Bài giảng môn học Ngữ văn lớp 7 - Tiết 9: Những câu hát về tình cảm gia đình

<span class='text_page_counter'>(1)</span>Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 7. Ngµy so¹n: ..../..../..... TiÕt thø 9. những câu hát về tình cảm gia đình A/ Môc tiªu: 1. KiÕn thøc: HiÓu ®­îc kh¸i niÖm vÒ d©n ca, ca dao vµ n¾m ®­îc néi dung ý. nghĩa và một số hình thức nghệ thuật của các bài ca giao chủ đề tình cảm gia đình. 2. Kĩ năng: Kĩ năng đọc và cảm nhận, phân tích ca dao. 3. Thái độ: Giáo dục tình yêu ông bà cha mẹ, những người thân trong gia đình.. b/ chuÈn bÞ : 1. Gi¸o viªn: Nghiªn cøu tµi liÖu, mét sè tranh ¶nh. 2. Häc sinh: ChuÈn bÞ bµi, sgk. c/ tiÕn tr×nh bµi d¹y: I.ổn định: Gv kiểm tra vệ sinh, nề nếp lớp học. ii. Bµi cò: Tãm t¾t truyÖn “Cuéc chia tay cña nh÷ng con bóp bª”, nªu gi¸ trÞ néi dung vµ nghÖ thuËt.. iii. bµi míi: 1. đặt vấn đề: Gv giới thiệu đôi nét về văn học dân gian nói chung và ca dao nói riªng vµ dÉn vµo bµi.. 2. triÓn khai bµi: hoạt động của thầy + trò Hoạt động 1:. Gv: Hướng dẫn hs đọc, gv đọc mẫu. Hs: §äc bµi, c¶ líp nh©n xÐt. Gv: Uốn nắn, hướng dẫn hs tìm hiểu chú thích. * Em hiÓu ca dao lµ g×?. Hoạt động 2:. Hs: §äc bµi 1. * Lêi cña bµi ca dao lµ lêi cña ai nãi víi ai?. néi dung kiÕn thøc I.T×m hiÓu chung: 1. §äc bµi, chó thÝch: 2. Kh¸i niÖm ca dao: Lµ nh÷ng bµi th¬, bµi h¸t tr÷ t×nh d©n gian cña quÇn chóng nh©n d©n, do nh©n d©n s¸ng t¸c, tr×nh diÔn, l­u truyÒn bằng miệng từ đời này sang đời kh¸c. + D©n ca: Nh÷ng s¸ng t¸c kÕt hîp lêi vµ nh¹c. + Ca dao: Lêi th¬ cña d©n ca. bµi 1:. II. Ph©n tÝch:. - Lêi cña mÑ nãi víi con qua lêi ru. - Sö dông nghÖ thuËt so s¸nh, vÝ * ChØ ra c¸c biÖn ph¸p nghÖ thuËt ®­îc sö dông von  Sù lín lao cña c«ng cha trong bµi ca dao? - Trường T’H&THCS Húc Nghì 17. Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(2)</span> Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 7 nghÜa mÑ.. * Tìm những câu ca dao tương tự. * C©u cuèi trong bµi ca dao khuyªn con c¸i ®iÒu - C©u cuèi khuyªn d¹y con ph¶i g×? biết ơn bậc sinh thành , nuôi dưỡng , giáo dục chúng ta nên người.  t×nh c¶m kÝnh yªu, tù t©m, tù nguyÖn víi cha mÑ.. Bµi 2:. * Xác định lời của bài 2 là lời của ai nói với ai?. - Lời người con gái lấy chồng xa quª nãi víi mÑ, quª mÑ. * Bµi ca thÓ hiÖn t©m tr¹ng g×? - §ã lµ lêi buån xãt xa s©u l¾ng kh«ng biÕt chia sÎ cïng ai. * Kh«ng gian, thêi gian ®­îc thÓ hiÖn nh­ thÕ + Thêi gian: buæi chiÒu  gîi nµo? buån gîi nhí. + Kh«ng gian: Ngá sau  v¾ng lặng, heo hút, cô đơn.. Bµi 3:. * Bµi ca nãi lªn t×nh c¶m cña ai nãi víi ai?. - Bµi ca dao diÔn t¶ næi nhí vµ kÝnh yªu «ng bµ. * Bµi ca dao sö dông biÖn ph¸p nghÖ thuËt nµo? - NghÖ thuËt so s¸nh  næi nhí Tác dụng của biện pháp nghệ thuật đó? ông bà không thể cân đo đong đếm ®­îc. * Bµi 4 diÔn t¶ t×nh c¶m anh em ruét thÞt nh­ thÕ nµo? * Bµi ca dao sö dông biÖn ph¸p nghÖ thuËt g×? * H×nh ¶nh so s¸nh thÓ hiÖn t×nh c¶m g×?. Bµi 4:. - T×nh c¶m g¾n bã anh em ruét thịt: được cha mẹ yêu thương đùm bäc, che chë. - NghÖ thuËt so s¸nh: Nh­ thÓ tay ch©n  t×nh c¶m thiªng liªng  Anh em phải hòa thuận, đùm bọc , nương tựa giúp đở lẫn nhau.. Hoạt động 3:. III. Tæng kÕt:. Hs: Kh¸i qu¸t l¹i vÒ ca dao, d©n ca Gv: Kh¸i qu¸t.. Ghi nhí (sgk). IV. Cñng cè: Gv chèt l¹i kiÕn thøc vÒ nghÖ thuËt, néi dung cña ca dao. Hs ghi nhí. V. DÆn dß: Häc thuéc c¸c bµi ca dao, n¾m néi dung bµi häc, s­u tÇm c¸c c©u ca dao quen thuộc. Chuẩn bị bài “ Những bài hát về tình yêu quê hương đất nước” QuyÕt chÝ thµnh danh - Trường T’H&THCS Húc Nghì -. Lop7.net. 18.

