sgv Ng÷ v¨n 7. - HS : ¤n tËp phÇn TiÕng ViÖt. C/ tiến trình hoạt động dạy - học 1. ổn định tổ chức : 7A 7B 2. KiÓm tra bµi cò : - TiÕng ViÖt cã nh÷ng ch÷ c¸i nµo hay bÞ nhÇm lÉn? 3. Bµi míi : I ¤n tËp phÇn TiÕng ViÖt ? Thế nào là từ đồng nghĩa? VD? 1. Từ đồng nghĩa ? Có những loại từ đồng nghĩa nào? - Kh¸i niÖm - Các loại từ đồng nghĩa ? ThÕ nµo lµ tõ tr¸i nghÜa? VD? 2. Tõ tr¸i nghÜa - Kh¸i niÖm - VÝ dô ? Thế nào là từ đồng âm? VD? 3. Từ đồng âm ? Từ đồng âm và từ đồng nghĩa có gì khác - Khái niệm nhau? - Phân biệt từ đồng âm với từ nhiều nghĩa 4. Thµnh ng÷ - Kh¸i niÖm ? Thµnh ng÷ lµ g×? Chøc vô ng÷ ph¸p cña - Chøc vô ng÷ ph¸p cña thµnh ng÷ trong thµnh ng÷ trong c©u? c©u 5. Thµnh ng÷ thuÇn ViÖt vµ thµnh ng÷ H¸n HS lµm BT 6,7 SGK ViÖt 6. §iÖp ng÷ ? ThÕ nµo lµ ®iÖp ng÷? Cã nh÷ng lo¹i ®iÖp - Kh¸i niÖm ng÷ nµo? - C¸c lo¹i 7. Ch¬i ch÷ ? ThÕ nµo lµ ch¬i ch÷? VD? - Kh¸i niÖm - VD II. Chương trình địa phương- Rèn luyện chính tả HS lªn b¶ng lµm bµi tËp trªn b¶ng, HS kh¸c nhËn xÐt. Bài tập 1: Nghe – viết đúng bài thơ - 196 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(2)</span> DÊu quª. Tù nhiªn l¹i gäi lªn lµng Như là đứa trê lạc đường gọi cha GiËt m×nh nh­ v¹c ¨n xa Qua đêm mới kịp nhận ra chân trời Bµn ch©n nh½n B¾c, Nam råi Thương về cái cổng cóc ngồi dầm mưa MiÕng cµ nhai tù ngµy x­a B©y giß nghe l¹i vÉn ch­a hÕt gißn Nghe bao lêi phÊn lêi son R­ng r­ng l¹i uíc mÑ cßn … vâng ®­a Lêi quªl¾m n¾ng nhiÒu m­a N¾ng m­a sao ngät, cµy bõa ©o th¬m Nhiều khi đói chẳng thèm cơm Thèm lời chân thật được đơm cho đầy §em m×nh lµm cuéc tr­ng bµy Nh×n m×nh: chØ thÊy m×nh ®Çy dÊu quª Hån nh­ h¹t c¶i, h¹t kª Gieo ®i tr¨m ng¶ l¹i vÒ lµng xanh Câu thơ lạc chốn đô thành Xin về ngọt với đất lành, làng ơi! ( NguyÔn Minh Khiªm ) Bµi tËp 2: Lµm bµi tËp chÝnh t¶: a. §iÒn vµo chç trèng: - §iÒn s hoÆc x: Xö lý, sö dông, gi¶ sö, xÐt xö - §iÕn dÊu hái hoÆc ng·: tiÓu sö, tiÔu trõ, tiÓu thuyÕt, tuÇn tiÔu, - Điền tiếng, âm: chung hay trung, chung sức, trung thành, thủy chung, trung đại - §iÒn tiÕng: m·nh hoÆc m¶nh: máng manh, dòng m·nh, m·nh liÖt, m¶nh tr¨ng b. T×m tõ theo yªu cÇu: - T×m tªn bµi loµi c¸ b¾t ®Çu b»ng ch÷ ch: VD: c¸ chÐp, c¸ chuèi, … - Tìm từ chỉ hoạt động, trạng thái ( thanh hỏi, ngã): VD: nghØ ng¬i, nghÜ ngîi… - T×m tõ, côm tõ cã c¸c tiÕng b¾t ®Çu b»ng: r, gi, d… + Kh«ng thËt: gi¶ dèi + Tàn ác, vô nhân đạo: dã man + Dïng cö chØ, ¸nh m¾t lµm dÊu hiÖu: ra hiÖu c. §Æt c©u, ph©n biÖt c¸c tõ: VD: dành - giàng, Tắt - tắc, giường - dường - rường, … 4. Cñng cè kiÕn thøc : - §äc diÔn c¶m bµi th¬ trªn - Nªu c¶m nghÜ vÒ bµi th¬ 5. Hướng dẫn về nhà: - 197 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(3)</span> D¹y :. - Häc kÜ bµi, luyÖn viÕt chÝnh t¶ nhiÒu. - Lµm bµi tËp phÇn «n tËp - ChuÈn bÞ thi kiÓm tra k× I. ******************************. - 