Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (226.42 KB, 20 trang )
<span class='text_page_counter'>(1)</span>Gi¶i bµi tËp V¨n 8. Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ Bµi 1/10 – SGK: Lập sơ đồ thể hiện cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ trong mỗi nhóm từ ngữ sau ®©y: a/. Y phôc. QuÇn. ¸o. QuÇn dµi. Quần đùi. S¬ my. ¸o dµi. Vò khÝ. Sóng. Súng trường. Bom. §¹i b¸c. Bom ba cµng. Bom bi. Bµi 2/11 – SGK: T×m tõ ng÷ cã nghÜa réng so víi nghÜa cña c¸c tõ ng÷ ë mçi nhãm sau ®©y: a/ Chất đốt (xăng, dầu hoả, khí ga, ma dút, củi, than). b/ NghÖ thuËt (héi ho¹, ©m nh¹c, v¨n häc, ®iªu kh¾c). c/ thøc ¨n (canh, nem, rau xµo, thÞt, luéc, t«m rang, c¸ r¸n). d/ Nh×n (liÕc, ng¾m, dßm, ngã). e/ Đánh (đấm, đá, thụi, bịch, tát).. Đào Duy Dương - GV trường THCS Thái Thuần Lop8.net. 1.
<span class='text_page_counter'>(2)</span> Gi¶i bµi tËp V¨n 8 Bµi 3/11 – SGK: C¸c tõ ng÷ cã nghÜa ®îc bao hµm trong ph¹m vi nghÜa cña mçi tõ ng÷ sau: a/ Xe cộ: xe đạp, xe máy, xe hơi … b/ Kim loại: sắt, đồng, nhôm … c/ Hoa qu¶: chanh, chuèi, cam, lª, mÝt … d/ (Người) họ hàng: họ nội, họ ngoại, cô, dì, chú, bác … e/ Mang: x¸ch, khiªng, g¸nh … Bµi 4/11 – SGK: Nh÷ng tõ ng÷ kh«ng thuéc ph¹m vi nghÜa cña nhãm: a/ Thuèc lµo. b/ Thñ quü. c/ Bót ®iÖn. d/ Hoa tai. Bài 5/11 – SGK: Ba động từ cùng thuộc 1 phạm vi nghĩa, trong đó có 1 từ có nghĩa réng vµ 2 tõ cã nghÜa hÑp h¬n: - §éng tõ cã nghÜa réng: khãc. - §éng tõ cã nghÜa hÑp: nøc në, sôt sïi.. Tính thống nhất về chủ đề của văn bản Bài 1/13 – SGK: PT tính thống nhất về chủ đề của văn bản: Rừng cọ quê tôi. a/ C¨n cø vµo: - Nhan đề của văn bản: Rừng cọ quê tôi. - C¸c ®o¹n: giíi thiÖu rõng cä, t¶ c©y cä, t¸c dông cña c©y cä, t×nh c¶m g¾n bã víi c©y cä. - Các ý lớn của phần thân bài được sắp xếp hợp lí, không nên thay đổi. - Hai câu trực tiếp nói tới tình cảm gắn bó giữa người dân sông Thao với rừng cọ: Dù ai đi ngược về xuôi Cơm nắm lá cọ là người sông Thao. Bµi 2/14 – SGK: - Bá ý b, d. Bµi 3/14 – SGK: - Có ý lạc chủ đề: c, g. - Có nhiều ý hợp chủ đề nhưng do cách diễn đạt chưa tốt nên thiếu sự tập trung vào chủ đề: b, e. Sau đây là 1 phương án có thể chấp nhận được: a/ Cứ mùa thu về, mỗi lần thấy các em nhỏ núp dưới nón mẹ lần đầu tiên đến trường, lßng l¹i n¸o nøc, rén r·, xèn xang. b/ Cảm thấy con đường thường đi lại lắm lần tự nhiên cũng thấy lạ, nhiều cảnh vật thay đổi. c/ Muèn thö cè g¾ng tù mang s¸ch vë nh mét häc trß thùc sù. d/ Cảm thấy ngôi trường vốn qua lại nhiều lần cũng có nhiều biến đổi. e/ Cảm thấy gần gũi, thân thương đ/v lớp học, với những người bạn mới.. Đào Duy Dương - GV trường THCS Thái Thuần Lop8.net. 2.
<span class='text_page_counter'>(3)</span> Gi¶i bµi tËp V¨n 8. Trường từ vựng Bài 1/23 – SGK: Các từ thuộc trường từ vựng người ruột thịt trong văn bản Trong lßng mÑ: - ThÇy, mÑ, em, c« … Bài 2/23 – SGK: Đặt tên trường từ vựng cho mỗi dãy từ: a/ Dụng cụ đánh bắt thuỷ sản: lưới, nơm, câu, vó. b/ Dụng cụ để đựng: tủ, rương, hòm, va-li, chai, lọ. c/ Hoạt động của chân: đá, đạp, giẫm, xéo. d/ Tr¹ng th¸i t©m lÝ: buån, vui, phÊn khëi, sî h·i. e/ Tính cách: hiền lành, độc ác, cởi mở. g/ Dụng cụ để viết: bút máy, bút bi, phấn, bút chì. Bµi 3/23 – SGK: Các từ in đậm thuộc trường từ vựng: Thái độ (hoài nghi, khinh miệt, ruồng rẫy, thương yêu, kính mến, rắp tâm). Bµi 4/23 – SGK: - Khøu gi¸c: mòi, th¬m, ®iÕc, thÝnh. - ThÝnh gi¸c: tai, nghe, ®iÕc, râ, thÝnh. Bài 5/23 – SGK: Tìm trường từ vựng: a/ Lưới: + Dụng cụ đánh bắt thuỷ sản: lưới, nơm, câu, vó. + Đồ dùng cho chiến sĩ: lưới (chắn đạn B40), võng, tăng, bạt. + Các hoạt động săn bắt của con người: lưới, bẫy, bắn, đâm. b/ L¹nh: + Thời tiết và nhiệt độ: lạnh, nóng, hanh, ẩm, ấm, mát. + Tính chất của thực phẩm: lạnh (đồ lạnh, thịt trâu lạnh), nóng (thực phẩm nóng sốt hoặc có hàm lượng đạm cao). + Tính chất tâm lí hoặc tình cảm của con người: lạnh (anh ấy hơi lạnh), ấm (ở bên chÞ Êy thËt Êm ¸p). c/ Phßng thñ: + Tù b¶o vÖ = søc m¹nh cña chÝnh m×nh: phßng thñ, phßng ngù, cè thñ. + Các chiến lược, chiến thuật hoặc các phương án tác chiến của quân đội: phòng thủ, ph¶n c«ng, tÊn c«ng, tæng tÊn c«ng. + Các hoạt động bảo đảm an ninh quốc gia: phòng thủ, tuần tra, tuần tiễu, trực chiÕn, canh g¸c. Bµi 6/23 – SGK: Các từ: chiến trường, vũ khí, chiến sĩ thuộc trường quân sự được chuyển sang trường nông nghiệp. Bµi 7/24 – SGK: a/ Đoạn văn có 5 từ thuộc trường từ vựng trường học: Ngôi trường thân yêu của em nằm cạnh sông Hồng, phong cảnh thật là tươi đẹp. Gió từ sông Hồng thổi vào các phòng học thoáng đãng, mát mẻ. Cứ hôm nào có giờ Địa lí là em lại bất giác nhìn ra phía con sông đỏ nặng phù sa và thả hồn theo trí 3 Đào Duy Dương - GV trường THCS Thái Thuần Lop8.net.
