Giáo án Ngữ văn 8 - Tuần 1 và 2

<span class='text_page_counter'>(1)</span>Ngày soạn : Ngaøy daïy : Tuaàn 1 Tieát 1 – 2 :. TOÂI ÑI HOÏC I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT : Giuùp HS : - Cảm nhận được tâm trạng hồi hộp, cảm giác bỡ ngỡ của nhân vật tôi ở buổi tựu trường đầu tiên. - Thấy được ngòi bút văn xuôi giàu chất thơ, gợi dư vị trữ tình man mác của Thanh Tịnh.. II. CHUAÅN BÒ : - Thaày : Giaùo aùn, SGK. - Trò : Soạn bài.. III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VAØ HỌC : * OÅn ñònh. * Kieåm tra sæ soá. * Giới thiệu bài mới : Trong cuộc đời mỗi con người, những kỉ niệm về tuổi học trò thường được lưu giữ mãi. Đặc biệt là kỉ niệm về buổi đến trường đầu tiên. Truyện ngắn “Tôi đi học” của Thanh Tịnh đã diễn tả thật sâu sắc những kỉ niệm bâng khuâng mơn man của một thời thơ ấu.. Hoạt động của thầy HOẠT ĐỘNG 1 : TÌM HIỂU TÁC GIẢ TÁC PHAÅM - Gọi HS đọc chú thích trong SGK. - GV nêu khái quát những nét chính về tác giả, taùc phaåm.. Hoạt động cuûa troø. Nội dung hoạt động I. GIỚI THIỆU :. - Đọc chú thích SGK. - Nắm những nét chính veà taùc giaû, taùc phaåm.. 1/ Taùc giaû : Thanh Tònh ( 1911 – 1988 ) quê ở Huế, từng dạy hoïc, vieát vaên. Saùng taùc của ông đều toát lên vẻ đẹp đằm thắm, tình cảm eâm dòu, trong treûo.. Figure 1. 2/ Taùc phaåm : Toâi ñi hoïc in trong taäp Queâ Meï, xuaát baûn naêm 1941. HOẠT ĐỘNG 2 : HƯỚNG DẪN ĐỌC VĂN BAÛN VAØ TÌM HIEÅU CHUÙ THÍCH : - GV hướng dẫn cách đọc : đọc chậm rãi, nhẹ nhaøng maø saâu laéng. - GV đọc mẫu một đoạn, sau đó gọi HS đọc tieáp. - Nhận xét cách đọc của HS. - Lưu ý đọc kĩ các chú thích 2, 6, 7. HOẠT ĐỘNG 3 : HƯỚNG DẪN ĐỌC - HIỂU VAÊN BAÛN. - GV neâu caâu hoûi : Truyeän naøy taùc giaû keå veà những điều gì ? Truyện được kể ở ngôi thứ maáy ?. - Nhân vật Tôi nhớ lại kỉ niệm buổi tựu trường đầu tiên trong đời vào lúc nào ? - Cho HS chú ý phần đầu của văn bản.. - Nắm cách đọc. - Đọc văn bản.. - Naém chuù thích II. PHAÂN TÍCH : - Phaùt hieän : truyeän kể về những kỉ nieäm trong saùng của buổi tựu trường đầu tiên có lẽ là của tg, kể ở ngôi thứ nhất. - Khi đã trưởng thaønh. Lop8.net. 1/ Những kỉ niệm của nhân vật Tôi và trình tự diễn tả những kỉ niệm :.

<span class='text_page_counter'>(2)</span> - Những gì đã gợi lên trong lòng nhân vật Tôi kỉ niệm về buổi tựu trường đầu tiên ?. - Nhân vật Tôi nhớ lại những kỉ niệm, đó là những kỉ niệm nào ?. - Đọc toàn bộ truyện ngắn, em thấy những kỉ niệm này được tác giả diễn tả theo trình tự như theá naøo ?. - Phaùt hieän : bieán chuyển của đất trời cuoái thu vaø hình aûnh maáy em nhoû rut rè núp dưới nón meï. - Suy nghĩ độc lập, đứng tại chỗ trả lời.. - Suy nghĩ độc lập, đứng tại chỗ trả lời.. - GV bình chuyeån yù. - Hãy tìm những chi tiết, hình ảnh thể hiện caûm giaùc, taâm traïng hoài hoäp cuûa nhaân vaät Toâi. - Dựa vào văn bản trả lời.. - Khi chờ nghe gọi tên mình vào lớp, Tôi có taâm traïng nhö theá naøo ? - Tại sao câu bé lại sợ bật khóc ? Có thể nói cậu là người yếu đuối hay không ?. - Taâm traïng giaät mình, luùng tuùng. - Thaûo luaän nhoùm.. - Khi rời bàn tay mẹ vào lớp, tôi có cảm giác ra sao ?. => GV nhấn mạnh cảm giác bỡ ngỡ, tâm trạng hồi hộp của nhân vật tôi trong lần đầu tiên xa meï -> caûm xuùc taêng daàn. * GV cuûng coá.. Những kỉ niệm của nhân vật Tôi : - Tâm trạng, cảm giác khi cùng mẹ đến trường. - Khi đến trường, nhìn ngôi trường, mọi người, các bạn, lúc nghe gọi tên và phải rời bàn tay mẹ để vào lớp. - Khi vào lớp, lúc ngồi vào chỗ của mình và đón giờ học đầu tiên. Trình tự diễn tả những kỉ niệm : - Theo trình tự thời gian. - Theo trình tự không gian ( từ nhà đến trường, ở sân trường vào lớp học ). 2/ Những hình ảnh chứng tỏ tâm trạng hồi hộp, ngỡ ngàng của nhân vật Tôi: - Trên đường đến trường : Con đường cảnh vật quen thuộc -> trở nên xa lạ thay đổi. - Cảm thấy trang trọng, đứng đắn với bộ quần áo, với mấy quyển vở mới trên tay. - Khi đến sân trường : sân trường dày đặc người thấy ngôi trường xinh xắn -> lo sợ vẩn vơ.. - Cậu bé bật khóc vì sợ phải xa mẹ để vào môi trường hoàn toàn xa lạ. Đó là cảm giác nhất thời của một cậu bé nông thôn chứ không phải là yếu đuối. => Tâm trạng của nhân vật Tôi luôn thay đổi.. - Cảm giác sợ, khóc, vừa xa lạ vửa gần gũi, vừa ngỡ ngàng vừa tự tin.. Heát tieát 1 chuyeån sang tieát 2 3/ Thái độ, cử chỉ của người lớn : - Trong buổi tựu trường có nhiều người lớn, đó - Phát hiện : phụ laø ai ? huynh, ông đốc, thaày giaùo. - Phụ huynh : chuẩn bị chu đáo cho con : áo quàn , - Em có cảm nhận gì về thái độ, cử chỉ của - Dựa vào văn bản tập vở, dưa con đến trường, cùng dự lễ, cũng hồi hộp những người này đối với các em nhỏ lần đầu trả lời. nhö con. tieân ñi hoïc ? - Ông đốc : hiền từ, bao dung, yêu trẻ. - Thaày giaùo : vui tính, giaøu tình thöông. - GV : Qua caùc hình aûnh treân chuùng ta thaáy được trách nhiệm, tấm lòng của gia đình, nhà trường đối với thế hệ tương lai. Đó là một môi trường ấm áp, nguồn nuôi dưỡng HS trưởng thaønh. Và một trong những yếu tố tạo nên sức cuốn hút của tác phẩm là tg sử dụng nhiều biện pháp tu từ, nổi bật hơn hết là biện pháp tu từ 4/ Caùc hình aûnh so saùnh : so saùnh. Lop8.net.