198 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(4)</span> TuÇn 18 - TiÕt 70 + 71:. kiÓm tra häc kú I A. Môc tiªu bµi häc: - Bài kiểm tra nhằm đánh giá được học sinh ở những phương diện sau: + §¸nh gi¸ viÖc n¾m c¸c néi dung c¬ b¶n cña c¶ 3 phÇn trong s¸ch gi¸o khoa Ng÷ V¨n 7 tËp I. + Xem xét sự vận dụng linh hoạt theo hướng tích hợp các kiến thức và kỹ năng của cả 3 phÇn: V¨n, TiÕng ViÖt, TËp lµm v¨n. + Đánh giá năng lực vận dụng phương thức biểu đạt đã học để tạo lập văn bản. Biết vận dụng kiến thức và kỹ năng Ngữ văn đã học một cách tổng hợp, toàn diện. B. ChuÈn bÞ: - HS ôn tập các kiến thức đã học chuẩn bị kiểm tra. - Chuẩn bị đồ dùng học tập đầy đủ. C/ tiến trình hoạt động dạy - học 1. ổn định tổ chức : - Kiểm tra sĩ số lớp: 7A 7B 2. KiÓm tra bµi cò : Kh«ng. 3. Bµi míi : I §Ò bµi C©u 1: Tr×nh bµy hoµn c¶nh s¸ng t¸c bµi th¬: “ C¶nh khuya” vµ “ R»m th¸ng giªng”(Hå Chí Minh). Hai bài thơ đã biểu hiện tâm hồn và phong thái của Bác như thế nào? C©u 2: 2® a.Xác định điệp ngữ được dùng trong hai câu thơ sau và cho biết tác dụng của việc sử dụng điệp ngữ đó. “ Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà” ( Hå ChÝ Minh) b. Ghi l¹i thµnh ng÷ trong c©u v¨n sau vµ gi¶i nghÜa: Rồi đến chiều, tự nhiên chị thấy máy mắt thì đâm lo thành ra ruột nóng như cào. ( NguyÔn C«ng Hoan) c. Tìm lỗi trong câu văn sau rồi sửa lại cho đúng: Dưới ngòi bút của mình, Nguyễn TrãI đã dựng lên cảnh trí Côn Sơn thật là nên thơ. C©u 3: 6® Phát biểu cảm nghĩ về tình bạn của Nguyễn Khuyến trong bài thơ: “ Bạn đến chơi nhà” II. §¸p ¸n- biÓu ®iÓm C©u 1: 2® - ý 1: 1® Hai bµi th¬ s¸ng t¸c vµo nh÷ng n¨m ®Çu cña cuéc kh¸ng chiÕn chèng Ph¸p. - ý 2: 1® - 199 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(5)</span> T©m hån vµ phong th¸I cña B¸c qua hai bµi th¬: Yªu thiªn nhiªn, t©m hån nh¹y c¶m, lòng yêu nước sâu nặng và phong tháI ung dung lạc quan của Bác. C©u 2: 2 ® a. 1® - Điệp ngữ “ chưa ngủ” được lặp lại ở cuối câu thơ trên và đầu câu thơ dưới(0,25) - Người chưa ngủ vì đêm trăng quá đẹp nhưng còn vì lí do đáng trân trọng hơn: lo việc nước(0,5) - Tình yêu thiên nhiên và tình yêu Tổ quóc hài hoà trong con người Hồ Chí Minh(0,25) b. 0,5 - Thµnh ng÷: Ruét nãng nh­ cµo(0,25) - Gi¶i nghÜa: rÊt sèt ruét, bån chån, kh«ng yªn(0,25) c. 0,5® - Dùng sai QHT “ Dưới”(0,25) - Sửa lại: Thay QHT “ Dưới” bằng QHT “ Bằng”(0,25) C©u 3: 6® 1. Yªu cÇu chung: - Nội dung: Nêu được tình cảm của Nguyễn Khuyến với bạn, sau đó phát biểu cảm nghĩ vÒ t×nh b¹n cña nhµ th¬. - Hình thức: Đay là bài văn biểu cảm phảI đảm bảo bố cục 3 phần cân đối, văn phong sáng sủa, không dùng từ sai, câu đúng ngữ pháp, viết chữ rõ ràng, sạch sẽ. 2. Mét sè ý cô thÓ cÇn cã a. Më bµi: Cã thÓ d·n d¾t b»ng nhiÒu c¸ch kh¸c nhau nh­ng cÇn giíi thiÖu t¸c gi¶ , t¸c phÈm vµ c¶m xóc