Giáo án dạy học Ngữ văn 8 tiết 7 và 8

<span class='text_page_counter'>(1)</span>So¹n : 4/9/2009 Gi¶ng :. Tiết 7: Trường từ vựng A/ Mục tiêu cần đạt : Giúp HS -Kiến thức : Nắm được khái niệm trường từ vựng , mối quan hệ giữa ngữ nghĩa trường từ vựng với các hiện tượng đồng nghĩa , trái nghĩa và các thủ pháp nghệ thuật ẩn dụ , hoán dô , nh©n ho¸ . -Rèn luyện kĩ năng lập trường từ vựng và sử dụng trường từ vựng trong khi nói , viết . B/ ChuÈn bÞ : -GV : So¹n bµi + chuÈn bÞ 1 sè VD mÉu . -HS : §äc kÜ bµi ë nhµ . C/ Tiến trình hoạt động dạy và học : * Hoạt động 1: Khởi động . 1/ Tæ chøc : 2/ KiÓm tra bµi cò : ThÕ nµo lµ tõ nghÜa réng ? Tõ nghÜa hÑp ? Cho VD ? Ch÷a BT 5 ? 3/ Giíi thiÖu bµi : * Hoạt động 2 : I. Bài học: -§äc ®o¹n v¨n sgk T.21 vµ nªu nhËn xÐt c¸c tõ in ®Ëm cã nÐt chung nµo vÒ nghÜa ? Mặt, da, mắt, gò má, đùi, đầu … Chỉ bộ phận cơ thể người . Em hiểu trường từ vùng lµ g× ? -HS lµm bµi tËp nhanh ? (HS đọc ghi nhớ ) -HS đọc kĩ mục 2 sgk T. 21 và trả lời các c©u hái ? +Trường TV “mắt” bao gồm trường TV nhá nµo ? Bé phËn cña m¾t : lßng ®en, con ngươi , lông mày . Hoạt động của mắt : nhìn , ngó, liếc +Trong 1 trường TV có thể tập hợp nh÷ng tõ cã tõ lo¹i kh¸c nhau kh«ng? T¹i sao? Cã kh¸c nhau Vì : - DT chỉ SV: con ngươi , lông mày - ĐT chỉ hoạt động : nhìn, ngó ,. 1/ Thế nào là trường từ vựng ? -NÕu tËp trung c¸c tõ in ®Ëm thµnh nhãm từ  Ta có 1 trường từ vựng . -Khái niệm : Trường từ vựng là tập hợp cña nh÷ng tõ cã Ýt nhÊt 1 nÐt chung vÒ nghÜa . VD : Cho nhãm tõ : cao , thÊp , gÇy ,bÐo . Hãy tìm trường từ vựng ?  Chỉ hình dáng con người . Ghi nhí 1 : SGK .21 . 2/ Các bậc của trường từ vựng và tác dụng của cách chuyển trường từ vựng: a, Tính hệ thống : Một trường từ vựng thường có 2 bậc trường TV là + lín + nhá . b, Các từ trong 1 trường từ vựng có thể kh¸c nhau vÒ tõ lo¹i . +DT +§T +TT 1 Lop8.net.