<span class='text_page_counter'>(3)</span> - Em haõy tìm vaø phaân tích caùc hình aûnh so sánh đó ?. - Tìm caùc bieän phaùp so saùnh.. - Trả lời. - Cho bieát taùc duïng cuûa caùc bieän phaùp so saùnh đó ? - Trả lời. - Em coù nhaän xeùt gì veà ngheä thuaät cuûa truyeän ? + Tác giả sử dụng NT gì khi kể lại những kỉ niệm buổi tựu trường ? ( Kể, tự sự ) + Tác giả sử dụng NT gì khi tả con đường, ngôi trường, quang cảnh … ? ( Miêu tả ) + Tác giả sử dụng NT gì khi nói về tâm trạng, cảm giác của Tôi trong ngày đầu tiên đến trường ? ( Biểu cảm ). - GV : Truyện ngắn có sự kết hợp hài hòa các phương thức diễn đạt kể, tả và biểu cảm, làm bài văn tăng thêm chất trữ tinh, trong trẻo, dịu eâm, tha thieát. - Bố cục của truyện được sắp xếp như thế nào ?. - Chú ý toàn văn bản trả lời.. HOẠT ĐỘNG 4 : HƯỚNG DẪN TỔNG KẾT. - GV toång keát laïi noäi dung chính cuûa baøi. - Gọi HS đọc Ghi nhớ.. - Đọc, viết Ghi nhớ vào vở.. OẠT ĐỘNG 5 : HƯỚNG DẪN LUYỆN TẬP. - Gọi HS đọc câu hỏi phần luyện tập ( SGK trang 9 ). - Hướng dẫn cách làm cho HS.. - Đọc phần luyện taäp. - Caâu 1 phaûi keát hợp hài hòa giữa keå, mieâu taû vaø bieåu caûm. Caâu 2 trình baøy coù caûm xuùc caùc ấn tượng riêng.. Coù nhieàu bieän phaùp so saùnh nhöng chuû yeáu laø ba so saùnh . - Toâi queân theá naøo … nhö maáy caønh … - YÙ nghóa aáy … nhö moät laøn … - Họ như con chim … họ thèm vụng và ước ao nhö... => Giúp người đọc cảm nhận cụ thể rõ ràng hơn caûm giaùc cuûa nhaân vaät Toâi, laøm truyeän taêng teâm chaát trữ tình, ngọt ngào , trong trẻo. 5/ Ngheä thuaät : - Kết hợp hài hòa giữa tự sự, miêu tả và biểu caûm.. - Bố cục theo dòng hồi tưởng, theo trình tự thời gian. III. TOÅNG KEÁT : - Kỉ niệm buổi tựu trường đầu tiên thường được ghi nhớ mãi. - Nghệ thuật tự sự xen miêu tả và biểu cảm. IV. LUYEÄN TAÄP : 1/ Phaùt bieåu caûm nghó cuûa em veà doøng caûm xuùc cuûa nhaân vaät Toâi trong truyeän ngaén Toâi ñi hoïc. 2/ Viết bài văn ngắn ghi lại ấn tượng của em trong buổi đến trường khai giảng lần đầu tiên.. * Cuûng coá : - Một trong những thành công của việc thể hiện cảm xúc, tâm trạng của Thanh Tịnh trong bài Tôi đi học là biện pháp so saùnh. Em haõy nhaéc laïi 3 so saùnh hay trong baøi vaø phaân tích hieäu quaû ngheä thuaät cuûa noù. * Daën doø : - Học bài . Soạn bài : Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ.. Lop8.net.

<span class='text_page_counter'>(4)</span> Ngày soạn : Ngaøy daïy : Tieát 3:. CẤP ĐỘ KHÁI QUÁT CỦA NGHĨA TỪ NGỮ I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT : Giuùp HS : - Hiểu rõ cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ và mối quan hệ về cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ. - Rèn luyện tư duy trong việc nhận thức mối quan hệ giữa cái chung và cái riêng.. II. CHUAÅN BÒ : - Thaày : + Giaùo aùn, SGK. + Sơ đồ vòng tròn cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ. -Trò : Soạn bài.. III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VAØ HỌC : * OÅn ñònh. * Kieåm tra sæ soá. * Bài mới :. Hoạt động của thầy HOẠT ĐỘNG 1 : TÌM HIỂU KHÁI NIỆM - Cho HS quan sát sơ đồ SGK. - Nhìn vào sơ đồ em hiểu được điều gì ? ( giải thích trước các từ : động vật, thú, chim, caù ). - Nghĩa của từ động vật rộng hay hẹp hơn nghĩa của các từ : thú, chim, cá ? Vì sao. - Nghĩa của từ thú rộng hay hẹp hơn nghĩa của các từ : voi, hươu ? Vì sao. Nghĩa của từ chim rộng hay hẹp hơn nghĩa của các từ : tu hú, sáo Nghĩa của từ cá rộng hay hẹp hơn nghĩa của các từ : cá rô, cá thu? Vì sao. - Nghĩa của các từ thú, chim, cá rộng hơn nghĩa của những từ nào, đồng thời hẹp hơn nghĩa của từ nào ? - GV biểu diễn mối quan hệ này bằng sơ đồ hình troøn ( treo hình leân baûng ). Hoạt động cuûa troø. Nội dung hoạt động I. TỪ NGỮ NGHĨA RỘNG, TỪ NGỮ NGHĨA HẸP :. - Quan sát sơ đồ. - Trả lời : + Động vật : thú, chim, caù. + Thuù : voi, höôu .. + Chim : saùo, keùt… + Caù : caù heo, treâ.. - Suy nghĩ độc lập trả lời. - Đứng tại chỗ trả lời.. - Đứng tại chỗ trả lời. - Quan sát sơ đồ.. - Nghĩa của từ động vật rộng hơn nghĩa của các từ : thú, chim, cá vì nghĩa của từ động vật bao hàm phạm vi nghĩa của các từ thú, chim, cá. - Các từ thú, chim, cá có phạm vi nghĩa rộng hơn các từ voi, hươu; tu hú, sá; cá rô, cá thu. Vì phạm vi nghĩa của từ thú, chim, cá bao hàm nghĩa của các từ voi, höôu; tu huù, saùo; caù roâ, caù thu. - Nghĩa của các từ thú, chim, cá rộng hơn nghĩa của những từ : voi, hươu; tu hú,sáo; cá rô, cá thu , đồng thời hẹp hơn nghĩa của từ: động vật - Sơ đồ biểu diễn mối quan hệ bao hàm này như sau: Chim Tu huù, saùo. Thuù. Voi höôu Caù roâ, caù thu. HOẠT ĐỘNG 2: TỔNG HỢP KẾT QUẢ PHAÂN TÍCH. - Em có nhận xét gì về nghĩa của một từ ngữ Một từ ngữ được coi là nghĩa rộng, nghĩa hẹp. Caù - Dựa vào những phần vừa nêu trên Lop8.net.