<span class='text_page_counter'>(4)</span> Gi¶i bµi tËp V¨n 8 tưởng tượng của mình. Thầy giáo dạy môn Địa lí của em kể rằng ngày xưa cả TP Hà nội này đều là bãi cạt sông Hồng, còn Hồ Tây là 1 phần sót lại của sông Hồng. Em vô cïng thÝch thó l¾ng nghe nh÷ng lêi thÇy gi¶ng vÒ nguån gèc cña con s«ng Hång vµ càng thấy yêu quý ngôi trường, dòng sông và quê hương của mình. b/ Đoạn văn có 5 từ cùng trường từ vựng môn bóng đá: Bóng đá là 1 môn thể thao mà cả hành tinh này đều đam mêm thích thú. Nó là môn thể thao vua mang tính đồng đội cao và luôn bùng nổ những kịch tính đầy bất ngỡ. Đối với những trận cầu lớn, ngoài số cổ động viên của hai đội ngồi chật kín các khán đài, còn có hàng triệu người hâm mộ dán mắt vào màn hình nhỏ để hồi hộp dõi theo từng đường bóng lăn. Mỗi bàn thắng được ghi là 1 cơ hội cho người hâm mộ khóc, cười, sung sướng và đau khổ. Trong những trận cầu lớn như vậy, mỗi cầu thủ đều xứng đáng là 1 chiến binh thực thụ, trong đó có những cầu thủ được người hâm mé t«n vinh nh 1 anh hïng.. Bè côc cña v¨n b¶n Bµi 1/26 – SGK: C¸ch tr×nh bµy ý trong c¸c ®o¹n v¨n: a/ Theo thứ tự không gian: nhìn xa - đến gần - đến tận nơi - đi xa dần. b/ Theo thø tù thêi gian: vÒ chiÒu – lóc hoµng h«n. c/ Hai luËn cø ®îc s¾p xÕp theo tÇm quan träng cña chóng ®/v luËn ®iÓm cÇn chøng minh. Bài 2/27 – SGK: Trình bày về lòng thương mẹ của chú bé Hồng ở văn bản Trong lßng mÑ: Bµi 3/27 – SGK: a/ Gi¶i thÝch: - NghÜa ®en cña c©u tôc ng÷. - NghÜa bãng cña cau tôc ng÷. b/ Chøng minh: - Những người thường xuyên chịu khó hoàmình vào đ/s sẽ nắm chắc tình hình, học hổi ®îc nhiÒu ®iÒu bæ Ých. - Các vị lãnh tụ bôn ba tìm đường cứu nước. - Trong thời kì đổi mới, nhờ giao lưu với nước ngoài, ta học tập được công nghệ tiên tiÕn cña thÕ giíi.. X©y dùng ®o¹n v¨n trong v¨n b¶n Bµi 1/36 – SGK: Văn bản: Ai nhầm có 2 ý, mỗi ý được diễn đạt thành 1 đoạn văn. Bµi 2/36 – SGK: C¸ch tr×nh bµy néi dung trong c¸c ®o¹n v¨n: a/ DiÔn dÞch. b/ Song hµnh. c/ Song hµnh.. Đào Duy Dương - GV trường THCS Thái Thuần Lop8.net. 4.
<span class='text_page_counter'>(5)</span> Gi¶i bµi tËp V¨n 8 Bài 3/37 – SGK: Với câu chủ đề: Lịch sử ta đã có nhiều cuộc k/c vĩ đại chứng tỏ tinh thần yêu nước của dân ta. Viết đoạn văn: - DiÔn dÞch: + Câu chủ đề: Lịch sử ta … + C¸c c©u khai triÓn: C©u 1: K/n Hai bµ Trng. C©u 2: chiÕn th¾ng cña Ng« QuyÒn. C©u 3: chiÕn th¾ng cña nhµ TrÇn. C©u 4: chiÕn th¾ng cña Lª Lîi. C©u 5: k/c chèng Ph¸p thµnh c«ng. Câu 6: k/c chống Mĩ cứu nước toàn thắng. - Quy n¹p: + Câu chủ đề: nằm cuối đoạn. + trước câu chủ đề thường có các từ ngữ được dùng để nối câu chủ đề với các câu khai triển ở phía trước như: vì vậy, cho nên, do đó, tóm lại … Bµi 4/37 – SGK: ViÕt ®o¹n v¨n: Người xưa từng nói: Thất bại là mẹ thành công. Có lẽ trong trường kì lịch sử dựng nước và giữ nước lâu dài, gian khổ của dân tộc ta, cha ông ta đã từng hơn một lần phải trải qua những thất bại cay đắng; những thất bại ấy đã trở thành những bài häc kinh nghiÖm b»ng m¸u mµ nhê nã d©n téc ta tiÕp tôc tiÕn lªn vµ chiÕn th¾ng. Kh«ng cã thµnh c«ng nµo kh«ng ph¶i tr¶ gi¸ b»ng må h«i, c«ng søc vµ m¸u; ®iÒu Êy lµ lÏ ®¬ng nhiªn; nhng còng cã nh÷ng thµnh c«ng ph¶i tr¶ gi¸ b»ng nh÷ng sai lÇm cña chính mình; vẫn đề là phải nhìn thẳng vào những sai lầm đó để dũng cảm đứng dậy tiếp tục thực hiện đến cũng hoài bão của mình; phải chăng đó cũng là một bài học thÊm thÝa mµ cha «ng ta muèn nh¾n göi qua c©u tôc ng÷.. Từ tượng hình, từ tượng thanh Bµi 1/49 – SGK: - Các từ tượng hình, từ tượng thanh: xoàn xoạt, rón rén, bịch, bốp, lẻo khẻo, (ngã) cháng quÌo. Bµi 2/50 – SGK: - Từ tượng hình tả dáng đi của người: lò dò, khật khưỡng, ngất ngưởng, lom khom, dß dÉm, liªu xiªu … Bài 3/50 – SGK: Phân biệt nghĩa của các từ tượng thanh tả tiếng cười: - Ha hả: cười to, sảng khoái, đắc ý. - Hì hì: mô phỏng tiếng cười phát ra đằng mũi, biểu lộ sự thích thú, có vẻ hiền lành. - Hô hố: cười to, vô ý, thô. - Hơ hớ: cười thoải mái, vui vẻ, không cần che đậy, giữ gìn. Bài 4/50 – SGK: Đặt câu với các từ tượng thanh: - Giã thæi µo µo, nhng vÉn nghe râ nh÷ng tiÕng cµnh kh« g·y l¾c r¾c. - Cô bé khóc, nước mắt rơi lã chã. - Trên cành đào đã lấm tấm những nụ hoa.. Đào Duy Dương - GV trường THCS Thái Thuần Lop8.net. 5.
<span class='text_page_counter'>(6)</span> Gi¶i bµi tËp V¨n 8 - Đêm tối, trên con đường khúc khuỷu thấp thoáng những đốm sáng đom đóm lập loè. - Chiếc đồng hồ báo thức trên bàn kiên nhẫn kêu tích tắc suốt đêm. - Ma r¬i lép bép trªn nh÷ng tµu l¸ chuèi. - §µn vÞt ®ang l¹ch b¹ch vÒ chuång. - Người đàn ông cất tiếng ồm ồm. Bài 5/50 – SGK: Sưu tầm bài thơ có sd từ tượng hình, từ tượng thanh: Động Hương Tích Hồ Xuân Hương Bày đặt kìa ai khéo khéo phòm Nøt ra mét lç hám hßm hom Người quen cõi Phật chen chân xọc KÎ l¹ bÇu tiªn mái m¾t dßm Giọt nước hữu tình rơi thánh thót Con thuyÒn v« tr¹o cói lom khom L©m tuyÒn quyÕn c¶ phÇn hoa l¹i Rõ khéo trời già đến dở dom.. Liªn kÕt c¸c ®o¹n v¨n trong v¨n b¶n Bµi 1/53 – SGK: C¸c tõ ng÷ cã td liªn kÕt- mèi quan hÖ ý nghÜa: a/ Nãi nh vËy: tæng kÕt. b/ Thế mà: tương phản. c/ Còng: nèi tiÕp, liÖt kª. - Tuy nhiên: tương phản. Bài 2/54 – SGK: Chọn từ ngữ làm phương tiện liên kết câu: a/ Hai bên đánh nhau ròng rã mấy tháng trời, cuối cùng ST vẫn vững vàng mà sức TT đã kiệt. Thần Nước đành rút quân. Từ đó oán nặng, thù sâu, hằng năm TT làm mưa gió, bão lụt dâng nước đánh ST. b/ Trong thời kì quá độ, bên những thành tích tốt đẹp là chính, vẫn còn sót lại những cái xấu xa của xã hội cũ như: tham ô, lãng phí, lười biếng, quan liêu, đánh con, đập vợ…Đối với những thói xấu đó, văn nghệ cũng cần phải phê bình rất nghiêm khắc, nhằm làm cho xã hội ta ngày càng lành mạnh tốt đẹp hơn. Nói tóm lại: phải có khen, cũng phải có chê. Nhưng khen hay là chê đều phải đúng mức. Khen quá lời thì người được khen cũng hổ ngươi. Mà chê quá đáng thì người bị chê cũng khó tiếp thu. c/ Tháp ép-phen không những được coi là biểu tượng của Pa-ri, mà còn là biểu tượng của nước Pháp. Nó được dùng để trang trí những trang đầu của sách hướng dẫn du lịch trên nước Pháp, được làm biểu tượng trên phim ảnh, được in trong các văn kiện chính thøc, nh÷ng tem th vµ bu ¶nh … Tuy nhiên điều đáng kể là việc xây dựng tháp đã là một bài học có giá trị về óc s¸ng t¹o vµ tæ chøc trong c«ng t¸c x©y dùng. d/ GÇn cuèi b÷a ¨n, Nguyªn b¶o t«i: 6 Đào Duy Dương - GV trường THCS Thái Thuần Lop8.net.