<span class='text_page_counter'>(2)</span> - TT chỉ tính chất : lờ đờ, tinh anh + Do hiện tượng nhiều nghĩa của từ , 1 từ có thể thuộc nhiều trường TV khác nhau kh«ng ? Ngọt - Trường mùi vị : ngọt, cay, đắng - Trường A.T : êm dịu , the thé - Trường thời tiết : ấm , hanh . +Cách chuyển trường TV có tác dụng gì trong th¬ v¨n? ( §äc VD T.22 chó ý c¸c tõ in ®Ëm ? )  Nhân hoá : chuyển từ chỉ người  chỉ động vật . Suy nghĩ : Tưởng, ngỡ, nghĩ … Hành động : Mừng, vui, buồn …. C¸ch x­ng h« : cËu, tí … -Hãy so sánh trường TV và cấp độ khái qu¸t cña nghÜa tõ ng÷  Sù kh¸c nhau ?. c, Mét tõ nhiÒu nghÜa cã thÓ thuéc nhiÒu trường TV khác nhau .. d, Cách chuyển trường TV có tác dụng lµm t¨ng søc gîi c¶m .. 3/ Phân biệt trường từ vựng và cấp độ kh¸i qu¸t cña nghÜa tõ ng÷ : + Trường từ vựng : Là tập hợp những từ cã Ýt nhÊt 1 nÐt chung vÒ nghÜa ( C¸c tõ cã thÓ kh¸c nhau vÒ tõ lo¹i ) + Cấp độ khái quát nghĩa từ ngữ : Là tập hîp c¸c tõ cã quan hÖ so s¸nh vÒ ph¹m vi nghÜa réng hay nghÜa hÑp . * Ghi nhí: sgk. - Bé phËn : th©n , rÔ, l¸ + C©y - H×nh d¸ng ; cao, thÊp . - Th©n vµ cao : kh¸c tõ lo¹i + Bµn - bµn gç . - bµn s¾t . HS đọc ghi nhớ * Hoạt động 3: Luyện tập Bµi1 T.23 sgk: -§äc VB “ Trong lßng mÑ” t×m c¸c tõ ThÇy, mÑ, em, c«, mî, anh em , t«I, bµ trường TV “người ruột thịt” con hä néi . Bµi 2 T 23 sgk: a, Dụng cụ đánh bắt hải sản . -Đặt tên trường TV cho mỗi dãy từ ? b, Dụng cụ để đựng c, Hành động của chân d, Trạng thái tâm lý con người e, Tính cách của người . g, Đồ dùng học tập ( Dùng để viết ). * Hoạt động 4 : Củng cố, HDVN : 4. Củng cố : - Thế nào là trường từ vựng ? Cấp độ khái quát của trường từ vựng ? 5. Hướng dẫn học tập : - Häc thuéc ghi nhí – N¾m v÷ng kh¸i niÖm -Bµi tËp vÒ nhµ : 3,4,5,6,7 sgk T. 23 - T×m hiÓu bµi “ Bè côc cña v¨n b¶n” 2 Lop8.net.

<span class='text_page_counter'>(3)</span> ********************* So¹n : 4/9/2009. Gi¶ng :…………. TiÕt 8 : Bè côc cña v¨n b¶n A/ Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh - Kiến thức : Biết cách sắp xếp các nội dung trong văn bản đặc biệt trong phần thân bài sao cho mạch lạc, phù hợp với đối tượng và nhận thức của người đọc. - RÌn luyÖn kü n¨ng XD bè côc v¨n b¶n trong nãi, viÕt. B/ ChuÈn bÞ: - Giáo viên: Soạn bài + một số VB mẫu được sắp xếp đủ bố cục 3 phần. - HS : §äc kü bµi ë nhµ . C/ Tiến trình hoạt động dạy và học : * Hoạt động 1: Khởi động 1/ Tæ chøc : 2/ Kiểm tra bài cũ :- Thế nào là trường từ vựng ? Cho ví dụ ? Tr¶ lêi : Ghi nhí sgk ( ) 3/ Bµi míi: * Hoạt động 2 : Hình thành kiến thức mới. - HS đọc VB: Người thầy đạo cao I/ Bè côc cña VB : đức trọng. 1/ VB chia lµm 3 phÇn : - VB trªn ®­îc chia lµm mÊy phÇn? -PhÇn 1 : Tõ ®Çu  kh«ng mµng danh lîi . ghi râ ranh giíi tõng phÇn? nhiÖm Më bµI : Giíi thiÖu «ng Chu V¨n An vô tõng phÇn?  Nêu chủ đề của VB . -PhÇn 2 : TiÕp  kh«ng cho vµo th¨m . Th©n bµi : ( 2® ) C«ng lao, uy tÝn, tÝnh c¸ch cña C.V.A Khái quát chủ đề -PhÇn 3 : Cßn l¹i . Tình cảm của mọi người đối với ông C.V.A KÕt bµi : ( 1® ) 2/ Mèi quan hÖ : Tổng kết chủ đề VB -Lu«n g¾n bã chÆt chÏ víi nhau -Các phần đều tập chung làm rõ chủ đề VB . -H·y ph©n tÝch mèi quan hÖ gi÷a c¸c 3/ KÕt luËn : Ghi nhí 1 _ sgk T.25 phÇn trong VB trªn ? -Bè côc cña VB lµ sù tæ chøc c¸c ®o¹n v¨n thể hiện chủ đề . -VB thường có bố cục 3 phần : -Tõ sù ph©n tÝch trªn , em h·y rót ra MB ,TB , KB . KL chung vÒ bè côc cña VB ? II/ C¸ch bè trÝ , s¾p xÕp néi dung phÇn th©n bµi cña VB : 1/V¨n b¶n : T«i ®i häc . +Hồi tưởng những kỉ niệm trước khi đi học 3 Lop8.net.