<span class='text_page_counter'>(5)</span> khi naøo ? - Cho HS ghi phần Ghi nhớ.. để trả lời . - Ghi phần Ghi nhớ. HOẠT ĐỘNG 3 : HƯỚNG DẪN LUYỆN TAÄP - Gọi HS đọc bài tập 1. - Hướng dẫn cách làm, gọi HS trình bày ý kieán.. - Đọc BT 1 - Hai HS leân baûng trình baøy.. - GV đọc yêu cầu BT 2 - Lưu ý HS muốn tìm từ ngữ nghĩa rộng thì phải chú ý từ ngữ đó phải bao hàm nghĩa của các từ trong nhóm.. - Hai HS leân baûng trình baøy.. - 5 HS leân baûng trình baøy. - GV neâu yeâu caàu BT 3 vaø goïi HS leân baûng trình baøy.. - Gọi HS đọc BT 4. - Chỉ ra những từ ngữ không thuộc phạm vi nghĩa của mỗi nhóm từ dó. - Gọi HS đọc đoạn trích. - Tìm 3 động từ cùng thuộc một phạm vi nghĩa, trong đó một từ có nghĩa rộng và hai từ có nghóa heïp hôn.. - Đọc BT 4 - Đứng tại chỗ trả lời. - Đọc đoạn trích - Moät HS leân baûng trình baøy.. * Cuûng coá : Thế nào là từ ngữ nghĩa rộng, từ ngữ nghĩa hẹp ? * Daën doø : - Hoïc kæ baøi. - Soạn bài : Tính thống nhất về chủ đề của văn bản. + Thế nào là chủ đề của văn bản ? + Tính thống nhất về chủ đề của văn bản.. Lop8.net. - Một từ ngữ được coi là có nghĩa rộng khi phạm vi nghĩa của từ ngữ đó bao hàm phạm vi nghĩa của một số từ ngữ khác. - Một từ ngữ được coi là có nghĩa hẹp khi phạm vi nghĩa của từ ngữ đó bao hàm trong phạm vi nghĩa của một từ ngữ khác. - Một từ ngữ có nghĩa rộng đối với những từ này, đồng thời có thể có nghĩa hẹp đối với một từ ngữ khác. II. LUYEÄN TAÄP : 1/ - Y phuïc : + Quần : quần đùi, quần dài. + Aùo : aùo daøi, sô mi. - Vuõ khí : + Súng : súng trường, đại bác. + Bom : bom ba caøng, bom bi. 2/ a/ Từ ngữ nghĩa rộng là chất đốt. b/ Từ ngữ nghĩa rộng là nghệ thuật c/ Từ ngữ nghĩa rộng là thức ăn. d/ Từ ngữ nghĩa rộng là nhìn. e/ Từ ngữ nghĩa rộng là đánh. 3/ a/ Từ xe cộ bao hàm từ : xe đạp, xe máy, xe hơi. b/ Từ kim loại bao hàm các từ : sắt, đồng. nhôm. c/ Từ hoa quả bao hàm các từ : chanh, cam… d/ Từ họ hàng bao hàm các từ : họ nội, chú , cô … e/ Từ mang bao hàm các từ : xách, khiêng, gánh. 4/ a/ Thuoác laøo b/ Thuû quyõ c/ Buùt ñieän d/ Hoa tai. 5/ - Động từ có nghĩa rộng : khóc. - Động từ có nghĩa hẹp : nức nở, sụt sùi..

<span class='text_page_counter'>(6)</span> Ngày soạn : Ngaøy daïy : Tieát 4. TÍNH THỐNG NHẤT VỀ CHỦ ĐỀ CỦA VĂN BẢN I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT : Giuùp HS : - Nắm được chủ đề của văn bản, tính thống nhất về chủ đề của văn bản. - Biết viết một văn bản bảo đảm tính thống nhất về chủ đề, biết xác định và duy trì đối tượng trình bày, chọn lựa, sắp xếp caùc phaàn sao cho vaên baûn taäp trung neâu baät yù kieán, caûm xuùc cuûa mình.. II. CHUAÅN BÒ : - Thaày : Giaùo aùn, SGK - Trò : Soạn bài.. III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VAØ HỌC : * OÅn ñònh. * Kieåm tra sæ soá. * Giới thiệu bài mới : Khi các em làm một bài văn tức là tạo lập một văn bản, nếu không đọc kĩ yêu cầu của đề bài thì bài làm sẽ không đạt yêu cầu, nhiều khi là lạc đề, tức là bài làm không đúng chủ đề. Vậy chủ đề là gì ? Chúng ta sẽ cùng tìm hiểu ở tiết học hôm nay.. Hoạt động của thầy HOẠT ĐỘNG 1 : TÌM HIỂU KHÁI NIỆM CHỦ ĐỀ CỦA VĂN BẢN - Cho HS đọc lại văn bản Tôi đi học. - Trong văn bản, tác giả nhớ lại kỉ niệm sâu sắc nào của thời thơ ấu ? Sự hồi tưởng ấy gợi lên ấn tượng gì trong lòng tác giả ? - Nội dung trả lời các câu hỏi trên chính là chủ đề của văn bản Tôi đi học. Hãy phát biểu chủ đề văn bản này ? - Từ các nhận thức trên, em hãy cho biết : Chủ đề của văn bản là gì ? HOẠT ĐỘNG 2 : TÌM HIỂU TÍNH THỐNG NHẤT CỦA CHỦ ĐỀ VĂN BẢN - Căn cứ vào đâu mà em biết văn bản Tôi đi học nói lên những kỉ niệm của tác giả về buổi tựu trường đầu tiên ?. - Để tô đậm cảm giác trong sáng của nhân vật Tôi trong ngày đầu tiên đi học, tác giả đã sử. Hoạt động cuûa troø. Nội dung hoạt động I. CHỦ ĐỀ CỦA VĂN BẢN :. - Đọc văn bản. - Đứng tại chỗ trả lời. - Nêu chủ đề của vaên baûn Toâi ñi hoïc. - Đứng tại chỗ trả lời.. - Dựa vào văn bản trả lời.. - Phaùt bieåu yù kieán.. Lop8.net. - Trong văn bản, tác giả nhớ lại kỉ niệm sâu sắc buổi đến trường đầu tiên của thời thơ ấu . Sự hồi tưởng ấy gợi lên cảm giác trong sáng nảy nở trong loøng tg. - Tâm trạng hồi hộp, cảm giác bỡ ngỡ của nhân vật Tôi ở buổi tựu trường đầu tiên trong đời. => Chủ đề của văn bản là đối tượng và vấn đề chính mà văn bản biểu đạt. II. TÍNH THỐNG NHẤT VỀ CHỦ ĐỀ CỦA VĂN BAÛN : 1/ - Nhan đề văn bản Tôi đi học cho phép dự đoán vaên baûn noùi veà chuyeän “ toâi ñi hoïc ”. - Đó là những kỉ niệm của buổi đầu đi học của “ tôi ”, nên đại từ Tôi , các từ ngữ biểu thị ý nghĩa đi học được lặp đi lặp lại nhiều lần. - Các câu đều nhắc đến kỉ niệm của buổi tựu trường đầu tiên trong đời : + Hoâm nay toâi ñi hoïc. + Hằng năm cứ vào cuối thu … lòng tôi lại nao nức những kỉ niệm mơn man của buổi tựu trường. + Tôi quên thế nào được những cảm giác trong saùng aáy …… 2/.