<span class='text_page_counter'>(7)</span> Gi¶i bµi tËp V¨n 8 ChÞ ¬i, em …em – Nã bá löng kh«ng nãi tiÕp. T«i bá b¸t bón ®ang ¨n dë nh×n nó khó hiểu. Thảo nào trong lúc nói chuyện, tôi có cảm giác như nó định nói chuyện gì đó nhưng còn ngần ngại. - Chị tính xem em nên đi học hay đi bộ đội? – Nó nhìn tôi không chớp mắt. Thật khó trả lời. Lâu nay tôi vẫn là người chị khuyên bảo lời hay lẽ phải. Bây giờ phải nói với nó ra sao? Đi bộ đội hay đi học? Bµi 3/55 – SGK: ViÕt ®o¹n v¨n: Cái đoạn chị Dậu đánh nhau với tên cai lệ là 1 đoạn tuyệt khéo. giả sử vì quá yêu nhân vật của mình mà tác giả để cho chị Dậu đánh phủ đầu tên cai lệ chẳng hạn thì câu chuyện sẽ giảm đi sức thuyết phục rất nhiều. Đằng này chị Dậu đã cố gắng nhẫn nhịn hết mức, chỉ đến khi chị không thể cam tâm nhìn chồng đang đau ốm mà vẫn bị tên cai lệ nhẫn tâm hành hạ thì chị mới vùng lên. Chị đã chiến đấu và chiến th¾ng b»ng søc m¹nh cña lßng c¨m thï s©u s¾c. Miêu tả khách quan và chân thực cái đoạn chị Dậu đánh nhau với tên cai lệ như vậy, tác giả đã k/đ tính đúng đắn của quy luật tức nước vỡ bờ. Đó là cái tài của ngòi bút NTT. Nhưng gốc của cái tài ấy lại là cái tâm ngời sáng của ông khi ông đặc biệt nâng niu trân trọng những suy nghĩ và hành động của người nông dân tuy nghèo nhưng không hèn, có thể bị cường quyền ức hiếp nhưng không bao giờ chịu khuất phôc. - Phương tiện liên kết: Miêu tả khách quan và chân thực cái đoạn chị Dậu đánh nhau víi tªn cai lÖ nh vËy … - C¸ch liªn kÕt: + Tóm tắt nội dung chính của đoạn trước. + Nối tiếp và phát triển ý của đoạn trước trong đoạn sau.. Từ ngữ địa phương và biệt ngữ xã hội Bµi 1/58 – SGK: Từ ngữ địa phương m¸, u, bÇm heo b«ng nãn mËn th¬m chÐn. Tõ ng÷ toµn d©n mÑ lîn hoa mò vµ nãn qu¶ doi qu¶ døa c¸i b¸t. Bµi 2/59 – SGK: Tõ ng÷ cña tÇng líp häc sinh hoÆc cña tÇng líp x· héi – gi¶i thÝch: - Sao cËu häc g¹o thÕ? (häc g¹o: häc thuéc lßng mét c¸ch m¸y mãc). - Phải học đều, không nên học tủ mà nguy đấy! (học tủ: đoán mò một số bài nào đó để häc thuéc lßng, kh«ng ngß ngµng g× tíi c¸c bµi kh¸c). - H«m qua, tí l¹i bÞ x¬i gËy! (gËy: ®iÓm 1). Bài 3/59 – SGK: Trường hợp sau nên dùng từ ngữ địa phương: 7 Đào Duy Dương - GV trường THCS Thái Thuần Lop8.net.
<span class='text_page_counter'>(8)</span> Gi¶i bµi tËp V¨n 8 a/ Người nói chuyện với mình là người cùng địa phương. Bài 4/59 – SGK: Một số câu thơ, ca dao, hò, vè có dùng từ địa phương: R¨ng (sao) kh«ng, c« g¸i trªn s«ng Ngµy mai c« sÏ tõ trong tíi ngoµi Thơm như hương nhuỵ hoa lài Sạch như nước suối ban mai giữa rừng (Tè H÷u) Bây chừ (bây giờ) sông nước về ta §i kh¬i ®i léng thuyÒn ra thuyÒn vµo …………………………….. Gan chi (g×, sao) gan røa mÑ nê Mẹ rằng: cứu nước mình chờ chi ai? (Tè H÷u) Nước lên lắp sắp bờ đình Mét tr¨m nuéc ch¹c (mèi d©y), em chung t×nh nuéc m« (nµo)? (H¸t vÝ dÆm NghÖ TÜnh). Trî tõ, th¸n tõ Bµi 1/70 – SGK: a/ Chính thầy hiệu trưởng đã tặng tôi quyển sách này. c/ Ngay tôi cũng biết đến việc này. g/ Cô ấy đẹp ơi là đẹp. i/ T«i nh¾c anh nh÷ng ba bèn lÇn mµ anh vÉn quªn. Bµi 2/70 – SGK: Gi¶i thÝch nghÜa cña c¸c trî tõ: a/ + Lấy: không có một lá thư, không có 1 lời nhắn gửi, không có 1 đồng quà. b/ + Nguyên: chỉ kể riêng tiền thách cưới đã quá cao. + §Õn: qu¸ v« lÝ. c/ + Cả: nhấn mạnh việc ăn quá mức bình thường. d/ + Cø: nhÊn m¹nh viÖc lÆp l¹i nhµm ch¸n. Bµi 3/71 – SGK: ChØ ra th¸n tõ: a/ Nµy, µ. b/ Êy. c/ V©ng. d/ Chao «i. e/ Hìi ¬i. Bµi 4/72 – SGK: C¶m xóc cña c¸c th¸n tõ: a/ Ha ha: kho¸i chÝ. ¸i ¸i: tá ý van xin. b/ Than «i: tá ý tiÕc nuèi. Bµi 5/72 – SGK: §Æt 5 c©u víi 5 th¸n tõ kh¸c nhau: 1/ Trời ơi! Bông hoa đẹp quá! 2/ «i! T«i mõng v« kÓ.. Đào Duy Dương - GV trường THCS Thái Thuần Lop8.net. 8.