<span class='text_page_counter'>(3)</span> Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 7. Ngµy so¹n: ..../..../..... TiÕt thø 10. những câu hát về tình yêu quê hương đất nước - con người A/ Môc tiªu: 1. KiÕn thøc: Gióp hs n¾m ®­îc néi dung, ý nghÜa vµ mét sè h×nh thøc nghÖ thuËt. của các bài ca dao về chủ đề tình yêu đất nước con người. 2. Kĩ năng: Kĩ năng đọc, phân tích hình ảnh, nhịp điệu và mô típ quen thuộc trong ca giao. 3. Thái độ: Tình yêu quê hương, đất nước, tự hào về văn hóa dân tộc.. b/ chuÈn bÞ : 1. Giáo viên: Tranh ảnh minh họa, một số bài ca dao với chủ đề bài học. 2. Häc sinh: ChuÈn bÞ bµi, sgk. c/ tiÕn tr×nh bµi d¹y: I.ổn định: Gv kiểm tra vệ sinh, nề nếp lớp học. ii. Bµi cò: Nªu kh¸i niÖm vÒ d©n ca, ca dao? §äc thuéc lßng mét bµi ca dao vÒ t×nh cảm gia đình?. iii. bµi míi: 1. đặt vấn đề: Gv cho hs quan sát một số tranh ảnh về quê hương, làng quê Việt Nam vµ dÉn vµo bµi. 2. triÓn khai bµi: hoạt động của thầy + trò néi dung kiÕn thøc Hoạt động 1: I. T×m hiÓu chung: Gv: Hướng dẫn hs đọc bài, gv đọc mẫu. 1. §äc bµi: Hs: §äc bµi, c¶ líp nhËn xÐt. Gv: Nhận xét, uốn nắn, hướng dẫn hs tìm hiểu chó thÝch.. Hoạt động 2:. Gv: Gọi 1hs nam và 1hs nữ đọc bài ca dao. * Đây là lời nói của một người hay hai người? Nh÷ng nh©n vËt nµy cã quan hÖ nh­ thÕ nµo?. 2. Chó thÝch: II. Ph©n tÝch: Bµi ca dao 1:. - Lời của một người con gái nói với người con trai.. * Bố cục của bài ca dao được xác định như thế - 2 phần: lời người hỏi và lời nµo? người đáp. * Em có nhận xét gì về hình thức đối đáp trong ca dao? * Những địa danh nào được nhắc tới trong bài ca dao? - §Þa danh: ............... * Nªu ý nghÜa cña bµi ca dao?  Béc lé nh÷ng hiÓu biÕt, t×nh cảm yêu quý tự hào về vẻ đẹp văn hãa, lÞch sö d©n téc.. Bµi ca dao 2:. - Trường T’H&THCS Húc Nghì -. Lop7.net. 19.