<span class='text_page_counter'>(7)</span> dụng các từ ngữ và các chi tiết nghệ naøo ?. thuaät. - Từ việc phân tích trên , hãy cho biết : Thế nào là tính thống nhất về chủ đề của văn bản Làm thế nào để bảo đảm tính thống nhất đó.. HOẠT ĐỘNG 3 : HƯỚNG DẪN LUYỆN TAÄP - GV gọi HS đọc yêu cầu BT 1. - GV chia nhoùm cho HS thaûo luaän : Vaên baûn trên viết về đối tượng nào và về vấn đề gì ? Các đoạn văn trình bày theo thứ tự nào ? Có thể thay đổi trật tự này không ?. - Nêu chủ đề của văn bản ? - Chủ đề ấy thể hiện trong toàn văn bản, từ việc miêu tả rừng cọ đến cuộc sống của người dân. Hãy chứng minh điều đó. - Tìm các từ ngữ, các câu tiêu biểu thể hiện chủ đề của văn bản.. - Gọi HS đọc BT 2 - Hãy trao đổi theo nhóm xem ý nào sẽ làm cho bài viết lạc đề. - Cho HS đọc BT 3. - Hãy thảo luận cùng bạn bè để bổ sung, lựa chọn, điều chỉnh lại các từ, các ý cho thật sát với yêu cầu của đề bài.. a. Trên đường đi học : - Con đường quen đi lại lắm lần bỗng đổi khác… - Hành động lội qua sông thả diều đã chuyển đổi thành việc đi học thật thiêng liêng, tự hào. b. Trên sân trường : - Ngôi trường cao ráo và sạch sẽ hơn các nhà trong làng khiến lòng tôi đâm ra lo sợ vẩn vơ. - Cảm giác ngỡ ngàng lúng túng khi xếp hàng vào lớp : đứng nép bên người thân … c. Trong lớp học : Cảm giác bâng khuâng khi xa mẹ : trước đây có theå ñi chôi caû ngaøy cuõng khoâng thaáy xa nhaø, xa meï - Dựa vào phần Ghi chút nào hết … nhớ trả lời. => Văn bản có tính thống nhất về chủ đề khi chỉ biểu đạt chủ đề đã xác định, không xa rời hay lạc sang chủ đề khác. Để viết hoặc hiểu một văn bản, cần xác định chủ đề được thể hiện ở nhan đề, đề mục trong quan hệ giữa các phần của văn bản và các từ ngữ then chốt thường lặp đi lặp lại. III. LUYEÄN TAÄP : - Đọc BT 1. - Thaûo luaän nhoùm, 1/ a. Văn bản viết về rừng cọ quê tôi, tả cây cọ, lợi đại diện nhóm trình ích của cọ, thể hiện sự gắn bó và tình cảm yêu thương baøy. của người dân sông Thao với rừng cọ quê mình. Các đọan văn đã trình đối tượng và vấn đề theo thứ tự : giới thiệu rừng cọ, tả cây cọ, tác dụng của cây cọ, tình cảm gắn bó với cây cọ. Các ý này được sắp xếp một cách hợp lí, không nên thay đổi. - Một HS trả lời. b. Tình cảm gắn bó của ngươì dân sông Thao đồi với rừng cọ. - Trình baøy yù kieán. c. Chủ đề đó được thể hiện rõ trong các yếu tố tạo nên văn bản : từ nhan đề đến việc miêu tả rừng cọ và sự gắn bó của cây cọ với cuộc sống người dân. - Phaùt hieän. d. Câu văn tiêu biểu thể hiện chủ đề của văn bản. - Chaúng coù nôi naøo … traäp truøng. - Cuoäc soáng queâ toâi … soâng Thao. - Đọc BT 2 - Người dân … quê mình. - Trao đổi trình bày. 2/ Ý câu b và d sẽ làm văn bản lạc đề. - Đọc BT 3 - Chia nhoùm thaûo 3/ luaän. - Những ý lạc đề : c, g. - Có nhiều ý hợp với chủ đề nhưng do cách diễn đạt chưa tốt nên thiếu sự tập trung vào chủ đề : b, e Sau đây là một phương án có thể chấp nhận được. a. Cứ mùa thu về … xốn xang. b. Cảm thấy con đường thường đi lại lắm lần tự nhiên cũng thấy lạ, nhiều cảnh vật thay đổi. c. Muốn thử cố gắng tự mang sách vở như một học trò thực sự. d. Cảm thấy ngôi trường vốn qua lại nhiều lần cũng có nhiều biến đổi. e. Cảm thấy gần gũi thân thương đối với lớp học, với những người bạn mới. Lop8.net.

<span class='text_page_counter'>(8)</span> * Cuûng coá : - Thế nào là chủ đề của văn bản ? - Thế nào là tính thống nhất của chủ đề văn bản ? * Daën doø : - Hoïc baøi . - Soạn : Trong lòng mẹ.. Lop8.net.

<span class='text_page_counter'>(9)</span> Ngày soạn : Ngaøy daïy : Tuaàn 2 Tieát 5 - 6. TRONG LOØNG MEÏ I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT : Giuùp HS : - Hiểu được tình cảnh đáng thương và nỗi đau tinh thần của nhân vật chú bé Hồng, cảm nhận được tình yêu thương mãnh liệt của chú đối với mẹ. - Bước đầu hiểu được văn hồi kí và đặc sắc của thể văn này qua ngòi bút của Nguyên Hồng.. II. CHUAÅN BÒ : - Thaày : + Giaùo aùn, SGK. + Aûnh chuù beù Hoàng trong loøng meï. + Chaân dung Nguyeân Hoàng. - Trò : Soạn bài.. III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VAØ HỌC : * OÅn ñònh. * Kieåm tra baøi cuõ : 1/ Bài Tôi đi học được viết theo thể loại nào Vì sao em biết ? 2/ Một trong những thành công của việc thể hiện cảm xúc, tâm trạng của Thanh Tịnh trong bài Tôi đi học là biện pháp so saùnh. Em haõy nhaéc laïi 3 so saùnh hay trong baøi vaø phaân tích hieäu quaû ngheä thuaät cuûa noù. * Giới thiệu bài mới : Những ngày thơ ấu là tập hồi kí trung thực và cảm động về tuổi thơ cay đắng của Nguyên Hồng. Đoạn trích Trong lòng mẹ là một đoạn hay, tg đã miêu tả tinh tế những rung động cực điểm của một tâm hồn trẻ dại. Đó là nỗi thương nhớ kính yêu, khao khát tình mẹ và được thỏa nguyện.. Hoạt động của thầy HOẠT ĐỘNG 1 : TÌM HIỂU VỀ TÁC GIẢ, TAÙC PHAÅM - Gọi HS đọc chú thích SGK trang 18, 19. - Haõy neâu vaøi neùt ngaén goïn veà taùc giaû ? - GV : Do hoàn cảnh sống của mình, Nguyên Hồng sớm thấm thía nỗi cơ cực và gần gũi những người nghèo khổ. Viết về thế giới của nhaân vaät aáy, oâng boäc loä nieàm yeâu thöông saâu sắc, mãnh liệt, lòng trân trọng những vẻ đẹp đáng quý. Văn xuôi của ông giàu chất trữ tình, nhiều khi dạt dào những cảm xúc thiết tha, rất mực chân thành. - Cho biết xuất xứ của đoạn trích ?. HOẠT ĐỘNG 2 : HƯỚNG DẪN ĐỌC VĂN BAÛN VAØ TÌM HIEÅU CHUÙ THÍCH : - Hướng dẫn cách đọc : chậm, tình cảm, chú ý. Hoạt động cuûa troø - Một HS đọc. - Đứng tại chỗ trả lời.. - Đứng tại chỗ trả lời.. - Nắm cách đọc. Lop8.net. Nội dung hoạt động I. GIỚI THIỆU : 1/ Taùc giaû : Nguyeân Hoàng ( 1918 – 1982 ) laø moät trong những nhà văn lớn của văn học Việt Nam. Ngòi bút của ông luôn viết về những người lao động cùng khổ, lớp người “ dưới đáy ” xã hội.. 2/ Taùc phaåm : Những ngày thơ ấu là tập hồi kí về tuổi thơ cay ñaéng cuûa tg. Taùc phaåm goàm 9 chöông, ñaêng treân baùo năm 1938, in thành sách lần đầu tiên năm 1940. Đoạn trích Trong loøng meï laø chöông IV cuûa taùc phaåm..