<span class='text_page_counter'>(9)</span> Gi¶i bµi tËp V¨n 8 3/ V©ng! Em biÕt ¹! 4/ Eo «i! trong con r¾n k×a! 5/ ¸i! §au qu¸! Bµi 6/72 – SGK: Gi¶i thÝch c©u tôc ng÷: Gäi d¹ b¶o v©ng. - Nghĩa đen: thán từ gọi đáp biểu thị sự lễ phép. - NghÜa bãng: nghe lêi mét c¸ch m¸y mãc, thiÕu suy nghÜ.. T×nh th¸i tõ Bµi 1/81 – SGK: T×nh th¸i tõ ë c¸c c©u sau: b/ Nhanh lªn nµo, anh em ¬i! c/ Làm như thế mới đúng chứ! e/ Cøu t«i víi! i/ Nã thÝch h¸t d©n ca NghÖ TÜnh kia. Bµi 2/82 – SGK: Gi¶i thÝch ý nghÜa cña c¸c t×nh th¸i tõ: a/ Chứ: nghi vấn, dùng trong trường hợp điều muốn hỏi đã ít nhiều k/đ. b/ Chø: nhÊn m¹nh ®iÒu võa k/®, cho lµ kh«ng thÓ kh¸c ®îc. c/ ư: hỏi, với thái độ phân vân. d/ Nhỉ: thái độ thân mật. e/ Nhé: dặn dò, thái độ thân mật. g/ Vậy: thái độ miễn cưỡng. h/ Cơ mà: thái độ thuyết phục. Bµi 3/83 – SGK: §Æt c©u víi c¸c t×nh th¸i tõ: 1/ Nã lµ HS giái mµ! 2/ Đừng trêu chọc nữa, nó khóc đấy! 3/ T«i ph¶i gi¶i b»ng ®îc bµi to¸n Êy chø lÞ! 4/ Em chỉ nói vậy để anh biết thôi! 5/ Con thÝch ®îc tÆng c¸i cÆp c¬! 6/ Thôi, đành ăn cho xong vậy! Bµi 4/83 – SGK: §Æt c©u hái cã dïng c¸c t×nh th¸i tõ nghi vÊn phï hîp víi nh÷ng quan hÖ x· héi sau: - Häc sinh víi thÇy gi¸o hoÆc c« gi¸o: + Tha thÇy, em xin phÐp hái thÇy mét c©u ®îckh«ng ¹? - B¹n nam víi b¹n n÷ cïng løa tuæi: + Đằng ấy đã học bài rồi chứ? - Con víi bè mÑ hoÆc chó, b¸c, c«, d×: + MÑ s¾p ®i lµm ph¶i kh«ng ¹? Bài 5/83 – SGK: Một số tình thái từ trong tiếng địa phương:. LuyÖn tËp viÕt ®o¹n v¨n tù sù kÕt hîp víi miªu t¶ vµ biÓu c¶m 1/ §o¹n v¨n trong tr/n L·o H¹c cña Nam Cao:. Đào Duy Dương - GV trường THCS Thái Thuần Lop8.net. 9.
<span class='text_page_counter'>(10)</span> Gi¶i bµi tËp V¨n 8 H«m sau l·o H¹c sang nhµ t«i ch¬i. Võa thÊy t«i, l·o b¸o ngay: - Cậu Vàng đi đời rôì, ông giáo ạ! - Cô b¸n råi? - B¸n råi. Hä võa b¾t xong. Lão cố làm ra vẻ vui vẻ. Nhưng trông lão cười như mếu và đôi mắt lão ầng ậng nước, tôi muốn ôm choàng lấy lão mà oà lên khóc. Bây giờ thì tôi không xót xa năm quyển sách của tôi quá như trước nữa. Tôi chỉ ái ngại cho lão Hạc. Tôi hỏi cho cã chuyÖn: - ThÕ nã cho b¾t µ? Mặt lão đột nhiên co rúm lại. Những vết nhăn xô lại với nhau, ép cho nước m¾t ch¶y ra. C¸i ®Çu l·o ngée vÒ mét bªn vµ c¸i miÖng mãm mÐm cña l·o mÕu nh con nÝt. L·o hu hu khãc … - Sự việc: rất đơn giản, chỉ là việc lão Hạc báo tin đã bán cậu Vàng cho ông giáo biết. - Kết hợp yếu tố miêu tả và biểu cảm rất đậm nét: cố làm ra vui vẻ, cười như mếu, đôi mắt ầng ậng nước, mặtlão đột nhiên co rúm lại, những vết năhn xô lại, ép cho nước m¾t ch¶y ra, c¸i ®Çu l·o ngée vÒ 1 bªn, c¸i miÖng mãm mÐm mÕu nh con nÝt. L·o hu hu khãc. - Biểu cảm: Bây giờ thì tôi không xót xa năm quyển sách của tôi quá như trước n÷a. T«i chØ ¸i ng¹i cho l·o H¹c. T«i hái cho cã chuyÖn… - T¸c dông cña c¸c yÕu tè miªu t¶ vµ biÓu c¶m: Các yếu tố miêu tả và biểu cảm trên đã khắc sâu vào lòng bạn đọc 1 lão Hạc khốn khổ về hình dáng bên ngoài và đặc biệt thể hiện được rất sinh động sự đau đớn, quằn quại về tinh thần của 1 người trong giây phút ân hận, xót xa “già bằng này tuổi đầu rồi còn đánh lừa 1 con chó”. 2/ §ãng vai «ng gi¸o kÓ l¹i: Tôi đang ngồi nghĩ ngợi vẩn vơ về những người hàng xóm đang sống quanh tôi, tỏng đó có lão Hạc. Lão sống âm thầm trong cảnh túng quẫn và trong cả sự chờ đợi vô vọng đứa con trai duy nhất đã đi xa. Bỗng lão Hạc đặng hắng bước vào. Tôi mỉm cười: - Thiêng thật! Tôi đang nghĩ đến lão đấy! L·o H¹c lÆng lÏ ngåi xuèng c¸i ghÕ gç äp Ñp cña nhµ t«i, buån b· nãi: - Cậu Vàng đi đời rồi, ông giáo ạ! T«i ng¹c nhiªn hái l¹i: - L·o yªu quý con Vµng l¾m kia mµ? - Th× vÉn yªu, nhng vÉn ph¶i b¸n! C¸i sè kiÕp nã vµ c¶ t«i n÷a th× cã g× kh¸c nhau ®©u, h¶ «ng gi¸o? T«i lÈm bÈm: - Kh«ng thÓ nµo tin ®îc! - T«i b¸n nã thËt råi. Hä võa b¾t nã vµ mang ®i … Lão Hạc bỏ lửng câu nói, cười mà miệng cứ méo xệch đi, nước mắt lưng tròng … Tôi cũng cảm thấy nghẹn ngào và chỉ muốn ôm chầm lấy lão để khóc oà lªn cho v¬i bít nh÷ng day døt, bøc bèi trong lßng. T«i chît nghÜ, c¸i viÖc t«i ph¶i b¸n ®i n¨m quyÓn s¸ch thËt lµ v« nghÜa nÕu so s¸nh nã víi nçi ®au cña l·o H¹c. 10 Đào Duy Dương - GV trường THCS Thái Thuần Lop8.net.