chung vÒ t×nh b¹n cña NguyÔn KhuyÕn. b. Th©n bµi Tr×nh bµy c¶m nghÜ vÒ néi dung vµ nghÖ thuËt bµi th¬ - Nỗi vui mừng của nhà thơ khi bạn đến chơi: câu mở đầu. - Mong muốn được tiếp bạn chu đáo nhưng chẳng có gì: 6 câu giữa - Chỉ có tấm lòng chân thành để tiếp bạn: Câu cuối - Suy nghÜ vÒ t×nh b¹n vµ liªn hÖ. c. Kết bài: Khẳng định giá trị bài thơ. 3. BiÓu ®iÓm: - Hình thức: Bố cục, văn phong, diễn đạt, chữ viết, trình bày( 1đ) - Néi dung: + Më bµi: 0,5 + Th©n bµi: 4® + KÕt bµi: 0,5 C¨n cø vµo tõng bµi lµm cô thÓ cña HS mµ G linh ho¹t cho ®iÓm. Hướng dẫn VÒ nhµ xem l¹i bµi. - 200 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(6)</span> D¹y :. TuÇn 18 – TiÕt 72:. Tr¶ bµi kiÓm tra häc kú I A. Mục tiêu cần đạt Qua giê tr¶ bµi gióp häc sinh: - NhËn râ ­u, khuyÕt ®iÓm trong bµi lµm cña m×nh, cña b¹n. - Biết cách và có hướng sửa chữa những khuyết điểm đã mắc. - Rót kinh nghiÖm c¸c bµi lµm tiÕp theo. B. ChuÈn bÞ: - GV: chÊm bµi, vµo sæ ®iÓm, tæng hîp kÕt qu¶. - HS : xem l¹i kÕt qu¶ bµi kiÓm tra. C/ tiến trình hoạt động dạy - học 1. ổn định tổ chức : 7A 7B 2. KiÓm tra bµi cò : Kh«ng. 3. Bµi míi : * Đề bài - đáp án: - Sau khi học sinh đọc đề bài, giáo viên thống nhất đáp án chung cho từng câu hỏi. - Giáo viên trả bài để cho học sinh tự đối chiếu bài làm của mình với đáp án – biểu ®iÓm. - Häc sinh ch÷a lçi ë bµi lµm cña m×nh. - Häc sinh nªu ý kiÕn cña m×nh. * Gi¸o viªn nhËn xÐt chung: + ¦u ®iÓm. - Biết xác định đúng yêu cầu đề bài: Nắm chắc những kiến thức về phần văn bản, Phần Tiếng Việt: đã biết xác định phép tu từ điệp ngữ trong câu thơ của Bác. - Phần viết văn thể hiện kỹ năng tự luận đã có những bài viết khá, ý nghĩa rõ ràng, diễn đạt lưu loát, câu văn có hình ảnh. + KhuyÕt ®iÓm. - PhÇn TiÕng ViÖt: Ch­a ph©n t¸ch s©u t¸c dông cña ®iÖp ng÷. - Mét vµi bµi v¨n lµm cßn thÓ hiÖn sù nhÇm lÉn nªn g¹ch, xo¸ ch­a râ rµng, C¶m xóc cßn gượng ép. - Một vài ý trong bài văn làm còn chưa được nắm chắc nên chưa có kết quả đúng. - Chữ viết chưa cẩn thận, chưa đẹp. - NhiÒu bµi viÕt v¨n ý tø cßn nghÌo nµn, ch­a n¾m ®­îc c¸ch lµm bµi nªn cßn ®I vµo diễn xuôI bài thơ, câu văn diễn đạt chưa lưu loát. - Đặc biệt là hiện tượng mắc lỗi chính tả còn nhiều. + KÕt qu¶ chung. Líp 0 – 3,4 3,5 – 4,9 5,0 – 6,4 6,5 – 7,9 8,0 - 10 7A 3 5 14 6 3 7B 4 5 12 9 0 - 201 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(7)</span> * Học sinh trao đổi bài cho nhau, tự chấm bài của bạn bằng bút chì và so sánh với kết qu¶ chÊm cña gi¸o viªn. G đọc cho HS nghe bài làm tốt: Hạ , Nhàn( 7a) 4. Cñng cè kiÕn thøc : G nhÊn m¹nh nh÷ng lçi HS cÇn tr¸nh trong khi lµm bµi 5. Hướng dẫn về nhà: - ¤n l¹i kiÕn thøc theo néi dung bµi kiÓm tra. - Tập viết đoạn văn theo chủ đề tự chọn. - Chuẩn bị bài: Tục ngữ về thiên nhiên và lao động sản xuất. + §äc thuéc v¨n b¶n, tr¶ lêi c©u