<span class='text_page_counter'>(10)</span> các từ ngữ, hình ảnh thể hiện cảm xúc thay đổi cuûa nhaân vaät toâi. - Gọi HS đọc – nhận xét cách đọc. - Lưu ý đọc kĩ các chú thích 5, 8, 12, 13,14,17 HOẠT ĐỘNG 3 : HƯỚNG DẪN ĐỌC - HIỂU VAÊN BAÛN. - Đoạn trích này có thể chia làm mấy phần ? Ý chính của từng phần.. - Qua phần chữ nhỏ và đoạn 1, em thấy chú bé Hồng đang ở cảnh ngộ như thế nào ?. - Nhân vật bà cô được thể hiện qua những chi tiết kể, tả nào ? Những chi tiết ấy kết hợp với nhau nhö theá naøo vaø nhaèm muïc ñích gì ? Muïc đích ấy có đạt không ? - GV : Cuộc gặp gỡ và đối thoại chủ động do chính bà tạo ra để nhằm mục đích riêng của mình. Trong và qua cuộc gặp gỡ, đối thoại ấy, tính caùch vaø taâm ñòc baø coâ ruoät cuûa beù Hoàng hiện ra thật rõ nét qua từng lời nói, nụ cười, cử chỉ và thái độ của bà. - Cử chỉ cười hỏi và nội dung câu hỏi của bà cô có phản ánh đúng tâm trạng và tình cảm của bà với chị dâu – mẹ bé Hồng, với đứa chaùu ruoät – beù Hoàng hay khoâng ? Vì sao em nhận ra điều đó ? - GV : Nụ cười và câu hỏi có vẻ quan tâm, thương cháu, lại đánh vài tính thích chuyện mới lạ, thích đi xa của trẻ, khiến người đọc vội vàng có thể tưởng đây là một bà cô tốt bụng, thương anh chị, thương đứa cháu mồ côi. Nhưng chính bé Hồng , bằng sự nhạy cảm, thông minh của mình, đã nhận ra ngay ý nghĩa cay độc trong giọng nói và trên nét mặt của bà - Sau lời từ chối của bé Hồng, bà cô lại hỏi điều gì ? Nét mặt và thái độ của bà thay đổi ra sao ? Điều đó thể hiện cái gì ?. - Ba HS đọc. - Naém chuù thích. II. PHAÂN TÍCH :. - Tìm boá cuïc cuûa đọan trích.. - Caûnh ngoä beù Hồng rất đáng thöông, cha maát sớm, mẹ sống ở xa, Hồng ở với họ hàng bên nội, trong sự gheû laïnh thieáu tình thöông. - Phaùt hieän, phaân tích vaø suy luaän .. 1/ Boá cuïc : hai phaàn - Phần 1 : Từ đầu … người ta hỏi đến chứ ? : Cuộc đối thoại giữa người cô cay độc và chú bé Hồng; ý nghĩ cảm xúc của người chú về người mẹ bất hạnh. - Phần 2 : Còn lại : Cuộc gặp lại bất ngờ với mẹ và cảm giác vui sướng cực điểm của chú bé Hồng. 2/ Nhân vật người cô :. - Bà cô xuất hiện trong cuộc gặp gỡ và đối thoại với đứa cháu ruột .. - Phaân tích, thaûo luaän, phaùt bieåu.. - Cử chỉ đầu tiên của bà cô là cười hỏi cháu. Bà cô cười hỏi ngọt ngào, dịu dàng nhưng không hề có ý định tốt đẹp gì với đứa cháu mà như là đang bắt đầu một trò chơi tai ác với chính người thân nhỏ bé, đáng thöông cuûa mình.. - Tieáp tuïc phaân tích, baøn luaän phaùt bieåu.. - Baø coâ laïi hoûi luoân, maét long lanh nhìn chaùu chằm chặp. Lời nói và cử chỉ này càng chứng tỏ sự giả dối và độc ác của bà. Bà vẫn tiếp tục đóng kịch, trêu cợt cháu, tiếp tục lôi đứa cháu vào trò chơi tai quaùi cuûa mình. Sau khi nhận thấy bé Hồng im lặng cúi đầu, rưng röng muoán khoùc, baø coâ laïi khuyeân, laïi an uûi, laïi khích lệ, lại tỏ ra rộng lượng muốn giúp đỡ cháu; nhưng hai chữ “em” bé lại ngân dài thật ngọt. Rõ ràng bà cô đã biểu hiện sự săm soi, độc địa, cứ hành hạ, nhục mạ đứa bé tự trọng và ngây thơ bằng cách xoáy vào nỗi ñau, noãi khoå taâm cuûa beù Hoàng.. Lop8.net.