<span class='text_page_counter'>(11)</span> Gi¶i bµi tËp V¨n 8 Tôi chỉ mất năm đồ vật, còn lão Hạc thì bị mất đi một người bạn tình nghĩa biết chừng nào! Lão sẽ sống ra sao trong những ngày tháng cô đơn còn lại trong tâm trạng đầy những mặc cảm, ân hận dằn vặt? Tôi bỗng thấy thương lão quá, nhưng chẳng biết nên động viên an ủi lão như thế nào, bèn hỏi một câu vu vơ cho có chuyÖn: - ThÕ nã cho b¾t µ? Nghe tôi hỏi, lão Hạc bỗng giật thót, đôi mắt lão dường như thất thần, gương mặt tái nhợt co rúm lại đầy vẻ đau đớn nhẫn nhục. Lão rũ đầu xuống và ôm mặt khãc hu hu … - §o¹n v¨n cã c¸c yÕu tè miªu t¶ vµ biÓu c¶m: + Miêu tả: Tôi đang ngồi nghĩ ngợi vẩn vơ, Bỗng lão Hạc đặng hắng bước vào, ngồi xuống cái ghế gỗ ọp ẹp, bỏ lửng câu nói, cười mà miệng cứ méo xệch đi, nước mắt lưng tròng … lão Hạc bỗng giật thót, đôi mắt lão dường như thất thần, gương mặt tái nhợt, Lão rũ đầu xuống… + BiÓu c¶m: T«i còng c¶m thÊy nghÑn ngµo, bøc bèi trong lßng, viÖc t«i ph¶i b¸n ®i n¨m quyÓn s¸ch thËt lµ v« nghÜa nÕu so s¸nh nã víi nçi ®au cña l·o H¹c, Tôi bỗng thấy thương lão quá …. LËp dµn ý cho bµi v¨n tù sù kÕt hîp víi miªu t¶ vµ biÓu c¶m Bµi 1/95 – SGK: Tõ v¨n b¶n C« bÐ b¸n diªm, lËp dµn ý c¬ b¶n: 1/ Më bµi: - Giới thiệu quang cảnh đêm giao thừa. - Giíi thiÖu nh©n vËt chÝnh: em bÐ b¸n diªm. - Giíi thiÖu gia c¶nh cña em bÐ b¸n diªm. 2/ Th©n bµi: a/ Lóc ®Çu do kh«ng b¸n ®îc diªm nªn: - Sî kh«ng d¸m vÒ nhµ. - T×m chç tr¸nh rÐt. - Vẫn bị gió rét hành hạ đến nỗi đôi bàn tay đã cứng đờ ra. b/ Sau đó, em bé bật từng que diêm để sưởi ấm cho mình: - Bật que thứ nhất tưởng chừng như đang ngồi trước một lò sưởi … thật là dễ chÞu. - BËt que thø 2 thÊy 1 bµn ¨n thÞnh so¹n cã c¶ 1 con ngçng quay. - BËt que thø 3 thÊy 1 c©y th«ng N«-en ®îc trang trÝ léng lÉy víi hµng ngµn ngän nÕn s¸ng rùc. - Bật que diêm thứ 4 nhìn thấy rõ ràng bà em đang mỉm cười với em. - Cuối cùng bật tất cả các que diêm còn lại để níu giữ bà. * Miªu t¶: - Ngän löa lóc ®Çu xanh lam, dÇn dÇn biÕn ®i, tr¾ng ra, rùc hång lªn quanh que gç, s¸ng chãi …. Đào Duy Dương - GV trường THCS Thái Thuần Lop8.net. 11.
<span class='text_page_counter'>(12)</span> Gi¶i bµi tËp V¨n 8 - Khi tuyết phủ kín mặt đất, gió bấc thổi vun vút … - … tay cầm que diêm đã tàn hẳn … - Diêm cháy và sáng rực lên. Bức tường như biến thành 1 tấm rèm bằng vải màu …khăn trải bàn trắng tinh, trên bàn toàn bát đĩa bằng sứ quý giá… - Hàng ngàn ngọn nến sáng rực, lấp lánh trên cành lá tươi và rất nhiều bức tranh mµu s¾c rùc rì… - Diªm nèi nhau chiÕu s¸ng nh gi÷a ban ngµy… * BiÓu c¶m: - Chà! Giá quẹt 1 que diêm mà sưởi cho đỡ rét một chút nhỉ? …trông đến vui m¾t. - Chà! ánh sáng kì dị làm sao …nom đến vui mắt và toả ra hơi nóng dịu dµng. - ThËt lµ dÔ chÞu! …th× kho¸i biÕt bao! - Em bần thần cả người và chợt nghĩ ra rằng … - Chưa bao giờ em thấy bà to lớn và đẹp lão như thế này … 3/ KÕt bµi: - Cô bé bán diêm đã chết vì giá rét trong đêm giao thừa. - Ngày đầu năm mới, mọi người chỉ thấy thi thể em bé ngồi giữa những bao diêm, trong đó có 1 bao đã đốt hết nhẵn … nhưng chẳng ai biết những cái kì diệu em đã trông thấy … Bài 2/95 – SGK: Lập dàn ý cho đề bài: Hãy kể về 1 kỉ niệm với người bạn tuổi thơ khiến em xúc động và nhớ mãi. 1/ Më bµi: - Giíi thiÖu b¹n m×nh lµ ai? - Kỉ niệm xúc động nhất là kỉ niệm về cái gì? 2/ Thân bài: Tập trung kể về kỉ niệm xúc động ấy: - Thêi gian, kh«ng gian, hoµn c¶nh …cña kØ niÖm. - Nh©n vËt chÝnh vµ c¸c nh©n vËt kh¸c. - Sù viÖc chÝnh vµ c¸c chi tiÕt (më ®Çu, diÔn biÕn, kÕt qu¶). - Điều gì khiến em xúc động nhất, xúc động ntn? 3/ KÕt bµi: - Nêu cảm nghĩ về kỉ niệm đó.. Nãi qu¸ Bµi 1/102 – SGK: BiÖn ph¸p nãi qu¸ vµ td cña nã: a/ Sỏi đá cũng thành cơm: thành quả của lao động gian khổ, vất vả, nhọc nhằn (nghĩa bóng: niềm tin vào bàn tay lao động). b/ Đi lên đến tận trời: vết thương chẳng có nghĩa lí gì, không phải bận tâm. c/ Thét ra lửa: kẻ có quyền sinh quyền sát đ/v người khác. Bµi 2/102 – SGK: Điền thành ngữ vào chỗ trống để tạo biện pháp tu từ nói quá: a/ Chó ăn đá gà ăn sỏi. b/ BÇm gan tÝm ruét. 12 Đào Duy Dương - GV trường THCS Thái Thuần Lop8.net.
<span class='text_page_counter'>(13)</span> Gi¶i bµi tËp V¨n 8 c/ Ruột để ngoài da. d/ Në tõng khóc ruét. e/ V¾t ch©n lªn cæ. Bµi 3/102 – SGK: §Æt c©u víi c¸c thµnh ng÷: a/ Thuý Kiều có vẻ đẹp nghiêng nước nghiêng thành. b/ §oµn kÕt lµ søc m¹nh dêi non lÊp biÓn. c/ Công việc lấp biển vá trời ấy là công việc của nhiều đời, nhiều thế hệ mới có thể lµm xong. d/ Những chiến sĩ mình đồng da sắt đã chiến thắng. e/ M×nh nghÜ n¸t ãc mµ vÉn cha gi¶i ®îc bµi to¸n nµy. Bµi 4/103 – SGK: 5 thµnh ng÷ so s¸nh cã dïng biÖn ph¸p nãi qu¸: 1/ Ng¸y nh sÊm. 2/ Tr¬n nh mì. 3/ Nhanh nh c¾t. 4/ Lừ đừ như ông từ vào đền. 5/ Đủng đỉnh như chĩnh trôi sông. 6/ Lóng tóng nh gµ m¾c tãc. Bµi 5/103 – SGK: Hd HS viÕt 1 ®o¹n v¨n hoÆc lµm 1 bµi th¬ cã sd biÖn ph¸p nãi qu¸. Bµi 6/103 – SGK: Ph©n biÖt biÖn ph¸p tu tõ nãi qu¸ víi nãi kho¸c: * Giống nhau: Đều phóng đại mức độ, quy mô, t/c của sự vật, hiện tượng. * Khác nhau: ở mục đích: + Nói quá: mục đích nhấn mạnh, gây ấn tượng, tăng sức biểu cảm. + Nói khoác: làm cho người nghe tin vào những điều không có thực, là hành động có tác động tiêu cực.. Nãi gi¶m, nãi tr¸nh Bµi 1/108 – SGK: §iÒn c¸c tõ ng÷ nãi gi¶m, nãi tr¸nh vµo chç trèng: a/ ®i nghØ. b/ chia tay nhau. c/ khiÕm thÞ. d/ cã tuæi. e/ đi bước nữa. Bµi 2/108 – SGK: C©u cã sd nãi gi¶m, nãi tr¸nh: a2/ Anh nªn hoµ nh· víi b¹n bÌ! b2/ Anh kh«ng nªn ë ®©y n÷a! c1/ Xin đừng hút thuốc trong phòng! d1/ Nã nãi nh thÕ lµ thiÕu thiÖn chÝ. e2/ H«m qua em cã lçi víi anh, em xin anh thø lçi. Bµi 3/109 – SGK: Khi chê trách 1 điều gì, để người nghe dễ tiếp nhận, người ta thường nói giảm nói tránh bằng cách phủ định điều ngược lại với nội dung đánh giá. Chẳng hạn, đáng. Đào Duy Dương - GV trường THCS Thái Thuần Lop8.net. 13.