<span class='text_page_counter'>(4)</span> Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 7 * Những danh từ trong bài nhắc đến những địa - Hà Nội, Hò Gươm, cầu Thê danh nµo? ChØ ra nh÷ng danh tõ riªng? Hóc, Chïa Ngäc S¬n, §µi nghiªn, bót th¸p. * Hà Nội được nhắc đến là vẻ đẹp của truyền Vẻ đẹp truyền thống văn hóa. thèng lÞch sö hay truyÒn thèng v¨n hãa? * NhËn xÐt c¸ch më ®Çu cña bµi ca dao? T×m những bài ca dao khác có cụm từ đó? Hs: Th¶o luËn, t×m kiÕm, tr×nh bµy. * ý nghÜa cña c©u cuèi? - C©u cuèi: ca ngîi tµi n¨ng, c«ng lao dựng nước của ông cha ta. * Bµi ca dao gîi nh÷ng t×nh c¶m nµo trong em? - Yêu quý, tự hào, muốn đến th¨m Hµ Néi.. Bµi ca dao 3:. * Tõ l¸y quanh quanh gîi cho ta thÊy kh«ng gian - §­êng vµo HuÕ uèn khóc, cña xø HuÕ nh­ thÕ nµo? quanh co, đẹp. * C¸c tÝnh tõ miªu t¶ cho thÊy vÎ ®ep nµo cña - Màu của núi, nước  êm dịu, HuÕ? tươi mát. * §¹i tõ ai cã ý nghÜa g×? - §¹i tõ ai  Lêi mêi tha thiÕt. * Lêi Ai v« xø HuÕ to¸t lªn ý nghÜa nh¾n g÷i nµo? * T×nh c¶m Èn chøa trong lêi mêi? - T×nh yªu víi HuÕ, niÒm tù hµo, lòng tin mọi người sẻ đến với Huế. * Nhận xét cấu tạo đặc biệt của hai dòng đầu? * Biện pháp lặp, đối có tác dụng gì?. * Em cã nhËn xÐt g× ë hai c©u cuèi? * Bài ca dao phản ánh vẻ đẹp nào của làng quê?. Bµi ca dao 4:. - Hai c©u ®Çu: Nhãm tõ dßng sau lặp và đối xứng nhóm từ dòng trước. - Nhịp 4/4/4  tạo ấn tượng cảnh cánh đồng lúa bạt ngàn xanh tốt  c¶m xóc phÊn chÊn , t×nh yªu quª hương đất nước. - Hai câu cuối gợi tả vẻ đẹp thon th¶ søc sèng ®Çy høa hÑn cña c« thôn nữ giữa cánh đồng lúa. * Bài ca dao ca ngợi vẻ đẹp cách đồng quê, vẻ đẹp con người thôn quê, niềm tin tưởng cuộc sống.. III. Tæng kÕt:. Hoạt động 3:. Hs: Th¶o luËn chèt l¹i gi¸ trÞ nghÖ thuËt, néi dung cña c¸c bµi ca dao. G v: Chèt l¹i. Hs: §äc ghi nhí.. Ghi nhí ( sgk).. IV. Cñng cè: Gv chèt l¹i kiÕn thøc bµi häc vÒ gi¸ trÞ nghÖ thuËt, néi dung cña cadao vÒ t×nh yêu quê hương đất nước. Hs ghi nhí. V. Dặn dò: Nắm nội dung bài học, sơu tầm các bài ca dao nói về tình yêu quê hương đất nước.Chuẩn bị bài Những câu hát than thân. - Trường T’H&THCS Húc Nghì -. Lop7.net. 20.