<span class='text_page_counter'>(11)</span> - Sau đó cuộc đối thoại diễn ra như thế nào ? Việc bà cô mặc kệ cháu cười dài trong tiếng khóc, vẫn cứ tươi cười kể các câu chuyện về chị dâu mình, rồi lại đổi giọng, vỗ vai nghiêm nghị, tỏ ra sự thương xót anh trai – bố bé Hồng. Tất cả những điều đó càng làm rõ bản chaát gì cuûa baø coâ ?. - Phaân tích, lí giaûi.. CHỐT : Nhân vật bà cô là người đàn bà lạnh lùng, độc ác, thâm hiểm. Đó hình ảnh mang ý nghĩa tố cáo hạng người tàn nhẫn đến héo khô cả tình cảm ruột thịt trong xã hội thực dân nửa phong kiến xưa và không phải hoàn toàn khoâng toàn taïi trong xaõ hoäi ngaøy nay. Hình aûnh bà cô gây cho người đọc sự khó chịu, căm ghét nhöng cuõng chíng laø hình aûnh töông phaûn giuùp tg thể hiện hình ảnh người mẹ và tình cảm của bé Hồng với mẹ mãnh mẽ, mãnh liệt hơn. * Cuûng coá.. - Khi nghe những lời giả dối , thâm độc xúc phạm đến mẹ bé Hồng có phản ứng tâm lí như theá naøo ? - Hồng đã biết rõ dã tâm của người cô, đó là gì ? - Trước ý đồ xấu xa, tàn nhẫn của người cô, Hồng có thái độ như thế nào ? - Sau câu hỏi thứ hai Hồng có tâm trạng gì ?. - Hãy tìm những chi tiết cho thấy cảm xúc maïnh meõ cuûa beù Hoàng ?. - Khi thoáng thấy một người giống mẹ, Hồng đã làm gì ? - Lúc đó Hồng đã nghĩ gì ?. - Caâu : “ khaùc gì caùi aûo aûnh … sa maïc ” taùc giaû đã sử dụng biện pháp tu từ gì ? - Khi được ngồi trong lòng mẹ, Hồng có cảm giaùc nhö theá naøo ?. - Bà cô lại tỏ ra lạnh lùng vô cảm trước sự đau đớn, xót xa đến phẫn uất của đứa cháu. Bà ta kể về sự đói rách, túng thiếu của người chị dâu với vẻ thích thú ra mặt. Bà ta muốn làm cho đứa cháu khổ hơn nữa, lúng túng, thê thảm hơn nữa. Khi thấy đứa cháu đã lên đến tột cùng của sự đau đớn, phẫn uất, bà ta mới tỏ ra ngậm ngùi, xót thương người đã mất. Tất cả chỉ càng chứng tỏ sự giả dối, thâm hiểm đến trắng trợn, trô treõn cuûa baø ta maø thoâi. => Bà cô là người đàn bà lạnh lùng, độc ác, thâm hieåm. Heát tieát 5 chuyeån sang tieát 6 3/ Tình yêu thương mãnh liệt của bé Hồng đối với người mẹ bất hạnh : a. Ý nghĩ cảm xúc của Hồng trong cuộc đối thoại với người cô : - Nghe cô hỏi lập tức nhớ đến mẹ. - Nghĩ ngay đến mẹ, tưởng ngay đến veû maët raàu raàu vaø sự hiền từ của mẹ. - Coù yù gieo raéc … meï toâi. - Cười đáp lại, từ chối lời đề nghị của coâ. - Đau đớn, phẫn uất, tưởng chừng có thể trào dâng - Phaùt hieän : Loøng thắt lại … cười dài nhưng Hồng đã cố kìm nén. trong tieáng khoùc. - Phaùt hieän : Coâ toâi nói chưa dứt … mới thoâi. b. Cảm giác sung sướng cực điểm khi bất ngờ gặp mẹ, được ở trong lòng mẹ. - Chaïy ñuoåi theo, boái roái goïi. - Trả lời - P. hieän : neáu người trên xe không phaûi laø meï thì em seõ hoå theïn vaø tuûi nhuïc. - Cách so sánh mới lạ cực kì thuyết phuïc. - Rất xúc động ( òa lên khóc rồi cứ thế nức nở ) Lop8.net. - Khi ở trong lòng mẹ cảm giác sung sướng được caûm nhaän baèng caùc giaùc quan khoâng chæ thaám vaøo da thòt maø traøn ngaäp caû taâm hoàn..

<span class='text_page_counter'>(12)</span> - Haõy so saùnh 2 laàn beù Hoàng khoùc ? + Laàn 1 : khoùc vì quaù tuûi thaân, quaù ñau khoå vaø phaãn uaát. + Lần 2 : khóc vì quá sung sướng, dỗi hờn mà hạnh phúc tức tưởi mà mãn nguyện. - Qua đoạn trích Trong lòng mẹ, hãy chứng minh rằng văn Nguyên Hồng giàu chất trữ tình ?. - Trình baøy yù kieán.. - Em hieåu nhö theá naøo laø hoài kí ? GV : Hồi kí là thể loại người viết kể lại những chuyện, những điều chính mình đã trải qua, đã chứng kiến. - Có nhà nghiên cứu nhận định Nguyên Hồng là nhà văn của phụ nữ và nhi đồng. Nên hiểu như thế nào về nhận định đó ?. - Trình baøy yù kieán.. HOẠT ĐỘNG 4 : HƯỚNG DẪN TỔNG KẾT. - Hãy nêu nội dung chính của đoạn trích ?. - Phân tích, chứng minh.. - Trình baøy yù kieán.. - Dựa vào ghi nhớ trả lời.. 4/ Chất trữ tình trong văn Nguyên Hồng : Chất trữ tình được thể hiện qua mấy phương diện sau : - Tình huống và nội dung câu chuyện : hoàn cảnh đáng thương của chú bé Hồng; câu chuyện về một người mẹ phải âm thầm chịu đựng nhiều cay đắng; nhieàu thaønh kieán taøn aùc; loøng thöông yeâu cuûa beù Hồng cùng sự tin cậy dành cho mẹ mình. - Doøng caûm xuùc phong phuù cuûa beù Hoàng ; nieàm xoùt xa tuûi nhuïc, loøng caêm giaän saâu saéc, quyeát lieät, tình yeâu thöông noàng naøn, thaém thieát. - Caùch theå hieän cuûa taùc giaû : + Kết hợp nhuần nhuyễn kể và bộc lộ cảm xúc. + Các so sánh gây ấn tượng, giàu sức gợi cảm. + Lời văn mơn man, dạt dào.. * Nguyên Hồng là nhà văn của phụ nữ và nhi đồng. Đây là những con người xuất hiện nhiều trong thế giới nhaân vaät cuûa oâng. Nguyên Hồng dành cho phụ nữ và nhi đồng tấm lòng chan chứa trương yêu và thái độ nâng niu trân troïng : - Ông diễn tả nỗi thấm thía cơ cực, tủi nhục mà phụ nữ và nhi đồng đã phải gánh chịu thời trước. - Ông thấu hiểu, vô cùng trân trọng vẻ đẹp tâm hồn, đức tính cao quý của phụ nữ và nhi đồng. III. TOÅNG KEÁT. Đoạn trích đã kể lại một cách chân thực và cảm động những cay đắng, tủi cực cùng tình yêu thương cháy bỏng của nhà văn thời thơ ấu đối với người mẹ baát haïnh.. * Cuûng coá : - Tình yêu thương mãnh liệt của bé Hồng đối với người mẹ được thể hiện như thế nào ? - Nội dung chính của đoạn trích ? * Daën doø : - Hoïc kæ baøi. - Soạn : Trường từ vựng.. Lop8.net.

<span class='text_page_counter'>(13)</span> Ngày soạn : Ngaøy daïy : Tieát 7 :. TRƯỜNG TỪ VỰNG I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT : Giuùp HS : - Hiểu được thế nào là trường từ vựng, biết xác lập các trường từ vựng đơn giản. - Bước đầu hiểu được mối liên quan giữa trường từ vựng với các hiện tượng ngôn ngữ đã học.. II. CHUAÅN BÒ : - Thaày : Giaùo aùn, SGK - Trò : Soạn bài.. III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VAØ HỌC : * OÅn ñònh. * Kieåm tra baøi cuõ : Thế nào là cấp độ khái quát nghĩa của từ ngữ ? * Bài mới :. Hoạt động của thầy HOẠT ĐỘNG 1 : HÌNH THAØNH KHÁI NIỆM TRƯỜNG TỪ VỰNG - Cho HS đọc đoạn văn trang 21 SGK. - Các từ in đậm : mặt, mắt, da, gò má, đùi, đầu, cánh tay, miệng thường dùng để chỉ đối tượng là người, động vật hay sự vật ? - Các từ đó có nét chung nào về nghĩa ? - Nếu ta tập hợp những từ đó lại thành một nhóm từ thì chúng ta có một trường từ vựng. Vậy theo em trường từ vựng là gì ? CHỐT : Cơ sở để hình thành trường từ vựng là những từ đó phải có đặc điểm chung về nghĩa. Khoâng coù ñaëc ñieåm chung veà nghóa thì khoâng có trường. - Hãy tìm trường từ vựng của nhóm từ sau : cao, thaáp, leâu ngheâu, gaày … HOẠT ĐỘNG 2 : CÁC BẬC CỦA TRƯỜNG TỪ VỰNG VAØ TÁC DỤNG CỦA CÁCH CHUYEÅN TTV. - Yêu cầu HS đọc kĩ mục I.2 trong SGK . - Trường từ vựng mắt có thể bao gồm những trường từ vựng nhỏ nào ? Cho ví dụ.. - Trong một trường từ vựng có thể tập hợp những từ có từ loại khác nhau không ? Tại sao.. Hoạt động cuûa troø. Nội dung hoạt động I. THẾ NAØO LAØ TRƯỜNG TỪ VỰNG :. - Đọc đoạn văn. - Phaùt hieän : chæ người. - P.hiện : đều chỉ bộ phận con người. - Đứng tại chỗ trả lời.. Trường từ vựng là tập hợp của những từ có ít nhất moät neùt chung veà nghóa.. - Chæ hình daùng con người.. - Đọc mục I.2 SGK - Dựa vào SGK để trả lời.. - Dựa vào SGK để trả lời.. Lop8.net. * Löu yù : a. Các trường từ vựng mắt : - Boä phaän cuûa maét : con ngöôi, loâng maøy … - Đặc điểm của mắt : lờ đờ, mù … - Hoạt động của mắt : liếc, nhìn … b. Có thể tập hợp những từ có từ loại khác nhau, vì : - Danh từ chỉ sự vật : con ngươi, lông mày … - Động từ chỉ hoạt động : ngó, liếc … - Tính từ chỉ tính chất : lờ đờ, tinh anh ….