<span class='text_page_counter'>(4)</span> -HS đọc kĩ phần 2 và trả lời các câu hái sgk T. 25 . -VB “T«i ®i häc” phÇn TB kÓ vÒ nh÷ng sù kiªn nµo ? S¾p xÕp theo thø tù nµo ?. -Ph©n tÝch diÔn biÕn t©m lý chó bÐ Hång trong VB “Trong lßng mÑ” ?. -Khi miêu tả người, vật, con vật, phong cảnh thường theo trình tự nµo ?. HS đọc ghi nhớ.. +§ång hiÖn : Qu¸ khø_HiÖn t¹i ®an xen +Liên tưởng : So sánh , đối chiếu nhưnngx suy nghÜ , c¶m xóc trong håi øc vµ hiÖn t¹i . 2/V¨n b¶n : Trong lßng mÑ +Tình cảm :thương mẹ sâu sắc +Thái độ : căm ghétt những kẻ nói xấu mẹ +NiÒm vui hån nhiªn khi ®­îc ë trong lßng mÑ 3/ Tr×nh tù miªu t¶ : -Tả người, vật, con vật : +Không gian : xa_gần và ngược lại +Thời gian : quá khứ_hiện tại_đồng hiện . +Tõ ngo¹i h×nh quan hÖ , c¶m xóc hoÆc ngược lại -T¶ phong c¶nh : +Kh«ng gian :réng hÑp, gÇn xa… +Ngoại cảnh  cảm xúc hoặc ngược lại 4/ Hai nhãm S.V vÒ thÇy gi¸o Chu V¨n An : +Các sự việc nói về C.V.A là người tài cao . +Các sự việc nói về C.V.A là người đạo đức, được học trò kính trọng . Kết luận : Nội dung phần TB thương được sắp xếp mạch lạc theo kiểu bài và ý đồ giao tiếp của người viết . Ghi nhí : SGK T.25 ( HS đọc và học thuộc ). * Hoạt động 3 :Luyện tập. LuyÖn tËp SGK T.26 Bµi1 : a, Theo thứ tự không gian : nhìn xa _đến gần -H·y chØ ra 2 nhãm SV vÒ C.V.A _đến tận nơi_đi xa dần . trong phÇn th©n bµi ? b, Theo thø tù thêi gian : vÒ chiÒu, lóc hoµng h«n . c,-Bµn vÒ mèi quan hÖ gi÷a sù thËt lÞch sö vµ c¸c truyÒn thuyÕt -LuËn chøng vÒ lêi bµn trªn . -Em h·y cho biÕt tr×nh tù s¾p xÕp ND -Ph¸t triÓn lêi bµn vµ luËn chøng . ë phÇn TB ? Phô thuéc vµo yÕu tè . nµo ? * Hoạt động4 : Củng cố, HDVN: 4. Cñng cè: -Gv kh¸i qu¸t bµi 5. HDVN:. - N¾m v÷ng kh¸i niÖm vÒ bè côc VB vµ c¸ch s¾p xÕp phÇn TB . -Häc thuéc ghi nhí SGK T.25 . -Bµi tËp vÒ nhµ :bµi2, 3 T.27. - Soạn bài: Tức nước vỡ bờ. 5 Lop8.net.

<span class='text_page_counter'>(5)</span> 3 Lop8.net.

<span class='text_page_counter'>(6)</span>