<span class='text_page_counter'>(14)</span> Gi¶i bµi tËp V¨n 8 lÏ nãi: “Bµi th¬ cña anh dë l¾m” th× l¹i b¶o: “Bµi th¬ cña anh cha ®îc hay l¾m”. Vận dụng cách nói giảm nói tránh như trên đặt 5 câu: 1/ Chị xấu quá! ---------- Chị có duyên đấy! 2/ Anh giµ qu¸! ---------- Anh vÉn cßn nhanh nhÑn l¾m! 3/ Giäng h¸t chua loÐt! ---------- Giäng h¸t cha ®îc ngät l¾m! 4/ Cấm cười to! ------------- Xin cười nho nhỏ một chút! 5/ Anh cút đi! ---------- Có lẽ để khi khác ta nói chuyện này nhỉ? Bµi 4/109 – SGK: ViÖc sd c¸ch nãi gi¶m nãi tr¸nh lµ tuú thuéc vµo t×nh huèng giao tiÕp. Trong trường hợp cần thiết phải nói thẳng, nói đúng mức độ sự thật thì không nên nói giảm nãi tr¸nh v× nh thÕ lµ bÊt lîi.. C©u ghÐp Bµi 1/113 – SGK: T×m c©u ghÐp vµ cho biÕt trong mçi c©u ghÐp, c¸c vÕ c©u ®îc nèi víi nhau b»ng c¸ch nµo? a/ - U van DÇn, u l¹y DÇn! (nèi = dÊu phÈy) - Dần hãy cho chị đi với u, đừng giữ chị nữa. (nối = dấu phẩy) - ChÞ con ãc ®i, u míi cã tiÒn nép su, thÇy DÇn míi ®îc vÒ víi DÇn chø! (nèi = dÊu phÈy) - Sáng ngày người ta đánh trói thầy Dần như thế, Dần có thương không? (nối = dÊu phÈy) - NÕu DÇn kh«ng bu«ng chÞ ra, chèc n÷a «ng lÝ vµo ®©y, «ng Êy trãi nèt c¶ u, trói nốt cả Dần nữa đấy. (nối = dấu phẩy) b/ - Cô tôi chưa dứt câu, cổ họng tôi đã nghẹn ứ khóc không ra tiếng. (nối = dấu phÈy) - Giá những cổ tục đã đày đoạ mẹ tôi là 1 vật như hòn đá hay cục thuỷ tinh, đầu mÈu gç, (th×) t«i quyÕt vå ngay lÊy mµ c¾n, mµ nhai, mµ nghiÕn cho k× n¸t vôn míi th«i. (nèi = dÊu phÈy, cã thÓ thay dÊu phÈy = th×). c/ - Tôi lại im lặng cúi đầu xuống đất: lòng tôi càng thắt lại, khoé mắt tôi dã cay cay. (nèi = dÊu hai chÊm) d/ - Hắn làm nghề ăn trộm nên vốn không ưa lão Hạc bởi vì lão lương thiện quá. (nèi = quan hÖ tõ bëi v×) Bµi 2/113 – SGK: §Æt c©u víi mçi cÆp quan hÖ tõ: a/ V× trêi ma to nªn ®êng rÊt tr¬n. b/ Nếu Nam chăm học thì nó sẽ thi đỗ. c/ Tuy nhà Bắc ở rất xa nhưng nó vẫn đi học đúng giờ. d/ Kh«ng nh÷ng V©n häc giái mµ nã cßn rÊt khÐo tay. Bµi 3/113 – SGK: ChuyÓn nh÷ng c©u ghÐp trªn thµnh nh÷ng c©u ghÐp: bá bít 1 quan hệ từ hay đảo lại trật tự các vế câu: a/ Trêi ma to nªn ®êng rÊt tr¬n. - §êng rÊt tr¬n v× trêi ma to.. Đào Duy Dương - GV trường THCS Thái Thuần Lop8.net. 14.
<span class='text_page_counter'>(15)</span> Gi¶i bµi tËp V¨n 8 b/ Nam chăm học thì nó sẽ thi đỗ. - Nam sẽ thi đỗ nếu nó chăm học. c/ Nhà Bắc ở khá xa nhưng nó vẫn đi học đúng giờ. - Bắc đi học rất đúng giờ tuy nhà nó ở khá xa. d/ V©n häc giæi mµ nã l¹i rÊt khÐo tay. - V©n häc giái mµ nã cßn khÐo tay. Bµi 4/114 – SGK: §Æt c©u: a/ Nó vừa được điểm khá đã huyênh hoang. b/ Nó vừa lấy cái gì ở đâu là cất vào đấy một cách nghiêm chỉnh. c/ Nó càng cố cãi càng đỏ mặt lúng túng. Bài 5/114 – SGK: Viết đoạn văn về 1 trong 2 đề tài: thay đổi thói quen sd bao bì nilông hoặc td của việc lập dàn ý trước khi viết bài TLV (có sd ít nhất 1 câu ghép): ViÕt v¨n lµ 1 c«ng viÖc khã kh¨n; v× vËy muèn viÕt ®îc 1 bµi v¨n hay, nhÊt thiết phải kiên trì rèn luyện từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp. Một trong các kh©u quan träng cña viÖc rÌn luyÖn viÕt v¨n lµ kh©u lËp dµn ý. Mét bµi v¨n ph¶i cã bố cục 3 phần hoàn chỉnh, mỗi phần phải trình bày một hoặc nhiều ý nhất định, các ý phải gắn bó chặt chẽ với nhau. Để đạt được yêu cầu trên thì bắt buộc phải làm tốt khâu lập dàn ý. Nhờ có dàn ý mà bài văn sẽ không bị lạc đề hoặc thiếu hụt ý. Cũng nhờ có dàn ý mà người viết có cơ sở để tự kiểm tra bài viết của mình, để kịp thêi söa ch÷a, bæ sung nh÷ng ý cßn thiÕu hoÆc cha liªn kÕt víi nhau. ( C©u 1 vµ c©u 3 lµ c©u ghÐp: c¸c vÕ c©u ®îc nèi víi nhau = dÊu chÊm phÈy vµ dÊu phÈy).. T×m hiÓu chung vÒ v¨n b¶n thuyÕt minh Bµi 1/117 – SGK: Cả 2 văn bản đều là VBTM, vì: a/ Cung cÊp kiÕn thøc lÞch sö. b/ Cung cÊp kiÕn thøc sinh häc. Bµi 2/117 – SGK: V¨n b¶n Th«ng tin vÒ ngµy Tr¸i §Êt n¨m 2000 thuéc: - V¨n b¶n nhËt dông – nghÞ luËn. - Có sd yếu tố thuyết minh để nói rõ tác hại của bao bì ni-lông, làm cho đề nghị có sức thuyÕt phôc cao. Bµi 3/118 – SGK: C¸c v¨n b¶n kh¸c nh: tù sù, nghÞ luËn, biÓu c¶m, miªu t¶ còng cÇn ph¶i sd yÕu tè thuyÕt minh, v×: - Tù sù: giíi thiÖu sù viÖc, nh©n vËt … - Miêu tả: giới thiệu cảnh vật, con người, thời gian, không gian … - Biểu cảm: Giới thiệu đối tượng gây cảm xúc là con người hay sự vật … - NghÞ luËn: giíi thiÖu luËn ®iÓm, luËn cø.. Đào Duy Dương - GV trường THCS Thái Thuần Lop8.net. 15.