<span class='text_page_counter'>(14)</span> - Do hiện tượng nhiều nghĩa, một từ có thể thuộc nhiều trường từ vựng khác nhau không ? Cho ví duï.. - Dựa vào SGK để trả lời.. - Tác dụng của cách chuyển trường từ vựng trong thô vaên vaø trong cuoäc soáng haøng ngaøy Cho ví duï.. - Dựa vào SGK để trả lời.. CHOÁT : + Thường có hai bậc trường từ vựng là : lớn và nhoû. + Các từ trong một trường từ vựng có thể khác nhau về từ loại. + Một từ nhiều nghĩa có thể thuộc nhiều trường từ vựng khác nhau. + Cách chuyển trường từ vựng có tác dụng làm tăng sức gợi cảm. HOẠT ĐỘNG 3 : HƯỚNG DẪN LUYỆN TAÄP - Cho HS xem laïi vaên baûn Trong loøng meï, tìm các từ thuộc trường từ vựng người ruột thịt. - Gọi HS đọc BT 2 và yêu cầu HS đặt tên trường từ vựng cho mỗi dãy từ.. - Gọi HS đọc đoạn trích. - Các từ in đậm trong đoạn trích thuộc trường từ vựng nào ? - Xếp các từ mũi, nghe, tai, thính, điếc, thơm, rõ vào đúng trường từ vựng của nó theo bảng ? - Lươiù, lạnh và phòng thủ đều là những từ nhiều nghĩa, căn cứ vào các nghĩa của từ để xác định mỗi từ có thể thuộc những trường từ vựng nào ?. - Trình baøy yù kieán. - Hai HS leân baûng trình baøy.. - Đọc Đoạn trích. - Trình baøy yù kieán. - Hai HS leân baûng điền vào trường từ vựng thích hợp. - Thaûo luaän nhoùm.. Lop8.net. c. Một từ nhiều nghĩa có nhiều trường từ vựng khác nhau. Ví dụ từ Ngọt. - Trường mùi vị : chát, thơm … - Trường âm thanh : the thé, êm dịu … - Trường thời tiết : hanh, ẩm … d. Tác dụng làm tăng sức gợi cảm. Ví dụ : - Từ trường từ vựng về người chuyển sang trường từ vựng về động vật. + Suy nghĩ của con người : tưởng, ngỡ, nghĩ … + Hành động của con người : mừng, vui, buồn … + Cách xưng hô của con người : cô, cậu, tớ …. II. LUYEÄN TAÄP : 1/ Những từ thuộc trường từ vựng người ruột thịt : thầy, mẹ, em, cô, mợ, cháu, con, anh. 2/ a/ Dụng cụ đánh bắt thủy sản. b/ Dụng cụ để đựng ( dụng cụ gia đình;cá nhân ) c/ Hoạt động của chân. d/ traïng thaùi taâm lí e/ Tính caùch g/ Dụng cụ để viết ( đồ dùng học tập ) 3/ Các từ in đậm thuộc trường từ vựng “ thái độ” 4/ Khứu giác Thính giaùc Muõi, thôm, ñieác, thính Tai, nghe, ñieác, roõ, thính 5/ - Lưới ; + Trường dụng cụ đánh bắt thủy sản : lưới, câu . + Trường đồ dùng cho chiến sĩ : lưới ( chắn đạn B40 ), voõng, baït… + Trường các họat động săn bắt của con người : lưới. bẫy … - Laïnh : + Trường thời tiết và nhiệt độ : lạnh, nóng … + Trường tính chất của thực phẩm : lạnh ( đồ lạnh ), nóng ( thực phẩm nóng sốt hoặc có hàm lượng đạm cao ). + Trường tính chất tâm lí hoặc tình cảm của con người : lạnh ( anh ấy hơi lạnh ), ấm ( ấm áp ) - Phoøng thuû : + Trường tự bảo vệ bằng sức mạnh của chính mình : phòng thủ, phòng ngự. + Trường các chiến lược, chiến thuật hoặc các.

<span class='text_page_counter'>(15)</span> - Cho HS đọc BT 6 - Tác giả đã chuyển các từ in đậm từ trường từ vựng nào sang trường từ vựng nào ?. - Đọc BT 6 - Trình baøy yù kieán. phương án tác chiến đấu của quân đội : phòng thủ, phaûn coâng, taán coâng. + Trường các hoạt động bảo đảm an ninh quốc gia : phoøng thuû, tuaàn tra, canh gaùc… 6/ Tác giả đã chuyển những từ in đậm từ trường quân sự sang trường nông nghiệp.. * Cuûng coá : - Thế nào là trường từ vựng ? - Hoïc baøi, laøm baøi taäp 7 * Daën doø : - Hoïc baøi. - Soạn : Bố cục văn bản. + Theá naøo laø boá cuïc vaên baûn ?. + Caùch boá trí, saép xeáp noäi dung phaàn thaân baøi. Ngày soạn : Ngaøy daïy : Tieát 8 :. BOÁ CUÏC VAÊN BAÛN I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT : Giuùp HS : - Nắm được bố cục văn bản, cách xắp xếp nội dung trong phần thân bài. - Biết xây dựng bố cục văn bản mạch lạc, phù hợp với đối tượng và nhận thức của người đọc.. II. CHUAÅN BÒ : - Thaày : + Giaùo aùn, SGK. + Xem kĩ những điều cần lưu ý ( SGV ) - Trò : Soạn bài.. III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VAØ HỌC : * OÅn ñònh. * Kieåm tra baøi cuõ : - Thế nào là chủ đề của văn bản ? - Thế nào là tính thống nhất của chủ đề văn bản ? * Giới thiệu bài mới : Ở lớp 7 các em đã được học bố cục và mạch lạc trong văn bản. Các em đã nắm được văn bản thường phải có ba phần : Mở bài, Thân bài, Kết bài và chức năng , nhiệm vụ của chúng. Bài học này nhằm ôn lại kiến thức đã học, đồng thời đi sâu hơn tìm hiểu cách sắp xếp tổ chức nội dung phần Thân bài – phần chính của văn bản.. Hoạt động của thầy HOẠT ĐỘNG 1 : ÔâN LẠI KIẾN THỨC BỐ CUÏC BA PHAÀN CUÛA VAÊN BAÛN. - Cho HS đọc văn bản trang 24 SGK - Vaên baûn treân coù theå chia laøm maáy phaàn ? Chæ ra các phần đó.. Hoạt động cuûa troø. Nội dung hoạt động I. BOÁ CUÏC VAÊN BAÛN :. - Đọc văn bản. - Tìm boá cuïc.. Lop8.net. 1/ Ba phaàn : - Phần 1 : Ông Chu Văn An … danh lợi..