<span class='text_page_counter'>(5)</span> Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 7. Ngµy so¹n: ..../..../..... TiÕt thø 11. tõ l¸y A/ Môc tiªu: 1. KiÕn thøc: N¾m ®­îc cÊu t¹o cña hai lo¹i tõ l¸y vµ c¬ së t¹o thµnh nghÜa cña tõ. l¸y.. 2. KÜ n¨ng: RÌn kÜ n¨ng vËn dông nh÷ng hiÓu biÕt vÒ cÊu t¹o vµ c¬ chÕ t¹o nghÜa. của từ láy để nói, viết cho sinh động. 3. Thái độ: Tích cực tự giác, sáng tạo.. b/ chuÈn bÞ : 1. Gi¸o viªn: Tµi liÖu, mÈu, b¶ng phô. 2. Häc sinh: ChuÈn bÞ bµi, sgk. c/ tiÕn tr×nh bµi d¹y: I.ổn định: Gv kiểm tra vệ sinh, nề nếp lớp học. ii. Bµi cò: ThÕ nµo lµ tõ ghÐp chÝnh phô? Cho vÝ dô. iii. bµi míi: 1. đặt vấn đề: Gv nhắc lại kiến thức bài cũ, dẫn vào bài mới. 2. triÓn khai bµi: hoạt động của thầy + trò néi dung kiÕn thøc Hoạt động 1:. Gv: Cho hs đọc bài ca dao 3, 4( Tình yêu quê hương đất nước, con người), yêu cầu hs tìm c¸c tõ l¸y. Hs: Th¶o luËn, t×m kiÕm, tr×nh bµy. Gv: NhËn xÐt, bæ sung. Hs: §äc vÝ dô. * Các từ láy in đậm có đặc điểm âm thanh giống vµ kh¸c nh­ thÕ nµo? Ph©n biÖt lo¹i tõ l¸y? * ThÕ nµo lµ tõ l¸y toµn bé?. * ThÕ nµo lµ tõ l¸y bé phËn?. I. C¸c lo¹i tõ ghÐp:. 1. VÝ dô: a, L¸y toµn bé: §¨m ®¨m.  L¸y c¶ phô ©m ®Çu vµ phÇn vÇn, c¸c tiÕng ®­îc lÆp l¹i. b, L¸y bé phËn. MÕu m¸o, liªu xiªu.  Gi÷a c¸c tiÕng cã sù gièng nhau vÒ phô ©m ®Çu vµ vÇn. * Cã thÓ cã tõ l¸y toµn bé cã sù biến đổi về thanh điệu và phụ âm cuèi: BÇn bËt, th¨m th¼m.. II. NghÜa cña tõ l¸y:. Hoạt động 2:. - Trường T’H&THCS Húc Nghì -. Lop7.net. 21.

<span class='text_page_counter'>(6)</span> * NghÜa cña tõ l¸y: Ha h¶, oa oa, tÝch t¾c, g©u gâu được tạo thành do đặc điểm gì về âm thanh? * Các từ láy trong mổi nhóm sau đây có đặc ®iÓm chung g× vÒ ©m thanh, ý nghÜa? * So sánh các từ mềm mại, đo đỏ với các từ mềm, đỏ? * ThÕ nµo lµ nghÜa cña tõ l¸y? Gv: Gi¶i thÝch thªm nghÜa cña c¸c tõ ghÐp. Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 7 - Ha h¶, oa oa...H×nh thµnh ý nghÜa trªn c¬ së m« pháng ©m thanh (tõ tt). - LÝ nhÝ, li ti, ....H×nh thµnh trªn c¬ së miªu t¶, m« pháng ©m thanh. - Từ Mềm mại, đo đỏ có nghĩa giảm nhẹ hơn các từ đỏ, mềm.  NghÜa cña tõ l¸y ®­îc h×nh thành nhờ đặc điểm âm thanh của tiÕng vµ sù hßa phèi ©m thanh gi÷a c¸c tiÕng.. Hoạt động 3: Gv: Hướng dẫn hs thực hiện bài tập 2. Hs: th¶o luËn, tr×nh bµy. Gv: NhËn xÐt, bæ sung.. III. LuyÖn tËp:. Bt2: LÊp lã, nho nhá, nhøc. nhèi,.. Bt3:. a. NhÑ nhµng b. NhÑ nhám c. XÊu xa d. Ngo¹ch ngo¹c, xÊu xÝ. IV. Cñng cè: Gv chèt l¹i kiÕn thøc cÇn n¾m vÒ c¸c lo¹i tõ l¸y vµ nghÜa cña tõ l¸y. Hs ghi nhí. V. DÆn dß: N¾m v÷ng kiÕn thøc, lµm bµi tËp, chuÈn bÞ bµi §¹i tõ. QuyÕt chÝ thµnh danh. - Trường T’H&THCS Húc Nghì -. Lop7.net. 22.

<span class='text_page_counter'>(7)</span> Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 7. - Trường T’H&THCS Húc Nghì -. Lop7.net. 23.