<span class='text_page_counter'>(16)</span> Gi¶i bµi tËp V¨n 8. C©u ghÐp (tiÕp theo) Bài 1/124 – SGK: Xác định quan hệ ý nghĩa giữa các vế câu, ý nghĩa biểu thị của mỗi vÕ c©u: a/ VÕ 1 vµ vÕ 2: nguyªn nh©n – kÕt qu¶ (vÕ chøa v× chØ nguyªn nh©n). VÕ 2 vµ vÕ 3: gi¶i thÝch (vÕ c©u 3 gi¶i thÝch cho ®iÒu ë vÕ c©u 2). b/ Quan hÖ ®iÒu kiÖn – kÕt qu¶. c/ Quan hÖ t¨ng tiÕn. d/ Quan hệ tương phản. e/ C©u 1: quan hÖ thêi gian nèi tiÕp. C©u 2: quan hÖ nguyªn nh©n (kh«ng dïng quan hÖ tõ nèi 2 vÕ c©u nhng vÉn ngÇm hiÓu: v× yÕu nªn bÞ l¼ng). Bµi 2/124 – SGK: T×m c©u ghÐp: - Biển luôn thay đổi màu tuỳ theo sắc mây trời. Trời xanh thẳm, biển cũng xanh C©u ghÐp (n/nh©n – k/qu¶) th¼m nh d©ng cao lªn, ch¾c nÞch. Trêi r¶i m©y tr¾ng nh¹t, biÓn m¬ mµng dÞu h¬i C©u ghÐp (n/nh©n – k/qu¶) sương. Trời âm u mây mưa, biển xám xịt nặng nề. Trời ầm ầm dông gió, biển đục C©u ghÐp (n/nh©n – k/qu¶) C©u ghÐp (n/nh©n – k/qu¶) ngÇu, giËn d÷… - Vào mùa sương, ngày ở Hạ Long như ngắn lại. Buổi sớm, mặt trời lên ngang cột C©u ghÐp (n/nh©n – k/qu¶) buồm, sương tan, trời mới quang. Buổi chiều, nắng vừa nhạt, sương đã buông C©u ghÐp (n/nh©n – k/qu¶) nhanh xuèng mÆt biÓn. * Kh«ng nªn t¸ch c¸c vÕ c©u trªn thµnh nh÷ng c©u riªng v× chóng cã quan hÖ vÒ ý nghÜa kh¸ chÆt chÏ vµ tinh tÕ (c¶nh huèng, t©m tr¹ng, ®iÓm nh×n …). Bµi 3/125 – SGK: Trong ®o¹n trÝch cã 2 c©u ghÐp rÊt dµi. XÐt vÒ mÆt lËp luËn, mçi c©u ghÐp tr×nh bµy 1 viÖc mµ l·o H¹c nhê «ng gi¸o. NÕu t¸ch mçi vÕ c©u trong tõng c©u ghÐp thµnh 1 câu đơn thì không đảm bảo được tính mạch lạc của lập luận. Xét về giá trị biểu hiện, tác giả cố ý viết câu dài để tía hiện cách kể lể dài dòng cña l·o H¹c. Bµi 4/125 – SGK: - Thôi, u van con, u lạy con, con có thương thầy, thương u, thì con đi ngay bây giờ cho u. NÕu con cha ®i, cô NghÞ cha giao tiÒn cho, u cha cã tiÒn nép su th× không khéo thầy con sẽ chết ở đình, chứ không sống được. Thôi, u van con, u lạy con, con có thương thầy, thương u, thì con đi ngay bây giờ cho u. a/ Quan hÖ ý nghÜa gi÷a c¸c vÕ cña c©u ghÐp thø hai lµ quan hÖ ®iÒu kiÖn. §Ó thÓ hiÖn rõ mối quan hệ này, không nên tách mỗi vế câu thành 1 câu đơn. b/ Trong các câu ghép còn lại, nếu tách mỗi vế câu thành 1 câu đơn (Thôi! U van con. U lạy con. Con có thương thầy, thương u. Con đi ngay bây giờ cho u.) thì hàng loạt 16 Đào Duy Dương - GV trường THCS Thái Thuần Lop8.net.
<span class='text_page_counter'>(17)</span> Gi¶i bµi tËp V¨n 8 câu ngắn đặt cạnh nhau như vậy có thể giúp ta hình dung là nhân vật nói nhát gừng hoặc nghẹn ngào. Trong khi đó, cách viết của NTT gợi ra cách nói kể lể, van vỉ thiết tha cña chÞ DËu.. Phương pháp thuyết minh Bµi 1/128 – SGK: Tác giả bài ôn dịch, thuốc lá đã nghiên cứu, tìm hiểu rất nhiều để nêu lênyêu cầu chống nạn hút thuốc lá. Phạm vi thể hiện vấn đề trong bài viết: + KiÕn thøc cña 1 b¸c sÜ: khãi thuèc l¸ vµo phæi t¸c h¹i ntn, t¸c h¹i tíi hång cÇu vµ động mạch ntn? + Kiến thức của người quan sát đ/s xã hội: hiểu 1 nét tâm lí: cho rằng hút thuốc lá là văn minh, sang trọng, hút thuốc lá ảnh hưởng tới cả người không hút thuốc, kế cả cái thai trong bụng mẹ! Tỉ lệ người hút thuốc lá rất cao. Hút thuốc lá ảnh hưởng tới bữa ăn của gia đình, của một người có tâm huyết đ/v vấn đề XH bức xúc. Bµi 1/126 – SGK: Bài ôn dịch, thuốc lá sd các phương pháp thuyết minh: +So sánh đối chiếu: so sánh với AIDS, với giặc ngoại xâm. + Phương pháp PT: tác hại của ni-cô-tin, của khí các-bon. + Nªu sè liÖu: sè tiÒn mua 1 bao 555, sè tiÒn ph¹t ë BØ. Bµi 3/129 – SGK: V¨n b¶n: Ng· ba §ång Léc. - KiÕn thøc: + Về lịch sử: về cuộc k/c chống Mĩ cứu nước. + VÒ qu©n sù. + Về cuộc sống của các nữ thanh niên xung phong thời chống Mĩ cứu nước. - Phương pháp: dùng số liệu và các sự kiện. Bµi 4/129 – SGK: Cách phân loại của bạn lớp trưởng đ/v những bạn học yếu trong lớp chưa hợp lí.. Dấu ngoặc đơn và dấu hai chấm Bµi 1/134 – SGK: Công dụng của dấu ngoặc đơn trong những đoạn trích sau: a/ Đánh dấu phần giải thích ý nghĩa của các cụm từ tiệt nhiên, định phận tại thiên th, hµnh khan thñ b¹i h. b/ Đánh dấu phần thuyết minh nhằm giúp người đọc hiểu rõ trong 2.290m chiều dài cña cÇu cã tÝnh c¶ phÇn cÇu dÉn. c/ Dấu ngoặc đơn được dùng ở cả 2 chỗ: ở vị trí thứ nhất dấu ngoặc đơn đánh dấu phần bæ sung. PhÇn nµy cã quan hÖ lùa chän víi phÇn ®îc chó thÝch (cã pÇhn nµy th× không có phần kia): người tạo lập văn bản hoặc là người viết, hoặc là người nói. Cách dùng này của dấu ngoặc đơn thường gặp trong các đề thi như: Anh (chị) hãy giải thÝch c©u tôc ng÷: “ThÊt b¹i lµ mÑ thµnh c«ng”. ở vị trí thứ 2: dấu ngoặc đơn đánh dấu phần thuyết minh để làm rõ những phương tiện ngôn ngữ ở đây là gì.. Đào Duy Dương - GV trường THCS Thái Thuần Lop8.net. 17.