<span class='text_page_counter'>(16)</span> - Cho biết nhiệm vụ của từng phần trong văn baûn treân ?. - Neâu nhieäm vuï cuûa từng phần.. - Hãy phân tích mối quan hệ giữa các phần trong vaên baûn treân ?. - Dựa vào những phần vừa nêu trên để trả lời .. - Từ việc phân tích trên, hãy cho biết bố cục văn bản thường gồm có mấy phần ? Các phần của văn bản có quan hệ với nhau như thế nào?. - Trình baøy yù kieán.. GV chốt dẫn đến điểm 1, 2 phần Ghi nhớ.. - Ghi phần Ghi nhớ ñieåm 1, 2.. HOẠT ĐỘNG 2 : HƯỚNG DẪN CÁCH BỐ TRÍ, SAÉP XEÁP NOÄI DUNG PHAÀN THAÂN BAØI. - Phaàn TB vaên baûn Toâi ñi hoïc cuûa Thanh Tònh kể về những sự kiện nào ? Các sự kiện ấy được sắp xếp theo thứ tự nào ?. - Dựa vào văn bản trả lời.. - Vaên baûn Trong loøng meï cuûa Nguyeân Hoàng chuû yeáu trình baøy dieãn bieán taâm traïng cuûa caäu bé Hồng. Hãy chỉ ra những diễn biến của tâm traïng caäu beù trong phaàn TB.. - Dựa vào văn bản trả lời.. - Khi tả người, vật, phong cảnh … em sẽ lần lượt miêu tả theo trình tự nào ? Hãy kể một số trình tự mà em biết.. - Đứng tại chỗ trả lời.. - Phần TB của văn bản Người thầy đạo cao đức trọng nêu các sự việc để thể hiện chủ đề người thầy đạo cao đức trọng. Hãy cho biết. - Đứng tại chỗ trả lời.. Lop8.net. - Phaàn 2 : Hoïc troø theo oâng … vaøo thaêm. -Phaàn 3 : Coøn laïi. 2/ Nhieäm vuï : - Phần 1 : Giới thiệu ông Chu Văn An. - Phaàn 2 : coâng lao, uy tín vaø tính caùch cuûa oâng Chu Vaên An. - Phần 3 : Tình cảm của mọi người đối với ông Chu Vaên An. 3/ Mối quan hệ giữa các phần trong văn bản : - Luôn gắn bó chặt chẽ với nhau, phần trước là tiền đề cho phần sau, còn phần sau là sự tiếp nối phần trước. - Các phần đều tập trung làm rõ chủ đề của văn bản là Người thầy đạo cao đức trọng. 4/ Keát luaän chung : Bố cục văn bản thường gồm ba phần : MB, TB, KB các phần này luôn có quan hệ chặt chẽ với nhau để tập trung làm rõ chủ đề của văn bản.  Bố cục của văn bản là sự tổ chức các đoạn văn để thể hiện chủ đề. Văn bản thường có bố cục 3 phần MB, TB, KB.  Phần MB có nhiệm vụ nêu ra chủ đề của văn bản. Phần B thường có một số đoạn nhỏ trình bày các khía cạnh của chủ đề. Phần KB tổng kết chủ đề của vaên baûn. II. CAÙCH BOÁ TRÍ, SAÉP XEÁP NOÄI DUNG PHAÀN THAÂN BAØI 1/ Caùch saép xeáp noäi dung phaàn TB trong Toâi ñi hoïc. - Sắp xếp theo sự hồi tưởng những kỉ niệm về buổi tựu trường đầu tiên của tác giả. Các cảm xúc lại được sắp xếp theo thứ tự thời gian : những cảm xúc trên đường đến trường, khi bước vào lớp học. - Sắp xếp theo sự liên tưởng đối lập những cảm xúc về cùng một đối tượng trước đậy và buổi tựu trường đầu tiên. 2/ Dieãn bieán taâm traïng cuûa beù Hoàng : - Tình cảm và thái độ : + Tình caûm : thöông meï saâu saéc. + Thái độ : căm ghét những kẻ nói xấu mẹ. - Niềm vui hồn nhiên khi được ở trong lòng mẹ. 3/ a. Tả người, vật ; - Theo không gian: từ xa đến gần hoặc ngược lại - Theo thời gian : quá khứ - hiện tại – quá khứ và hieän taïi ñan xen vaøo nhau. - Từ ngoại hình đến quan hệ, cảm xúc hoặc ngược laïi… b. Taû phong caûnh : - Theo khoâng gian roäng – heïp, gaàn – xa … - Ngoại cảnh đến cảm xúc hoặc ngược lại. 4/ Hai sự việc về Chu Văn An trong phần TB : - Các sự việc nói về Chu Văn An là người tài cao - Các sự việc nói về Chu Văn An là người đạo đức, được học trò kính trọng..

<span class='text_page_counter'>(17)</span> cách sắp xếp các sự việc ấy. - Từ các BT trên và bằng những hiểu biết của mình , haõy cho bieát caùch saép seáp noäi dung phần TB tùy thuộc vào những yếu tố nào ? Các ý trong phần TB thường được sắp xếp theo những trình tự nào ?. HOẠT ĐỘNG 3 : HƯỚNG DẪN LUYỆN TAÄP - Gọi HS đọc BT 1. - Haõy phaân tích caùch trình baøy yù trong caùc đoạn trích.. - Chia nhoùm thaûo luận, đại diện nhóm trình baøy..  Nội dung phần TB thường được trình bày theo một thứ tự tùy thuộc vào kiểu văn bản, chủ đề, ý đồ giao tiếp của người viết. Nhìn chung, nội dung ấy thường được sắp xếp theo trình tự thời gian và không gian, theo sự phát triển của sự việc hay theo mạch suy luận, sao cho phù hợp với sự triển khai chủ đề và sự tiếp nhận của người đọc. III. LUYEÄN TAÄP :. - Đọc BT 1. - Ba HS leân baûng trình baøy.. 1/ a. Trình bày ý theo thứ tự không gian : nhìn xa -> đến gần -> đến tận nơi -> đi xa dần. b. Trình bày ý theo thứ tự thời gian : về chiều, lúc hoàng hôn. c. Hai luận cứ được sắp xếp theo tầm quan trọng của chúng đối với luận điểm cần chứng minh. 2- 3/ HS tự làm ở nhà.. - Hướng dẫn làm BT 2, 3.. * Cuûng coá : - Cho biết bố cục văn bản thường gồm có mấy phần ? Các phần của văn bản có quan hệ với nhau như thế nào ? - Hãy cho biết cách sắp sếp nội dung phần TB tùy thuộc vào những yếu tố nào ? Các ý trong phần TB thường được sắp xếp theo những trình tự nào ? * Daën doø : - Hoïc kæ baøi. - Laøm BT 2, 3 - Soạn bài : Tức nước vỡ bờ.. Lop8.net.

<span class='text_page_counter'>(18)</span> Lop8.net.

<span class='text_page_counter'>(19)</span>