<span class='text_page_counter'>(8)</span> Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 7. Ngµy so¹n: ..../..../..... TiÕt thø 12. qu¸ tr×nh t¹o lËp v¨n b¶n A/ Môc tiªu: 1. Kiến thức: Giúp hs nắm được các bước của quá trình tạo lập văn bản để viết. văn bản có phương pháp và hiệu quả hơn. 2. Kĩ năng: Rèn kĩ năng tạo lập văn bản một cách có phương pháp. 3. Thái độ: Tích cực, tự giác, sáng tạo.. b/ chuÈn bÞ : 1. Giáo viên: Nghiên cứu tài liệu, văn bản mẫu, đề văn. 2. Häc sinh: ChuÈn bÞ bµi, sgk. c/ tiÕn tr×nh bµi d¹y: I.ổn định: Gv kiểm tra vệ sinh, nề nếp lớp học. ii. Bµi cò: M¹ch l¹c trong v¨n b¶n ®­îc hiÓu nh­ thÕ nµo? iii. bµi míi: 1. đặt vấn đề: Gv giới thiệu một văn bản và dẫn vào bài. 2. triÓn khai bµi: hoạt động của thầy + trò néi dung kiÕn thøc Hoạt động 1:. * Nh¾c l¹i kh¸i niÖm v¨n b¶n? Hs: Th¶o luËn, tr×nh bµy. * Khi nào người ta có nhu cầu tạo lập văn bản? * §Ó t¹o lËp v¨n b¶n cÇn cã nh÷ng yÕu tè nµo? ( Kh¸ch quan, chñ quan). I. Các bước tạo lập văn bản:. - CÇn t¹o lËp v¨n b¶n khi cã nhu cÇu ph¸t biÓu ý kiÕn, viÕt th­ cho bạn, viết báo tường, viết bài tập lµm v¨n.... * Để tạo lập một văn bản ( lá thư) thì trước tiên - Để tạo lập văn bản cần xác định phải xác định rỏ những vấn đề nào? 4 vấn đề cơ bản: + ViÕt cho ai. + Viết để làm gì. + ViÕt vÒ c¸i g×. + ViÕt nh­ thÕ nµo. * Sau khi xác định được 4 vấn đề cơ bản đó cần phải làm những việc gì để viết văn bản?. - ViÕt v¨n b¶n cÇn : + Tìm hiểu đề hoặc xác định chủ đề. + T×m ý. + LËp dµn ý. * Theo em chØ cã ý, dµn bµi mµ ch­a viÕt thµnh - Diễn đạt các ý đã ghi trong dàn văn thì đã tạo được văn bản chưa? Chúng ta bài thành những câu, những đoạn ph¶i tiÕp tôc thao t¸c g×? chÝnh x¸c, m¹ch l¹c, liªn kÕt chÆt chÎ víi nhau. - Trường T’H&THCS Húc Nghì -. Lop7.net. 24.

<span class='text_page_counter'>(9)</span> Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 7. * Hãy cho biết việc viết thành văn cần đạt được - Việc viết văn bản cần đạt được nh÷ng yªu cÇu g×? c¸c yªu cÇu: + §óng chÝnh t¶. - §óng ng÷ ph¸p. + Dïng tõ chÝnh x¸c. + S¸t víi bè côc. + Cã tÝnh liªn kÕt. + Cã m¹ch l¹c. + Lêi v¨n trong s¸ng. * Sau khi hoµn thµnh v¨n b¶n th× viÖc kiÓm tra - KiÓm tra xem v¨n b¶n võa t¹o v¨n b¶n cã cÇn thiÕt kh«ng ? v× sao? lập có đạt các yêu cầu đã nêu để Hs: Th¶o luËn, tr×nh bµy. thấy được chổ sai, chổ thiếu, để sữa Gv: Chèt l¹i. ch÷a, bæ sung. Hs: §äc ghi nhí.. Hoạt động 2:. II. LuyÖn tËp:. Hs: §äc yªu cÇu bµi tËp 2. Th¶o luËn, tr×nh bµy Bt2: vào vở sau đó trình bày tại lớp. a. Bạn đã không chú ý rằng mình Gv: Nhận xét, đánh giá. kh«ng chØ thuËt l¹i c«ng viÖc häc tËp vµ b¸o c¸o thµnh tÝch häc tËp. §iÒu quan träng nhÊt lµ m×nh ph¶i tõ thùc tÕ rót ra nh÷ng kinh nghiÖm học tập để giúp các bạn khác học tËp tèt h¬n.. IV. Cñng cè: Gv chốt lại bốn bước trong quá trình tạo lập văn bản. Hs ghi nhí. V. DÆn dß: N¾m v÷ng néi dung bµi häc, chuÈn bÞ cho bµi luyÖn tËp. QuyÕt chÝ thµnh danh. - Trường T’H&THCS Húc Nghì -. Lop7.net. 25.

<span class='text_page_counter'>(10)</span>