<span class='text_page_counter'>(18)</span> Gi¶i bµi tËp V¨n 8 Bµi 2/136 – SGK: C«ng dông cña dÊu hai chÊm: a/ Đánh dấu (báo trước) phần giải thích cho ý: họ thách nặng quá. b/ Đánh dấu (báo trước) lời đối thoại (của DC nói với DM) và phần thuyết minh nội dung mµ DC khuyªn DM. c/ Đánh dấu (báo trước) phần thuyết minh cho ý: đủ màu là những màu nào. Bµi 3/136 – SGK: Có thể bỏ dấu hai chấm trong đoạn trích, nhưng nghĩa của phần đặt sau dấu hai chÊm kh«ng ®îc nhÊn m¹nh b»ng. Bµi 4/137 – SGK: Phong Nha gồm hai bộ phận: Động khô và Động nước. - Có thể thay dấu hai chấm = dấu ngoặc đơn. Khi thay như vậy nghĩa của câu cơ bản không thay đổi, nhưng người viết coi phần trong dấu ngoặc đơn chỉ có tác dụng kèm thêm chứ không thuộc phần nghĩa cơ bản của câu như khi phần này đặt sau dấu hai chÊm. - Nếu viết lại Phong Nha gồm: Động khô và Động nước thì không thể thay dấu hai chấm bằng dấu ngoặc đơn, vì trong câu này vế Động khô và Động nước không thể coi lµ thuéc phÇn chó thÝch. Bµi 5/137 – SGK: Sau khi đọc xong mấy mươi tên đã viết sẵn trên mảnh giấy lớn, ông đốc nhìn chóng t«i nãi sÏ: - Thế là các em được vào lớp năm. Các em phải gắng học để thầy mẹ được vui lòng và để thầy dạy các em được sung sướng. Các em đã nghe chưa. (Các em đều nghe nhưng không em nào dám trả lời. Cũng may có một tiếng dạ ran của phụ huynh đáp lại. - Bạn đó chép lại dấu ngoặc đơn là sai. Vì dấu ngoặc đơn (cũng như dấu ngoặc kép) bao giê còng ®îc dïng thµnh cÆp. - Sửa lại: thêm 1 dấu ngoặc đơn. - Phần được đánh dấu = dấu ngoặc đơn không phải là bộ phận của câu. Bµi 6/137 – SGK: ViÕt ®o¹n v¨n ng¾n vÒ sù cÇn thiÕt ph¶i h¹n chÕ viÖc gia tăng dân số, có dùng dấu ngoặc đơn và dấu hai chấm: Câu chuyện kén rể của nhà thông thái khiến nhiều người đọc không khỏi giật mình. Người ta không thể ngờ rằng dân số của hành tinh này sẽ có 1 sự nhảy vọt khổng lồ giữa quá khứ và tương lai: 2 (A-đam và E-va) và 7 tỉ (2015). Như vậy Bài toán dân số đã trở thành một bài toán hóc búa của toàn nhân loại, chứ không còn là bài toán của riêng quốc gia nào. Loài người phải cùng nhau tìm cách”giảm tốc” trên con đường đi tới cái ô … 64 khủng khiếp! Bởi đó chính là con đường tồn tại hay không tồn tại của chính XH loài người.. §Ò v¨n thuyÕt minh vµ c¸ch lµm … §Ò bµi: ChiÕc ¸o dµi ViÖt Nam. 1/ MB: Giíi thiÖu chung vÒ chiÕc ¸o dµi VN.. Đào Duy Dương - GV trường THCS Thái Thuần Lop8.net. 18.
<span class='text_page_counter'>(19)</span> Gi¶i bµi tËp V¨n 8 2/ TB: + Giới thiệu lịch sử của chiếc áo dài: không ai biết rõ chiếc áo dài nguyên thuỷ ra đời từ bao giờ và hình dáng ban đầu của nó ra sao, nhưng khi đọc cuốn Kể chuyện chín chúa, mười ba vua triều Nguyễn của Tôn Thất Bình được biết có từ thời chúa Nguyễn Phóc Kho¸t. + Giíi thiÖu c¸c giai ®o¹n ph¸t triÓn cña chiÕc ¸o dµi: + Giới thiệu giá trị của chiếc áo dài trên trường quốc tế: 1970 tại hội chợ quốc tế ô-saka (NB) chiếc áo dài phụ nữ đạt huy chương vàng về y phục dân tộc… + Giới thiệu vai trò và vị thế mcủa chiếc áo dài ở trong nước: + Giới thiệu ý nghĩa đạo lí của chiếc áo dài: 3/ KB: Søc sèng vµ ý nghÜa v¨n ho¸ cña chiÕc ¸o dµi. (Tham kh¶o ThiÕt kÕ NV8 tõ trang 275 – 293).. ¤n luyÖn vÒ dÊu c©u Bµi 1/152 – SGK: §iÒn dÊu thÝch hîp: Con chã c¸i n»m ë gËm ph¶n bçng chèc vÉy ®u«i rèi rÝt (,) tá ra d¸ng bé vui mõng (.) Anh DËu lö thö tõ cæng tiÕn vµo víi c¶ vÎ mÆt xanh ng¾t vµ buån røt nh kÎ s¾p bÞ tï téi (.) C¸i TÝ (,) th»ng DÇn cïng vç tay reo (:) (-) A (!) Thầy đã về (!) A (!) Thầy đã về (!) … MÆc kÖ chóng nã (, ) anh chµng èm yÕu im lÆng dùa gËy lªn tÊm phªn cöa (,) nặng nhọc chống tay vào gối và bước lên thềm (.) Rồi lảo đảo đi đến cạnh phản (,) anh ta l¨n kÒnh lªn trªn chiÕc chiÕu r¸ch (.) Ngoài đình (,) mõ đập chan chát (,) trống cái đánh thing thing (,) tù và thổi nh Õch kªu (.) ChÞ DËu «m con vµo ngåi bªn ph¶n (,) sê tay vµo tr¸n chång vµ sÏ sµng hái (:) (-) Thế nào (?) Thầy em có mệt lắm không (?) Sao chậm về thế (?) Trán đã nãng lªn ®©y mµ (!) Bµi 2/152 – SGK: Ph¸t hiÖn lçi vÒ dÊu c©u – thay dÊu c©u thÝch hîp: A/ Sao m·i tíi giê anh míi vÒ? MÑ ë nhµ chê anh m·i. MÑ dÆn lµ anh ph¶i lµm xong bµi tËp trong chiÒu nay. B/ Từ xưa trong c/s lđ và sx, nhân dân ta có truyền thống thương yêu giúp đỡ lẫn nhau trong lúc khó khăn gian khổ, có câu tục ngữ “lá lành đúm lá rách”. C/ Mặc dù đã qua bao nhiêu năm tháng, nhưng tôi vẫn không quên được những kỉ niệm êm đềm thời HS.. Đào Duy Dương - GV trường THCS Thái Thuần Lop8.net. 19.
<span class='text_page_counter'>(20)</span> Gi¶i bµi tËp V¨n 8. ThuyÕt minh vÒ mét thÓ lo¹i v¨n häc Bµi 1/154 – SGK: TM đặc điểm chính của tr/ngắn Lão Hạc: 1/ MB: Giíi thiÖu tr/ng¾n L·o H¹c. 2/ TB: + §/n tr/ng¾n lµ g×? Tr/ng¾n lµ h×nh thøc TS lo¹i nhá. Tr/ng¾n kh¸c víi truyÖn võa ở dung lượng nhỏ, tập trung mô tả 1 mảnh của c/s: 1 biến cố, 1 hành động, 1 trạng thái nào đó trong c/đ n/vật, thể hiện 1 khía cạnh cảu tính cách hay 1 mặt nào đó của đ/s XH. Do đó tr/ngắn thường ít n/vật và sự kiện. + Giíi thiÖu c¸c yÕu tè cña tr/ng¾n: - TS: là yếu tố chính, quyết định cho sự tồn tại của 1 truyện ngắn. Gồm: sự việc chÝnh vµ n/vËt chÝnh. (LH gi÷ tµi s¶n cho con trai b»ng mäi gi¸ - N/vËt chÝnh: LH). Ngoài ra còn có sự việc phụ – n/vật phụ: con trai LH bỏ đi, LH đối thoại với cậu Vàng, bán cậu vàng, đối thoại với ông giáo, xin bả chó, tự tử …- N/vật phụ: ông giáo, con trai LH, Binh T, vî «ng gi¸o, con Vµng … - Miêu tả, biểu cảm, đánh giá: là các yếu tố bổ trợ, giúp cho tr/ngắn sinh động, hấp dẫn, thường đan xen vào các yếu tố TS. - Bè côc, lêi v¨n, chi tiÕt: bè côc chÆt chÏ, hîp lÝ. Lêi v¨n trong s¸ng, giµu h/¶. Chi tiết bất ngờ, độc đáo.. Đào Duy Dương - GV trường THCS Thái Thuần Lop8.net. 20.
<span class='text_page_counter'>(21)</span>