hái trong SGK. Ngµy 4 th¸ng 1 n¨m 2010. - 202 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(8)</span> Đề bài của phòng giáo dục & đào tạo huyện gia lộc. Thời gian : 90 phút (không kể giao đề) §Ò bµi. C©u 1: (2®) T×m vµ ph©n lo¹i c¸c tõ l¸y trong ®o¹n v¨n sau: … “Mưa đến rồi, lẹt đẹt… lẹt đẹt… Mưa ù xuống khiến cho mọi người không tưởng được là mưa lại kéo đến chóng thế. Lúc nãy là mấy giọt lách tách, bây giờ bao nhiêu nước tuôn rào rào… Mưa xuống sầm sập, giọt ngã, giọt bay… Mưa rào rào trên sân gạch. Mưa đồm độp trên phên nứa, đập lùng bùng vào lòng lá chuối. Tiếng giọt gianh đổ ï ï…”. (T« Hoµi- “M­a rµo”) C©u 2: (1®) Tìm thành ngữ thuần Việt đồng nghĩa với các thành ngữ Hán Việt sau: Đồng cam cộng khổ, độc nhất vô nhị, đồng tâm hiệp lực, thiên sơn vạn thuỷ. C©u 3: (2 ®) Ph©n tÝch t¸c dông cña biÖn ph¸p tu tõ mµ t¸c gi¶ sö dông trong ®o¹n th¬ sau: … “Nghe xao động nắng trưa Nghe bàn chân đỡ mỏi Nghe gäi vÒ tuæi th¬” … (TrÝch “TiÕng gµ tr­a” – Xu©n Quúnh) C©u 4: (5®) Ph¸t biÓu c¶m nghÜ cña em vÒ bµi th¬ “C¶nh khuya” cña chñ tÞch Hå ChÝ Minh ? §¸p ¸n- BiÓu ®iÓm C©u 1: (2®) - Tìm đúng và đủ các từ láy trong đoạn văn (1đ) - Phân loại đúng các từ láy (1đ) Tõ l¸y toµn bé Tõ l¸y bé phËn Rào rào, sầm sập, đồm độp, ù ù Lẹt đẹt, lách tách, lùng bùng C©u 2: (1®) Các thành ngữ thuần Việt đồng nghĩa là: - Chia ngät sÎ bïi (0,25) - Cã mét kh«ng hai (0,25) - Chung søc chung lßng (0,25) - Tr¨m nói ngh×n s«ng (0,25) C©u 3: (2 ®) - Chỉ ra được: Đoạn thơ có sử dụng phép tu từ điệp ngữ và ẩn dụ chuyển đổi cảm gi¸c (0,25) - Ph©n tÝch: (1,5®) Động từ “nghe” được lặp lại liên tiếp kết hợp với hình ảnh ẩn dụ chuyển đổi cảm giác đã thể hiện tinh tế những xúc động đang từng đợt, từng đợt trào dâng trong lòng người chiÕn sÜ nh­ng cã lÏ s©u l¾ng nhÊt lµ håi øc vÒ tuæi th¬. §©y lµ ®o¹n th¬ hay cã gi¸ trÞ biÓu c¶m cao. C©u 4: (5®) - KiÓu bµi: Ph¸t biÓu c¶m nghÜ vÒ t¸c phÈm v¨n häc. - 203 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(9)</span> - Yªu cÇu: Trªn c¬ së ph©n tÝch nghÖ thuËt vµ néi dung cña bµi th¬, häc sinh ph¶I h×nh thµnh ®­îc nh÷ng c¶m xóc sau: + Ngạc nhiên, thích thú khi ngắm bức tranh thiên nhiên đẹp của cảnh sắc núi rừng Việt Bắc trong 1 đêm trăng sáng. + Xúc động, cảm phục, tự hào trước tâm hồn vĩ đại của Bác (yêu thiên nhiên hoà quyện với lòng yêu nước…) - BiÓu ®iÓm: + Bài viết đúng thể loại, đảm bảo yêu cầu trên, hành văn trôi chảy, cảm xúc sâu sắc, kh«ng m¾c lçi. (5®) + Bài viết đúng thể loại, đảm bảo yêu cầu trên song cảm xúc chưa thật sâu sắc, còn mắc 1 sè lçi nhá. (3®) + Bài viết chưa đúng thể loại, cảm xúc chưa rõ, còn mắc nhiều lỗi. (1đ). 4. Cñng cè kiÕn thøc : - HÕt giê, GV thu bµi. 5. Hướng dẫn về nhà: - Lµm l¹i bµi kiÓm tra vµo vë so¹n.. - 204 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(10)</span>